საქმე №ას-1327-2019 9 დეკემბერი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ე.ბ–ი, მ.ს–ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ.ს–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. ლ.ს–მა (შემდგომ – მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე.ბ–ისა (შემდგომ – მოპასუხე) და მ.ს–ის (შემდგომ – მეორე მოპასუხე) მიმართ უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვისა და გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევის შესახებ.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის განმარტებით, ანდერძის საფუძველზე საკუთრებაში გადაეცა უძრავი ნივთი, რომელშიც საკუთარი კეთილი ნებით საცხოვრებლად შეუშვა გარდაცვლილი ძმის მეუღლე – მოპასუხე და შვილი – მეორე მოპასუხე.

3. მოპასუხეები დიდი ხნის განმავლობაში სარგებლობდნენ მოსარჩელის კუთვნილი ქონებით და ამჟამად ნებაყოფლობით მის გამოთავისუფლებაზე უარს აცხადებენ, რითაც მოსარჩელეს ადგება ზიანი.

მოპასუხის პოზიცია:

4. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნო და მიუთითეს, რომ წარმოადგენენ სადავო უძრავი ნივთის მართლზომიერ მფლობელებს, რადგან მოსარჩელემ თავად დართო ნება, ეცხოვრათ სადავო ფართში. ისინი აღნიშნულ ბინაში არიან რეგისტრირებულნი და იხდიან კომუნალურ გადასახადებს.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, სადავო უძრავი ნივთი გამოთხოვილ იქნა მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან და გამოთავისუფლებულ დმგაომარეობაში გადაეცა მოსარჩელეს, შუამდგომლობა გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევის შესახებ არ დაკმაყოფილდა, რაც მოპასუხეებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 მაისის განჩინებით მოპასუხეების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

7. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ საჯარო რეესტიდან 2013 წლის 18 მარტის ამონაწერის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას. უფლების წარმოშობის საფუძველია ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა.

8. სადავო არ არის, რომ მოსარჩელის კუთვნილ სადავო უძრავ ქონებას ფლობენ მოპასუხეები.

9. მეორე მოპასუხე – მოსარჩელის ძმისშვილი, ხოლო მოპასუხე მისი რძალი და მეორე მოპასუხის დედაა. ამდენად, მხარეთა შორის უდავოდ დასტურება ნათესაური კავშირის არსებობის ფაქტი.

10. საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება სადავო მისამართზე როგორც აწ გარდაცვლილი მოსარჩელის ძმის (1978 წლიდან), ასევე, მისი შვილისა (1998 წლიდან) და მეუღლეს (1982 წლიდან), იგივე მოპასუხეების რეგისტრაციის ფაქტი. გადახდის ქვითრებით დადგენილია და მოსარჩელე სადავოდ არ ხდის გარკვეულ პერიოდში მოპასუხეების მიერ მითითებულ მისამართზე კომუნალური გადასახადების გადახდის ფაქტს.

11. წინამდებარე სასარჩელო განცხადებით მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს მის საკუთრებაში არსებული სადავო უძრავი ქონების მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა და მისთვის თავისუფალ მდგომარეობაში დაბრუნება. ამდენად, დავის საგანს წარმოადგენს მესაკუთრის პრეტენზია არამართლზომიერი მფლობელის უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის შესახებ.

12. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ – სსკ) 170-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

13. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეს, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან, რომლის მიმართაც, სსკ-ის 312-ე მუხლის თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

14. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ საკუთრების უფლების უკანონოდ მოპოვების ფაქტი მოპასუხეებს შესაბამისი მტკიცებულების წარმოდგენის გზით არ დაუდასტურებიათ (სადავოდ არ გაუხდიათ სადავო უძრავ ქონებაზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველი – ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა სარჩელის ან/და შეგებებული სარჩელის შეტანის გზით). ასევე, დადგენილია, რომ მოპასუხეები არიან სადავო უძრავი ქონების მფლობელები, თუმცა, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ – სსსკ) მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, მათ ვერ შეძლეს თავიანთი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლითაც დადასტურდებოდა სადავო ნივთზე მათი მფლობელობის მართლზომიერება.

