საქმე №ას-1144-2018 7 ივნისი, 2019 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. გ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „რ. ტ.“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების, ასევე, 2017 წლის 16 თებერვლის საოქმო განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის უარყოფა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. შპს „რ. ტ.“ (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე, კომპანია ან დამსაქმებელი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. გ-ის (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე, კასატორი ან დასაქმებული) მიმართ, მიყენებული ზიანის _ 38 989,60 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრების მოთხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: მოპასუხე 2012 წლის 6 სექტემბრიდან მუშაობდა მოსარჩელე კომპანიაში მზა პროდუქციისა და მატერიალური საწყობის გამგედ, მატერიალურ ფასეულობებზე პასუხისმგებელ პირად. 2015 წლის 30 ივლისს დასაქმებული გახდა ცუდად, სასწრაფო- სამედიცინო ბრიგადამ გადაიყვანა რუსთავის საავადმყოფოში და დაენიშნა სტაციონარული მკურნალობა. იმავე დღეს, ჩატარდა კომპანიის მზა პროდუქციისა და მატერიალური საწყობის ინვენტარიზაცია, რა დროსაც საწყობში აღმოჩნდა 38 989.60 ლარის დანაკლისი, რომლის ანაზღაურება დაეკისრა მოპასუხეს, თუმცა იგი დღემდე თავს არიდებს საწარმოსათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ის ჯეროვნად ასრულებდა შრომით მოვალეობებს, დამსაქმებლის ბრძანება, რომლითაც განისაზღვრებოდა საწყობის დანაკლისის არსებობის შემთხვევაში მისი პასუხისმგებლობა, მას არ ჩაბარებია, გარდა ამისა, მოპასუხის განმარტებით, ინვენტარიზაციის ჩატარებისას ის საავადმყოფოში იმყოფებოდა და მისთვის უცნობია, რა დანაკლისი აღმოაჩინა მოსარჩელემ, ხოლო სარჩელში არ არის მითითებული, თუ როდის ჩატარდა წინა ინვენტარიზაცია და რასთან შედარებით აღმოჩნდა დანაკლისი.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომლითაც მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 38 989,60 ლარის გადახდა.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარემ, მოითხოვა მისი, ასევე, 2017 წლის 16 თებერვლის საოქმო განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის უარყოფა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ იგი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების დასაბუთება:

1.1. საკასაციო განაცხადის მოცულობა და საკასაციო განხილვის ფარგლები (კასატორის პრეტენზიები):

საკასაციო საჩივრის ფარგლებში პალატის შეფასების საგანს დასაქმებულის მხრიდან შრომითი მოვალეობის დარღვევისა და დამსაქმებლისათვის ზიანის მიყენების წინაპირობების არსებობა წარმოადგენს. სააპელაციო პალატის დასკვნით, მოსარჩელემ დაადასტურა მოთხოვნის საფუძვლიანობა, რის გამოც სასამართლომ დააკმაყოფილა სარჩელი, კასატორი კი, არ ეთანხმება ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე (საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია, თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა), გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებას პალატა კასატორის პრეტენზიის ფარგლებში შეამოწმებს, რომელიც ძირითადად სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის არასწორ განმარტებას, ზიანის მიუყენებლობისა და მოთხოვნილზე ნაკლები ოდენობით ზიანის მტკიცების ტვირთის მოპასუხისათვის არასწორად დაკისრებას შეეხება. კასატორის განმარტებით:

