საქმე №ას-1284-2019 24 იანვარი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ბესარიონ ალავიძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შ.გ–ძის უფლებამონაცვლე ი.გ–ძე (მოსარჩელე, აპელანტი)

მოწინააღმდეგე მხარე - ამხანაგობა ,,ა.ა....“, ბ.ჭ–ძე, ვ.თ–ძე, გ.თ–ძე, კ.ს–ი, ამხანაგობა ,,შ... ქ.N..“ და მისი წევრები: თ.ჩ–ი, დ.კ–ი, ზ.გ–ის უფლებამონაცვლე მ.გ–ი, მ.მ–ძე, გ.პ–ი, თ.გ–ძე, თ.ა–ი, მ.ჩ–ძე, პ.კ–ი, ნ.მ–ძე, ი, ა.ზ–ი, გ.ჭ–ის უფლებამონაცვლე მ.წ–ი, გ.ხ–ძე, ნ.თ–ი, ნ.მ–ძე, დ.ჯ–ძე, მ.პ–ი, ვ.შ–ძე, რ.ბ–ძე, ნ.ფ–ძე, დ.ც–ა, გ.მ–ი, მ.ხ–ა, ა.ზ–ი, მ.კ–ძე, ბ.ფ–ძე, ე.კ–ი, თ.ს–ი, დ.გ–ი, ვ.გ–ი, თ.ჭ–ის უფლებამონაცვლეები დ.ჭ–ი და ე.ჭ–ი, ზ.ლ–ი, ა.ა–ი, ნ.ტ–ძე, რ.ლი, თ.ხ–ი, შ.ვ–ი, დ.მ–ძე, ი.დ–ი, ზ.მ–ი, ჯ.ტ–ძე, ა.ა–ძე, ბ.წ–ი, მ.ა–ძე, ზ.ჩ–ძე, გ.წ–ი, პ.ბ–ა, თ.ჯ–ძე, ა.კ–ძე, დ.ხ–ი, მ.გ–ა, თ.გ–ი, ჭ.ხ–ი, ლ.ბ–ძე, ნ.კ–ა, ლ.მ–ი, ნ.ბ–ი, ზ.მ–ძე, გ.გ–ძე, ნ.ნ–ძე, გ.ს–ი, თ.კ–ი, კ.ჭ–ი (მოპასუხეები, მოწინააღმდეგე მხარე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. დ.ე–ძემ სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხეების: ამხანაგობა ,,ა.ა....’’-ის და მისი დამფუძნებელი წევრების - ბ.ჭ–ძის, ვ.თ–ძის, გ.თ–ძის, კ.ს–ის, ასევე, ამხანაგობა ,,შ...“-ის წევრების - თ.ჩ–ის, დ.კ–ის და სხვათა (სულ 65 ფიზიკური პირი) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხეებისათვის მის სასარგებლოდ 27 100 აშშ დოლარის, ასევე, პირგასამტეხლოს - 4065 აშშ დოლარის სოლიდარულად დაკისრება.

2. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მითითებულია, რომ 2007 წლის 06 დეკემბრის განცხადების საფუძველზე დ.ე–ძე გახდა ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....”-ის წევრი. 2007 წლის 06 დეკემბრის ოქმის საფუძველზე მას, როგორც ამხანაგობის წევრს, გაუნაწილდა 75 კვ.მ. ფართი, მისამართზე: ქ. თბილისი, ..... მდებარე მშენებარე კორპუსში. მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, ამხანაგობამ აიღო ვალდებულება, სახლი აეშენებინა და დ.ე–ძისთვის საცხოვრებელი ბინა, ასევე, ავტოფარეხი გადაეცა 29 თვეში. ხელშეკრულების მე-14-მე-17 მუხლების თანახმად, ამხანაგობის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების ვადაში შეუსრულებლობის შემთხვევაში, დ.ე–ძეს უფლება ჰქონდა, მოეთხოვა ხელშეკრულების მოშლა, შენატანის დაბრუნება და პირგასამტეხლოს - შეტანილი თანხის 15%-ის ანაზღაურება. დ.ე–ძემ ამხანაგობაში შეიტანა 27 100 აშშ დოლარი. ამხანაგობა „ა.ა...”-მა თავისი მოვალეობა არ შეასრულა. მას მშენებლობაც კი არ დაუწყია. 2008 წლის 10 ოქტომბერს სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულების საფუძველზე ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“-მა, ამხანაგობაში შეტანილი წილების საკონპენსაციოდ, თანასაკუთრების უფლებით ამხანაგობის 65 წევრს გადასცა 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული 3214.60 კვ.მ. შენობა-ნაგებობები, მდებარე ქ. თბილისში, ..... ამ ხელშეკრულების 2.3 მუხლით ამხანაგობამ იკისრა ვალდებულება დ.ე–ძე დაეკმაყოფილებინა ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული .... ქ. N40-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან. ამხანაგობა „ა.ა....“-მა არ შეასრულა 2007 წლის 06 დეკემბრის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები. მოსარჩელის მითითებით, იგი 2008 წლის 10 ოქტომბერს გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე ითვლებოდა ხელშეკრულებიდან გასულად და უფლება ჰქონდა, მოპასუხეებისგან (როგორც ამხანაგობა „ა.ა....“-ის წევრების, ისე, ამ ამხანაგობიდან გასული და ახლად დაფუძნებული ამხანაგობა ,,შ -ის წევრებისგან) სოლიდარულად მოეთხოვა მის მიერ ამხანაგობაში შეტანილი 27 100 აშშ დოლარი, ასევე, პირგასამტეხლო 4 065 აშშ დოლარი, ხოლო ბ.ჭ–ძე (ამხანაგობა „ა.ა....“-ის თავმჯდომარე) ვალდებული იყო, მისთვის აენაზღაურებინა პროცენტის სახით 6 500 აშშ დოლარი (იხ. სარჩელი, ტ. 1, ს.ფ. 01-15).

3. მოთხოვნის გამომრიცხავი შესაგებლებით ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრებმა - თ.ჩ–მა, დ.კ–მა, ზ.გ–მა, მ.მ–ძემ, გ.ხ–ძემ, ნ.მ–ძემ, მ.გ–ამ, ნ.ბ–მა, თ.გ–ძემ, მ.ჩ–ძემ, ნ.თ–მა, პ.კ–მა, ა.ზ–მა, თ.კ–მა, ნ.კ–ამ, ლ.ბ–ძემ, თ.გ–მა, ბ.წ–მა, ზ.ჩ–ძემ, გ.წ–მა, პ.ბ–ამ, თ.ჯ–ძემ, ა.კ–ძემ, დ.ხ–მა, ვ.შ–ძემ, ნ.მ–ძემ, თ.ფ–მა, გ.პ–მა, დ.ჯ–ძემ, თ.ხ–მა, რ.ლმა, ნ.ტ–ძემ, ბ.ფ–ძემ, ე.კ–მა, თ.ს–მა, მ.კ–ძემ, ა.ზ–მა, მ.ხ–ამ, გ.მ–მა, რ.ბ–ძემ, დ.გ–მა, ნ.ფ–ძემ, თ.ჭ–მა, ზ.ლ–მა, ა.ა–მა, ი.დ–მა, ზ.მ–მა, შ.ვ–მა, ჯ.ტ–ძემ, ა.ა–ძემ, გ.ჭ–მა, მ.ფ–ძემ, დ.მ–ძემ სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ ამხანაგობა ,,შ.“ შეიქმნა 2008 წლის ოქტომბერში და დ.ე–ძესთან არანაირი ხელშეკრულება არ გაუფორმებია. 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების 2.3 მუხლით, დ.ე–ძის წინაშე პასუხისმგებლობა აიღო ამხანაგობა „ა.ა.“-მა და არა ამხანაგობა „შ–“-მა. მოპასუხე მ.ს–ძემ განაცხადა, რომ იგი აღარ იყო წევრი. მანვე განმარტა, რომ ამხანაგობა „შ“-ს არ უნდა დაკისრებოდა ამხანაგობა „ა.ა....“-ის პასუხისმგებლობა. მოპასუხეებმა, ამხანაგობა „ა.ა...."-ის წევრებმა - ბ.ჭ–ძემ, ვ.თ–ძემ, გ.თ–ძემ და კ.ს–მა სარჩელი არ ცნეს.

4. თავდაპირველად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, დ.ე–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: მოპასუხეებს ბ.ჭ–ძეს, ვ.თ–ძეს, გ.თ–ძეს და კ.ს–ს (ამხანაგობა „ა.ა...."-ის წევრები) მოსარჩელე დ.ე–ძის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 27 100 აშშ დოლარის გადახდა და პირგასამტეხლოს გადახდა 4 065 აშშ დოლარის ოდენობით. ამავე გადაწყვეტილებით დ.ე–ძის სარჩელი ამხანაგობა „შ“-ის წევრებისთვის იგივე თანხების ამხანაგობა "ა.ა...."-ის წევრებთან ერთად სოლიდარულად დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა (ტ. 3, ს. ფ. 576-585).

