23 დეკემბერი, 2016 წელი,

№ას-817-783-2016 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე,

ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) – მ.კ–ძე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) – ნ.გ–ძე, ი.გ–ძე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – პრივატიზაციის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. 2013 წლის 14 ივნისს მ.კ–ძესა (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორი, კრედიტორი) და ნ.გ–ძეს (შემდეგში: პირველი მოპასუხე, პირველი მოწინააღმდეგე მხარე, მოვალე) შორის გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, კრედიტორმა მოვალეს სესხის სახით გადასცა 30 000 აშშ დოლარი. სესხი გაიცა ერთი წლის ვადით - 2014 წლის 14 ივნისის ჩათვლით (ტ. I, ს.ფ. 19-21).

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 30 სექტემბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით, სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების შესახებ კრედიტორის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა; მოვალეს კრედიტორის სასარგებლოდ დაეკისრა 30 000 აშშ დოლარის გადახდა (ტ. I, ს.ფ. 141-144). დაუსწრებელი გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული (ტ. I, ს.ფ. 188).

3. 1992 წლის 19 დეკემბრის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს №99 საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანიზაციის წარმომადგენელსა და ი.გ–ძეს (შემდეგში მეორე მოპასუხე, პირველი მოპასუხის ძმა, სადავო ქონების მესაკუთრე) შორის გაფორმდა პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მეორე მოპასუხეს უსასყიდლოდ გადაეცა საკუთრებაში - ქ. თბილისში, ...... მდებარე N58 ბინა (შემდეგში სადავო ქონება) (ტ.II, ს.ფ. 49-53).

4. საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობისა და წერილობითი თანხმობების თანახმად, ბინის პრივატიზაციის დროისათვის ბინაში რეგისტრირებული იყო 5 სული - მათ შორის მოვალე (ტ.III, ს.ფ. 50-53).

5. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2013 წლის 16 სექტემბრის ინფორმაციის თანახმად, ტექნიკური აღრიცხვის არქივში წარმოდგენილია სააღრიცხვო ბარათი, მისამართით: ქარელის რაიონი, სოფელი ..... უძრავი ნივთი აღრიცხულია 1987 წელს და უძრავი ნივთის მესაკუთრე/მოსარგებლის გრაფაში მითითებულია ვ.გ–ძე (შემდეგში მამკვიდრებელი, მოპასუხეთა მამა) და გ.გ–ძე/უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე.

6. სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის ხაშურის განყოფილების 2013 წლის 10 სექტემბრის ინფორმაციის მიხედვით, ხაშურის არქივში დაცული ქარელის რაიონის მ–ის საკრებულოს სოფელ მ–ის 1996-2007 წლების საკომლო წიგნებში კომლის უფროსად და კომლის ერთადერთ წევრად ირიცხება მამკვიდრებელი, ხოლო 2001-2007 წლების საკომლო წიგნში გადახაზულია და მითითებულია - გარდაიცვალა.

7. მოპასუხეთა მამა 2006 წლის 17 დეკემბერს გარდაიცვალა (ტ. I, ს.ფ. 34).

8. საჯარო რეესტრის 2012 წლის 31 ივლისის ამონაწერების თანახმად, ქარელის რაიონის, სოფელ მ–ში მდებარე მიწის ნაკვეთები, საკადასტრო კოდებით: № ....., № ....., № ......., № ......, საკუთრების უფლებით დარეგისტრირდა მეორე მოპასუხის სახელზე. ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე მეორე მოპასუხის საკუთრების წარმოშობის საფუძველს წარმოადგენდა საკომლო წიგნის ჩანაწერები და პირადი განცხადება (ტ.II, ს.ფ. 216,219,222,225).

9. 2013 წლის 31 ოქტომბერს კრედიტორმა მოვალისა და მეორე მოპასუხის წინააღმდეგ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა სადავო ქონების პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა 1/5 ნაწილში და ზემოაღნიშნული უძრავი ქონებიდან 1/5 წილზე მოვალის საკუთრების უფლების აღიარება, ასევე, მამკვიდრებლის სამკვიდრო ქონებიდან 1/2 ნაწილზე მოვალის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა.