(i) პირველი ინსტანციის სასამართლომ, საქმის მასალებზე დაყრდნობით დაადგინა, რომ მოპასუხის მიერ მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი არ დასტურდებოდა, სააპელაციო პალატას კი, ამ დასკვნის გასაქარწყლებლად არ ჰქონდა საკმარისი მტკიცებულებები, გარდა აპელანტის შუამდგომლობით გამოთხოვილი მოწმეთა ჩვენებებისა და საგადასახადო შემოწმების შედეგებისა, რომლებიც არ არის სადავო გარემოების დადგენისათვის საკმარისი. მთავარი საკითხი, რაც სასამართლოს არ დაუდგენია, არის ის, იმყოფებოდა თუ არა საწყობში და ჰქონდა თუ არა კასატორს მიღება-ჩაბარების აქტით ჩაბარებული ის საქონელი, რომელიც 30 ივლისის ინვენტარიზაციის შედეგებშია ასახული. აპელანტის მცდელობა საქმის განხილვისას იყო იმის დადასტურება, რომ დანაკლისზე პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა მოპასუხეს. ამ უკანასკნელს არ უარუყვია საკუთარი პოზიცია კომპანიაში და განმარტა, რომ მას ევალებოდა საწყობში ტვირთის შესვლა-გასვლის კონტროლი, თუმცა, ამასთანავე, განმარტა, რომ ბოლო აღრიცხვის შემდგომ, რომელიც 2015 წელს ჩატარდა, დაზიანდა მისი კომპიუტერი და ვეღარ აკონტროლებდა ბუღალტრულ ნაშთს, შესაბამისად, მისთვის უცნობი იყო რა ბუღალტრული ნაშთი ერიცხებოდა სამსახურს. კასატორი პასუხს აგებდა მასთან რეალურად მიბარაბულ საქონელზე, ხოლო დამსაქმებელმა ვერ დაამტკიცა ის ფაქტი, რომ კასატორს 336 130,30 ლარის ღირებულების პროდუქცია მიაბარა, რადგანაც, თუკი დამსაქმებელი მოპასუხეს ედავება კონკრეტული ოდენობის ქონებრივ დანაკლისზე, მასვე ეკისრება ამ ქონების მიბარების მტკიცების ტვირთი. ამ მხრივ მნიშვნელოვანია, აღინიშნოს, რომ აუდიტორული დასკვნის თანახმად, 18 666,14 ლარის საქონელი წარმოადგენდა სხვის საკუთრებას, შესაბამისად, ხსენებული არ უნდა ყოფილიყო აღრიცხული ბუღალტრულ ნაშთში, გარდა ამისა, დასკვნაში არ არის ჩამოთვლილი, თუ რა წარმოადგენს 18 666,14 ლარის ღირებულების ფასეულობას;

(ii) სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის გამოყენებისათვის სახეზე უნდა ყოფილიყო მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რომელიც საქმის მასალებით დადგენილი არ არის, არამედ, სააპელაციო სასამართლო მოპასუხეს ბრალს სდებს პრევენციის ღონისძიებების გაუტარებლობაში ისე, რომ მოსარჩელე თავად ვერ მიუთითებს მოპასუხის მხრიდან რაიმე უკანონო ქმედების განხორციელებაზე. მოწმედ დაკითხული კომპანიის ბუღალტერი ადასტურებს, რომ მოპასუხე ყოველთვის კეთილსინდისიერად ასრულებდა სამუშაოს, ამ ფაქტს არც კომპანიის დირექტორი უარყოფს, უფრო მეტიც, კომპანიას მიმართული აქვს საგამოძიებო ორგანოებისათვის და ცნობილია დაზარალებულად, თუმცა პასუხისმგებელი პირი ამ ეტაპზეც კი არ არის დადგენილი, ხოლო მოსარჩელე ვერ მიუთითებს კონკრეტულად შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე, რომელი მოვალეობა დაარღვია დასაქმებულმა;

(iii) რაც შეეხება ვალდებულების დარღვევიდან გამომდინარე პასუხისმგებლობის შემდეგ ელემენტს _ მიზეზობრივ კავშირს, მასზე საუბარი ზედმეტია, ვინაიდან საერთოდ არ დასტურდება კასატორისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების წინაპირობები;

(iv) სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით დაურთო საქმეს მტკიცებულებები. ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი ყველა ახალი მტკიცებულება 2015 წლითაა დათარიღებული, შესაბამისად, მხარეს მათი სააპელაციო სასამართლოში წარდგენის უფლება აღარ გააჩნდა.

1.2. საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ქვემდგომი სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სავალდებულობა წინამდებარე განჩინების მიმართ:

საკასაციო სასამართლოს წინამდებარე გადაწყვეტილების მიმართ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული (სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება)) სავალდებულო ძალა გააჩნიათ სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა წინააღმდეგაც კასატორს არ მიუთითებია პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც შესაძლოა, დაშვებული იყო საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება, კერძოდ:

1.2.1. 2012 წლის სექტემბრიდან მხარეები იმყოფებიან შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობაში;

1.2.2. დასაქმებული კომპანიაში ასრულებდა საწყობის ზედამხედველის ფუნქციებს, მეთვალყურეობდა საწყობში განთავსებულ პროდუქციას და გასცემდა მას, იყო პასუხისმგებელი პროდუქციაზე, მას გააჩნდა საწყობის გასაღები და დამცავი კოდი;