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილების მიღებისას პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი 2008 წლის 09 ოქტომბრის ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა...."-ის წევრთა კრების ოქმისა და 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების ანალიზით დაასკვნა, რომ ფიზიკურ პირებს, რომლებმაც დააფუძნეს ამხანაგობა „შ...“ ნარდობის ხელშეკრულებებიდან გასვლის შედეგად ამხანაგობა „ა.ა...."-მა ნატურით დაუბრუნა 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული 3214.60 კვ.მ. შენობა-ნაგებობებით, მდებარე ქ.თბილისში, .... ამასთან, ხელშეკრულების 2.3 პუნქტით ამხანაგობა „ა.ა...."-მა და არა ამხანაგობა „შ“-მა აიღო ვალდებულება, თავისი პასუხისმგებლობით და ფინანსებით მოეხდინა დ.ე–ძის უზრუნველყოფა საცხოვრებელი ბინით ამხანაგობა „შ“-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე ასაშენებელ საცხოვრებელ კორპუსში. ეს ვალდებულება ამხანაგობა „ა.ა...."-მა არ შეასრულა. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებით, სახეზე არ იყო ამხანაგობა „შ“-ის წევრების სოლიდარული პასუხისმგებლობის საფუძველი.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, სხვა თანამოპასუხეებისათვის (ბმა „შ“-ის 65 წევრისათვის) სარჩელით მოთხოვნილი თანხის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ.ე–ძემ, რომელმაც ამ ნაწილში, მისი გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა. ეს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში, ასევე სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს ბ.ჭ–ძემ, ვ.თ–ძემ, გ.თ–ძემ და კ.ს–მა (ამხანაგობა „ა.ა...."-ის წევრები), თუმცა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით მოპასუხეთა სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში ხარვეზის შეუვსებლობის გამო (ტ. 5, ს. ფ. 11-14).

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 30 იანვრის საოქმო განჩინებით მოსარჩელე დ.ე–ძის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა შ.გ–ძე. უფლებამონაცვლეობას საფუძვლად დაედო დ.ე–ძესა და შ.გ–ძეს შორის 30.11.2013 წლის მოთხოვნის უფლების დათმობის ხელშეკრულება (ხელშეკრულების მე-3 პუნქტის თანახმად, ,,მოთხოვნის დამთმობმა’’ დაუთმო ,,მოთხოვნის მიმღებს’’ წინამდებარე ხელშეკრულების 1 პუნქტით გათვალისწინებული ყველა უფლება (ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ა.ა....’’-ში დ.ე–ძის მიერ შენატანებზე) 27 100 აშშ დოლარის მოთხოვნაზე, მათ შორის, ყველა უფლება აწარმოოს სასამართლო საქმე 27 100 აშშ დოლარის მოთხოვნაზე) (ტომი 4, ს.ფ. 22-23, 30.11.2013 წლის მოთხოვნის უფლების დათმობის ხელშეკრულება).

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 14 აპრილის განჩინებით შ.გ–ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

9. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილებით შ.გ–ძის (დ.ე–ძის უფლებამონაცვლე) სარჩელი დაკმაყოფილდა სრულად. ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრებს - თ.ჩ–ს, დ.კ–ს და სხვებს (სულ 65 ფიზიკურ პირს) შ.გ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრათ 27 100 აშშ დოლარისა და პირგასამტეხლოს - 4065 აშშ დოლარის გადახდა.

10. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მოპასუხე ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრებმა - თ.ჩ–მა, დ.კ–მა და სხვებმა (სულ 65 ფიზიკური პირი), რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მათ მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

11. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილების შეცვლით სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. შ.გ–ძის (დ.ე–ძის უფლებამონაცვლე) სარჩელი ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების - თ.ჩ–ის, დ.კ–ის და სხვათა (სულ 65 ფიზიკური პირი) მიმართ 27 100 აშშ დოლარისა და პირგასამტეხლოს სახით 4 065 აშშ დოლარის სოლიდარულად დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

12. სარჩელის უარყოფის საფუძვლად სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები;

13. 06.07.2005 წელს სანოტარო ფორმის დაცვით დაიდო ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა ,,ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ა.ა....“-ის დაფუძნების ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად, ამხანაგობა დაფუძნდა ბ.ჭ–ძის, ვ.თ–ძის, კ.ს–ისა და გ.თ–ძის მიერ, რომლებიც იმავდროულად წარმოადგენდნენ გამგეობის წევრებს. ამ ხელშეკრულების მიხედვით, ამხანაგობის მიზანს წარმოადგენდა მრავალბინიანი სახლის (სახლების) მშენებლობა. ამხანაგობის წევრთა შენატანი ამხანაგობაში განისაზღვრა თითოეულის მხრიდან 1000 ლარის შეტანით. ზოგადი წილის გარდა, თითოეული დამფუძნებელი ასევე იღებდა ვალდებულებას წილის პროპორციულად, ამხანაგობის გამგეობის მიერ დადგენილი სამშენებლო ორგანიზაციასთან შეთანხმებული გრაფიკის მიხედვით შეეტანა თანხები მის მიერ ასაშენებლად შეკვეთილი ფართის შესაბამისად, საჭიროებისამებრ, სახლის ჩაბარების მომენტამდე მოყვანისთვის საჭირო ოდენობით. ამხანაგობის მონაწილეებს შეეძლოთ გაედიდებინათ ან შეემცირებინათ წილი, თუ ეს ხელს არ შეუშლიდა ამხანაგობის სხვა წევრთა და ამხანაგობის საერთო ინტერესებს. ამხანაგობის დაფუძნების ხელშეკრულებით ამხანაგობის წევრთა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება ენიჭებოდა ამხანაგობის თავმჯდომარეს, რომელიც ამხანაგობის სახელით მესამე პირებთან დებდა გარიგებებს. ამხანაგობის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ბ.ჭ–ძე (ტომი 3, ს.ფ. 16-20, 2005 წლის 06 ივლისის ხელშეკრულება). საქმეში ასევე წარმოდგენილია 2005 წლის 06 ივლისით დათარიღებული ხელშეკრულება, რომელშიც ,,ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ა.ა....“-ის დამფუძნებლებად მითითებული არიან - ა.გ–ძე, ბ.ც–ძე, ვ.ნ–ი, ბ.ჭ–ძე, ი.კ–ძე, ლ.ც–ძე (ტომი 3; ს.ფ. 56-71, 2005 წლის 06 ივლისის ხელშეკრულება და თანდართული მასალები). ამხანაგობა „ა.ა....“-ის 07.04.2006 წლის საერთო კრებისა და გამგეობის გაერთიანებული კრების გადაწყვეტილებით, ამხანაგობის მონაწილენი ბ.ც–ძე, ი.კ–ძე და ლ.ც–ძე გარიცხულნი იქნენ ამხანაგობიდან. ამასთან, ამავე ოქმის მიხედვით, ამხანაგობაში დამფუძნებელ მონაწილეებად და ამავდროულად ამხანაგობის გამგეობის წევრებად მიღებულნი/არჩეულნი იქნენ: ვ.თ–ძე, კ.ს–ი და გ.თ–ძე (ტომი 3; ს.ფ. 51-54, 2006 წლის 07 აპრილის კრების ოქმი). ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) შესახებ 06.07.2005 წლის ხელშეკრულებაში შეტანილი ცვლილებების შესაბამისად, 2006 წლის 11 აპრილის მდგომარეობით ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრებს წარმოადგენდნენ ბ.ჭ–ძე, ვ.თ–ძე, კ.ს–ი, გ.თ–ძე (ტომი 3; ს.ფ. 42-50, 2005 წლის 06 ივლისის ხელშეკრულება 2006 წლის 11 აპრილის მდგომარეობით).

14. საქმის მასალებით დადგენილია და მხარეები არ დავობენ, რომ არც დ.ე–ძე და არც პირთა ის ჯგუფი, რომლებმაც მოგვიანებით ამხანაგობა „შ.“ დააფუძნეს (დღევანდელი მოპასუხეები) ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“-ის დამფუძნებლები არ ყოფილან. 2007 წლის 06 დეკემბერს, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ა.ა. 2005“-ს და დ.ე–ძეს შორის დაიდო ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ა.ა....’’-ში ამხანაგობის წევრის ფულადი შენატანის განხორციელებისა და მისთვის საცხოვრებელი ფართის საკუთრების უფლებით გადაცემის შესახებ ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად, დ.ე–ძე ამხანაგობას გადასცემდა 41 750 აშშ დოლარს, ხოლო ამხანაგობა ვალდებული იყო ქ.თბილისში, ..... მდებარე მიწის ნაკვეთზე აეშენებინა მრავალბინიანი და მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლი და გადაეცა დ.ე–ძისთვის საცხოვრებელი ბინა 75 კვ.მ., ასევე, ავტოფარეხი. ხელშეკრულების მიხედვით, დ.ე–ძეს მითითებული დროისთვის უკვე შეტანილი ჰქონდა 25 000 აშშ დოლარი (ხელშეკრულების მე-3 პუნქტი). დ.ე–ძემ ვალდებულება იკისრა, ამხანაგობისთვის გადაეხადა ბინის დარჩენილი ღირებულება 11 750 აშშ დოლარი და ავტოსადგომის საფასური 5000 აშშ დოლარი, რომელიც უნდა შეეტანა ორი წლის განმავლობაში ეტაპობრივად, ყოველკვარტალურად 2093 აშშ დოლარი და 75 ცენტი. ხელშეკრულების მე-9 პუნქტის მიხედვით, ბინა და ავტოსადგომი დ.ე–ძეს უნდა გადასცემოდა არაუგვიანეს ხელშეკრულების ხელმოწერის დღიდან 29 თვეში. ხელშეკრულების მე-16 პუნქტის თანახმად კი, ხელშეკრულების მე-9 პუნქტში მითითებული ვადის დარღვევისას, ამხანაგობა ვალდებული იყო ამხანაგობის წევრისთვის გადაეხადა საურავი მის მიერ შეტანილი თანხის 15% (ტომი 1, ს.ფ. 22-25, 2007 წლის 06 დეკემბრის ხელშეკრულება).