9.1. მოსარჩელის მტკიცებით, პირველი მოპასუხე თავს არიდებდა დაკისრებული თანხის გადახდას, იძულებითი აღსრულების მიზნით - მოპასუხეს არ გააჩნდა რაიმე სახის შემოსავალი და საჯარო რეესტრში მის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონება. მოსარჩელის მიერ მითითებულ ქონებაზე მოვალის მესაკუთრედ აღრიცხვა კი - სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკისრებული ვალის გადახდის საშუალებაა.

10. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოვალის მიერ მამკვიდრებლის დანაშთი სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით მიღება უარყვეს, ხოლო პრივატიზაციის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით მიუთითეს, რომ ბინა საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხეს გადაეცა და მოვალეს შესაბამისი ქონების მესაკუთრეობაზე პრეტენზია ვერ ექნებოდა.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით, სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ-ის) 1319-ე, 1320-ე, 1336-ე, 1421-ე, 1433-ე და 54-ე მუხლებით იხელმძღვანელა.

11.1 სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-8 პუნქტებში მითითებული გარემოებები.

11.2. სასამართლოს განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის ინტერესი სამკვიდრო ქონებაზე მოვალის მესაკუთრედ აღიარების მიმართ დაკავშირებული იყო მის სასარგებლოდ მიღებული გადაწყვეტილების იძულებით აღსრულების უზრუნველყოფასთან, თუმცა წინამდებარე განჩინების მე-11 პუნქტში მითითებული სამართლებრივი ნორმების ანალიზისა და მტკიცებულებების გამოკვლევის საფუძველზე არ დადგინდა პირველი მოპასუხის მიერ მამკვიდრებლის სამკვიდრო ქონების მიღების ფაქტი.

11.3. სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №1 დადგენილებაც (შემდეგში დადგენილება) მოიხმო და მიუთითა, რომ, თუ პირი პრივატიზების პერიოდში არ ამოწერილა სადავო ფართობიდან და დადგენილი წესით უარი არ განუცხადებია საკუთრებაზე, იგი ბინის მესაკუთრეს წარმოადგენდა, მიუხედავად იმისა, წარმოადგენდა თუ არა პრივატიზების ხელშეკრულების მხარეს. ამავდროულად, სასამართლოს მოსაზრებით, შედავებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრებითი უფლებამოსილების მოპოვება მოვალის ნებაზე იყო დამოკიდებული, მას კი, თავისი უფლების რეალიზაციის მოთხოვნა არ გამოუყენებია.

12. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კრედიტორმა შემდეგი საფუძვლებით:

12.1. აპელანტის განმარტებით, მოვალე მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ერთი თვის ვადაში ფაქტობრივად დაეუფლა მამკვიდრებლის უძრავ-მოძრავ ქონებას. სამკვიდრო ქონების ადგილიდან წაიღო მამკვიდრებლის კუთვნილი ჭურჭელი, დაამუშავა სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი და ღამით რჩებოდა მამის კუთვნილ საცხოვრებელ სახლში, შესაბამისად, სასამართლომ არასწორად დაასკვნა, რომ პირველმა მოპასუხემ მამის სამკვიდრო არ მიიღო.

12.2. სასამართლომ არასწორად განმარტა, რომ მოვალის ნებაზე იყო დამოკიდებული დადგენილებით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენება პრივატიზებული ქონების 1/5 წილზე საკუთრების უფლებამოსილების მოსაპოვებლად და ამ უფლების გამოუყენებლობა არ უკავშირდებოდა კრედიტორის წინაშე შესასრულებელი ვალდებულებისაგან თავის არიდებას. სასამართლოს მსჯელობის საწინააღმდეგოდ აპელანტმა მიუთითა, რომ მოვალე რეგისტრირებული იყო და ცხოვრობდა აღნიშნულ მისამართზე, ასევე სარგებლობდა ქონებით, როგორც საკუთრებით. საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში დაურეგისტრირებლობა კი, ემსახურებოდა კრედიტორის წინაშე ვალდებულების შესრულებისგან თავის არიდებას. აპელანტის მტკიცებით, დადგენილების დანაწესი (იხ. წინამდებარე განჩინების 11.3. პუნქტი) საკმარის პირობას ქმნიდა სადავო პრივატიზებულ ქონებაზე მოვალის საკუთრების უფლების დადგენისათვის.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 ივლისის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

13.1. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი დასკვნები.

