საქმე №ას-1212-2018 3 ივნისი, 2019 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს „ე.“ (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელზე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს „ბ. რ.“ უფლებამონაცვლე სს „თ. ბ.“ (მოპასუხე, შეგებებული მოსარჩელე)

თანამოპასუხეები შეგებებულ სარჩელზე: შპს „ლ.“, ი. ო-ი, ვ. შ-ე, გ. ნ-ი, ნ. ზ-ი, ლ. ო-ი, გ. ლ-ე, ლ. დ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შპს „ე.“ სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება (თავდაპირველ სარჩელში), გარიგებათა ბათილად ცნობა (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის/შეგებებული სარჩელის ავტორის მოთხოვნა და სარჩელის/შეგებებული სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. შპს „ე.“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ბ. რ.“ (უფლებამონაცვლე სს „თ. ბ.“) მიმართ, მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების მიზნით, 3 247 788 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრების მოთხოვნით.

1.1.1. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: შპს „ე-სა“ და სს „ბ. რ.“ შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა დაიწყო 2007 წლის 25 ივნისს, როდესაც გაფორმდა გენერალური ხელშეკრულება „კრედიტებისა და საბანკო გარანტიების გაცემის შესახებ“. 2009 წელს კომპანიას შეექმნა ფინანსური პრობლემები, რის გამოც მიიღო გადაწყვეტილება, მოეზიდა კერძო ინვესტიციები. მოპასუხესთან წარმოშობილი პრობლემების გამო, მოსარჩელე დათანხმდა სესხის რესტრუქტურიზაციას, რომლის მიხედვითაც იპოთეკის საგნის შეცვლის გზით მოსარჩელე მოახერხებდა, როგორც დაწყებული სავაჭრო ოპერაციების გაგრძელებას, ისე _ ახალი ოპერაციების წამოწყებას, რითაც სრულად დაფარავდა ბანკის წინაშე არსებულ ვალდებულებას. აღნიშნულის განსახორციელებლად ბანკს უნდა გაეთავისუფლებინა: 1. მანამდე იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების ნაწილი, რომელთა რეალიზაციის შედეგად კომპანიას უნდა მიეღო საბრუნავი საშუალება -462 000 აშშ დოლარი; 2. ბანკს უნდა გაეცა ახალი სესხი, რითაც დაიფარებოდა არსებული დავალიანება სრული მოცულობით; 3. ბანკისგან გამოთავისუფლებული უძრავი ქონების სანაცვლოდ, იპოთეკით ბანკის სასარგებლოდ უნდა დატვირთულიყო კომპანიის პოტენციური ინვესტორების, სხვადასხვა ფიზიკური პირის საკუთრებაში არსებული, სოფელ ნატახტარში მდებარე 54500 კვ.მ მიწის ნაკვეთები. აღნიშნული წინადადება ბანკმა მოიწონა და გაიზიარა, შესაბამისად, 2009 წლის 30 დეკემბერს მოსარჩელეს მიმართა წერილით, სადაც აცნობა რესტრუქტურიზაციის გეგმის დამტკიცების თაობაზე, რომელიც შეიცავდა შემდეგ პირობებს: დავალიანების დასაფარად მოსარჩელეს 2009 წლის 31 დეკემბრამდე უნდა გადაეხადა 45 000 აშშ დოლარი; სრულად უნდა გადახდილიყო ქართლოს ბახსოლიანის ვადაგადაცილებული ოვერდრაფტები (რომელიც შეადგენდა 4 560.41 ევროს და 6 297.55 ლარს); მოპასუხის სასარგებლოდ - ნატახტარში იპოთეკით უნდა დატვირთულიყო 54 500 კვ.