15. 2007 წლის 06 დეკემბრის ამხანაგობა „ა.ა....“-ის გამგეობის კრების N06/12/07 ოქმის თანახმად, „ამხანაგობის მონაწილედ“ მიღებული იქნა დ.ე–ძე, რომელსაც ქ. თბილისში, ..... მდებარე ასაშენებელი კორპუსის ტიპის საერთო საცხოვრებელში უნდა გადაცემოდა 75 კვ.მ. თეთრი კარკასი და მისი წილი სამშენებლო მიწის ნაკვეთი (ტომი 1, ს.ფ. 20, 2007 წლის 06 დეკემბრის კრების ოქმი). დ.ე–ძემ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“-ის ანგარიშზე შეიტანა თანხა, კერძოდ, 2007 წლის 09 ნოემბერს - 2 000 აშშ დოლარი, 2007 წლის 17 ნოემბერს - 13 000 აშშ დოლარი, 2007 წლის 04 დეკემბერს - 10 000 აშშ დოლარი, 2008 წლის 19 აპრილს - 2 100 აშშ დოლარი (ტომი 1, ს.ფ. 16-19, სალაროს შემოსავლის ორდერები; ტომი 1; ს.ფ. 21, 2007 წლის 09 ნოემბრის ხელწერილი).

16. ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ა.ა.“-ს ქ.თბილისში, .... მდებარე მიწის ნაკვეთზე, მრავალბინიანი და მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლის აშენების და დ.ე–ძისთვის 75 კვ.მ. საცხოვრებლი ბინის, ასევე, ავტოფარეხის გადაცემის ვალდებულება არ შეუსრულებია. უფრო მეტიც, მხარეები არ დავობენ, რომ ქ.თბილისში, ..... მდებარე 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული 3214.60 კვ.მ. შენობა-ნაგებობების შეძენის შემდეგ, სადაც უნდა მომხდარიყო მრავალბინიანი და მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლის აშენება, ამხანაგობას ამ მიწის ნაკვეთზე არანაირი სამუშაო არ ჩაუტარებია.

17. ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა.“-ის წევრთა 2008 წლის 09 ოქტომბრის კრების ოქმის თანახმად, ამხანაგობის წევრთა ჯგუფს, მათ მიერ ქ. თბილისში, ..... მდებარე მიწის ნაკვეთის შესაძენად და მომავალში ფართების მიღების მიზნით, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“-თან დადებული ხელშეკრულებების საფუძველზე განახორციელებული შენატანების სანაცვლოდ, ამხანაგობა „ა.ა....“ თანასაკუთრების უფლებით გადასცემდა ამხანაგობის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით, საერთო ფართი 3214,60 კვ.მ. მდებარე ქ. თბილისი, ...... აღნიშნული დადგენილება მიღებულ იქნა აბსოლუტური უმრავლესობით, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს წევრთა ჯგუფის გასვლას ამხანაგობიდან კომპენსაციით. აღნიშნულზე შესაბამისი პირების მიერ განხორციელდა ხელმოწერა. აღსანიშნავია, რომ ამ კრების ოქმს ხელს არ აწერს დ.ე–ძე. 2008 წლის 10 ოქტომბრის N1-15460 სანოტარო აქტის თანახმად, ამხანაგობის კრების ოქმზე ხელმოწერის დადასტურება განახორციელა 64 პირმა (ტომი 1; ს.ფ. 49-52, 2008 წლის 09 ოქტომბრის კრების ოქმი; ტომი 1, ს.ფ. 53-60, სანოტარო აქტი N1-15460 - ხელმოწერის დადასტურების თაობაზე).

18. 2008 წლის 10 ოქტომბრის სანოტარო აქტით N1-15461 დაიდო ხელშეკრულება ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“ ამხანაგობის წევრთა მონაწილეობის შეწყვეტისა და მათთვის ამხანაგობაში განხორციელებული შენატანის საკომპენსაციოდ უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. ხელშეკრულების 1.1 მუხლის თანახმად, განხორციელებული შენატანების სანაცვლოდ, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“ 64 პირს თანასაკუთრების უფლებით გადასცემდა ამავე ამხანაგობის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას - 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით, საერთო ფართი 3214,60 კვ.მ. მდებარე ქ. თბილისი, ...... ხელშეკრულების 1.4 მუხლით განისაზღვრა, რომ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გასული წევრები ნატურით გატანილი საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით, შენატანების ხარჯზე (სახით) მომავალში დააფუძნებენ ბინათმშენებლობის ამხანაგობას, რათა ერთობლივად იმოქმედონ მრავალბინიანი, მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლის (სახლების) ასაშენებლად მისამართზე: ქ. თბილისი, ..... აღნიშნული ხელშეკრულების 2.1 მუხლის მიხედვით, „ამხანაგობის წევრის მიერ ხელშეკრულების გასვლის შედეგად ამხანაგობიდან გასულ წევრებს არ დაეკისრებათ პასუხისმგებლობა იმ ვალდებულებებზე, რომლებიც ამხანაგობას გააჩნდა ზემოთჩამოთვლილი წევრების ამხანაგობაში გაწევრიანებამდე, ან წარმოიშვა მათი გაწევრიანების შემდეგ, მაგრამ ეს ვალდებულებები არ არის პირდაპირ ან ირიბად დაკავშირებული ..... მიწის ნაკვეთთან ან მასზე ასაშენებელ მრავალფუნქციურ სახლთან (სახლებთან)“. ხელშეკრულების 2.3 და 2.4 მუხლებით მხარეებმა შეათანხმეს განსაკუთრებული ვალდებულებები, კერძოდ, წინამდებარე ხელშეკრულებით ამხანაგობა „ა.ა....“ (წარმომადგენელი ბ-ნი ბ.ჭ–ძე) ვალდებულია, თავისი პასუხისმგებლობით და ფინანსებით მოახდინოს „ა.ა....“-ის წევრების - ი.ს–ძის, მ.ს–ძის, თ.ფ–ის, ა.ა–ძის, დ.ე–ძის, გ.ჯ–ის, გ.ჯ–ის, გ.გ–ძის წილებით უზრუნველყოფა ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების, მდებარე ქ.თბილისი, ....., შენატანით დაფუძნებულ ამხანაგობაში (2.3 მუხლი). თავის მხრივ, ამავე ხელშეკრულების 2.4 მუხლის მიხედვით, ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გასული წევრები ვალდებულებას იღებენ, გამოუყონ (გადასცენ) წილი ამხანაგობა „ა.ა....“-ის წევრებს - დ.ბ–ძესა და ი.ბ–ძეს ამხანაგობა „ა.ა. “-დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მდებარე ქ. თბილისი, ....., შენატანით დაფუძნებულ ამხანაგობაში, იმის გათვალისწინებით, რომ დ.ბ–ძესა და ი.ბ–ძეს მონაწილეობა აქვთ ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე უძრავი ქონების - მიწის ნაკვეთის შესყიდვაში. აღნიშნულ ხელშეკრულებას ამხანაგობა „ა.ა....“-ის სახელით ხელს აწერს მისი თავმჯდომარე ბ.ჭ–ძე და „ამხანაგობიდან გასული“ 64 პირი, მათ შორის არ არის მოსარჩელე დ.ე–ძე (ტომი 1; ს.ფ. 30-48, 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულება სანოტარო რეგისტრაციის N1-15661).

19. 2009 წლის 28 მაისის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს N101348 წერილის მიხედვით, უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. თბილისი, ..... რეგისტრირებულია ამხანაგობა „ .....“-ის საკუთრება - დაზუსტებული ფართობი 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, შენობა-ნაგებობის საერთო ფართი 3214,60 კვ.მ. ერთობლივი საქმიანობის (ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის) ამხანაგობა „შ“-ის შექმნის შესახებ 2008 წლის 03 ნოემბრის ხელშეკრულებით დგინდება, რომ ამხანაგობის მონაწილეები (წევრები) არიან - ბ.ჭ–ძე, დ.კ–ი, ზ.გ–ი, მ.მ–ძე, თ.გ–ძე, მ.ჩ–ძე, პ.კ–ი, ნ.მ–ძე, თ.ფ–ი, გ.ჭ–ი, ა.ზ–ი, გ.ხ–ძე, ნ.თ–ი, ნ.მ–ძე, დ.ჯ–ძე, მ.პ–ი, ვ.შ–ძე, რ.ბ–ძე, ნ.ფ–ძე, დ.ც–ა, მ.ფ–ძე, გ.მ–ი, მ.ხ–ა, ა.ზ–ი, მ.კ–ძე, ბ.ფ–ძე, ე.კ–ი, თ.ს–ი, დ.გ–ი, ვ.გ–ი, თ.ჭ–ი, ზ.ლ–ი, ა.ა–ი, ნ.ტ–ძე, რ.ლი, გ.პ–ი, თ.ხ–ი, შ.ვ–ი, დ.მ–ძე, ი.დ–ი, ზ.მ–ი, ჯ.ტ–ძე, ა.ა–ძე, ბ.წ–ი, მ.ა–ძე, ზ.ჩ–ძე, გ.წ–ი, პ.ბ–ა, თ.ჯ–ძე, ა.კ–ძე, დ.ხ–ი, მ.გ–ა, თ.გ–ი, პ.გ–ი, ლ.ბ–ძე, ნ.კ–ა, ლ.მ–ი, ნ.ბ–ი, ზ.მ–ძე, გ.გ–ძე, ნ.ნ–ძე, გ.ს–ი, კ.ჭ–ი.

20. ამხანაგობის მონაწილეთა მიზანია წინამდებარე ხელშეკრულებით ერთობლივად იმოქმედონ მრავალბინიანი, მრავალფუნქციური სახლის ასაშენებლად. სახლი აშენდება მისამართზე - ქ.თბილისი, ..... (ხელშეკრულების მე-2 მუხლი).

