საქმე №ას-923-2019 11 ოქტომბერი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ე. ს-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შ. კ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – საზიარო ქონებაში წილის განსაზღვრა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. ე. ს-მა (შემდგომ – მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შ. კ-ის (შემდგომ – მოპასუხე) მიმართ და მოითხოვა, განისაზღვროს სახლთმფლობელობაში მოსარჩელის თანასაკუთრების წილი საზიარო უფლების 2/3-ით, კერძოდ, 368 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 245,3 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, ხოლო მოპასუხის წილი – 1/3-ით 122,6 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის განმარტებით, 1973 წლის სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მიიღო 322 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე მდებარე სახლთმფლობელობა – ლიტერ „ა“ და „ბ“, სულ – ხუთი ოთახი.

3. საინვენტარიზაციო გეგმის თანახმად, სადავო მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობა ირიცხება 2/3 მოსარჩელის, ხოლო 1/3 – მოპასუხის საკუთრებად. მოპასუხეს ეკუთვნოდა ლიტერ „ა-ში“ შემავალი ორი ოთახი, ხოლო მოსარჩელის საკუთრებას – ლიტერ „ა-ში“ შემავალი ერთი ოთახი.

4. 1980 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელი მოპასუხის მიმართ დაკმაყოფილდა და სახლი განაწილდა რეალურად მესაკუთრეთა შორის, მოსარჩელეს მიეკუთვნა რეალურად ლიტერ „ბ-დან“ №1, №2, №3, №4 ოთახები, შესაბამისი ფართით 15,69 კვ.მ; 14,40 კვ.მ; 15,35 კვ.მ; 15,37 კვ.მ და ლიტერ „ა-დან“ №2 ოთახი, ფართით 25,22 კვ.მ, საერთო საცხოვრებელი ფართით 89,93 კვ.მ, ხოლო მოპასუხეს ლიტერ „ა-დან“ №3 და №4 ოთახები, შესაბამისად, 25,75 კვ.მ და 19,79 კვ.მ, საერთო საცხოვრებელი ფართით 45,54 კვ.მ.

5. ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1980 წელს გაცემული ცნობის თანახმად, სადავო მისამართზე მდებარე ორი სახლი ლიტერ „ა“ ერთსართულიანი, შემდგარი სამი საცხოვრებელი ოთახისაგან, 70,76 კვ.მ და ლიტერ „ბ“ ორსართულიანი, 61,69 კვ.მ ოთხი საცხოვრებელი ოთახისაგან შემდგარი ირიცხება: 2/3 ნაწილი – მოსარჩელის სახელზე 1971 წლისა და 1973 წლის სამკვიდრო მოწმობების საფუძველზე, ხოლო 1/3 ნაწილი ირიცხება მოპასუხის სახელზე, 1958 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

6. მხარეებს შორის ლიტერ „ა-ში“ შემავალ №2 შენობა-ნაგებობასთან მიმართებით არსებობდა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ურთიერთობა, კერძოდ, მოსარჩელე წარმოადგენდა მესაკუთრეს, ხოლო მოპასუხე მოსარგებლეს.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით, მოპასუხე ცნობილ იქნა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 39,08 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ. აღნიშნული ფართი წარმოადგენს ლიტერ „ა-ს“ №2 შენობა-ნაგებობას, რომელიც 1980 წლის გადაწყვეტილებით მიეკუთვნა მოსარჩელეს.

8. თბილისის სააპელაციო სასამარლოს 2013 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით მოპასუხე ცნობილ იქნა სადავო მისამართზე მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 39,08 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ. სანაცვლოდ, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის, 7500,00 ლარის გადახდა.

9. მოსარჩელის განცხადების საფუძველზე 2008 წლის 29 სექტემბერს №57 ოქმით მოსარჩელის მფლობელობაში არსებულ 48,5 კვ.მ მიწის ნაკვეთს მიენიჭა თვითნებურად დაკავებულის კატეგორია, ხოლო 322 კვ.მ მიწის ნაკვეთს – მართლზომიერი მფლობელობის კატეგორია და, ვინაიდან საინვენტარიზაციო გეგმასა და ცნობა-დახასიათებაში მითითებული იყო მოპასუხე, კომისიის მიერ გაიცა საკუთრების მოწმობა და, მიწის ნაკვეთზე კუთვნილი წილების გამიჯვნის გარეშე, მიეთითა ორივე მხარე. ამ მოწმობის საფუძველზე, მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები, სადავო მისამართზე სადავო წილის განუსაზღვრელად საჯარო რეესტრში ირიცხება მხარეთა თანასაკუთრებად.

