№ას-658-658-2018 30 ივლისი, 2018 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – სს „ს.დ.ს–ში“

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - მ.ზ–ი

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 28 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ქონების ყადაღისგან გათავისუფლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. 2010 წლის 21 ოქტომბერს, დ.ბ–მა (შემდეგში - პირველი მოპასუხე) სანოტარო წესით გაფორმებული №.... მინდობილობით, მ.ზ–ს (შემდეგში - მოსარჩელე), როგორც მინდობილ მესაკუთრეს, მიანიჭა ავტომანქანის მართვისა და განკარგვის, მათ შორის -საკუთარ თავზე გადაფორმების უფლება, რის შემდეგაც მოსარჩელე შეუზღუდავად ფლობს და სარგებლობს ავტომობილით - ,,კამაზი 54112”, გამოშვების წელი-1990, სანომრე ნიშანი - .... (შემდეგში - სადავო ავტომანქანა/სატრანსპორტო საშუალება).

2. სსიპ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს ინფორმაციის მიხედვით, სადავო ავტომანქანის მესაკუთრედ რეგისტრირებულია პირველი მოპასუხე.

3. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს ქვემო ქართლის სააღსრულებო ბიუროს უფროსი აღმასრულებლის 2015 წლის 29 ოქტომბრის წერილის თანახმად, რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მიერ გაცემული №2-140-15 გადახდის ბრძანებით, პირველ მოპასუხეს, სს ,,ს.დ.ს–ს” (შემდეგში - მეორე მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი) სასარგებლოდ, თანხის გადახდა დაეკისრა. სააღსრულებო ფურცლის აღსრულების უზრუნველყოფის მიზნით, ყადაღა დაედო პირველი მოპასუხის სახელზე რიცხულ სადავო სატრანსპორტო საშუალებას.

4. 2015 წლის 16 აპრილის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის მიხედვით, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 125-ე მუხლის მე-10 ნაწილის საფუძველზე, სადავო ავტომანქანის მართვის წესების დარღვევის გამო, მოსარჩელე დაჯარიმდა.

5. 2015 წლის 10 ოქტომბერს მოსარჩელემ მოპასუხეთა წინააღმდეგ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და საკუთარი ავტომობილის ყადაღისაგან განთავისუფლება მოითხოვა.

6. პირველმა მოპასუხემ სარჩელი ცნო, ხოლო მეორე მოპასუხემ მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლის წარდგენით უარყო სარჩელის საფუძვლიანობა.

6.1. მეორე მოპასუხის მტკიცებით, ავტომანქანაზე საკუთრების უფლების გადასვლის ფაქტი უნდა დარეგისტრირებულიყო შსს მომსახურების სააგნეტოში, რაც არ აღრიცხულა.

6.2. მეორე მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელეს სადავო ნივთის შესყიდვის დოკუმენტი სასამართლოსთვის არ წარმოუდგენია. მოსარჩელემ წარმოადგინა მხოლოდ პირველი მოპასუხის მიერ გაცემული მინდობილობა, რომლის თანახმად ავტომობილი მოსარჩელეს მართვისა და განკარგვის უფლებით გადაეცა, თუმცა მინდობილობა ავტომანქანის საფასურის - 10 000 აშშ დოლარის გადახდის თაობაზე მითითებას არ შეიცავდა.

7. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 12 სექტემბრის გადაწყვეტილებით, სარჩელი დაკმაყოფილდა; სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 186-ე, 477-ე, 158-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და ”სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 32-ე, მე-40 და მე-17 მუხლის მე-4 ნაწილით იხელმძღვანელა.

7.1. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-4 პუნქტებში მითითებული გარემოებები.