21. ხელშეკრულების მე-8 მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, ზემოაღნიშნული დამფუძნებელი წევრების ამხანაგობაში შენატანს წარმოადგენს თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, მდებარე ქ.თბილისი, ..... 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით საერთო ფართით 3214 კვ.მ. მე-9 პუნქტის მიხედვით კი, ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრები შენატანის სანაცვლოდ მიიღებდნენ შესაბამის ფართებს აშენებულ საცხოვრებელ სახლში. აღნიშნულ ხელშეკრულებას ხელს აწერს 64 პირი, მათ შორის არ არის დ.ე–ძე. (ტომი 3, ს.ფ. 338-349).

22. ბინათმშენებლობა ამხანაგობა ,,შ“-ის გამგეობის 2009 წლის 12 ივნისის კრების N4 ოქმის თანახმად, ამხანაგობის წევრი ბ.ჭ–ძე ამორიცხულ იქნა უძრავი ქონების თანამესაკუთრეებიდან და მისი წილი განაწილდა ამხანაგობის ,,შ“-ის წევრებზე. შესაბამისი ცვლილება განხორციელდა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურში დადგენილების საფუძველზე (ტომი 2; ს.ფ. 326-328, 2009 წლის 12 ივნისის ოქმი N4).

23. 2013 წლის 30 ნოემბერს დ.ე–ძესა და შ.გ–ძეს შორის დაიდო მოთხოვნის უფლების დათმობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ბინათმშენებლობა ამხანაგობა ,,ა.ა....“-ში დ.ე–ძის მიერ ჯამურად შეტანილი თანხა შეადგენს 25 000 აშშ დოლარს. „მოთხოვნის დამთმობმა“ დაუთმო და „მოთხოვნის მიმღებმა“ მიიღო წინამდებარე ხელშეკრულების პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ყველა უფლება 27 100 აშშ დოლარის მოთხოვნაზე, მათ შორის, ყველა უფლება აწარმოოს სასამართლო საქმე 27 100 აშშ დოლარის მოთხოვნაზე (ტომი 4, ს.ფ. 22, 2013 წლის 30 ნოემბრის ხელშეკრულება). თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 30 იანვრის საოქმო განჩინებით, მოსარჩელე დ.ე–ძის უფლებამონაცვლედ ცნობილია შ.გ–ძე (ტომი 5, ს.ფ. 16-27). საქმეში წარმოდგენილი დადგენილებებით დაზარალებულად ცნობის შესახებ, მოპასუხეები მ.ს–ძე, ნ.ბ–ი, თ.ჯ–ძე, ა.ა–ძე, თ.ს–ი, გ.გ–ძე, პ.გ–ი, თ.გ–ძე, თ.კ–ი, ჯ.ტ–ძე, ნ.ფ–ძე, ი.დ–ი, შ.ვ–ი, მ.ხ–ა, თ.ხ–ი, თ.ფ–ი, ვ.გ–ი, ზ.ლ–ი, მ.გ–ა, ა.ზ–ი, ი.ს–ძე ცნობილ იქნენ დაზარალებულებად სისხლის სამართლის საქმეზე (ტომი 6, ს.ფ. 187-209, ტომი 7, ს.ფ. 98-101).

24. თბილისის საქალაქო სასამართლოში ამხანაგობა ,,ა.ა....’’-ის წევრების - ბ.ჭ–ძის, ვ.თ–ძის, გ.თ–ძის და კ.ს–ის, ასევე, ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების - თ.ჩ–ის, დ.კ–ის და სხვათა (სულ 65 ფიზიკური პირი) მიმართ წარდგენილი სარჩელით დ.ე–ძე მოითხოვდა 27 100 აშშ დოლარის, ასევე, პირგასამტეხლოს 4065 აშშ დოლარის სოლიდარულად დაკისრებას. მოსარჩელე სარჩელის ფაქტობრივ საფუძვლად მიუთითებდა მოპასუხეების მიერ 2007 წლის 06 დეკემბერს, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ა.ა. 2005“-სა და დ.ე–ძეს შორის გაფორმებული ხელშკერულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევის ფაქტზე, რაც, ამავე ხელშეკრულების მე-14-მე-17 პუნქტების თანახმად, დ.ე–ძეს უფლებას ანიჭებდა, ამხანაგობის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების ვადაში შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მოეთხოვა ხელშეკრულების მოშლა, შენატანის დაბრუნება და პირგასამტეხლოს სახით შეტანილი თანხის 15%-ის ანაზღაურება. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დ. ე–ძე თანამოპასუხე ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების - თ.ჩ–ი, დ.კ–ი და სხვათა (სულ 65 ფიზიკური პირი) მიმართ, სასარჩელო განცხადებით მოთხოვნილი თანხის სხვა თანამოპასუხეებთან ერთად სოლიდარულად დაკისრების საფუძველად მიუთითებდა 2008 წლის 10 ოქტომბერს სანოტარო წესით დამოწმებულ ხელშეკრულების 2.3 მუხლზე (იხ. გადაწყვეტილების 22-ე პუნქტი).

25. როგორც აღინიშნა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დ.ე–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მოპასუხეებს ბ.ჭ–ძეს, ვ.თ–ძეს, გ.თ–ძეს და კ.ს–ს მოსარჩელე დ.ე–ძის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 27 100 (ოცდაშვიდი ათას ასი) აშშ დოლარის და პირგასამტეხლოს 4 065 (ოთხი ათას სამოცდახუთი) აშშ დოლარის ოდენობით გადახდა. ამავე გადაწყვეტილებით, დ.ე–ძის სარჩელი ამხანაგობა „შ“-ის წევრების მიმართ თანხის დაკისრების ნაწილში, არ დაკმაყოფილდა.

26. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, სხვა თანამოპასუხეებისათვის (ბმა „შ“-ის 65 წევრისათვის) სარჩელით მოთხოვნილი თანხის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში, სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ.ე–ძემ, რომელმაც ამ ნაწილში მისი გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა. ეს გადაწყვეტილება, სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში, სააპელაციო წესით ასევე გაასაჩივრეს ბ.ჭ–ძემ, ვ.თ–ძემ, გ.თ–ძემ და კ.ს–მა (ამხანაგობა „ა.ა...."-ის წევრები), თუმცა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით მათი სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში ხარვეზის შეუვსებლობის გამო.

27. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 14 აპრილის განჩინებით შ.გ–ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

28. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით შ.გ–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა სრულად. ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრებს - თ.ჩ–ს, დ.კ–სა და სხვებს (სულ 65 ფიზიკურ პირს) შ.გ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრათ 27 100 (ოცდაშვიდი ათას ასი) აშშ დოლარისა და პირგასამტეხლოს სახით 4065 (ოთხი ათას სამოცდახუთი) აშშ დოლარის გადახდა.

29. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით საკვლევ საკითხს წარმოადგენს არსებობს თუ არა ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრებისთვის იმ თანხისა და აქედან გამომდინარე სხვა ვალდებულების დაკისრების წანამძღვრები, რაც დ.ე–ძემ ამხანაგობა „ა.ა....“-თან 2007 წლის 06 დეკემბერს გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე ამ ამხანაგობის სასარგებლოდ გადაიხადა.

30. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელის მოთხოვნა (ხელშეკრულებიდან გასვლის გამო, ამ ხელშეკრულების საფუძველზე კონტრაჰენტისთვის გადახდილი თანხის დაბრუნება და პირგასამტეხლოს დაკისრება) ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების მიმართ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 352.1 მუხლით განსაზღვრული რესტიტუციის ვალდებულების დარღვევიდან გამომდინარეობს.

31. იმის გათვალისწინებით, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ამხანაგობა „ა.ა....“-ის წევრებს მოსარჩელე დ.ე–ძის (უფლებამონაცვლე შ.გ–ძე) მიმართ უკვე დაკისრებული აქვთ სარჩელით მოთხოვნილი თანხის გადახდა, სააპელაციო აპალტამ მნიშვნელოვან საკითხად მიიჩნია იმის დადგენა თუ, რამდენად არსებობს „ა.ა....“-ის დამფუძნებელ წევრებთან ერთად, ამ პასუხისმგებლობის ამხანაგობა შ-ის წევრებისთვის სოლიდარულად დაკისრების საფუძვლები (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 463-464-ე მუხლები). შესაბამისად, სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში უნდა დადგენილიყო წარმოადგენენ თუ არა ამხანაგობა „შ“-ის წევრები, სხვა თანამოპასუხეებთან ერთად (ა.ა....“-ის დამფუძნებელი წევრები), დ.ე–ძისთვის თანხის დაბრუნებაზე ვალდებულ/პასუხისმგებელ პირებს.

32. სადავო საკითხზე დასაბუთებული დასკვნისათვის, პალატის მოსაზრებით, უნდა დადგენილიყო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 1. რა სამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ მოპასუხეები - ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრები (სულ 65 ფიზიკურ პირი) ამხანაგობა ,,ა.ა....’’-თან 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების დადებამდე; 2. რა სამართლებრივი შინაარსის არის 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულება; 3. წარმოშობს თუ არა 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებაში გამოვლენილი ნება მოპასუხეების - ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების ვალდებულებას მოსარჩელე დ.ე–ძის მიმართ (სსკ-ის 317.1 მუხლი).