13.2. პალატის განმარტებით, მოსარჩელემ მოვალის მიერ სამკვიდრო ქონების დაუფლების ფაქტის დასადასტურებლად მოწმეთა ჩვენებები მოიხმო, თუმცა მოწმეთა ჩვენებით არ დადგინდა სამკვიდროს მიღების ვადაში მოვალის მიერ მამის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტი. ის გარემოება, რომ მოვალემ ქარელის რაიონის სოფელ მ–ში მდებარე საცხოვრებელი სახლიდან რამდენიმე ჩანთით წაიღო საყოფაცხოვრებო ნივთები, მათ შორის - ჭურჭელი, არ ადასტურებდა სამკვიდროს დაუფლების ფაქტს, მოწმეებმა ვერ დაადასტურეს სოფელ მ–იდან წაღებული ნივთები მამკვიდრებლის საკუთრებას წარმოადგენდა თუ არა. ამასთან, პალატის მოსაზრებით, მოვალის მიერ სამკვიდროს მიღება-მიუღებლობის საკითხი დაკავშირებული არ იყო მოდავე მხარეთა შორის არსებულ ფულად ვალდებულებასთან, ვინაიდან მამკვიდრებელი მხარეთა შორის სასესხო ვალდებულების წარმოშობამდე 7 წლით ადრე გარდაიცვალა, ხოლო მეორე მოპასუხე 2012 წელს, ანუ ჯერ კიდევ სასესხო ურთიერთობის წარმოშობამდე დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში 4 მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ.

13.3. პალატა დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასკვნასაც, რომ პირველი მოპასუხის ნებაზე იყო დამოკიდებული საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №1 დადგენილებით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენება, რომლის რეალიზება მას არ მოუხდენია. პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული უფლების გამოუყენებლობა არ იყო განპირობებული სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების შესრულებისათვის თავის არიდებით, ვინაიდან ბინა მეორე მოპასუხეს საკუთრებაში კრედიტორსა და მოვალეს შორის სესხის ხელშეკრულების დადებამდე 21 წლით ადრე გადაეცა.

14. სააპელაციო სასამართლოს 2016 წლის 21 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:

14.1. მოწმეთა ჩვენება და მხარეთა ახსნა-განმარტება იმის თაობაზე, რომ მოვალე მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ პერიოდულად რჩებოდა ქარელის რაიონის სოფ. მ–ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში, დაამუშავა სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი და მიიღო მოსავალი, წარმოადგენს საკმარის მტკიცებულებას, რომ პირველმა მოპასუხემ კანონით დადგენილ ვადაში ფაქტობრივი ფლობით მიიღო სამკვიდრო. კასატორის განმარტებით, ქონების ფაქტობრივად დაუფლების დროს განმსაზღვრელია იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ელემენტები: სამკვიდროს მართვა-გამგეობისკენ მიმართული ნება და ამგვარი ნების მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან 6 თვეში გამოვლენა.

14.2. სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №1 დადგენილების ნორმები მოვალის პრივატიზებულ ქონებაზე მესაკუთრედ ცნობასთან მიმართებით. კასატორი არ დაეთანხმა სასამართლოს მსჯელობას, რომ მოვალის ნების თავისუფლებაზე იყო დამოკიდებული დადგენილებით მინიჭებული უფლების რეალიზაცია შესაბამის ქონებაზე საკუთრების უფლების მოსაპოვებლად. კასატორის მითითებით, მოვალე ცხოვრობს აღნიშნულ მისამართზე, სარგებლობს ქონებით, როგორც საკუთრებით და საკუთრების უფლების მოპოვების გამოუყენებლობა პირდაპირ უკავშირდება სასესხო ვალდებულების შესრულებისათვის თავის არიდებას.

15. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 23 სექტემბრის განჩინებით, მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია , რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის;

ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

18. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

19. საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს და მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნა მართებულად არ დაკმაყოფილდა, სახელდობრ:

19.1. საქმეზე დადგენილია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა სადავო უძრავ ნივთებზე პირველი მოპასუხის საკუთრების უფლების დადგენის თაობაზე, საკუთარი კრედიტორული მოთხოვნის დაკმაყოფილების იურიდიული ინტერესიდან გამომდინარეობს.