7.2. სასამართლოს შეფასებით, სადავო ავტომანქანა საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა მოსარჩელეს, რომელმაც ის პირველი მოპასუხისგან, 2007 წელს გარკვეული თანხის გადახდის სანაცვლოდ შეიძინა. მოპასუხემ დაადასტურა, რომ მიიღო ავტომანქანის ნასყიდობის საფასური. 2010 წლის 21 ოქტომბერს, მხარეებს შორის სანოტარო წესით გაფორმდა მინდობილობა საკუთრების მინდობის შესახებ. სასამართლომ გაიზიარა მხარეთა განმარტება, რომ მათ ამ ხელშეკრულებით ფაქტობრივად დაადასტურეს მათ შორის უკვე არსებული გარიგება ავტომანქანის ნასყიდობის შესახებ. სასამართლოს განმარტებით, ნასყიდობის ხელშეკრულება ითვალისწინებდა მესაკუთრის მიერ შემძენზე ნამდვილი უფლების გადაცემას, რაც გამოიხატა ამ დროიდან, მოსარჩელის მიერ ავტომანქანის ფლობასა და სარგებლობაში. სასამართლოს განსჯით, ამ გარემოებას ადასტურებდა, ის ფაქტიც, რომ ვალდებულების წარმოშობის დროისთვის, რომლის შესასრულებლად დაყადაღდა ავტომანქანა, სადავო სატრანსპორტო საშუალებას ფლობდა მოსარჩელე.

7.3. სასამართლომ განმარტა, რომ ავტომანქანა წარმოადგენდა რა მოძრავ ნივთს, მასზე უნდა გავრცელებულიყო ამ კატეგორიის ნივთებთან დაკავშირებული საკუთრების გადაცემის სამართლებრივი რეჟიმი (სსკ-ის 186-ე მუხლის შესატყვისად) და შემძენზე საკუთრების უფლების გადასვლის მომენტად ნივთის გადაცემის დრო განსაზღვრა.

7.4. სასამართლომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-40 მუხლის პირველი პუნქტიც მოიხმო და განმარტა, რომ ყადაღა შესაძლებელი იყო, დასდებოდა მხოლოდ მოვალის კუთვნილ მოძრავ ქონებას. განსახილველ შემთხვევაში კი, კრედიტორის სასარგებლოდ სადავო ავტომანქანის დაყადაღებით, მოსარჩელეს, რომელიც არ იყო კრედიტორს მოთხოვნის მოვალე, წაერთვა კუთვნილი ავტომანქანის ფლობისა და სარგებლობის უფლება.

8. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

8.1. აპელანტი არ დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებას, რომ 2010 წლის 21 ოქტომბრიდან მოსარჩელე შეუზღუდავად ფლობდა და სარგებლობდა ავტომობილით. აპელანტის მტკიცებით, აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელ მტკიცებულებად ვერ იქნებოდა მიჩნეული მხოლოდ ის ფაქტი, რომ კონკრეტულ თარიღში მოსარჩელემ ჩაიდინა ადმინისტრაციული სამართლადარღვევა. ამასთან, საქმეში არ არსებობდა რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა მოსარჩელის მიერ ავტომობილის შეძენის ფაქტს.

8.2. აპელანტმა „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონის 9¹-ე მუხლიც მოიხმო, რომელიც სატრანსპორტო საშუალებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობას, მასზე ამ უფლების შს მომსახურების სააგენტოში რეგისტრაციის მომენტს უკავშირებდა.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 თებერვლის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

9.1. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ავტომაქანა საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა მოსარჩელეს. პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული დადასტურდა გარიგების მხარეთა ახსნა-განმარტებებით, ნივთის (ავტომანქანის) გადაცემისა და ავტომანქანის მოსარჩელის მიერ ფლობის ფაქტით. გარდა აღნიშნულისა, პირველმა მოპასუხემ თავად დაადასტურა ავტომანქანის ნასყიდობის საფასურის მიღება.

9.2. რაც შეეხება აპელანტის მოსაზრებას, რომ სატრანსპორტო საშუალებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობა დაკავშირებული იყო სსიპ შსს მომსახურების სააგენტოში რეგისტრაციასთან, პალატამ მიუთითა, რომ ,,საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ” საქართველოს კანონის 9¹ მუხლის შინაარსი არ ცვლიდა და მით უფრო არ გამორიცხავდა სსკ-ის 186-ე მუხლის შესატყვისად მოძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის საფუძველს, რაც იმას ნიშნავდა, რომ სსიპ ,,შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში“ სატრანსპორტო საშუალებაზე მესაკუთრედ რეგისტრირებული პირის საკუთრების უფლება გამოირიცხებოდა სასამართლოს მიერ სადავო სატრანსპორტო საშუალებაზე სხვა პირის ნამდვილი უფლების (საკუთრების უფლების) დადგენის შემთხვევაში. განსახილველ შემთხვევაში, დავის ფარგლებში სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეული გარემოებები, პალატის მოსაზრებით, მიუთითებდა პირველი მოპასუხის მიერ მოსარჩელისთვის ნივთის ნამდვილი უფლების საფუძველზე გადაცემაზე, რაც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი იყო.

10. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მეორე მოპასუხემ, რომელმაც მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით მოითხოვა.

10.1. კასატორის მოსაზრებით, მოცემული დავის გადასაწყვეტად სასამართლოს „საავტომობილო ტრანსპორტის სესახებ“ კანონის 9¹ მუხლით უნდა ეხელმძღვანელა, ვინაიდან დასახელებული ნორმა, სსკ-ის 186-ე მუხლთან შედარებით, უფრო სპეციალურ და ახალ საკანონმდებლო რეგულაციას წარმოადგენს. კასატორის განმარტებით, კანონმდებლის გადაწყვეტილებით ავტომანქანა ჩაითვალა რეგისტრაცია სავალდებულო მოძრავ ნივთად. კასატორის მითითებით, კანონის არსით რეგისტრაციას აქვს კონსტიტუციური ანუ უფლებადამდგენი მნიშვნელობა. რეგისტრაციის გარეშე უფლება არ გადადის, არ წარმოიშობა, მიუხედავად იმისა, რომ, შესაძლოა, მხარეებმა ერთმანეთს შორის დადეს შესაბამისი ხელშეკრულება. მისივე განმარტებით, რეგისტრაცია ასრულებს პუბლიკაციურ ფუნქციასაც, როდესაც ნებისმიერი მესამე პირისათვის ცნობილი ხდება კონკრეტული სატრანსპორტო საშუალების მესაკუთრისა და მოგირავნის ვინაობა. კასატორის მოსაზრებით, თუ რაიმე მიზეზის გამო ხელშეკრულების მხარეებმა არ იზრუნეს ერთმანეთს შორის დადებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლებათა რეგისტრაციაზე, კეთილსინდისიერი მესამე პირებისათვის უფლების მქონე პირად უნდა რჩებოდეს ის პირი, ვინც ასეთად რეგისტრირებულია შსს მომსახურების სააგენტოში.

11. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 მაისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგანაც იგი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

12. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

13. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

14. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

15. საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს და მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნა მართებულად დაკმაყოფილდა, სახელდობრ:

15.1. მოცემულ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია: სსკ-ის 477.1-ე (ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი) და 186-ე (მოძრავ ნივთზე საკუთრების გადასაცემად აუცილებელია, რომ მესაკუთრემ ნამდვილი უფლების საფუძველზე გადასცეს შემძენს ნივთი, ნივთის გადაცემად ითვლება: შემძენისათვის ნივთის ჩაბარება პირდაპირ მფლობელობაში) მუხლები და „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტები. (თუ მესამე პირი ამტკიცებს, რომ მას აღსრულების საგანზე გააჩნია უფლება, მაშინ იმ სასამართლოში, რომლის სამოქმედო ტერიტორიაზედაც ხდება აღსრულება, მესამე პირს შეუძლია აღძრას სარჩელი. ასეთ სარჩელს სასამართლო განიხილავს სასარჩელო წარმოების წესით. სარჩელი ყადაღისაგან ქონების გათავისუფლების შესახებ წარედგინება მოვალესა და კრედიტორს).

15.2. დადგენილია, რომ 2010 წლის 21 ოქტომბერს, პირველმა მოპასუხემ, სანოტარო წესით გაფორმებული №101058825 მინდობილობით, მოსარჩელეს გადასცა სადავო ავტომანქანა. პირველმა მოპასუხემ სარჩელი ცნო და განმარტა, რომ მან მოსარჩელეს ავტომანქანაზე საკუთრების უფლება ჯერ კიდევ 2007 წელს, შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ გადასცა. განსახილველ დავაზე მეორე მოპასუხე სადავოდ ხდის მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებას, ვინაიდან, ერთი მხრივ, მხარეეებმა გააფორმეს არა ნასყიდობის ხელშეკრულება, არამედ მინდობილობა, ხოლო, მეორე მხრივ, სადავო ავტომანქანა შსს მომსახურების სააგენტოში კვლავ პირველი მოპასუხის სახელზე ირიცხება, შესაბამისად, სასამართლოს მსჯელობის საგანს ავტომანქანაზე საკუთრების უფლების მქონე პირის გამორკვევა წარმოადგენდა, რაც ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლებმა სწორად განსაზღვრეს.