33. მოცემულ შემთხვევაში, დ.ე–ძე მოპასუხე ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ა.ა....“-თან იმყოფებოდა ნარდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ სამართლებრივ ურთიერთობაში. კერძოდ, 2007 წლის 06 დეკემბერს ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ა.ა....“-სა და დ.ე–ძეს შორის დადებული იყო ნარდობის ხელშეკრულება.

34. უდავო გარემოებად იქნა მიჩნეული, რომ ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრები (სულ 65 ფიზიკურ პირი) დ.ე–ძის იდენტური სტატუსის მატარებლები იყვნენ ,,ა.ა....“-თან წარმოშობილ სამართალურთიერთობებში. კერძოდ, დადგენილი იქნა, რომ ამხანაგობა ,,შ“-ის ამ წევრებს (მათ უფლებრივ წინამორბედებს), დ.ე–ძის მსგავსად, ,,ა.ა....“-თან 2006-2007 წლებში გაფორმებული ჰქონდათ ხელშეკრულებები, რომლებითაც გარკვეული თანხის გადახდის სანაცვლოდ უნდა მიეღოთ კონკრეტული ფართები ამხანაგობის მიერ აშენებულ მრავალბინიან, მრავალფუნქციურ სახლში, მისამართზე - ქ.თბილისი, ... (ტ. 1, ს.ფ. 23-25, 36-42).

35. მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის შეფასების კუთხით, ყურადღება გამახვილდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკაზე (იხ. სუსგ,Nას-866-808-2017, 17.10.2017), რომელშიც საკასაციო პალატამ მსგავსი ხელშეკრულებების სამართლებრივ ბუნებასთან მიმართებით ყურადღება გაამახვილა შემდეგზე: ,,..საერთო საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებას თავისი სპეციფიკა გააჩნია. სსკ-ის 930-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თავისებურებას წარმოადგენს მხარეთა სურვილი, საკუთარი ქონების, გამოცდილებისა თუ პროფესიული უნარ-ჩვევების გაერთიანებით ერთობლივად იმოქმედონ გარკვეული მიზნების მისაღწევად. ამასთან, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების აუცილებელი წინაპირობაა, რომ ამხანაგობა ყალიბდება იურიდიული პირის შეუქმნელად. ნიშანდობლივია, რომ სამოქალაქო კოდექსი არ აკონკრეტებს ხელშეკრულების ამ ტიპისათვის განსაზღვრული მიზნის შინაარსს. ამდენად, გარიგების მხარეთა ინტერესს, შესაძლებელია, წარმოადგენდეს კანონმდებლობით დაშვებული ნებისმიერი მიზანი, მათ შორის, გარკვეული მოგების მიღების სურვილი. საერთო მიზნის არსებობა გარიგების მთავარ წინაპირობას წარმოადგენს, ამიტომ ამხანაგობის თითოეული წევრი მონაწილეობს, როგორც გარიგების დამოუკიდებელი მხარე. პალატამ მიიჩნია, რომ ამხანაგობაში უნდა გაიმიჯნონ ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობა დააფუძნეს და ამხანაგობის ფინანსური ვალდებულებებისათვის პასუხისმგებლობა იკისრეს, ისეთი წევრებისაგან, რომლებიც ამხანაგობაში მხოლოდ იმ მიზნით გაწევრიანდნენ, რომ ამხანაგობისაგან ბინა შეეძინათ ან ამხანაგობას მათთვის ბინა აეშენებინა. პალატის მოსაზრებით, ამხანაგობის მიზნის მიღწევაზე პასუხისმგებელი სუბიექტები არიან არა ამხანაგობის ის წევრები, რომელთა მიზანი მხოლოდ ბინის შეძენა იყო, არამედ ამხანაგობის ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობის სახელით, ეკონომიკური საქმიანობის ვალდებულება იკისრეს. აღსანიშნავია, რომ ამხანაგობის დასახელებული წევრები პასუხისმგებელი არიან ამხანაგობის ფინანსურ ვალდებულებებზე და მათი მიზანი აღნიშნულ ამხანაგობაში არა მხოლოდ შენატანის პროპორციული უძრავი ქონების მიღება, არამედ ამხანაგობის შემოსავლებში მონაწილეობა და მოგება-ზარალის განაწილებაცაა (სსკ-ის 931-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ე“ ქ/პუნქტი, 935-ე მუხლები). განსახილველ შემთხვევაში კი, ამხანაგობის ე.წ. „ჩვეულებრივ წევრებს“, ამ შემთხვევაში მოპასუხეებს, ამხანაგობის სადამფუძნებლო დოკუმენტების მიხედვით, სრული უფლებამოსილება არ გააჩნდათ და ისინი მხოლოდ აშენებული საცხოვრებელი ფართის საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის უფლებით იყვნენ აღჭურვილნი (იხ. ასევე, სუსგ, ას-482-458-2013, 16.01.2014წ.;Nას- 630-597-2014, 28.07.2015).

36. იმისათვის, რომ ამხანაგობის ხელშეკრულება გაიმიჯნოს ნარდობის ხელშეკრულებისაგან, აუცილებელია, უპირველეს ყოვლისა, დავახასიათოთ ამხანაგობის ხელშეკრულების ის მხარეები, რომლითაც იგი ემსგავსება ნარდობის ხელშეკრულებას. ამხანაგობის ხელშეკრულება, როგორც კონკრეტული მიზნის მისაღწევად პირთა გაერთიანებაზე აგებული ხელშეკრულება, მოითხოვს წევრებისგან ისეთი მოქმედებების განხორციელებას, რომლებსაც ახასიათებს სხვადასხვა ხელშეკრულებებისათვის დამახასიათებელი თავისებურებები. როდესაც ჩვენ ყურადღებას ვამახვილებთ ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ისეთ ხელშეკრულებაზე, რომელიც მიზნად ისახავს, მაგალითად, რაიმე ნაკეთობის დამზადებას, სახლის აშენებას და ა.შ. ამხანაგობის წევრთა უფლება-ვალდებულებები ემსგავსება ნარდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ურთიერთობებს, მაგრამ ამ შემთხვევაში მნიშვნელობა ენიჭება მხარეთა შორის ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ისეთ უფლება-ვალდებულებებს, რაც დამახასიათებელია კოლექტიური გაერთიანებისათვის, რომელსაც ახასიათებს კორპორაციული სტრუქტურის ისეთი თვისებები, რომელიც მოიცავს, როგორც ორგანიზაციულ, ასევე, ქონებრივ ელემენტებს. ზუსტად ასეთი ტიპის გაერთიანება წარმოადგენს გარკვეულწილად იმ საშუალებათა ერთობას, რითაც საბოლოოდ უზრუნველყოფილია ამ გაერთიანების მონაწილეთა მიერ დასახული მიზნის მიღწევა. ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თავისებურება იმაში ვლინდება, რომ დასახული მიზნის მიღწევა შესაძლებელია მხოლოდ მონაწილე პირთა ერთობლივი საქმიანობით“. მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებითა და მსგავს საქმეებზე არსებული სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრები ამხანაგობა ,,ა.ა....’’-თან დაკავშირებული იყვნენ ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობებით. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური. ანუ, ნარდობის ძირითადი თავისებურებაა ის, რომ შემკვეთი საკუთრების უფლებას იძენს შესრულებული სამუშაოს რეზულტატზე, რისთვისაც იხდის კონკრეტულ საზღაურს. მოცემულ შემთხვევაში, შინაარსობრივად მხარეთა შორის ხელშეკრულების დადების მიზანი იყო შესრულებული სამუშაოს რეზულტატის, კონკრეტული მახასიათებლების საცხოვრებელი ბინის საკუთრებაში გადაცემა, რისთვისაც მოპასუხეები ახორციელებდნენ არა არაფულადი სახის რაიმე შენატანს, არამედ იხდიდნენ კონკრეტული ფართის ბინის განსაზღვრულ ღირებულებას. უდავო იყო, რომ ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების (დღევანდელი მოპასუხეების) ინტერესი შემოიფარგლებოდა ინდივიდუალურად განსაზღვრული ფართების (ბინების) მიღებით. მათ ხელშეკრულება გააფორმეს უკვე დაფუძნებულ ამხანაგობასთან. შესაბამისად, მათ ამხანაგობის დამფუძნებლებისაგან განსხვავებული სამართლებრივი კავშირი ჰქონდათ ამხანაგობასთან. ისინი ერთობლივი საქმიანობის მონაწილეები კი არ გახდნენ, არამედ შეთანხმებული საზღაურის გადახდის სანაცვლოდ, მათ ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრების მიერ აშენებულ მრავალბინიან კორპუსში საკუთრების უფლებით უნდა გადასცემოდათ კონკრეტული ფართის ბინები.

37. ამდენად, იმისი მტკიცების ტვირთი, რომ ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრები წარმოადგენენ ვალდებულების შესრულებაზე პასუხისმგებელ პირებს, სააპელაციო სასამართლომ დააკისრა მოსარჩელეს.

38. მოცემულ შემთხვევაში, როგორც აღინიშნა, მოსარჩელე მოპასუხე მხარისათვის სოლიდარული პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველად 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებაზე მიუთითებდა (იხ. გადაწყვეტილების 22-ე პუნქტი).