1.2.3. ხელშეკრულების 2.2.2 პუნქტის თანახმად, დასაქმებული ვალდებულია, გაუფრთხილდეს დამქირავებლის ქონებას, უზრუნველყოს მისთვის ჩაბარებული დოკუმენტების ჯეროვანი დაცვა;

1.2.4. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღწერის ოქმის თანახმად, 2015 წლის 30 ივლისს კომპანიაში ჩატარდა მზა პროდუქციისა და მატერიალური საწყობის ინვენტარიზაცია, რა დროსაც საწყობში აღმოჩნდა 38 989.60 ლარის დანაკლისი. მოსარჩელის მითითებით, ინვენტარიზაცია ჩაატარეს ორგანიზაციის თანამშრომლებმა: ბუღალტერმა, საწყობის უფროსის დროებითი მოვალეობის შემსრულებელმა და გაყიდვების მენეჯერმა. ინვენტარიზაციისას დათვლილ იქნა იმ დროისათვის საწყობში არსებული პროდუქცია, რაც შედარდა ბუღალტრულად აღრიცხულ ნაშთთან და აღმოჩნდა დანაკლისი. დანაკლისის არსებობა დაადასტურა სააპელაციო სასამართლოში მოწმედ დაკითხულმა მოსარჩელის ბუღალტერმა და მასზე საუბარია საგამოძიებო სამსახურის მიერ სისხლის სამართლის საქმეზე გამოკითხული პირების ჩვენებებითაც;

1.2.5. მოპასუხის მუშაობის არცერთ ეტაპზე არ ყოფილა დაფიქსირებული საწყობში არსებული დანაკლისი.

1.3. საკასაციო სასამართლოს შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები:

1.3.1. განსახილველი სასარჩელო მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებს შრომის კოდექსის 44-ე, სამოქალაქო კოდექსის 394-ე და 408.1 მუხლები წარმოადგენს, რომელთა ფარგლებშიც მისათითებელი ფაქტებია: მხარეთა სახელშეკრულებო ურთიერთობაში ყოფნა; მოპასუხის მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულების ბრალეული დარღვევა; ამ დარღვევის შედეგად მოსარჩელისათვის მატერიალური ან სხვა სახის დანაკლისის არსებობა; მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ვალდებულების ბრალეულ დარღვევასა და დამდგარ შედეგს შორის. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ განსახილველი სარჩელის დამფუძნებელი ნორმის ელემენტების მითითების ტვირთი ეკისრება მოსარჩელეს, ხოლო იმის მიხედვით, თუ რომელ ფაქტებს შეედავება მოპასუხე, მოსარჩელესვე ეკისრება ამ ფაქტების დადასტურების ვალდებულება (სსსკ-ის 102-ე მუხლი). მხოლოდ მას შემდეგაა მიზანშეწონილი მოპასუხის მხრიდან მტკიცებულებათა მიღება-გამოკვლევა, თუკი მოსარჩელე თავს გაართმევს მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებების დადასტურების ტვირთს. უფრო კონკრეტულად რომ ვთქვათ, ვალდებულების დარღვევით გამოწვეული ზიანის გამომრიცხველი მტკიცებულებების წარდგენა მოპასუხეს შეიძლება, მხოლოდ მას შემდეგ მოეთხოვოს, რაც მოსარჩელე სარწმუნოდ დაადასტურებს მოთხოვნის წინაპირობებს.

1.3.2. საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორის პრეტენზიას სასამართლოს მხრიდან მტკიცების ტვირთის არასწორად განაწილების თაობაზე და მიიჩნევს, რომ სახეზეა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული წინაპირობა. უპირველესად უნდა აღინიშნოს ის გარემოება, რომ საქმის მომზადების ეტაპზე, სარჩელის წინააღმდეგ წარდგენილი შესაგებლით მოპასუხემ სადავო გახადა, როგორც დანაკლისზე საკუთარი პასუხისმგებლობის არსებობა, ისე _ ინვენტარიზაციის შედეგები, კერძოდ, შესაგებელში მითითებულია, რომ შრომითი ხელშეკრულება პასუხისმგებლობის დაკისრებაზე მხარეთა შეთანხმებას არ შეიცავს, ამასთანავე, ინვენტარიზაციის ჩატარებას არ დასწრებია მოპასუხე, გარდა ამისა, მოსარჩელეს არ აქვს წარმოდგენილი დოკუმენტაცია, რომელიც ინვენტარიზაციამდელ პერიოდს ასახავდა. ხსენებული შედავების გათვალისწინებით, პალატა მიიჩნევს, რომ, გარდა მხარეთა შრომით ურთიერთობაში ყოფნისა, ყველა ფაქტი მტკიცების საგანში შედის.