15.3. უპირველეს ყოვლისა, საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს, შეაფასოს პირველ მოპასუხესა და მოსარჩელეს შორის დადებული ხელშეკრულების რაობა, რომელიც სადავო ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობის განმსაზღვრელია.

15.4. სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს საქმეში არსებულ 2010 წლის 21 ოქტომბრის მინდობილობის შინაარსს, რომლითაც ირკვევა, რომ პირველმა მოპასუხემ მოსარჩელეს, როგორც მინდობილ მესაკუთრეს, მიანიჭა ავტომანქანის მართვისა და განკარგვის, მათ შორის - საკუთარ თავზე გადაფორმების უფლება. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ყოველი ცალკეული გარიგების შეფასების დროს არსებითია არა სახელშეკრულებო ურთიერთობის გარეგნული გამოხატულება, არამედ მისი შინაარსობრივი მხარე. სსკ-ის 52-ე მუხლი ადგენს განსჯის შედეგად ნების დადგენის პრინციპს და გამორიცხავს ნების სიტყვასიტყვითი გაგების პრინციპის გამოყენებას. გონივრული განსჯის შედეგად ნების დადგენა მოითხოვს იმის გარკვევას, თუ რა იგულისხმეს გარიგების მონაწილეებმა გამოხატულ ნებაში, ეს კი იძლევა შესაძლებლობას, რომ უპირატესობა მიენიჭოს მათ ნებას და არა გარიგებაში სიტყვიერად გამოხატულს (falsa demonstratio non nocet - მცდარი სახელწოდება არ ახდენს გავლენას მხარეთა შეთანხმების შინაარსზე), ამასთან, ნების გამოვლენის ინტერპრეტაციისათვის აუცილებელია იმის გათვალისწინებაც, თუ რა საბოლოო შედეგს ისახავდა სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე მიზნად (იხ. ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I, გვ. 305). კონკრეტულ შემთხვევაში, მინდობილობით რეგლამენტირებული უფლებამოსილების ფარგლები ცხადყოფს, რომ მოსარჩელისთვის ავტომანქანა არ გადაცემულა დროებითი სარგებლობის მიზნით. მას ჰქონდა ავტომანქანის საკუთარ სახელზე გაფორმების, გაყიდვის, გაცვლის, გაჩუქებისა და, დაგირავების უფლებამოსილება, რაც ნივთზე საკუთრების უფლების მქონე პირის უფლებამოსილებათა ფარგლებშია მოქცეული და შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაშიც პირველი მოპასუხის მიერ მოსარჩელისათვის სადავო მოძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების გადაცემას ადასტურებს. რაც შეეხება მეორე მოპასუხის მტკიცებას, რომ სადავო მინდობილობა არ შეიძლებოდა, განხილულიყო ნასყიდობის ხელშეკრულებად, ვინაიდან ის არ შეიცავდა მითითებას ავტომანქანის ნასყიდობის ფასისა და მისი გადახდის წესის თაობაზე, ვერ აქარწყლებს პირველ მოპასუხესა და მოსარჩელეს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ფაქტს, ვინაიდან, ხელშეკრულების მხარეები ადასტურებენ, როგორც ნასყიდობის ფასზე შეთანხმების, ასევე მყიდველის მიერ მისი გადახდის ფაქტს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ პირველ მოპასუხესა და მოსარჩელეს შორის სადავო ავტომანქანის ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო, ხოლო მეორე მოპასუხემ მოცემული დავის ფარგლებში, ვერ შეძლო საწინააღმდეგოს დამტკიცება. რაც შეეხება თავად ხელშეკრულების დადების თარიღს, ამ საკითხის გამორკვევას მოცემული დავის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობა არ აქვს და პალატა დამატებით აღარ განავითარებს მსჯელობას. მოცემული დავის ფარგლებში ნიშანდობლივია, რომ თავად ნასყიდობის ხელშეკრულების მხარეები სადავოდ არ ხდიან მათ შორის ამ ტიპის ხელშეკრულების დადებას, ამასთან, საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ დავაზე არ გამოიკვეთა მეორე მოპასუხის მიმართ მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის შეთანხმებული მოქმედების და ამდენად, დელიქტური პასუხისმგებლობის საფუძვლებიც.