39. მითითებული ხელშეკრულებასა და ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა“-ის წევრთა 2008 წლის 09 ოქტომბრის კრების ოქმში (იხ. ამ გადაწყვეტილების 21-ე პუნქტი) მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნების განმარტებით (სსკ-ის 52-ე მუხლი), სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამხანაგობა „ა.ა....“-ის „შემკვეთები“ - მომავალში ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრები (დღევანდელი მოპასუხეები) გავიდნენ ნარდობის იმ სახელშეკრულებო ურთიერთობებიდან, რომლებიც მათ ამხანაგობასთან აკავშირებდათ (სსკ-ის 352.1 მუხლი), რა დროსაც „რესტიტუციის კრედიტორები“ ანუ მომავალში ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრები (დღევანდელი მოპასუხეები) შეუთანხმდნენ „რესტიტუციის მოვალეს“ ანუ „მენარდე“ - ამხანაგობა „ა.ა....“-ს, რომ მათ მიერ ამხანაგობაში შეტანილი თანხების სანაცვლოდ თანასაკუთრებაში მიიღონ ამხანაგობის სახელზე რიცხული ქ. თბილისში, ......, მდებარე 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული 3214.60 კვ.მ. ძველ შენობა-ნაგებობებით, რითაც რესტიტუციის სამართალურთიერთობიდან წარმოშობილი „მენარდის“ ვალდებულება „შემკვეთების“ მიმართ შეწყვეტილად იქნა მიჩნეული (სკ-ის 428-ე მუხლი, ვალდებულებითი ურთიერთობა წყდება მაშინაც, როდესაც კრედიტორი ამ ვალდებულებით გათვალისწინებული შესრულების ნაცვლად შესრულებად იღებს სხვა შესრულებას).

40. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ შესრულების ნაცვლად სხვა შესრულებით ვალდებულების შეწყვეტაზე მხარეები უნდა შეთანხმდნენ. აღნიშნული სახის შეთანხმებას დამხმარე ხასიათის გარიგებას უწოდებენ. შესრულების სანაცვლო შესრულებაზე შესაძლებელია, რომ მხარეები კონკლუდენტური მოქმედებითაც შეთანხმდნენ. ამისათვის უბრალოდ საჭიროა, რომ კრედიტორის მიერ სხვა შესრულების მიღებისას გარემოებებიდან არაორაზროვნად იკვეთებოდეს მისი (კრედიტორის) ნება, რომ იგი თანახმაა ვალდებულებით თავდაპირველად შეთანხმებული შესრულების სანაცვლოდ მიიღოს სხვა შესრულება და ამით შეწყდეს შესაბამისი ვალდებულება. შესრულების სანაცვლო შესრულების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს თავდაპირველი ვალდებულებითი ურთიერთობა, რომელიც ინარჩუნებს იურიდიულ ძალას. შესაბამისად, 428-ე მუხლის საფუძველზე მხარეები ახალ პირობებზე თანხმდებიან მხოლოდ ვალდებულების შესრულების ნაწილში და ამით განისაზღვრება ვალდებულების შეწყვეტის ახალი ფორმა (იხ. სამოქალაქო კოდექსის ელექტრონული კომენტარები <www.gccc.ge>.

41. რაც შეეხება საკითხს იმის შესახებ წარმოშობს თუ არა 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებაში გამოვლენილი ნება მოპასუხეების - ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების ვალდებულებას მოსარჩელე დ.ე–ძის მიმართ (სსკ-ის 317.1 მუხლი), სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ ხელშეკრულებაში მოპასუხეების - ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების მიერ გამოვლენილი ნების გონივრული განსჯით ასეთი ვალდებულების აღება არ იკვეთებოდა.

42. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი ადგენს პრივატულ ვალის გადაკისრებას, რის შედეგად ახალი მოვალე იკავებს ძველი მოვალის ადგილს ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში. ამასთან, იმის მიხედვით, ამ ურთიერთობის რომელი მხარის მიერ იდება ვალის გადაკისრების ხელშეკრულება, განასხვავებენ: 1. ვალის გადაკისრებას ხელშეკრულების კრედიტორსა და ახალ მოვალეს შორის (სამოქალაქო კოდექსის 203.1 მუხლი) და 2. ვალის გადაკისრებას ხელშეკრულების ძველ და ახალ მოვალეებს შორის (სამოქალაქო კოდექსის 204-ე მუხლი). თუ პრივატული ვალის გადაკისრების ხელშეკრულება იდება ძველ და ახალ მოვალეებს შორის, ასეთი გარიგების სამართლებრივი ძალა მერყევ მდგომარეობაშია და დამოკიდებულია კრედიტორის თანხმობაზე (სამოქალაქო კოდექსის 204-ე მუხლი). კრედიტორის თანხმობა შეიძლება განხორციელდეს როგორც წინასწარ, ისე, შემდეგში (მოწონება). ამასთან, მისი განცხადება ნებისმიერი ფორმით შესაძლებელია როგორც ძველი, ისე ახალი მოვალისთვის. ამასთან, უდავოა, რომ ვალის გადაკისრების ხელშეკრულება ჩვეულებრივი სამოქალაქო სამართლებრივი გარიგებაა და იგი უნდა აკმაყოფილებდეს ასეთი გარიგების დადებულად მიიჩნევისთვის კანონით გათვალისწინებულ აუცილებელ წინაპირობებს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყველა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების სამართლებრივი ანალიზი არ იძლეოდა საფუძველს დასკვნისათვის, რომ ამხანაგობა ,,ა.ა....“ (დ.ე–ძის ძველი მოვალე) და მომავალში ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრები (დღევანდელი მოპასუხეები, პოტენციური ახალი მოვალეები) დ.ე–ძის მიმართ ამხანაგობა ,,ა.ა....“-ის მხრიდან შესასრულებელი ვალდებულების გადაკისრებაზე შეთანხმდნენ. ამ ნაწილში, მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ვალდებულების წარმოშობის არცერთი წინაპირობა მოპასუხე ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრებთან მიმართებით სახეზე არ არის, ისინი არ არიან მოსარჩელე დ.ე–ძის მიმართ ვალდებულების მქონე სუბიექტები, მათ არ გამოუვლენიათ ისეთი ნება, რაც ამ კუთხით ვალდებულებას წარმოშობდა (სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლი). ამ თვალსაზრისით, მნიშვნელოვანი იყო 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებაში მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნების განმარტება. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის თანახმად, ნების გამოვლენის განმარტებისას ნება უნდა დადგინდეს გონივრული განსჯის შედეგად და არა მარტოოდენ გამოთქმის სიტყვასიტყვითი აზრიდან. ცხადია, რომ ეს „გონივრული განსჯა“ უნდა ემყარებოდეს გარკვეულ კრიტერიუმებს, კერძოდ, ნების გამოვლენის განმარტება უნდა განხორციელდეს ნების მიმღების შემეცნების (გაგების) შესაძლებლობათა გათვალისწინებით. ამგვარი განმარტების დროს გათვალისწინებული უნდა იქნეს ყველა ხელშესახები გარემოება, რომელიც ამ შემთხვევას ახასიათებს.

43. ხელშეკრულების განმარტების საჭიროებას ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, როცა სახეზეა ხელშეკრულება, რომლის გამონათქვამებიც ბუნდოვანი, ორაზროვანი ან ურთიერთგამომრიცხავია, აგრეთვე, როცა მისი გამონათქვამები შესწორებასა და შევსებას მოითხოვენ. ხელშეკრულების განმარტების დროს სასამართლო ორ მნიშვნელოვან საკითხს წყვეტს: სასამართლოს ევალება მხარეთა მიერ ხელშეკრულებაში გაკეთებული გამონათქვამების დაზუსტება, ხოლო მეორე მხრივ, სასამართლო თავისი გადაწყვეტილებით ხელშეკრულებაში ღიად დარჩენილი ადგილების ე.წ. ხარვეზების შევსებას ახორციელებს (იხ., სუსგ №ას-178-167-2017, 14 ივლისი, 2017 წელი).

44. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების 2.3 მუხლში „წინამდებარე ხელშეკრულებით ამხანაგობა „ა.ა....“ (წარმომადგენელი ბ-ნი ბ.ჭ–ძე) ვალდებულია, თავისი პასუხისმგებლობით და ფინანსებით მოახდინოს „ა.ა....“-ის წევრების - ი.ს–ძის, მ.ს–ძის, თ.ფ–ის, ა.ა–ძის, დ.ე–ძის, გ.ჯ–ის, გ.ჯ–ის, გ.გ–ძის წილებით უზრუნველყოფა ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების, მდებარე ქ.თბილისი, შენატანით დაფუძნებულ ამხანაგობაში) მხარეთა მიერ გამოვლენილ ნებას დ.ე–ძესთან მიმართებით და მივიდა დასკვნამდე, რომ ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრების ვალდებულება დ.ე–ძის მიმართ წარმოიშობოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამხანაგობა „ა.ა....“ (წარმომადგენელი ბ-ნი ბ.ჭ–ძე) საკუთარი ფინანსებით მოახდენდა დ.ე–ძის წილით უზრუნველყოფას ახლადდაფუძნებულ ამხანაგობა ,,შ’’-ში. დადგენილი იქნა, რომ ასეთი შესრულება ამხანაგობა „ა.ა....“-ის მხრიდან განხორციელებული არ იყო. შესაბამისად, მითითება ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრების დ.ე–ძის მიმართ რაიმე ვალდებულებაზე, საფუძველს იყო მოკლებული.

45. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ძველ და ახალ მოვალეებს შორის სამოქალაქო კოდექსის 204-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალის გადაკისრების ხელშეკრულებად შეიძლება განხილულ იქნეს 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების 2.4 პუნქტში მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნება. კერძოდ, ხელშეკრულების 2.4 მუხლის მიხედვით, ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გასული წევრები ვალდებულებას იღებენ, გამოუყონ (გადასცენ) წილი ამხანაგობა „ა.ა....“-ის წევრებს - დ.ბ–ძესა და ი.ბ–ძეს ამხანაგობა „ა.ა. “-დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მდებარე ქ. თბილისი, ...... შენატანით დაფუძნებულ ამხანაგობაში, იმის გათვალისწინებით, რომ დ.ბ–ძესა და ი.ბ–ძეს მონაწილეობა აქვთ ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე უძრავი ქონების - მიწის ნაკვეთის შესყიდვაში.

46. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ არც 2008 წლის 09 ოქტომბრის კრების ოქმს და არც იმავე წლის 10 ოქტომბრის ზემოთმითითებულ ხელშეკრულებას ხელს არ აწერს მოსარჩელე დ.ე–ძე, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ეს გარემოება (დ. ე–ის ხელმოწერის არარსებობა) ზეგავლენას ვერ მოახდენს ამ გარიგებებში მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობაზე. უფრო მეტიც, ეს ფაქტი ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ დ.ე–ძე დარჩა ამხანაგობა ,,ა.ა’’-თან ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობაში. ამ შემთხვევაში მოსარჩელე ითხოვს არა სანაცვლო შესრულების მიღებას, კერძოდ, საცხოვრებელი ფართის გადაცემას, არამედ ხელშეკრულებიდან ცალმხრივად გასვლის გამო, მის მიერ გადახდილი თანხის - 27 100 აშშ დოლარის დაბრუნებას. ამასთან, უდავო გარემოებად იქნა მიჩნეული, რომ დ.ე–ძის მიერ შენატანების განხორციელება მოხდა ამხანაგობა ,,ა.ა“-ის და არა ამხანაგობა „შ“-ის სასარგებლოდ. გარდა ამისა, უდავო გარემოებად იქნა მიჩნეული ისიც, რომ ამხანაგობა ,,ა.ა....“-ს არ შეუწყვეტია საქმიანობა.

47. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მითითება მასზედ, რომ ახლადშექმნილ ამხანაგობის სახელზე აღირიცხა მიწის ნაკვეთი, მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობებით, რომელიც სხვა წევრებთან ერთად სწორედ დ.ე–ძის მიერ გადახდილი ფულადი თანხებით შეძენილადაც კი უნდა ჩაითვალოს. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ აღნიშნული გარემოება სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელის მხრიდან წარდგენილი არ ყოფილა ამ ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულებები (სსსკ-ის მე-4, 102-ე მუხლები). ასეთი დასკვნა არ გამომდინარეობდა არც 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებიდან; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 14 აპრილის განჩინებით კი, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ამხანაგობა ,,ა.ა....“-სა და დ.ე–ძეს შორის 2007 წლის 06 დეკემბრის ხელშეკრულების გაფორმებამდე, ამხანაგობას უკვე შეძენილი ჰქონდა შ-ში მდებარე უძრავი ქონება (ტ. 5, ს.ფ. 193).

48. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, იმ გარემოების დადასტურებულად მიჩნევის შემთხვევაშიც კი, რომ ამხანაგობა „შ“-ის წევრებისთვის გადაცემული უძრავი ნივთის შეძენა განხორციელდა, მათ შორის, დ.ე–ძის მიერ ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში ,,ა.ა....“-სთვის გადახდილი თანხით, აღნიშნული მაინც ვერ გახდებოდა ახლადშექმნილი ამხანაგობისთვის ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი, რადგან სახელშეკრულებო ვალდებულება, სანივთოსგან განსხვავებით, ნივთის არ მიჰყვება და ასეთი ვალდებულების გადაკისრებისთვის საჭიროა დამოუკიდებელი ხელშეკრულების გაფორმება, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

49. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ასევე, არასწორია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მითითება იმის შესახებ, რომ თითქოს 500 000 აშშ დოლარად ნაყიდ 4567 კვ.მ. მიწის ფართობზე და მასზე მდგომ 3214,60 კვ.მ. ფართის ავარიულ შენობა-ნაგებობებზე, მდებარე ქ. თბილისი, ....... 2007 წლის 06 დეკემბრიდან - 2008 წლის 09 ოქტომბრამდე პერიოდში ამხანაგობამ განახორციელა გარკვეული სახის სამშენებლო სამუშაოები. საქმეში აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება წარმოდგენილი არ არის. უფრო მეტიც, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მშენებლობის პროექტიც არ იყო მომზადებული, კოეფიციენტის მომატებისათვის საჭირო 90 000 აშშ დოლარის მითვისების ფაქტზე კი, აღძრული იყო სისხლის სამართლის საქმე.

50. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით საკასაციო საჩივარი წარმოადგინა შ.გ–ძემ.

51. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით ი.გ–ძე (შემდეგში - კასატორი) ცნობილ იქნა შ.გ–ძის უფლებამონაცვლედ მათ შორის გაფორმებული მოთხოვნის დათმობის სახელშეკრულებო ურთიერთობის საფუძველზე (სსკ-ის 199-ე მუხლი).

52. 2019 წლის 15 ოქტომბერს იულია გეგშიძემ წარმოადგინა დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი, რომელიც დააფუძნა შემდეგ გარემოებებსა და მოსაზრებებს:

53. კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ არასწორად გამოიყენა და განმარტა კანონი, არ შეაფასა სწორად საქმეზე არსებული ფაქტობრივი გარემოებები და მათ არ მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება, ასევე, არ გაანაწილა მხარეთა შორის თანაბრად მტკიცების ტვირთი, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია.

54. კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე გააუქმა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომ არ გაითვალისწინა მოპასუხეთა მიერ კანონით და ხელშეკრულებით აღებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის არსებობა.

55. კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქმეზე უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მხარეთა ახსნა განმარტებები, ასევე ის გარემოება, რომ სარჩელის შეტანის შემდეგ ბ.ჭ–ძე სასწრაფოდ გარიცხეს ამხანაგობიდან და ჩამოართვეს მისი კუთვნილი წილიც-250 კვ,მ, ფართი და გაინაწილეს ერთმანეთს შორის, იმ მიზნით რომ თავიდან აეცილებინათ მოსალოდნელი პასუხისმგებლობა და არ მომხდარიყო მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილება, კერძოდ კი, მოთხოვნილი თანხის მოპასუხეებზე სოლიდარულად დაკისრება.

56. კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ამხანაგობა შ-ის წევრები ამხანაგობა ა.ა....-თან ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობით დაკავშირებულად მიიჩნია და მათ მიანიჭა მეტი უფლებები, მაშინ როცა მოსაჩელეც ანალოგიური ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობითაა დაკავშირებული და მოსარჩელის მიზანიც საცხოვრებელი ბინის საკუთრებაში გადაცემა იყო. კასატორის მოსაზრებით, დამფუძნებლებს არ მოუხდენიათ ამხანაგობის ლიკვიდაცია. მათ უნდა გაესტუმრებინათ კრედიტორები, მათ შორის, მოსარჩელეც. ამხანაგობის ყოფილმა წევრებმა იმავე მიზნების მისაღწევად შექმნეს ამხანაგობა შ... ამხანაგობიდან გატანილი ქონების საფუძველზე და გააგრძელეს საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობა, სპონსორის მოძებნა, რომელსაც გამოართვეს ყადაღის შეცვლის თანხაც 31165 ლარი, რაც შემოიტანეს სპეციალურ ანგარიშზე სარჩელის უძრუნველსაყოფად.

57. ამასთან, 2008წ.-ის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებით, რომელსაც ხელს აწერს ამხანაგობიდან გასული-65 პირი, რომლებმაც მოგვიანებით ჩამოაყალიბეს ახლი ამხანაგობა შ... თავის თავზე აიღეს ამავე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული გარკვეული სახის ვალდებულებები, კერძოდ, მოპასუხეებმა ამხანაგობის თავმჯდომარემ ბ.ჭ–ძემ და მისმა-65 წევრი აიღეს ვალდებულება მოსარჩელის წინაშეც.

58. კასატორი აღნიშნავს, რომ ახალ ამხანაგობაზე აღრიცხა უძრავი ქონება, რომელიც მოსარჩელის მიერ გადახდილი ფულადი თანხებით შეძენილად უნდა ჩაითვალოს. რითაც ახლადშექმნილმა ამხანაგობამ შ... და მისმა 65 წევრმა ჩაანაცვლა ამხანაგობა ა.ა.... და მისი ყოფილი 65 წევრი, რომლებიც სოლიდარული მოპასუხეებს წარმოადგენენ ამხაგობიდან მათ მიერ უკვე გარიცხულ ბ.ჭ–ძესთან ერთად.

59. კასატორი აღნიშნავს, რომ მას შემდეგ რაც მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ ვერ იქნებოდა მისი ინტერესი დაკმაყოფილებული, ანუ მას არ ექნებოდა უძრავი ქონება მისთვის სასურველ ადგილას, შეწყვიტა ხელშეკრულება და სასამართლოში სარჩელის შეტანით მოითხოვა არა უძრავი ქონების გადმოცემა, არამედ თანხის დაკირება სოლიდარულად მოპასუხეებზე.

60. ამდენად მოსარჩელის/კასატორის ინტერესი სწორედ შ-ში მდებარე მიწის ნაკვეთთან და მასზე ასაშენებელ მრავალფუნქციურ სახლთან იყო დაკავშირებული. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსარჩელე ამხანაგობა ა.ა-ს საკუთრებაში არსებულ სხვა უძრავ ქონებაზე შეუთანხმდებოდა.

61. ამდენად 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების მე-2 მუხლის 2-ე დანაწესიდან გამომდინარე არა მხოლოდ ამხანაგობა ა.ა....-ია მოსარჩელის წინაშე ვალდებულების შესრულებაზე პასუხისმგებელი პირი, არამედ ასევე ამხანაგობა შ...ს , რასაც ხელს აწერს ამხანაგობიდან გამოყოფილი 65 პირი.