19.2. კასატორის მითითებით, სარჩელით შედავებულ ქონებაზე მოვალეს აქვს საკუთრების უფლება, თუმცა იგი მიზანმიმართულად თავს არიდებს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უძრავი ნივთის საკუთარი ძალაუფლების სფეროში მოქცევას.

19.3. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის ზემოხსენებულ მოსაზრებას და აღნიშნავს. რომ მას მითითებული გარემოებების დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები არ წარმოუდგენია.

19.4. სარჩელის ერთ-ერთი მოთხოვნაა - პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და შესაბამის ქონების 1/5 წილზე პირველი მოპასუხის საკუთრების უფლების დადგენა/აღრიცხვა. უძრავი ქონება მეორე მოპასუხის სახელზეა რეგისტრირებული, თუმცა კასატორი საკუთარი პოზიციის იურიდიულ საფუძვლად წინამდებარე განჩინების მე-4 პუნქტში მითითებულ გარემოებას და საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №1 დადგენილების შინაარსს ეყრდნობა. დასახელებულმა კანონქვემდებარე აქტმა მოვალეს საკუთრების უფლების დადგენის შესაძლებლობა მისცა, თუმცა საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ამგვარი შეაძლებლობის არსებობა ავტომატურად არ ნიშნავს საკუთრების უფლების გავრცელებას შესაბამის პირზე. სამოქალაქო სამართალი მასში მონაწილე პირების ურთიერთობას ნების გამოვლენის თავისუფლებაზე აფუძნებს - თავად განსაზღვრონ, თუ რომელი ხელშეკრულება დადონ, რა შინაარსითა და პირობებით, შეიძინონ თუ არა უფლებები ან/და იკისრონ ვალდებულებები. დადგენილების ფარგლებში მოვალეს ჰქონდა სამართლებრივი რესურსი დღეის მდგომარეობით მეორე მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული ქონების სადავო 1/5 წილის მიღებაზე გამოეხატა ნება ან საკუთარი უმოქმედობით, უარი ეთქვა მასზე. საკუთრების უფლება პირის აბსოლუტური, კონსტიტუციური უფლებაა, რომელიც თავისთავში მოიაზრებს სუბიექტის ნებელობას როგორც ქონების შეძენის, ასევე - მასზე უარის თქმის თაობაზე. შესაბამისად, სასამართლოს მხრიდან ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის პოზიცია, რომ დადგენილებაში ინტეგრირებული შესაბამისი ჩანაწერით მოვალემ ავტომატურად მოიპოვა საკუთრების უფლება ქონებაზე და საჭირო აღარ იყო საკუთრების უფლების შესაძენად სუბიექტის ნების გამოვლენა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დადგენილებამ მხოლოდ უზრუნველყო ქონებაზე უფლების მქონე ყველა შესაძლო პირთა წრის განსაზღვრა და საკუთრების უფლების მოპოვებისათვის შესაბამისი სამართლებრივი ქმედების განხორციელება თავად ამ პირთა ნების თავისუფლების არეალში იყო მოქცეული. ნიშანდობლივია, რომ სადავო ქონებაზე პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმებიდან სესხის ხელშეკრულების დადებამდე 21 წელი გავიდა. ამ დროის განმავლობაში მოვალე სადავო ქონების რეგისტრირებულ მესაკუთრეს არ შესდავებია შესაბამის ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვების მიზნით, რაც საკასაციო სასამართლოსთვის პრეზუმირებულს ხდის, რომ პირველმა მოპასუხემ უარი თქვა პრივატიზებული ქონების საკუთრების უფლებით შეძენაზე. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, არადამაჯერებელი და დაუსაბუთებელია კასატორის მსჯელობა, რომ მოვალემ კრედიტორის მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნით აარიდა თავი პრივატიზებული ქონების დასაკუთრებას.