10. მხარეებს წლების განმავლობაში განსაზღვრული ჰქონდათ მიწის ნაკვეთის მართვისა და სარგებლობის წესი. ეზოში გავლებული იყო სასაზღვრო ღობე და მოსარჩელის საკუთრებაში იყო არა ნახევარი, არამედ 2/3, ხოლო მოპასუხის საკუთრებაში 1/3. აღნიშნულს ადასტურებს წარმოდგენილი სადავო ღობის ნანგრევის ფაქტის კონსტატაცია.

11. მას შემდეგ, რაც მხარეები საჯარო რეესტრში აღირიცხნენ თანამესაკუთრეებად, მოპასუხემ თავისი ინიციატივით დაანგრია წლების განმავლობაში ეზოში არსებული გამყოფი ღობე. მოსარჩელემ კი აღადგინა ის, რის შემდეგადაც მოპასუხის ინიციატივით მოსარჩელის მიმართ დაიწყო სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება და მოსარჩელე იძულებული გახდა, დაენგრია ღობე.

მოპასუხის პოზიცია:

12. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ საინვენტარიზაციო გეგმის ასლი დამზადებულია 2004 წლის 23 იანვარს და ასახავს მიწის ნაკვეთზე 1942 წლის პირველ აპრილს აღრიცხულ მონაცემებს. შესაბამისად, ამ გეგმაში ვერ იქნება მოცემული მონაცემები მიწის ნაკვეთის თანასაკუთრებაში მესაკუთრეთა წილის შესახებ, რადგან მისი შედგენის დროს მიწაზე მხოლოდ სახელმწიფოს საკუთრების უფლება აღირიცხებოდა. შესაბამისად, ცნობა არ ასახავს ინფორმაციას, იმის შესახებ თანასაკუთრებაში არსებული სადავო უძრავი ქონების (მიწის ნაკვეთის) თუ რა წილი ეკუთვნის მოსარჩელესა და მოპასუხეს. წარმოდგენილ მტკიცებულებაში „ტექინვენტარიზაციის არქივი“ განსაზღვრულია მესაკუთრის წილები მხოლოდ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე, ხოლო მიწის ნაკვეთის ფართი მესაკუთრეთა წილის განსაზღვრის გარეშეა მოცემული.

13. სარჩელის თანახმად, სადავო უძრავ ქონებას წარმოადგენს მიწის ნაკვეთი და არა მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები, რომელთა შესახებაც გაცემულია სარჩელში დასახელებული ცნობა. ცნობა-დახასიათების თანახმად, 2/3 და 1/3 შესაბამისი წილები განეკუთვნება მოსარჩელისა და მოპასუხის უფლებას მათ მიერ დაკავებულ ბინაზე. სადავო მიწის ნაკვეთზე კი ვრცელდება მხარეთა თანასაკუთრების უფლება.

14. ფიზიკური და კერძო იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილებითა და ამ გადაწყვეტილების საფუძველზე 2009 წლის 6 აპრილს გაცემული №2320 საკუთრების მოწმობაში მიწის ნაკვეთზე მოსარჩელესა და მოპასუხეს თანაბარი უფლება მიენიჭათ. კომისიას მხარეებმა მიმართეს ერთობლივად. სარეგისტრაციო წარმოების დასრულების შემდეგ

საერთო წარმომადგენელმა მოპასუხეს წარუდგინა მიწის ლეგალიზებასთან დაკავშირებით გაღებული ხარჯების ნუსხა. ხარჯების ნახევარი გაიღო მოპასუხემ, თუმცა ერთპიროვნულად შეიტანა მოსარჩელემ.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

15. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

16. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

17. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო 368,00 კვ.მ მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებულია მხარეთა თანასაკუთრებაში. მათ საკუთრებაში ირიცხება მიწის ნაკვეთზე მდებარე №1, №2, №3, №4, №5, №6 და №7 შენობა-ნაგებობები, გარდა 39,08 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომისა, ხოლო მოპასუხე ირიცხება 39,08 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ.

18. ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1973 წლის 15 მარტს რეგისტრირებული სამკვიდრო მოწმობის მიხედვით, ს. ს-ის გარდაცვალების შემდეგ მოსარჩელე ცნობილ იქნა ლიტერ „ა“ და „ბ“ უძრავი ქონების – ხუთი ოთახი მემკვიდრედ, საერთო ფართი – 100,75 კვ.მ.

19. ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1980 წლის 23 სექტემბერს გაცემული ცნობის თანახმად, ორი სახლი ლიტერ „ა“ ერთსართულიანი, შემდგარი 3 საცხოვრებელი ოთახისაგან, ფართით 70,76 კვ.მ და ლიტერ „ბ“ ორსართულიანი, 4 საცხოვრებელი ოთახისაგან შემდგარი, ფართით 61,69 კვ.მ ირიცხება: 2/3 ნაწილი – მოსარჩელის სახელზე 1971 წლისა და 1973 წლის სამკვიდრო მოწმობების საფუძველზე, ხოლო 1/3 ნაწილი ირიცხება მოპასუხის სახელზე, 1958 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

20. 1980 წლის 19 დეკემბრის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელის სარჩელი და სადავო სახლი განაწილდა რეალურად მესაკუთრეთა შორის, მოსარჩელეს მიეკუთვნა ლიტერ „ბ-დან“ №1, №2, №3, №4 ოთახები, შესაბამისი ფართით 15,69 კვ.მ; 14,40 კვ.მ; 15,35 კვ.მ; 15,37 კვ.მ და ლიტერ „ა-დან“ №2 ოთახი, ფართით 25,22 კვ.მ, საერთო საცხოვრებელი ფართით 89,93 კვ.მ, ხოლო მოპასუხეს ლიტერ „ა-დან“ №3 და №4 ოთახები, შესაბამისად, 25,75 კვ.მ და 19,79 კვ.მ, საერთო საცხოვრებელი ფართით 45,54 კვ.მ.

21. ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 29 სექტემბერს №57 ოქმით მიღებული კომისიის გადაწყვეტილებით, სადავო მისამართზე არსებულ მიწის ფართს 322,00 კვ.მ-ს მიენიჭა მართლზომიერი მფლობელის კატეგორია, ხოლო 48,5 კვ.მ ფართს – თვითნებურად დაკავებული კატეგორია – სასყიდლიანი; შესაბამისი საფასურის გადახდის შემდგომ, 2009 წლის 6 აპრილს ქ. თბილისის საკრებულოს მიერ გაიცა საკუთრების მოწმობა №2320 მხარეთა სასარგებლოდ და საკუთრებაში გადაეცათ არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი 367,8 კვ.მ ფართით. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე აღიარებულ იქნა მხარეთა საკუთრების უფლება.

22. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ურთიერთობიდან გამომდინარე, მოპასუხე ცნობილ იქნა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 39,08 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ. მოპასუხეს დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის – 7500 ლარის გადახდა. გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

23. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, შეფასების საგანია, მითითებული მტკიცებულებების სათანადოობა და საკმარისობა სადავო მიწის ნაკვეთის 2/3-ზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების განსაზღვრისათვის.

24. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა სადავო მიწის ნაკვეთზე მისი საკუთრების წილის 2/3 ნაწილით განსაზღვრის თაობაზე სამართლებრივად დაუსაბუთებულია და იგი გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მართებულად არ დაკმაყოფილდა.

25. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ – სსკ) 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, მხარეები საზიარო საგნის – 368 კვ.მ მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრეები არიან. სადავო მიწის ნაკვეთზე მათი საზიარო საკუთრების უფლების საფუძველს წარმოადგენს ქ. თბილისის საკრებულოსთან მოქმედი „ფიზიკური და კერძო იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის“ 2008 წლის 29 სექტემბრის ოქმი და ამ ოქმის საფუძველზე თბილისის საკრებულოს მიერ გაცემული საკუთრების მოწმობა. კომისია გადაწყვეტილების მიღების დროს დაეყრდნო ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში აღრიცხულ მონაცემებს, რომელთა თანახმადაც მიწა იმყოფებოდა მხარეთა საერთო სარგებლობაში წილის განსაზღვრის გარეშე, ხოლო შენობა-ნაგებობებში განსაზღვრული იყო შესაბამისი წილები. კომისიის გადაწყვეტილება საფუძვლად დაედო საჯარო რეესტრის ჩანაწერებს.

26. სსკ-ის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მიხედვით, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია, ვიდრე ისინი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ იქნება ცნობილი.

27. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს თბილისის საკრებულოს ზემოთ აღნიშნული გადაწყვეტილებები (საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის ოქმი და საკუთრების მოწმობა) და მათ საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, რომელთა თანახმადაც სადავო მიწის ნაკვეთზე მხარეთა თანაბარი წილობრივი საკუთრება აღირიცხა, სადავოდ არ გაუხდია და კანონიერ ძალაშია.

28. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია, რომ ტექბიუროს ცნობის თანახმად, შენობა-ნაგებობების მოსარჩელის სახელზე 2/3-ით, ხოლო მოპასუხის სახელზე 1/3-ით განსაზღვრული წილები, შესაბამისი პროპორციით ვრცელდებოდა მიწის ნაკვეთზეც და მხარეთა საკუთრების წილი მიწის ნაკვეთის მიმართ იყო შენობაზე საკუთრების წილის პირდაპირპროპორციული.

29. აღნიშნული მტკიცების საპირისპიროდ სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი ცნობა-დახასიათება არ შეიცავს სადავო მიწის ნაკვეთზე მოსარჩელისა და მოპასუხის წილებად 2/3 ნაწილისა და 1/3 ნაწილის აღრიცხვის შესახებ ინფორმაციას. სსკ-ის 1513-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ამ კანონის ამოქმედებამდე მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964 წლის სამოქალაქო კოდექსი) და მიწის შესახებ კანონმდებლობის (1971 წლის 1 ნოემბრის მიწის კოდექსი) საფუძვლების შესაბამისად, სახელმწიფოსაგან მფლობელობაში მიღებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე რჩებოდა სახელმწიფო, ხოლო ამ მიწის ნაკვეთზე აღმართული საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრეს წარმოადგენდა მოქალაქე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ცნობა-დახასიათებაში დასახელებული წილები განეკუთვნება მოსარჩელისა და მოპასუხის უფლებას შენობა-ნაგებობებზე და არა მიწის ნაკვეთზე. მითითებული ცნობის თანახმად, დადგენილად უნდა ჩაითვალოს, რომ მოსარჩელეს და მოპასუხეს მიწის ნაკვეთზე თანაბარი სარგებლობის უფლება გააჩნდათ, კერძოდ, ცნობა-დახასიათების განყოფილებაში „ნაკვეთი“ მოცემულია შემდეგი მონაცემები: „მოპასუხე ფართობი დოკუმენტით 322, მიწის ფართი უ.დ.დ.-ს გარეშე 54, მოსარჩელე ფართობი დოკუმენტით 322, მიწის ფართი უ.დ.დ.-ს გარეშე 54“. აღნიშნული ინფორმაცია, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, გამორიცხავს იმგვარი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას, რომ მხარეებს მიწის ნაკვეთის მიმართ გააჩნიათ შენობა-ნაგებობებზე აღრიცხული წილის (2/3 და 1/3) პროპორციული უფლება.

30. სსკ-ის 954-ე მუხლის თანახმად, დღეის მდგომარეობით მიწის ნაკვეთზე საერთო, ზიარი საკუთრებაა აღრიცხული მოწილეთა წილის განსაზღვრის გარეშე, რაც ამავე კოდესის 954-ე მუხლის თანახმად ნიშნავს იმას, რომ თითოეულ მოწილეს ეკუთვნის თანაბარი წილი.

31. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება იმასთან დაკავშირებით, რომ აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ შედგენილი ფაქტების კონსტატაციის ოქმში მოცემული ფოტოსურათები სადავო მიწის ნაკვეთზე გამყოფი მიჯნის არსებობას ადასტურებს. გარდა იმისა, რომ ფაქტების კონსტატაციის მასალებით ნათლად არ დგინდება ეზოში რაიმე მიჯნის არსებობის ფაქტი, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2015 წელს მოსარჩელემ სადავო მიწის ნაკვეთზე მოპასუხის ნების საწინააღმდეგოდ მავთულბადის ღობე გაავლო, რომელიც ქ.თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის წერილობითი გაფრთხილების შემდეგ, როგორც უკანონოდ აგებული, თავადვე მოშალა. მოპასუხის განმარტებით, ფაქტების კონსტანტაციის ოქმში სწორედ აღნიშნული მავთულბადის ღობის ნარჩენებია ასახული. მოპასუხის აღნიშნული განმარტების საპირისპირო შედავება მოსარჩელე მხარეს არ წარმოუდგენია, რაც ფაქტების კონსტატაციის ოქმის მტკიცებულებით ღირებულებას გამორიცხავს.

32. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარემ სასამართლოს ვერ წარუდგინა რელევანტური მტკიცებულება იმისა, რომ მხარეებს ერთმანეთში განსაზღვრული ჰქონდათ საზიარო საგნის მართვისა და სარგებლობის წესი, რომლის მიხედვითაც მიწის ნაკვეთის 2/3 მოსარჩელის სარგებლობაში იყო. ასეთ მტკიცებულებად ვერ გამოდგება მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი 1974-1975 წლების მიწის გადასახადის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი სხვა მტკიცებულებით არ დგინდება შესაბამისი წილობრივი შეფარდებით მიწის ნაკვეთის მოსარჩელის მიერ ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი. აღნიშნული გარემოება არ დასტურდება არც მოწმეთა ჩვენებებით.

33. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოწმეთა ნაწილი, მართალია, მიუთითებს გარკვეული მიჯნის არსებობის ფაქტზე, თუმცა საქმეში არ მოიპოვება ინფორმაცია - სპეციალისტის ან/და ექსპერტის მიერ შედგენილი დასკვნა, შესაბამისი ნახაზი და გაანგარიშება იმისა, თუ კონკრეტულად სად გადიოდა ეს ღობე და ამ ღობით გამიჯვნის შედეგად, რამდენი კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი იყო მოსარჩელის სარგებლობაში და რამდენი – მოპასუხის.

34. გარდა ზემოაღნიშნულისა, საზიარო უფლების არსებობისას (როდესაც ნივთზე აღრიცხულია მხარეთა თანასაკუთრება იდეალურ წილში) მხარეთა საკუთრების უფლების დადგენისათვის უპირატესობა ენიჭება საჯარო რეესტრის ჩანაწერს და ამგვარი უფლების (თანასაკუთრება) სოციალური არსი მხოლოდ ფაქტობრივ მფლობელობაზე დაყრდნობით არ შეიძლება შეიცვალოს (იხ. სუსგ №ას-59-58-2014, 29 ივნისი, 2015 წელი).

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

35. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

36. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 954-ე მუხლი, რომლის გამოყენება კონკრეტულ დავაში აუცილებელი იყო, ვინაიდან წილების განაწილების თანაბრობის პრინციპი არ არსებობს მაშინ, თუ დადგენილია წილების კუთვნილების სპეციალური წესი, რაც შეიძლება განსაზღვრული იყოს კანონით ან მხარეთა შორის შეთანხმებით. სწორედ ამ მუხლის დანაწესით მოქმედებდნენ მხარეები. შესაბამისად, სასამართლოს უნდა ემსჯელა არა იმის თაობაზე, რომ მხარეები არიან საზიარო საგნის, მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეები და ისინი იმყოფებიან ერთმანეთთან კანონისმიერ ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერობებში, არამედ იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის საზიარო საგნის მართვისა და სარგებლობის სპეციალური შეთანხმება არსებობდა და ამის საფუძველზე უნდა განესაზღვრა წილი საზიარო უფლებაში.

37. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 961-ე და 963-ე მუხლები.

38. სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა საზიარო უფლებაში წილის განსაზღვრაზე და შეაფასა საზიარო უფლების გაუქმება, რისთვისაც იხელმძღვანელა სსკ-ის 961-ე მუხლით. აღნიშნული კი სასარჩელო მოთხოვნას არ წარმოადგენს.

39. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპები და გასცდა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს.

40. კასატორის მოზარებით, სააპელაციო სასამართლოს მტკიცებულებები სსსკ-ის 105-ე მუხლის დანაწესების დაცვით არ შეუფასებია. პალატამ სადავო მიწის ნაკვეთის 231 კვ.მ-ზე გადასახადების გადახდის დამადასტურებელი ქვითრების შეფასებისას მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი სხვა მტკიცებულებით არ დგინდება შესაბამისი წილობრივი ფართით მიწის ნაკვეთის მოსარჩელის მიერ ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი. სასამართლოს მტკიცებულება უნდა შეეფასებინა როგორც ინდივიდუალურად ასევე ერთობლიობაში, მისი მიზანი იყო ჭეშმარიტების უტყუარად გამორკვევა და არა იმის მითითება, რომ კონკრეტული მტკიცებულება არ დასტურდება სხვა მტკიცებულებით. ეს არის მტკიცებულების სუბიექტური და მიკერძოებული შეფასება, რითაც უხეშად დაარღვია სსკ-ის 105-ე მუხლი.