მ მიწის ნაკვეთები–არაუგვიანეს 2009 წლის 31 დეკემბრისა. აღნიშნული შეთანხმების საფუძველზე მოპასუხე კისრულობდა ვალდებულებას, გაეუქმებინა იპოთეკა შემდეგ უძრავ ქონებებზე: ქ.თბილისი, ... გამზირის #41; ქ.თბილისი, ... გზატკეცილი, კორპუსი #..., ბინა #50; ქ.თბილისი, ლ. ქ#..., ბინა #..; ქ.თბილისი, ზ. ქ#..., ბ#.... იპოთეკით დასატვირთი მიწის ნაკვეთების დადგენილი ვადით წარდგენა ვერ მოხერხდა, თუმცა მხარეთა ზეპირი შეთანხმება ძალაში დარჩა და 2010 წლის 5 იანვარს იპოთეკით დაიტვირთა სოფელ ნატახტარში არსებული უძრავი ქონება. მოპასუხემ, მიუხედავად მოსარჩელის თხოვნისა, უარი განაცხადა იპოთეკისგან ქონების გათავისუფლებაზე, რაც იმ მომენტისათვის საბრუნავი ფულის მოზიდვის ერთ-ერთ საშუალებას წარმოადგენდა. მოსარჩელეს ამ დროისთვის უკვე გაფორმებული ჰქონდა შპს „ნ. ე.“ შეთანხმება, რომელიც აპირებდა უძრავი ქონების შეძენას. ვინაიდან, მოპასუხე უარს აცხადებდა სესხის რესტრუქტურიზაციასა და უძრავი ქონებების იპოთეკისაგან გათავისუფლებაზე, კომპანია იძლებული გახდა, მოეძებნა სხვა გამოსავალი და ვალდებულებების შეუსრულებლობის გამო, ბანკს მოსთხოვა ნატახტარში მდებარე მიწის ნაკვეთის იპოთეკისგან გათავისუფლება. აღნიშნული განპირობებული იყო ახალი ინვესტორის შპს „ლ.“ მოძიებით, რომელიც თანხმა იყო, შეეძინა მიწის ნაკვეთები. მისაღები თანხა მოსარჩელეს მისცემდა ბიზნესსაქმიანობის გაგრძელების საშუალებას. მიუხედავად ამისა, მოპასუხემ ქონების იპოთეკისგან გათავისუფლებაზე განაცხადა უარი. შპს „ე.“ მოპასუხის მოქმედების შედეგად ვერ შეძლო ფინანსური წყაროს მოძიება და ბიზნესსაქმიანობა ფაქტობრივად შეაჩერა, რამაც მას მიაყენა მატერიალური ზიანი. აღნიშნულის შემდგომ, მოსარჩელემ მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა ქონების იპოთეკისგან გათავისუფლება. 2012 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილებით, დაკმაყოფილდა სარჩელი და იპოთეკისგან გათავისუფლდა სოფელ ნატახტარში მდებარე მიწის ნაკვეთები. იმის გათვალისწინებით, რომ 2009 წლის დეკემბერში მოპასუხის მიერ მოსარჩელეზე გაცემული 1 180 000 აშშ დოლარის ოდენობით სესხის მომსახურება და დაფარვა 5 წლის ვადით, ბანკის მითითებით, არ უნდა ყოფილიყო კომპანიის საქმიანობისთვის პრობლემური, ცხადია, მოსარჩელის ყოველთვიური მინიმალური შემოსავალი განისაზღვრებოდა 54 129.81 აშშ დოლარით, შესაბამისად, მოსარჩელის განმარტებით, ბანკის ბრალეული ქმედებით მას მიადგა ზიანი მიუღებელი შემოსავლის სახით, რომელიც მთლიანობაში შეადგენს 3 247 788.06 აშშ დოლარს.

1.2. მოპასუხემ შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს შპს „ე.“, შპს „ლ.“, ი. ო-ის, ვ. შ-ის, გ. ნ-ის, ნ. ზ-ის, ლ. ო-ის, გ. ლ-ისა და ლ. დ-ის მიმართ და მოითხოვა 2009 წლის 31 დეკემბერს შპს „ე.“ და ი. ო-ის, ვაჟა შ-ის, გ. ნ-ის, ნ. ზ-ის, ლ. ო-ის, გ. ლ-ის და ლ. დ-ის სახელით დადებული ინვესტირების ხელშეკრულების, ასევე, 2010 წლის 20 იანვარს შპს „ე.“ და შპს „ლ.“ შორის დადებული განზრახულობის შესახებ შეთანხმების ბათილად ცნობა.