15. მოპასუხეებმა სადავო ფართის მართლზომიერი მფლობელობის დასტურად მიუთითეს ამ ფართში მათი რეგისტრაციისა და ცხოვრების ფაქტზე, კომუნალური გადასახადების გადახდასა და მოსარჩელის მიერ წლების მანძილზე სხვა ადგილზე (სოფელში) ცხოვრებაზე, რაც მოპასუხეებმა ჩათვალეს მოსარჩელის მიერ სადავო ფართის მიტოვებად. ნივთის ფლობის მართლზომიერების ფაქტის დასადასტურებლად მოპასუხეებმა ასევე მიუთითეს ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1986 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებაზე.

16. სააპელაციო პალატამ კვლავ განმარტა, რომ ვინდიკაციური სარჩელის ელემენტებს ადგენს სსკ-ის 170-ე და 172-ე მუხლები. სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის მოსარჩელე უნდა მიუთითებდეს, რომ: ა) არის ქონების მესაკუთრე; ბ) მოპასუხე ფლობს ქონებას; გ) მფლობელს არ გააჩნია სადავო ქონებაზე ფაქტობრივი ბატონობის მართლზომიერი საფუძველი (სსკ-ის 159-ე და 162-ე მუხლები). სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილებიდან გამომდინარე, მოსარჩელეს ეკისრება, საჯარო რეესტრის ამონაწერზე დაყრდნობით დაამტკიცოს ნივთზე საკუთრების უფლების არსებობა (რაც მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია), ასევე, ნივთის მოპასუხის მიერ ფლობის ფაქტი. რაც შეეხება მფლობელს, ამავე ნორმიდან გამომდინარე, მისი შესაგებელი შეიძლება, ემყარებოდეს, როგორც ფლობის ნამდვილი, მართლზომიერი უფლების არსებობას, ისე საკუთრების უფლების ნამდვილობას და როგორც ერთი, ისე მეორე ფაქტის სათანადო მტკიცებულებით დადასტურება მისი მტკიცების ტვირთს წარმოადგენს.

17. სააპელაციო პალატის მითითებით, შესაგებლით მოპასუხეები აპელირებდნენ სწორედ უძრავი ქონების ფლობის მართლზომიერი უფლების არსებობაზე, თუმცა ვერ ამტკიცებდნენ აღნიშნულს. მოპასუხეები მოთხოვნის გამომრიცხავი შესაგებლით მისი შინაარსის მიხედვით, დამფუძნებელ ნორმად, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილ ურთიერთობათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1. მუხლზე მიუთითებენ, რომლის თანახმად, მოპასუხე უნდა იყოს მოსარგებლე (ამავე კანონის 2.1. მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი); ის არანაკლე 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად უნდა ფლობდეს დავის საგანს; სადგომით სარგებლობის უფლება მიღებული უნდა ჰქონდეს დათმობის გარიგების საფუძველზე (რაც უნდა დადასტურდეს სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაციით, კომუნალური გადასახადების გადახდით ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდით, თანახმად, ამავე კანონის 5.2. მუხლისა).

18. მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას წარმოადგენს როგორც მოპასუხის სტატუსი, ისე დათმობის გარიგების არსებობა, ვინაიდან ამ ფაქტებს შესაგებლით შეედავა მოპასუხე. ამ ფაქტების მტკიცების ტვირთი, სსსკ-ის 102-ე მუხლის შესაბამისად, ეკისრება მოპასუხე მხარეს, რომელმაც, როგორც ითქვა, კანონით დადგენილი მტკიცების სტანდარტი ვერ დაძლია და ვერ დაადასტურა გარიგების საფუძველზე მფლობელობის მოპოვების ფაქტი, ასევე, ვერ გააქარწყლა, ნათესაური ურთიერთობიდან გამომდინარე, მესაკუთრის ნების საფუძველზე დავის საგნის ფლობის პრეზუმფცია.

19. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სამოქალაქო სამართლის კოდექსისა და იმდროინდელი საბინაო კანონმდებლობიდან გამომდინარე, ვინაიდან ფაქტობრივად შეუძლებელი იყო უძრავი ქონების თავისუფალი განკარგვა, ფორმადაუცველი ნასყიდობის სამართლებრივი ურთიერთობები ძირითადად ოჯახის არაწევრ პირებს შორის იდებოდა, რადგანაც სსრ საბინაო კოდექსის 62-ე მუხლის პირველი აბზაციდან გამომდინარე, დამქირავებლის ოჯახის წევრი, რომელიც დამქირავებელთან ერთად ცხოვრობდა, დამქირავებლის თანაბრად სარგებლობდა საბინაო კოდექსით განსაზღვრული უფლებებით. ამდენად, ვარაუდი იმისა, რომ ახლო ნათესავები, რომლებიც ერთ ოჯახად ცხოვრობდნენ არა ფორმადაუცველი გარიგების, არამედ, ურთიერთპატივისცემის საფუძველზე ფლობდნენ ერთ-ერთი წევრისათვის გადაცემულ ქონებას, დასაშვებია, ამგვარი პრეზუმფციის გაქარწყლება კი, სსსკ-ის 102-ე მუხლის თანახმად, ეკისრებოდა აპლანტებს, რაც მათ ვერ დაძლიეს.

20. ის გარემოება, რომ მოპასუხეები არა უფლების დათმობის საფუძველზე ფლობენ სადავო უძრავ ქონებას, არამედ, როგორც ნათესავები მესაკუთრის თანხმობის საფუძველზე ასევე დასტურდება ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რაიონის სახალხო სასამართლოს1986 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით.

21. რაც შეეხება აპელანტების პრეტენზიას, რომ ვინაიდან, სადავო ფართში არიან რეგისტრირებულნი, მათი მფლობელობაც მართლზომიერია, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ უძრავ ქონებაში რეგისტრაცია ამ ქონების სარგებლობის უფლებას არ იძლევა. მართლზომიერ მფლობელად ითვლება პირი, რომელიც სამართლებრივი საფუძვლით ახორციელებს ნივთის მიმართ ფაქტობრივ ბატონობას. მაშასადამე, მართლზომიერი მფლობელობა მიუთითებს ობიექტურად არსებულ ფაქტორებზე, რაც ვლინდება მფლობელობის სამართლებრივი საფუძვლით არსებობაში. მართლზომიერი მფლობელია მესაკუთრე და ის პირები, რომელთა მფლობელობა მესაკუთრის ნებითაა წარმოქმნილი. მართლზომიერი მფლობელობა ვრცელდება მანამ, სანამ არსებობს მართლზომიერების სამართლებრივი საფუძველი.

22. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხეების სადავო ფართში რეგისტრაცია თავდაპირველი მესაკუთრის ნებით განხორციელდა და მათი მფლობელობაც თავად მესაკუთრის ნებიდან გამომდინარეობდა, მაგრამ ამჟამად დადგენილია, რომ სადავო ნივთის მესაკუთრე მოპასუხეების მფლობელობის წინააღმდეგია. მოპასუხეები ვერ უთითებენ ისეთი სამართლებრივი საფუძვლის არსებობაზე, რომელიც მესაკუთრეს კანონისმიერი ან სხვაგვარი (სახელშეკრულებო) შებოჭვის ფარგლებში მოაქცევდა.

23. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოდავე მხარეებს შორის მფლობელობის საკითხზე შეთანხმების, კერძოდ, უძრავი ქონების დროებით სარგებლობაში გადაცემის შესახებ შეთანხმების, რაც თავისი შინაარსით წარმოადგენს თხოვებას, (სსკ-ის 615-ე მუხლი), არსებობის შემთხვევაშიც კი, მოპასუხეები ვერ იქნებიან სადავო ბინის მართლზომიერ მფლობელად განხილულნი, რადგან მხარეთა შეთანხმება თხოვების შესახებ ბინის მართლზომიერ მფლობელობას წარმოშობს იმ დრომდე, ვიდრე მესაკუთრე არ გამოავლენს ნებას მფლობელობის შეწყვეტის შესახებ (სსკ-ის 621-ე მუხლი). სარჩელის აღძვრით მესაკუთრის მიერ გამოვლენილი ნების საფუძველზე შეწყდა მხარეთა შორის წარმოშობილი ის სამართლებრივი ურთიერთობა (თხოვება), რაც განაპირობებს მოპასუხეების მხრიდან სადავო ბინის მფლობელობის მართლზომიერებას.

24. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ რეგისტრაციის ფაქტით არ დასტურდება მფლობელობის მართლზომიერება. რეგისტრაციის არსებობა არ შეიძლება გახდეს უფლების, მათ შორის, საკუთრების უფლების შეზღუდვის, განკარგვის ან მათი განხორციელების საფუძველი, კერძოდ, „საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციის, პირადობის (ბინადრობის) მოწმობისა და საქართველოს მოქალაქის პასპორტის გაცემის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, „რეგისტრაცია ან რეგისტრაციის არქონა არ შეიძლება გახდეს საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა კონსტიტუციური უფლებებისა და თავისუფლებების შეზღუდვის, მათ შორის საკუთრების განკარგვის უფლების შეზღუდვის საფუძველი ან მათი განხორციელების პირობა, გარდა საარჩევნო კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა“.

25. სსკ-ის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. ამდენად, ვინაიდან, გამოიკვეთა სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა წინაპირობა, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა, ნივთის მისთვის გადაცემა მოეთხოვა (სუს №ას-1082-1039-2016, 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება; №ას-1043-1004-2016, 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება; № ას-901-867-2016, 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება; № ას-750-718-2016, 2016 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება; №ას- 3-3-2016, 2016 წლის 9 მარტის განჩინება, №ას-1032-952-2017 2017 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება, №ას-1375-1295-2017 2017 წლის 22 დეკემბრის განჩინება).

26. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ვინდიკაციური სარჩელის საფუძვლიანობაზე მსჯელობისას სასამართლო შემოიფარგლება იმ გარემოების გამორკვევით, გააჩნია თუ არა მოსარჩელეს საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ნივთზე. შესაბამისად, ამგვარი წარმოების ფარგლებში მესაკუთრის მიერ საკუთრების მოპოვების კანონიერების შემოწმება (მოპასუხის მხრიდან შეგებებული სარჩელის შეტანის გარეშე) სასამართლოს კომპეტენციას სცდება.

27. ამდენად, ვინაიდან არსებობდა სსკ-ის 170-172-ე მუხლებით გათვალისწინებული ყველა წინაპირობა, სააპელაციო პალატის განმარტებით, საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი უნდა ყოფილიყო სადავო უძრავი ქონება და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში დაგაცემოდა მესაკუთრეს.

28. როგორც აღინიშნა, სააპელაციო საჩივრით აპელანტი ასევე ასაჩივრებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 30 იანვრის საოქმო განჩინებას.

29. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ გასაჩივრებული საოქმო განჩინებით მოპასუხეების წარმომადგენლის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ მხარემ ვერ მიუთითა შუამდგომლობის პირველი ინსტანციის სასამართლოს მთავარ სხდომაზე წარდგენის საპატიო მიზეზზე (საქართველოს სსკ-ის 219-ე და 215-ე მუხლები), ამასთან, შუამდგომლობის ავტორი მოწმეთა დაკითხვას მოითხოვდა იმ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით (სადავო ბინაში ცხოვრება და კომუნალური გადასახადების გადახდა), რასაც მოწინააღმდეგე მხარე სადავოდ არ ხდიდა. შესაბამისად, საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ არ არსებობდა შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძველი.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

30. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოპასუხეებმა შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

31. კასატორების მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით იხელმძღვანელა საქართველოს სსრ-ის საბინა კოდექსის 62-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ ამ მუხლით გათვალისწინებული სარგებლობის უფლება არ დგინდება. ამ მუხლის მითითება გაუგებარი დარჩა კასატორი მხარისთვის, რამდენადაც მოპასუხეები არ აპელირებდნენ სადავო ფართში ოდისმე საცხოვრებელი ფართის მოქირავნის სტატუსით ფლობაზე.