41. კასატორმა აღნიშნა, რომ სარჩელში არ ყოფილა წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა, ამდენად გაუგებარია თუ რატომ ჩათვალა საჭიროდ სააპელაციო სასამართლომ, ყურადღება გაემახვილებინა სსსკ-ის 172-ე მუხლზე და ემსჯელა ექპერტიზის დასკვნაზე, რომელიც ნამდვილად არსებობს, მაგრამ საქმეში არ წარმოდგენილა. ექსპერტიზის დასკვნა ეხება საზიარო უფლების გაუქმებას, რაც ამ ეტაპისთვის მოსარჩელეს არ მოუთხოვია.

42. მოცემულ შემთხვევაში მესაკუთრეებმა განსაზღვრეს საზიარო საგნის მართვისა და სარგებლობის წესი. ათეული წლების მანძილზე საზიარო ქონება დაყოფილი იყო და ნაკვეთებს შორის გავლებული იყო სასაზღვრო მიჯნა. სწორედ ეს მიჯნა მიუთითებს მესაკუთრეთა მიერ სპეციალური შეთანხმების არსებობაზე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა და ემსჯელა არა საზიარო უფლების გაუქმებაზე, არამედ საზიარო უფლებაში წილის განსაზღვრაზე.

43. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ წლების განმავლობაში მოსარჩელის მართლზომიერ მფლობელობაში იყო არა ნახევარი, არამედ სადავო მიწის ნაკვეთის 2/3, ხოლო მოპასუხე ფლობდა 1/3-ს.

44. აღსრულების ეროვნული ბიუროს ფაქტების კონსტატაციის შესახებ ოქმთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ოქმში მოცემული ფოტოსურათები არ ადასტურებს სადავო მიწის ნაკვეთზე გამყოფი მიჯნის არსებობას.

45. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

46. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

47. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორს მოცემულ საკასაციო საჩივარში დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენის გზით სადავოდ არ გაუხდია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტები, ამდენად, სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე დადგენილად უნდა ჩაითვალოს შემდეგი გარემოებანი:

48. სადავო 368,00 კვ.მ მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებულია მხარეთა თანასაკუთრებაში. მათ საკუთრებაში ირიცხება მიწის ნაკვეთზე მდებარე №1, №2, №3, №4, №5, №6 და №7 შენობა-ნაგებობები, გარდა 39,08 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომისა, ხოლო მოპასუხე ირიცხება 39,08 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ.

49. ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 19.... წლის 15 მარტს რეგისტრირებული სამკვიდრო მოწმობის მიხედვით, ს. ს-ის გარდაცვალების შემდეგ მოსარჩელე ცნობილ იქნა ლიტერ „ა“ და „ბ“ უძრავი ქონების – ხუთი ოთახი მემკვიდრედ, საერთო ფართი – 100,75 კვ.მ.

50. ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1980 წლის 23 სექტემბერს გაცემული ცნობის თანახმად, ორი სახლი ლიტერ „ა“ ერთსართულიანი, შემდგარი 3 საცხოვრებელი ოთახისაგან, ფართით 70,76 კვ.მ და ლიტერ „ბ“ ორსართულიანი, 4 საცხოვრებელი ოთახისაგან შემდგარი, ფართით 61,69 კვ.მ ირიცხება: 2/3 ნაწილი – მოსარჩელის სახელზე 1971 წლისა და 1973 წლის სამკვიდრო მოწმობების საფუძველზე, ხოლო 1/3 ნაწილი ირიცხება მოპასუხის სახელზე, 1958 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

51. 1980 წლის 19 დეკემბრის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელის სარჩელი და სადავო სახლი განაწილდა რეალურად მესაკუთრეთა შორის, მოსარჩელეს მიეკუთვნა ლიტერ „ბ-დან“ №1, №2, №3, №4 ოთახები, შესაბამისი ფართით 15,69 კვ.მ; 14,40 კვ.მ; 15,35 კვ.მ; 15,37 კვ.მ და ლიტერ „ა-დან“ №2 ოთახი, ფართით 25,22 კვ.მ, საერთო საცხოვრებელი ფართით 89,93 კვ.მ, ხოლო მოპასუხეს ლიტერ „ა-დან“ №3 და №4 ოთახები, შესაბამისად, 25,75 კვ.მ და 19,79 კვ.მ, საერთო საცხოვრებელი ფართით 45,54 კვ.მ.

52. ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2008 წლის 29 სექტემბერს №57 ოქმით მიღებული კომისიის გადაწყვეტილებით, სადავო მისამართზე არსებულ მიწის ფართს 322,00 კვ.მ-ს მიენიჭა მართლზომიერი მფლობელის კატეგორია, ხოლო 48,5 კვ.მ ფართს – თვითნებურად დაკავებული კატეგორია – სასყიდლიანი; შესაბამისი საფასურის გადახდის შემდგომ, 2009 წლის 6 აპრილს ქ. თბილისის საკრებულოს მიერ გაიცა საკუთრების მოწმობა №2320 მხარეთა სასარგებლოდ და საკუთრებაში გადაეცათ არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი 367,8 კვ.მ ფართით. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე აღიარებულ იქნა მხარეთა საკუთრების უფლება.

53. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ურთიერთობიდან გამომდინარე, მოპასუხე ცნობილ იქნა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 39,08 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ. მოპასუხეს დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის – 7500 ლარის გადახდა. გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

54. წინამდებარე საკასაციო საჩივარში მხარემ განმარტა, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების სსსკ-ის 105-ე მუხლის დაცვით შეფასების შედეგად უნდა დაედგინა, რომ მხარეთა შორის არსებობს შეთანხმება საზიარო ქონებით სარგებლობის შესახებ, რომლის თანახმად მოსარჩელე ფლობდა ქონების 2/3-ს, ხოლო მოპასუხე – 1/3-ს.

55. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

56. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

57. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს სამოქალაქო სამართალწარმოებაში მოქმედ მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

58. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში მხოლოდ მოპასუხის ზეპირი განმარტება მოსარჩელის პოზიციას ვერ გადაწონის და მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს.

59. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში.

60. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობითი დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლიობაში, რისი ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა.

61. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ შეაფასა საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებები (თბილისის საკრებულოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებები, საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის ოქმი, საკუთრების მოწმობა, ტექბიუროს მონაცემები) და დაადგინა, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, სადავო ქონებაზე რეგისტრირებულია მხარეთა თანასაკუთრება.

62. სსკ-ის 953-ე მუხლის მიხედვით, თუ უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად ეკუთვნის, მაშინ გამოიყენება ამ თავის წესები, თუკი კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. ამავე კოდექსის 954-ე მუხლის თანახმად, თუ სპეციალურად სხვა რამ არ არის დადგენილი, თითოეულ მოწილეს ეკუთვნის თანაბარი წილი.

63. კასატორმა დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია ვერ დაუპირისპირა სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ მოსარჩელემ სარწმუნო მტკიცებულების წარმოდგენის გზით ვერ დაადასტურა, რომ არსებობდა მხარეთა შეთანხმება საზიარო საგნის მართვისა და სარგებლობის წესის შესახებ, რომლის მიხედვითაც მიწის ნაკვეთის 2/3 მოსარჩელის სარგებლობაში იყო. საქმეში არ მოიპოვება ინფორმაცია სპეციალისტის ან/და ექსპერტის მიერ შედგენილი დასკვნა, შესაბამისი ნახაზი და გაანგარიშება იმისა, თუ კონკრეტულად სად გადიოდა ეს ღობე და ამ ღობით გამიჯვნის შედეგად, რამდენი კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი იყო მოსარჩელის სარგებლობაში და რამდენი – მოპასუხის.

64. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო პალატა გასცდა მოსარჩელის მოთხოვნას და იმსჯელა საზიარო უფლების გაუქმებაზე, რაც სასარჩელო მოთხოვნას არ წარმოადგენდა. ფაქტობრივად სააპელაციო პალატის მსჯელობა შეეხება სწორედ საზირო ქონების წილების მხარეთა შორის განაწილების საკითხს, რაზეც მოსარჩელე სარჩელში აპელირებდა.

65. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

66. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

67. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

68. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

69. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

70. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ლ. მ-ისა და ე. ს-ის მიერ 2019 წლის 12 ივლისის №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ე. ს-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ე. ს-ს (პირადი №0102402...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ლ. მ-ისა და ე. ს-ის მიერ 2019 წლის 12 ივლისის №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

პ. ქათამაძე