16. რაც შეეხება კასატორის მიერ წამოჭრილ საკითხს, ავტომანქანაზე - როგორც სპეციფიკურ მოძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის საკმარისია თუ არა მისი დაუფლება სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში, ამ თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკაზე, კერძოდ, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ 2011 წლის 27 ოქტომბრის Nას-914-954-2011 განჩინებით განმარტა, რომ „საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლები ამომწურავადაა დადგენილი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით, რომელიც ერთმანეთისაგან განასხვავებს მოძრავ და უძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის სამართლებრივ რეჟიმს. ამავე კოდექსის 186-197-ე მუხლებით განსაზღვრულია რა მოძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის საფუძვლები, ეს წესები თანაბრად ვრცელდება ყველა მოძრავ ნივთზე და იგი არ ადგენს მოძრავ ნივთზე საკუთრების შესაძენად სავალდებულო რეგისტრაციას (იხ: სუსგ #ას-914-954-11, 27.10.2011 წელი,ას-733-1003-05; ას-914-954-2011; №ას-463-445-2016).

16.1 კასატორი აპელირებს სადავო შემთხვევის „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის 9¹ მუხლით მოწესრიგებას, რომელიც იმპერატიულად განსაზღვრავს სატრანსპორტო საშუალებათა სავალდებულო რეგისტრაციას. საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს დასახელებული კანონის პირველ მუხლს, რომლის შესაბამისად, ეს კანონი განსაზღვრავს საქართველოს ტერიტორიაზე საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სამართლებრივ საფუძველს. შესაბამისად, პალატის განსჯით, დავის მოსაწესრიგებლად „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონის 9¹ მუხლის მოხმობა არასწორია, რადგანაც ამ კანონის მიზანს წარმოადგენს საავტომობილო ტრანსპორტის სამართლებრივი, ეკონომიკური და ორგანიზაციული საქმიანობის საფუძვლების საჯარო სამართლებრივი და არა კერძოსამართლებრივი მოწესრიგება. საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს, რომ მითითებული ნორმატიული დანაწესით გათვალისწინებული ავტოსატრანსპორტო საშუალებების რეგისტრაცია საჯაროსამართლებრივი მოწესრიგების ფარგლებში განსახორციელებელი ვალდებულებაა და დამატებით წინაპირობას ავტომობილზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის არ წარმოადგენს; რეგისტრაციის აუცილებლობა მხოლოდ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფას ემსახურება, რაც თავისი არსით - ადმინისტრაციული სამართლის სფეროს განეკუთვნება (შდრ. სუსგ საქმე Nას-1184-1129-2013).

16.2. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში, მართალია, მოსარჩელეს არ გაუვლია სავალდებულო რეგისტრაცია „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ კანონის შესაბამისად, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მას სადავო ავტომანქანაზე საკუთრება არ შეუძენია. მოძრავ ნივთზე საკუთრების გადასაცემად აუცილებელია, რომ მესაკუთრემ ნამდვილი უფლების საფუძველზე გადასცეს შემძენს ნივთი (სსკ-ის 186.1-ე მუხლი). რაც მოცემული დავის ფარგლებში მოსარჩელემ წარმატებით დაამტკიცა. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელე, როგორც სადავო ავტომანქანის მესაკუთრე უფლებამოსილია, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის საფუძველზე სადავო ნივთის ყადაღისაგან გათავისუფლება მოითხოვოს.

17. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (შდრ.იხ. სუსგ-ებები Nას-155-146-05, 5 აგვისტო, 2005 წელი; Nას-516-838-05, 14 ნოემბერი, 2005 წელი; Nას-265-594-05, 14 ივნისი, 2005 წელი; Nას-284-610-05, 26 ივლის, 2004 წელი, № ას-934 877-2012 24 დეკემბერი, 2012 წელი, №ას-1161-1107-2013, 29 მაისი, 2015 წელი).

18. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

19. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, ხოლო კასატორს გადახდილი აქვს საკასაციო სამართალწარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟი - 350 ლარი, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ე.თ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 350 ლარის (საგადახდო დავალება #1, გადახდის თარიღი 16.04.2018), 70% – 245 ლარი;

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 7.2-ე, 257.1-ე, 264.3-ე, 391-ე მუხლებით, 401-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს „ს.დ.ს–ს“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს.დ.ს–ს“ (.....) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ე.თ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 350 ლარის (საგადახდო დავალება #1, გადახდის თარიღი 16.04.2018) 70% – 245 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე.გასიტაშვილი