1.2.1. შეგებებული სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: შპს „ე.“ და შპს „ლ.“ შორის დადებული განზრახულობის შესახებ შეთანხმება თვალთმაქცური ხასიათისაა და იგი რეალურ მიზანს არ ემსახურება, შექმნილია მხოლოდ ბანკის მიმართ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით სარჩელის აღსაძრავად და დასაკმაყოფილებლად, შესაბამისად, მისი ბათილად ცნობა გამორიცხავს ბანკის წინააღმდეგ გადაწყვეტილების გამოტანას. თავად ხელშეკრულება ინვესტირების შესახებ წარმოადგენს ერთ-ერთ საფუძველს განზრახულობის შესახებ შეთანხმებისა. ინვესტირების ხელშეკრულების არსებობის გარეშე შპს „ე.“ არ იყო უფლებამოსილი, დაედო განზრახულობის ხელშეკრულება, შესაბამისად, მისი ბათილად ცნობა არის ერთ-რთი გარემოება და ძირითადი საფუძველი განზრახულობის შესახებ ხელშეკრულების მართლწინააღმდეგობისა. შპს „ე.“ არ ფლობდა ფიზიკური პირების: ი. ოდიშვილის, ვ. შ-ის, გ. ნ-ის, ნ. ზ-ის, ლ. ო-ის, გ. ლ-ისა და ლ. დ-ის უძრავ ქონებას იმ უფლებით, რომ ეწარმოებინა სხვასთან მიწის ნაკვეთების გასხვისების თაობაზე მოლაპარაკება, აეღო ვალდებულება და გაესხვისებინა ქონება. რაც შეეხება შპს „ე.“ და შპს „ლ.“ შორის გაფორმებულ განზრახულობის შესახებ ხელშეკრულებას, სავარაუდოა, რომ შპს „ლ.“ არ გააჩნდა ფინანსური შესაძლებლობა, განეხორციელებინა ასეთი დიდი ოდენობის ინვესტიცია. აღნიშნული კიდევ ერთხელ მიუთითებს, რომ შეთანხმება მოკლებულია ნამდვილობას და იგი კანონსაწინააღმდეგო მიზნებისათვის გამოიყენება.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

2.1. სს „ბ. რ.“ მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი წარადგინა და სარჩელი არ ცნო, შესაგებლის თანახმად, ბანკს არ წარმოშობია იპოთეკის რეგისტრაციის შეწყვეტის ვალდებულება ქ.თბილისში, ... გამზირის #...-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე. აღნიშნულის წარმოშობა დამოკიდებული იყო მოსარჩელის მხრიდან რიგი ვალდებულების შესრულებაზე, რაც არ განხორციელდა, შესაბამისად, მოპასუხეს მართლსაწინააღმდეგოდ არ უმოქმედია, რასაც შეიძლება გამოეწვია ზიანი. რაც შეეხება სოფელ ნატახტარში მდებარე მიწის ნაკვეთებზე იპოთეკის მოხსნის საკითხს, მოსარჩელეს თავად აქვს წარდგენილი განცხადებები, სადაც მოითხოვს იპოთეკის რეგისტრაციის შეწყვეტას. არცერთ მათგანში მითითებული არ არის, რომ იპოთეკის რეგისტრაციის შეწყვეტაზე უარის თქმის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს მიადგება ზიანი მით უფრო, როდესაც მიწის ნაკვეთები არის მესამე პირთა საკუთრება. სადავო ნაკვეთების იპოთეკით დატვირთვა ემსახურებოდა არსებული კრედიტის რესტრუქტურიზაციას და არა დამატებითი სახსრების მოზიდვას. აქედან გამომდინარე, მოპასუხეს არ შეიძლებოდა, ევარაუდა იპოთეკის შეწყვეტის რეგისტრაციის განუხოციელებლობით მოსარჩელისათვის ზიანის მიდგომის შესაძლებლობა. გარდა ამისა, არ არსებობს თავად ზიანი. მოსარჩელის ახსნა-განმარტებიდან ირკვევა, რომ ზიანის არსებობა დაკავშირებულია მესამე პირთა ქონების რეალიზაციის გზით მისაღები თანხით განსახორციელებელ სამეწარმეო საქმიანობასთან. შპს „ე.“ ვერ მიუთითებს მტკიცებულებებზე, რომელიც უტყუარად დაადასტურებდა მის მიერ მოთხოვნილი ოდენობით ზიანის დადგომას;