19.5. კასატორი ასევე აპელირებს, პირველი მოპასუხის მიერ მამკვიდრებლის სამკვიდრო მასაში შემავალი უძრავი ქონების სსკ-ის 1421-ე მუხლის მე-3 ნაწილში იმპლემენტირებული წესით მიღებას, შესაბამის საკითხზე დადგენილი გარემოებების, მხარეთა მიერ დავის განმავლობაში წარმოდგენილი მტკიცებულებებისა და ახსნა-განმარტების საფუძველზე პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორმა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესატყვისად, ვერ უზრუნველყო მოთხოვნის რელევანტური მტკიცებულებების სასამართლოსთვის წარმოდგენა. იმ პირობებში, როდესაც სამკვიდროს მიღების სუბიექტმა თავად უარყო ქონების ფაქტობრივი დაუფლება, ხოლო მოწმის ჩვენებით სადავო გარემოება უტყუარად არ დასტურდება, ამასთან მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია სხვა რაიმე სახის დოკუმენტი, რაც სამკვიდროს მართვა-გამგეობაში პირველი მოპასუხის უტყუარ მონაწილეობას დაადასტურებდა (კომუნალური გადასახადების ქვითრები, ქონების მოვლა-პატრონობისათვის გაწეული ხარჯების დამადასტურებელი წერილობითი დოკუმენტები...), მხოლოდ კასატორის ზეპირსიტყვიერი აპელირება, რომ მოწინააღმდეგე მხარე სამკვიდრო ქონებაში პერიოდულად რჩებოდა, არ ადასტურებს მოვალის მიერ სამკვიდროს მიღების უცილობელ გარემოებას.

19.6. რაც შეეხება კასატორის მითითებას, მოსარჩელის მიერ სსკ-ის 115-ე მუხლით გათვალისწინებულ უფლების ბოროტად გამოყენებაზე, საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ ქონება პრივატიზაციის ხელშეკრულებით მეორე მოპასუხეს 1992 წელს მიეკუთვნა, ხოლო სამკვიდრო ქონების მიღების უფლება 2006 წელს, მამკვიდრებლის გარდაცვალებით წარმოიშვა. არცერთ შემთხვევაში არ დადასტურდა მოვალის მიერ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოსაპოვებლად კანონმდებლობის შესატყვისი ქმედებების განხორციელება. სასესხო ურთიერთობებში მოვალე კრედიტორთან 2013 წელს შევიდა, შესაბამისად, იგი 1992 წელს და 2006 წელს ვერ განიზრახავდა უფლების ბოროტად გამოყენებას სხვისთვის ზიანის მიყენების მიზნით. უფლების ბოროტად გამოყენების დადგენისათვის განმსაზღვრელია ბმის დადგენა, სუბიექტის არამართლზომიერ ქმედებასა და სხვისი სიკეთის ხელყოფას შორის. რაც განსახილველ დავაზე არ გამოიკვეთა. კასატორის მითითებას, რომ მოვალე სარგებლობს პრივატიზებული ქონებით, საკასაციო სასამართლო არ მიიჩნევს კასატორის იურიდიულ მოთხოვნის გამამართლებელ მსჯელობად. საკასაციო სასამართლო კასატორს მიუთითებს, რომ პირი შესაძლოა, იყოს ქონების პირდაპირი მფლობელი და მას მოიხმარდეს, როგორც საკუთარს (რაც მფლობელობის არსიდან გამომდინარეობს), მაგრამ ნივთი სხვა პირის საკუთრებაში იყოს და მესაკუთრის უფლების რეალიზაციის ფარგლებში ფლობდეს მის მიერვე მფლობელად ან ქონების მოსარგებლედ განსაზღვრული პირი უძრავ ნივთს (როგორიცაა - დამქირავებელი, მინდობილი მესაკუთრე ან სულაც ოჯახის წევრი). ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პრეტენზია მოკლებულია სამართლებრივ შესაძლებლობას, გააქარწყლოს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივი დასკვნების სისწორე, რაც საკასაციო სასამართლოს დაარწმუნებდა დავის არსებითად განხილვის მართებულობაში.

20. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

21. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

22. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 7.2-ე, 257.1-ე, 264.3-ე, 391-ე მუხლებით, 401-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ.კ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის „მ¹“ ქვეპუნქტის საფუძველზე;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ზ. ძლიერიშვილი