1.3.3. სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს ვალდებულების დარღვევით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელთან დაკავშირებით მტკიცებულებათა შეფასების სტანდარტზე: სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენს პროცესის მიზნებისათვის განკუთვნად მტკიცებულებათა ზოგად ჩამონათვალს და განსაზღვრავს, თუ რა წარმოადგენს დასაშვებ მტკიცებულებებს (ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით). ვინაიდან მოთხოვნის მომწესრიგებელი მატერიალური სამართლის ნორმები მტკიცების განსხვავებულ სტანდარტს არ გვთავაზობს, სადავო გარემოებათა დადასტურების მიზნით დასაშვებია ყველა ზემოხსენებული მტკიცებულების გამოყენება. რაც შეეხება სადავო ფაქტის დადგენას, სასამართლო მოპასუხის შედავების არსებითობისა და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით (მტკიცებულებების შეფასება ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად), საკუთარ შინაგან წრმენაზე დაყრდნობით ადგენს ამა თუ იმ ფაქტის არსებობის საკითხს, რა დროსაც მოწმდება წარდგენილი მტკიცებულების იურიდიული სანდოობა, მისი საკმარისობა და სხვა.

1.3.4. საკასაციო პალატა არ იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ, ვინაიდან მოპასუხის მუშაობის განმავლობაში არ დაფიქსირებულა საწყობში მატერიალური ფასეულობის დანაკლისი, პრეზუმირებული იყო დასაქმებულის მიერ საწყობის დანაკლისის გარეშე ჩაბარება, ამასთან, მოსარჩელის სხვა თანამშრომლების მიერ შედგენილი 2015 წლის 30 ივლისის აღწერის ოქმისა და იმის გათვალისწინებით, რომ მოპასუხეს ამ მტკიცებულების საწინააღმდეგო სხვა დოკუმენტი არ წარუდგენია, სარჩელი საფუძვლიანად მიიჩნია. გადაწყვეტილების თანახმად, პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს წარმოადგენდა მოპასუხის მიერ ზიანის დადგომის რისკის პრევენციის განუხორციელებლობა. საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე მოთხოვნის განმაპირობებელ ფაქტებად არ მიუთითებს ისეთ ქმედებას, რომელთა ანალიზი სასამართლოს მისცემდა დელიქტურ ვალდებულებაზე მსჯელობის შესაძლებლობას (სკ-ის 992-ე მუხლი), უფრო მეტიც, საქმის მასალებით ირკვევა, რომ სადავო ფაქტზე დაწყებულია სისხლის სამართლის საქმისწარმოება და სამართალდამცავ ორგანოებს მოპასუხის ბრალეულობა არ დაუდგენიათ. რაც შეეხება შრომითი ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევიდან გამომდინარე პასუხისმგებლობის დაკისრების მოთხოვნას, განსხვავებით დელიქტური ვალდებულებისაგან, ამ შემთხვევაში, სახეზე უნდა იყოს შრომის ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში დასაქმებულის მიერ შესასრულებელი სამუშაო ვალდებულების დარღვევა, ამასთანავე, მხარის ქმედება არა პრეზუმირებული, არამედ _ მართლსაწინააღმდეგო შედეგის დადგომის განმაპირობებელი უშუალო გარემოება უნდა იყოს.