2.2. შპს „ე.“, ი. ო-მა, ვ. შ-ემ, გ. ნ-მა, ნ. ზ-მა, ლ. ო-მა, გ. ლ-ემ და ლ. დ-მა შეგებებული სარჩელის წინააღმდეგ მარტივი შედავება წარადგინეს, რომლითაც უარყვეს სადავო ფაქტობრივი გარემოებები და მიიჩნიეს, რომ შეგებებული მოსარჩელის მოთხოვნა იყო უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილებით - სარჩელები არ დაკმაყოფილდა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ე.“, მოითხოვა მის ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 22 მაისის განჩინებით - სააპელაციო საჩვარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ე-მა“, მოითხოვა მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. 2009 წლის 31 დეკემბერს, ერთი მხრივ, შპს „ე-ს“ (მისი დირექტორი ქ. ბ-ი) და, მეორე მხრივ, ი. ო-ს, ვ. შ-ეს, გ. ნ-ს, ნ. ზ-ს, ლ. ო-ს, გ. ლ-ესა და ლ. დ-ს შორის გაფორმდა ინვესტირების შესახებ ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ინვესტორები ინვესტიციის სახით, კომპანიას სარგებლობაში გადასცემენ ნატახტარში მდებარე მათ კუთვნილ მიწის ნაკვეთებს. ამავე ხელშეკრულების 2.2 პუნქტის 2.2.1 ქვეპუნქტის თანახმად, ინვესტორები ვალდებული იყვნენ, კომპანიის მოთხოვნის შესაბამისად დაეგირავებინათ, გაექირავებინათ, იპოთეკით დაეტვირთათ ან გაესხვისებინათ მიწის ნაკვეთები და მიღებული შემოსავლები გადაეცათ კომპანიისათვის ბიზნეს-საქმიანობის განსახორციელებლად.

1.2.2. 2010 წლის 20 იანვარს შპს „ე-სა“ (დირექტორი ქ. ბ-ი) და შპს „ლ.“ (დირექტორი გ. ს-ი) შორის გაფორმდა განზრახულობის შესახებ შეთანხმება, რომლის თანახმად, შპს „ლ.“ გამოხატავდა სურვილს, შეეძინა ნატახტარში მდებარე მიწის ნაკვეთები, რომლებიც საკუთრების უფლებით აღრიცხული იყო ი. ო-ის, ვ. შ-ის, გ. ნ-ის, ნ. ზ-ის, ლ. ო-ის, გ. ლ-ისა და ლ. დ-ის საკუთრებაში, ჯამში 54 500 კვ.მ. შეთანხმების 2.1 პუნქტის თანახმად, 1 კვ.მ ნაკვეთის ღირებულება განსაზღვრულია 10 აშშ დოლარად, მთლიანობაში კი, შესაძენი უძრავი ქონების ღირებულება შეადგენდა 545 000 აშშ დოლარს. მოწმედ დაკითხული გენადი სალუქაშვილის ჩვენებით, შეთანხმების გაფორმების მომენტში კომპანიას არ გააჩდა ფინანსური რესურსები, თავისუფალი აქტივები მიწის ნაკვეთების შესაძენად, თუმცა მათი მხრიდან მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები უცხოელ ინვესტორებთან ბიზნესსაქმიანობის განვითარების მიზნით. მოწმე თ. ღ-ის ჩვენებით კი, იგი არის შპს „ლ.“ ბუღალტერი და კომპანიაში მუშაობს დაარსების დღიდან. მოწმემ აღნიშნა, რომ კომპანიას ჰქონდა გარკვეული მოგება, თუმცა მას 2010 წლისათვის არ გააჩნდა 545 000 აშშ დოლარის ინვესტიციის განხორციელებისთვის საჭირო სახსრები. შპს „ლ.“ ამჟამინდელმა დირექტორმა ლ. მ-მა აღნიშნა, რომ იგი საწარმოს დირექტორი არის 2011 წლიდან. მისი განმარტებით, კომპანიას შესყიდვის დროისათვის გააჩნდა სოლიდური ფინანსური ვალდებულება, რომელიც პირადად დაფარა. 2010 წლის მდგომარეობით, მაშინ, როდესაც გაფორმდა განზრახულობის ხელშეკრულება, შპს „ლ.“ ობიექტურად ვერ ექნებოდა ფინანსური შესაძლებლობა, მიწის ნაკვეთის შესაძენად გადაეხადა 545 000 აშშ დოლარი;