32. კასატორები არ დაეთანხმნენ სასამართლოს მოსაზრებას, რომ მათ ვერ წარუდგინეს უძრავი ქონების კანონიერად ფლობის გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება.

33. აღნიშნულთან დაკავშირებით კასატორებმა განმარტეს, რომ ისინი, აწ გარდაცვლილ მოსარჩელის ძმასთან ერთად, რეგისტრირებულნი იყვნენ სადავო მისამართზე და მოპასუხე წარმოადგენს ქონებაზე კომუნალური გადასახადების გადამხდელ პირს.

34. ასევე უდავოდ დადგინდა საქმეზე გარემოება იმის შესახებ, რომ მოსარჩელე მხარე 1985-86 წლებიდან სტაბილურად გადასულია საცხოვრებლად რაიონში და მთელი ამ დროის განმავლობაში მას არასოდეს არ გაუხდია სადავოდ მოპასუხე ოჯახის მიერ საცხოვრებელი სადგომის ფლობა და არ მოუთხოვია მხარის გამოსახლება ანდა სხვაგვარად მფლობელობის შეწყვეტა 2018 წლის აპრილამდე. ასევე სადავოდ არ გაუხდია ამ მისამართზე მოპასუხეების ჩაწერა და მათ მიერ კომუნალური გადასახდების გადახდა, რაც ცალსახად მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელეს საკუთარი ნებით ჰქონდა მფლობელობის უფლება მიტოვებული (დათმობილი), ცხოვრობდა სხვა მისამართზე და უფლებრივი სახის პრეტენზიას მოპასუხეთა მიმართ არ გამოხატავდა, შესაბამისად, ამ კონტექსტში სასამართლოს მითითება, რომ რამდენადაც მხარეები წარმოადგენენ ერთმენეთის ნათესავ პირებს, ეს არ შეიძლება ატარებდეს მართლზომიერი მფლობელობის ნიშნებს, არის დაუსაბუთებელი.

35. კასატორთა მოსაზრებით, ამოსავალი წერტილი აქ სწორედ ის გარემოებაა, რომ ამ პირების მიერ საცხოვრებელი სადგომის დაკავება, მისამართზე რეგისტრაცია და კომუნალური გადასახადების გადახდა მოხდა მესაკუთრის თანხმობით, ასევე მესაკუთრის მიერ მფლობელობის მიტოვება, რაც კანონის ამოქმედების მომენტში საცხოვრებელ სადგომში მოპასუხე პირთა ყოფნას და მფლობელობას ხდიდა არა კანონსაწინააღდეგოს, არამედ მართლზომიერს, რაც მოსარჩელეს არ აძლევს უფლებას მისი მფლობელობის შეწყვეტის მოთხოვნის შესახებ, თუკი საკითხი არ დარეგულირდება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ კანონის 5-ე მუხლით.

36. კასატორებმა ასევე აღნიშნეს, რომ სასამართლოს მსჯელობა მესაკუთესა და მოპასუხეებს შორის თხოვების სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობის შესახებ და სსკ-ის 615-ე მუხლზე მითითება დაუსაბუთებელია ორი გარემოების გამო: თხოვების ეს სამართლებრივი რეგულირება საერთოდ არ არსებობდა მხარეებს შორის სადავო სამართალურთიერთობის ფორმირებისას და ამჟამად ქონების მესაკუთრე – მოსარჩელე, ასევე არ წარმოადგენდა უძრავი ქონების მესაკუთრეს, როდესაც არსებობდა საცხოვრებელ მისამართზე მოპასუხის და მათი მამკვიდრებლის ჩაწერა და კომუნალური გადასხადების გადახდის გარემოება.

37. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 8 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

38. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

39. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორს მოცემულ საკასაციო საჩივარში დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენის გზით სადავოდ არ გაუხდია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტები, ამდენად, სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე დადგენილად უნდა ჩაითვალოს შემდეგი გარემოებანი:

40. საჯარო რეესტიდან 2013 წლის 18 მარტის ამონაწერის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას. უფლების წარმოშობის საფუძველია ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა.

41. სადავო არ არის, რომ მოსარჩელის კუთვნილ სადავო უძრავ ქონებას ფლობენ მოპასუხეები.

42. მეორე მოპასუხე – მოსარჩელის ძმისშვილი, ხოლო მოპასუხე მისი რძალი და მეორე მოპასუხის დედაა. ამდენად, მხარეთა შორის უდავოდ დასტურება ნათესაური კავშირის არსებობის ფაქტი.

43. საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება სადავო მისამართზე როგორც აწ გარდაცვლილი მოსარჩელის ძმის (1978 წლიდან), ასევე, მისი შვილისა (1998 წლიდან) და მეუღლეს (1982 წლიდან), იგივე მოპასუხეების რეგისტრაციის ფაქტი. გადახდის ქვითრებით დადგენილია და მოსარჩელე სადავოდ არ ხდის გარკვეულ პერიოდში მოპასუხეების მიერ მითითებულ მისამართზე კომუნალური გადასახადების გადახდის ფაქტს.

44. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

45. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

46. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალში საკუთრების უფლება ფართოდაა განმარტებული და იგი მოიცავს მთელ რიგ ქონებრივ/ფულად უფლებებს, რომელიც საკუთრებიდან გამომდინარეობს. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში RYSOVSKYY v. UKRAINE განმარტა, რომ როდესაც სასწორზე დევს საზოგადოებრივი ინტერესი, განსაკუთრებით, როდესაც საქმე ეხება ადამიანის ფუნდამენტალურ უფლებებს, როგორიცაა მაგალითად საკუთრების უფლება, საჯარო ხელისუფლება უნდა მოქმედებდეს კეთილსინდისიერების ფარგლებში, სათანადოდ და, რაც მთავრია, შესაბამისად. (RYSOVSKYY v. UKRAINE, 2012)

47. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში – მარქსი ბელგიის წინაღმდეგ განმარტა: „იმის აღიარებით, რომ ყოველ ადამიანს აქვს თავისი საკუთრებით (ქონებით) შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება, მუხლი პირველი არსებითად უზრუნველყოფს საკუთრების უფლებას. ეს არის სრულიად ცხადი წარმოდგენა, რომელსაც ტოვებს სიტყვები „საკუთრება“ და „საკუთრების გამოყენება“. (მარქსი ბელგიის წინააღმდეგ, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება განაცხ. №6833/74, სტრასბურგი, 1979 წლის 13 ივნისი).

48. სხვა საქმეზე ევროპული სასამართლო იმეორებს, რომ „საკუთრების ცნებას დამატებითი №1 ოქმის პირველი მუხლის მიხედით, დამოუკიდებელი მნიშვნელობა აქვს, რომელიც არ შემოიფარგლება ფიზიკური ნივთების ფლობით და ის დამოუკიდებელია ეროვნულ კანონმდებლობაში არსებული ოფიციალური კლასიფიკაციისგან: „საკუთრების“ ცნება არ შემოიფარგლება „არსებული საკუთრებით“, არამედ ის შეიძლება მოიცავდეს აქტივებს, სარჩელების ჩათვლით, რომლებთან დაკავშირებითაც განმცხადებელს შეუძლია განაცხადოს, რომ მას გააჩნია, საკუთრების უფლებისა ან ქონებრივი ინტერესის ეფექტური გამოყენების გონივრული და „კანონიერი მოლოდინი“ (იხ. იონერილდიზი თურქეთის წინააღმდეგ, დიდი პალატა, №48939/99, § 124, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2004-XII და პრინცი ჰანს-ადამ II ლიხტენშტეინი გერმანიის წინააღმდეგ; დიდი პალატა, N42527/98, § 83, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2001-VIII).

49. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

50. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება.

51. შესაბამისად, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

52. სსკ-ის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. ამდენად, უნდა გამოიკვეთოს სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა წინაპირობა, რათა მოსარჩელეს უფლება ჰქონდეს, ნივთის მისთვის გადაცემა მოითხოვოს (სუს №ას-1082-1039-2016, 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება; №ას-1043-1004-2016, 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება; № ას-901-867-2016, 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება; № ას-750-718-2016, 2016 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება; №ას-3-3-2016, 2016 წლის 9 მარტის განჩინება, №ას-1032-952-2017 2017 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება, №ას-1375-1295-2017 2017 წლის 22 დეკემბრის განჩინება).

53. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ირიცხება მოსარჩელე, თუმცა ფაქტობრივად ქონება მოპასუხეების მფლობელობაშია.

54. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს სადავო გარემოებების მტკიცების გარკვეულ სტანდარტს.

55. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

56. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში მხოლოდ მოპასუხის ზეპირი განმარტება მოსარჩელის პოზიციას ვერ გადაწონის და მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს.

57. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელემ წარადგინა საჯარო რეესტრის ამონაწერი, რომლითაც დაადასტურა საკუთრების უფლების არსებობა სადავო ქონებაზე. ასევე, უდავოა, რომ მოპასუხეები ფლობენ სადავო უძრავ ნივთს. შესაბამისად, სწორედ მოპასუხე მხარეს ეკისრებოდა იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მისი მფლობელობა მართლზომიერია. აღნიშნული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულება მოპასუხემ სასამართლოს ვერ წარუდგინა.

58. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას იმის შესახებ, რომ სადავო ფართში მოპასუხეთა რეგისტრაცია მათი მფლობელობის მართლზომიერებას ვერ განაპირობებს. მართალია, თავდაპირველად მოპასუხეები სადავო ფართში ცხოვრობდნენ მოსარჩელის ნებართვით, თუმცა მათ მიერ უძრავი ნივთის მართლზომიერად ფლობა დასრულდა იმ მომენტიდან, როდესაც მოსარჩელემ მოსთხოვათ სადავო ქონების გამოთავისუფლება.

59. საკასაციო სასამართლო დასაშვებ და დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიად ვერ შეაფასებს კასატორთა მოსაზრებას, რომ წინამდებარე დავა უნდა მოწესრიგდეს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონიდან გამომდინარე.

60. საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული კანონის პირველი მუხლის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1997 წლის 25 ნოემბრამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს.

61. ამდენად, აღნიშნული კანონით რეგულირებულია იმ პერიოდის საზოგადოებაში ფაქტობრივად არსებული ურთიერთობები, რომელიც იმ დროს მოქმედი საბჭოთა სამოქალაქო კანონმდებლობით მოწესრიგებული არ იყო. გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ თავისი შინაარსით არატიპიურ სახელშეკრულებო ურთიერთობას წარმოადგენდა და იგი საბჭოთა სინამდვილეში ფაქტობრივი ქონებრივი ურთიერთობის სახით არსებობდა. ეს სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეიცავდა სხვადასხვა გარიგების ნიშნებს (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა), თუმცა ამავდროულად რადიკალურად განსხვავდებოდა მათგან თავისი შინაარსით და სპეციფიკური პირობებით, კერძოდ, მისი არსებობისას: მოსარგებლე მესაკუთრეს ერთჯერადად უხდიდა გარკვეული რაოდენობის თანხას ფართის სარგებლობაში მიღების სანაცვლოდ, ამასთან, მესაკუთრეს ყოველთვიურად უხდიდა ბინის ქირასაც; მოსარგებლე რეგისტრირდებოდა საცხოვრებელ ფართში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს; მესაკუთრის მიერ თანხის დაბრუნების შემთხვევაში მოსარგებლე ვალდებული იყო, გამოეთავისუფლებინა დაკავებული ფართი, თუმცა ხშირ შემთხვევებში, მესაკუთრე თანხას ვერ აბრუნებდა, ურთიერთობა ხანგრძლივ ხასიათს იღებდა და უფლება მემკვიდრეებზე გადადიოდა; მესაკუთრის მიერ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლების გადაცემა მოსარგებლეზე ფაქტობრივად ხდებოდა „სამუდამოდ“, ანუ ეს ურთიერთობა არ ატარებდა დროებით (ხანმოკლე) ხასიათს; ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარგებლე იძენდა დათმობილი სარგებლობის უფლების გასხვისების შესაძლებლობასაც, რაც მოსარგებლეთა შეცვლას იწვევდა. ამ სპეციფიკური ნიშნებიდან გამომდინარე, ხელშეკრულების სუბიექტთა სამართლებრივი მდგომარეობის მოწესრიგება მსგავსი ხელშეკრულებების (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა) ნორმებით შეუძლებელი იყო და კანონმდებელმაც სპეციალური კანონით მოწესრიგებას დაუქვემდებარა. ამასთან, ამ კანონით რეგულირდება მხოლოდ ის ურთიერთობები, რომლებიც ზემოთ დასახელებულ ნიშნებს უტყუარად შეიცავენ.

62. განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხეებმა ვერ მიუთითებს ისეთ მტკიცებულებაზე, რომელიც დაადასტურებდა, რომ მათ ან მათ მამკვიდრებელს მოსარჩელესთან დადებული ჰქონდათ სადავო ფართის გადაცემასთან დაკავშირებული სასყიდლიანი გარიგება.

63. ამავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობა წარმოიშვა მოსარჩელის მხრიდან თავისი ძმისშვილისა და რძლისათვის სადავო ფართის უსასყიდლოდ თხოვების საფუძველზე. ამდენად, აღნიშნული დავის „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე მოწესრიგების ფაქტობრივ-სამართლებრივი წანამძღვრების არსებობა მოპასუხეებმა ვერ დაადასტურეს. სწორედ აღნიშნული შინაარსის მხარისათვის განსამარტად მიუთითა სააპელაციო სასამართლომ სსრ საბინაო კოდექსის 62-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ მოპასუხეები მოსარჩელის კუთვნილ ფართში ცხოვრობდნენ არა ფორმადაუცველი გარიგების, არამედ ურთიერთპატივისცემის საფუძველზე. შესაბამისად, სააპელაციო პალატა არ გულისხმობდა, რომ მხარეთა შორის არსებობდა ქირავნობის ხელშეკრულება, როგორც აღნიშნული კასატორებმა ჩათვალეს.

64. საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება კასატორების არგუმენტი, რომ დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა მესაკუთესა და მოპასუხეებს შორის თხოვების სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობის შესახებ, რადგან სადავო ურთიერთობის წარმოშობის მომენტისათვის მსგავსი სამართლებრივი რეგულაცია არ არსებობდა და არც მოსარჩელე სადავო ბინის მესაკუთრე არ იყო.

65. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ნივთზე დასტურდება საჯარო რეესტიდან 2013 წლის 18 მარტის ამონაწერით. აღნიშნული მომენტიდან მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო, განეკარგა ფართი, მათ შორის ეთხოვებინა იგი მოპასუხეებისათვის, რის საფუძველზეც მხარეთა შორის წარმოიშვებოდა თხოვების სამართლებრივი ურთიერთობა, მოგვიანებით კი მოეთხოვა მათი მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა. შესაბამისად, კასატორთა ზემოაღნიშნული პრეტენზია საფუძველს მოკლებულია.

66. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

67. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

68. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

69. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

70. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

71. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით ბ.ბ–ის მიერ 2019 წლის 28 ოქტომბერს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ე.ბ–ისა და მ.ს–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ე.ბ–სა (პირადი №.....) და მ.ს–ს (პირადი № .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით ბ.ბ–ის მიერ 2019 წლის 28 ოქტომბერს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე. გასიტაშვილი