1.3.5. დასაქმებულისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების წინაპირობა არ შეიძლება, გახდეს მხოლოდ პრეზუმირებული გარემოება იმის თაობაზე, რომ არსებობს დანაკლისი, მაშინ, როდესაც მოპასუხე შესაგებელშივე აპელირებდა ზიანის გამოთვლის საკითხზე და მიუთითებდა, რომ 2015 წლამდე ინვენტარიზაციის ჩატარების ფაქტს მოსარჩელე ვერ ამტკიცებდა. იმ ვითარებაში, როდესაც საუბარია მიბარებული საქონლის დანაკლისზე, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, კონკრეტული ოდენობით ნივთის მიბარების ფაქტი მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს. გარდა ამისა, მოპასუხის შედავების ფარგლებში მნიშვნელოვანია, დადგინდეს დამსაქმებლის თანამშრომლების მიერ შედგენილი აღწერის აქტის იურიდიული სანდოობის საკითხი და ის გარემოება, თუ რამდენად სარწმუნოდაა დასაბუთებული ამ დოკუმენტში დანაკლისის არსებობა. საკასაციო პალატის შეფასებით, შრომითი ხელშეკრულების დარღვევის საფუძვლით მატერიალური დანაკლისის ღირებულების დასაქმებულისათვის დაკისრების საკმარის საფუძველს არ წარმოადგენს ასევე ის ფაქტიც, რომ მოპასუხე ფლობდა საწყობის გასაღებს, დამცავ კოდს და მას ეკისრებოდა დანაკარგების პრევენცია, რადგანაც არც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არ დგინდება და არც სარჩელში პირდაპირ არაა მითითებული ის ფაქტი, რომ მატერიალური აქტივების დანაკლისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან მიმართებით დასაქმებულის გულგრილი დამოკიდებულების შედეგია (მაგალითად: ევალებოდა არასამუშაო საათებში საწყობის მეთვალყურეობა; გასაღების ან დამცავი კოდის შენახვის წესის დარღვევის გამო დადგა ზიანი და სხვა). გარდა ამისა, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შრომითი ხელშეკრულების 2.2.2. პუნქტი წარმოადგენს ზოგადი ხასიათის ჩანაწერს და მისი არც სიტყვასიტყვითი და არ ლოგიკური განმარტებიდან (სკ-ის 52-ე მუხლი) არ გამომდინარეობს მხარეთა შეთანხმება საწყობში აღმოჩენილ დანაკლისზე დასაქმებულის უპირობო პასუხისმგებლობის თაობაზე.

1.4. საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების პროცესუალურსამართლებრივი დასაბუთება:

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო წესების დარღვევით დაადგინა დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, შესაბამისად, სახეზეა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი. ამასთანავე, რადგანაც საჭიროა მტკიცებულებათა ხელახალი გამოკვლევა, ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძვლით, პალატა საქმეს ხელახლა განსახილვად უბრუნებს იმავე სასამართლოს, რომელმაც ამ განჩინებაში განვითარებული მსჯელობის შესაბამისად უნდა გაანაწილოს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, შეაფასოს საქმის მასალები, დაადგინოს დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და შემდგომ გადაწყვიტოს უფლების საკითხი.

2. საოქმო განჩინების კანონიერება:

2.1. 2017 წლის 16 თებერვლის საოქმო განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ დააკმაყოფილა აპელანტის შუამდგომლობა საქმეზე დამატებითი მტკიცებულებების დართვის თაობაზე. შუამდგომლობის შესწავლით ირკვევა, რომ ახალ მტკიცებულებებს ძირითადად გამოძიების მასალები წარმოადგენს.

2.2. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას შეიძლება, მოყვანილ იქნეს ახალი ფაქტები და წარდგენილ იქნეს ახალი მტკიცებულებები. სააპელაციო სასამართლო არ მიიღებს ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო, წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ არასაპატიო მიზეზით არ წარადგინა.

2.3. სადავო მტკიცებულებების საქმისათვის დართვის შესახებ განჩინებას სააპელაციო პალატამ საფუძვლად ის გარემოებაც დაუდო, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში ამ მტკიცებულებათა წარდგენა მოპასუხეს სადავო არ გაუხდია. აღნიშნული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლით განსაზღვრული მხარის უფლებაა, რაც შეიძლება კონკრეტული საკითხის შეფასებისას სასამართლომ მხედველობაში მიიღოს. კასატორს ხსენებული გარემოება სადავოდ არ გაუხდია, უფრო მეტიც, საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ მხარეს საგამოძიებო ორგანოდან დოკუმენტები მას შემდეგ გადაეცა, რაც პირველი ინსტაციის სასამართლომ დაასრულა საქმის განხილვა და გამოაცხადა გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი. ამდენად, პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინების წინააღმდეგ საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ დასაბუთებულ შედავებას.

3. პროცესის ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. ვინაიდან მოცემული საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა ქვემდგომ სასამართლოს, პროცესის ხარჯების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 404-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. კასატორის მოთხოვნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 თებერვლის (საოქმო) განჩინების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ. ძლიერიშვილი