1.2.3. 2009 წლის 20 თებერვალს შპს „ე.“ და შპს „ნ. ე.“ შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საგანს წარმოადგენდა ქ.თბილისში, ... გამზირის #...-ში, ლიტერ „ბ-ში“ მდებარე 223.00 კვ.მ სარდაფი. ნასყიდობის საგნის ღირებულება განსაზღვრულია 150 000 აშშ დოლარით;

1.2.4. 2009 წლის 20 თებერვალს შპს „ე-სა“ და შპს „ნ. ე.“ შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება ქ.თბილისში, .... გამზირის #...-ში ლიტერ „ბ-ს“ პირველ სართულზე მდებარე 175 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის თაობაზე. ხელშეკრულების თანახმად, ნასყიდობის საგნის ღირებულებამ შეადგინა 250 000 აშშ დოლარი. ხელშეკრულებების შინაარსი ცხადყოფს, რომ მხარეები ინფორმირებულნი იყვნენ უძრავი ქონების სს „ბ. რ.“ სასარგებლოდ იპოთეკით დატვირთვის შესახებ და უფლებრივი ტვირთის არსებობა ქონების გასხვისების დამაბრკოლებელი გარემოება ვერ იქნებოდა;

1.2.5. 2009 წლის 30 დეკემბერს შედგენილი „შეთავაზების“ თანახმად, სს „ბ. რ.“ განსაზღვრა შპს „ე.“ დავალიანების რესტრუქტურიზაციის გეგმა შემდეგი პირობებით:

- შპს „ე.“ მიერ საკრედიტო დავალიანების დასაფარად უნდა გადახდილიყო 45 000 აშშ დოლარი - არა უგვიანეს 2009 წლის 31 დეკემბრისა;

- უნდა გადახდილიყო სრულად ფიზიკური პირის _ ქართლოს ბახსოლიანის ვადაგადაცილებული ოვერდრაფტები - 4 560.41 ევროს და 6 297.55 ლარის ოდენობით, არა უგვიანეს 2009 წლის 31 დეკემბრისა;

- ბანკის სასარგებლოდ იპოთეკით უნდა დატვირთულიყო ნატახტარში მდებარე 54 500 კვ.მ მიწის ნაკვეთები არა უგვიანეს 2009 წლის 31 დეკემბრისა.

ამ პირობების დაკმაყოფილების შემთხვევაში ბანკი გამოხატავდა თანხმობას შპს „ე.“ დარჩენილი საკრედიტო ვალდებულებების რესტრუქტურიზაციაზე 60 თვის ვადით, წლიური 16%-ის დარიცხვის პირობით, ასევე, იპოთეკის უფლების გაუქმებაზე (შემდეგ ქონებებზე: ქ.თბილისი, ... გამზ #...; ქ.თბილისი, ... გზატკეცილი, კორპ #.., ბ #...; ქ.თბილისი, ლ. ქ#5, ბინა #..; ქ.თბილისი, ზ. ქ#..., ბ #57). მოცემული პირობების შესაბამისად, შპს „ე-ს“ თანხა არ გადაუხდია, შესაბამისად, არც ბანკს წარმოშობია საპასუხო შესრულების ვალდებულება;

1.2.6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 17 მაისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების თანახმად, შპს „ე-ის“, ი. ო-ის, ვ. შ-ის, გ. ნ-ის, ნ. ზ-ის, ლ. ო-ის, გ. ლ-ისა და ლ. დ-ის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა 2010 წლის 5 იანვრის იპოთეკის ხელშეკრულება და იპოთეკის უფლება მათ საკუთრებაში არსებულ, სოფელ ნ. მდებარე მიწის ნაკვეთზე.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის პრეტენზიებს და, ვინაიდან შეფასების საგანი მხოლოდ მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების წინაპირობების არსებობაა, განმარტავს, რომ მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებს სამოქალაქო კოდექსის 394.1 და 411-ე მუხლები წარმოადგენს, რომელთა ფარგლებშიც, მოსარჩელეს უნდა მიეთითებინა და დაემტკიცებინა, რომ მოპასუხის ქმედება იყო არამართლზომიერი, ამ ქმედებამ გამოიწვია ზიანი, მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი, ასევე ის, თუ რას შეადგენს ზიანის ოდენობა. ამასთან, ვინაიდან მოსარჩელე ითხოვს ზიანის ანაზღაურებას მიუღებელი შემოსავლის სახით, მას იმგვარი მტკიცებულებები უნდა წარედგინა, რომელიც შექმნიდა ობიექტურ სურათს ასეთი შემოსავლების მიღებასთან დაკავშირებით. საგულისხმოა, ასევე, თავად „მიუღებელი შემოსავლის“ განმარტება. სასამართლო პრაქტიკაში დამკვიდრებული მოსაზრების თანახმად, ეს არის სარგებელი, რომელიც შეიძლება დამდგარიყო სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შედეგად. ესაა ანაცდური მოგება, რომლის ანაზღაურებაც მოსარჩელის განსაკუთრებულ კომერციულ ინტერესში შედის, ვინაიდან კომერციულ ბრუნვაში მისი ინტერესი შემოსავლის მიღებისკენაა მიმართული, თუმცა თავად მოგება არ გულისხმობს ერთობლივ შემოსავალს, ყოველგვარი ხარჯების გამოქვითვების გარეშე რომელსაც დაზარალებული ობიექტურად მიიღებდა სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შედეგად. მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე ზიანის წინაპიროების არსებობას ხდის სადავოდ, ხოლო მოსარჩელის მიერ საკუთარი მტკიცების ფარგლებში წარდგენილი ხელშეკრულებები სასამართლოებმა გამოიკვლიეს ყოველმხრივ, ობიექტურად (სსსკ-ის 105-ე მუხლი) და მათი ანალიზი არ ქმნის მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმის შემადგენლობას. ამ მხრივ საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულ შედავებას არ შეიცავს, რის გამოც საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ ქვემდგომი სასამართლოების დასკვნები შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს, რომელთა გაქარწყლებაც კასატორმა ვერ უზრუნველყო, ამდენად, არ არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული წინაპირობები.

1.5. პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა (მრავალთა შორის იხ. მაგ: სუსგ №ას-1018-979-2016, 21 აპრილი, 2017 წელი). კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლება ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაოაბაზე, ხოლო კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ვერ ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.6. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გოჩა სვანიძის მიერ კასატორის სახელით 06.11.2018წ. #0 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 8 000 ლარის 70% _ 5 600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ე-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ შპს „ე-ის“ (ს/კ #205178...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს გ. ს-ის მიერ კასატორის სახელით 06.11.2018წ. #0 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 8 000 ლარის 70% _ 5 600 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ. ძლიერიშვილი