62. უდავოდ დადგენილი გარემოებაა, რომ ა.ა-ს აღარ ჰქონდა მიწის ნაკვეთი, რომელზეც უნდა აეშენებინა საცხოვრებელი კომპლექსი და საიდანაც უნდა დაკმაყოფილებულიყო მოსარჩელე, თუმცა ეს უძრავი ქონება გააჩნდა უკვე ამ ამხანაგობიდან გატანილი ამ ქონებით დაფუძნებულ-ამხანაგობა შ-ს.

63. 2008წ 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებით (პუნქტი - 2.3) განსაზღვრულია განსაკუთრებული ვალდებულება, რომლითაც ამხნაგობა „ა.ა....“ ვალდებული იყო თავისი პასუხისმგებლობით და ფინანსებით მოეხდინა ა.ა....-ის წევრების, მათ შორის მოსარჩელის წილებით უზრუნველყოფა ამხანაგობა ა.ა.... დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მდებარე თბილისი, ...., შენატანით დაფუძნებულ ამხანაგობაში. ამავე ხელშეკრულებიდან (პუნქტი-2.1 და პუნქტი-2.3) გამომდინარე უდავოდ დასტურდება, რომ პუნქტი 2.1 ეხება ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გასულ წევრებს, რომლებმაც აქედან გატანილ უძრავ ქონებაზე მოგვიანებით დააფუძნეს და ჩამოაყალიბეს ამხანაგობა შ.... ხოლო პუნქტი-2.3 ეხება ამხანაგობა ა.ა..

64. ამდენად, ამხანაგობიდან გასული 65 წევრი მაინც იღებდა პასუხისმგებლობას იმ ვალდებულებებზე, რომლებიც დაკავშირებული იქნებოდა მათ მიერ საკომპენსაციოდ გატანილ ქონებასთან ან მასზე ასაშენებელ მრავალფუნქციურ სახლთან.

65. იმის გათვალისწინებით რომ მოსარჩელეს სწორედ ქ,თბილისში, ..... მდებარე უძრავ ქონებაზე ჰქონდა სახელშეკრულებო ურთიერთობა ამხანაგობა ა.ა....-თან, შესაბამისად 2010 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების 2.1 პუნქტიც საკმარისი იქნებოდა მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად, ვინაიდან აღნიშნულ დათქმას ამხანაგობა ა.ა-დან გამოსულმა ყველა წევრმა მოაწერა ხელი. შესაბამისად, ახლადშექმნილმა ამხანაგობამ შ–ს მისი წევრების სახით, აიღო თავის თავზე პასუხისმგებლობა ყველა იმ ვალდებულებაზე, რაც დაკავშირებული იყო ან/და მომავალში იქნებოდა ქ.თბილისში, ..... მდებარე უძრავ ქონებაზე.

66. კასატორი აგრეთვე მიუთითებს პირგასამტეხლოს დაკისრების საფუძვლების არსებობაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

67. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

68. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

69. მოცემულ შემთხვევაში, დავის საგანია 27 100 აშშ დოლარისა და პირგასამტეხლოს - 4065 აშშ დოლარის მოპასუხეებისათვის - ამხანაგობა შ-ისა და მისი წევრების (სულ 65 ფიზიკური პირისათვის) სოლიდარულად დაკისრება, რომლის დაკმაყოფილებაზე მოსარჩელეს უარი ეთქვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით.

70. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით კასატორი სადავოდ ხდის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნებს სარჩელის უარყოფის შესახებ და მიიჩნევს, რომ 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების მე-2 მუხლის მე-2 დანაწესიდან გამომდინარე არა მხოლოდ ამხანაგობა „ა.ა“-ია პასუხისმგებელი მოსარჩელის წინაშე ვალდებულების შესრულებაზე, არამედ, მასთან ერთად, ვალდებულება ეკისრება ახლადდაფუძნებულ „ამხანაგობა შ“-ს და მის წევრებს (სულ, 65 პირი/მოპასუხეები). მით უმეტეს, ახალ ამხანაგობაზე აღრიცხა ის უძრავი ქონება, რომელიც თავის დროზე, მოსარჩელის მიერ გადახდილი ფულადი თანხებით იქნა შეძენილი. ახლადშექმნილმა ამხანაგობამ „შ“-მა და მისმა 65 წევრმა (მოპასუხეები) ჩაანაცვლა ამხანაგობა „ა.ა...“ და მისი ყოფილი 65 წევრი (მოპასუხეები), რომლებიც სოლიდარულ მოპასუხეებს წარმოადგენენ მოსარჩელის წინაშე (იხ., კასაციის საფუძვლები ამ განჩინების პპ: 56-59).

71. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კერძო ხასიათის ურთიერთობების სამართლებრივი რეგულირების პროცესში კონკრეტული სამართლის ნორმების საფუძველზე ამ ურთიერთობის მონაწილეების აღჭურვა განსაზღვრული სუბიექტური უფლებებითა და მოვალეობებით, განაპირობებს შემდგომში მათ ქცევას არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის ფარგლებში. სამართლის ნორმა (ნორმები) პირს უნდა ანიჭებდეს უფლებას, მოსთხოვოს ვალდებულ პირს შეასრულოს სამართლებრივად განპირობებული აუცილებელი მოქმედება ან თავი შეიკავოს მისგან. აქედან გამომდინარე, მოთხოვნა ყოველთვის წარუმატებელი იქნება, თუ არ არსებობს კანონის ნორმა, საიდანაც გამომდინარეობს ის სამართლებრივი შედეგი, რომლის მიღწევაც მოსარჩელეს სურს ან თუკი ვერ იქნება დადასტურებული ნორმით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ფაქტობრივი გარემოებები.

72. სამოქალაქო საქმეებზე დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებისა და ზოგადად, მართლმსაჯულების განხორციელების უწინარეს საფუძველს წარმოადგენს იმის სწორად განსაზღვრა, თუ რა სამართლებრივი საფუძვლიდან გამომდინარეობს მხარეთა შორის წარმოშობილი დავა. ამ მიზნით, საქმის განხილველმა სასამართლომ პირველყოვლისა, უნდა დაადგინოს მოთხოვნის მატერიალური საფუძველი [მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმა]. მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა გამოარკვიოს მოძიებული ნორმის წინაპირობები, მისი აბსტრაქტული შემადგენლობა და შემოაწმოს განხორციელებულია თუ არა განსახილველ საქმეზე ყველა მათგანი. ამ ასპექტში, ფორმალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით, სასამართლო შეზღუდულია სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებებით: იგი ამოწმებს რომელ კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მიუთითებს მოსარჩელე, ქმნიან თუ არა ისინი დამფუძნებელი ნორმის უკლებლივ ყველა წანამძღვარს. ამის შემდეგ მოწმდება, მოპასუხის პოზიცია რამდენად აქარწყლებს წარმოშობილ წანამძღვრებს (პროცესუალური და მატერიალური თვალსაზრისით).

73. მოცემულ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნას - 27 100 აშშ დოლარისა და პირგასამტეხლოს - 4065 აშშ დოლარის მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად დაკისრება - მოსარჩელე იმ გარემოებას აფუძნებს, რომ იგი 2007 წლის 06 დეკემბრის განცხადების საფუძველზე გახდა ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა”-ის წევრი. მას, როგორც ამხანაგობის წევრს, გაუნაწილდა 75 კვ.მ. ფართი, მისამართზე: ქ.თბილისი, .... მდებარე მშენებარე კორპუსში. მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, ამხანაგობამ აიღო ვალდებულება, სახლი აეშენებინა, საცხოვრებელი ბინა და ავტოფარეხი მოსარჩელისთვის გადაეცა 29 თვეში. მოსარჩელემ ამხანაგობაში შეიტანა 27 100 აშშ დოლარი. ამხანაგობა „ა.ა”-მა თავისი მოვალეობა არ შეასრულა. მას მშენებლობაც კი არ დაუწყია. 2008 წლის 10 ოქტომბერს სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულების საფუძველზე ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა“-მა, ამხანაგობაში შეტანილი წილების საკონპენსაციოდ, თანასაკუთრების უფლებით ამხანაგობის 65 წევრს გადასცა 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული 3214.60კვ.მ. შენობა-ნაგებობები, მდებარე ქ. თბილისში, .... მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ იგი 2008 წლის 10 ოქტომბერს გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე ითვლება ხელშეკრულებიდან გასულად და უფლება წარმოეშვა მოპასუხეებისგან (როგორც ამხანაგობა „ა.ა“-ის წევრების, ისე, ამ ამხანაგობიდან გასული და ახლად დაფუძნებული ამხანაგობა ,,შ“--ის და მისი წევრებისგან) სოლიდარულად მოითხოვოს მის მიერ ამხანაგობაში შეტანილი თანხა პირგასამტეხლოსთან ერთად.

74. საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებას მასზედ, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა (ხელშეკრულებიდან გასვლის გამო, ამ ხელშეკრულების საფუძველზე კონტრაჰენტისთვის გადახდილი თანხის დაბრუნება და პირგასამტეხლოს დაკისრება) ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრების მიმართ სსკ-ის 352.1 მუხლით განსაზღვრული რესტიტუციის ვალდებულების დარღვევიდან გამომდინარეობს. საკასაციო პალატას არაერთ საქმეში აქვს ნამსჯელი ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობა) ხელშეკრულებიდან გასვლის შედეგად უკუგებაზე პასუხისმგებელი სუბიექტის პასუხისმგებლობის ფორმასა და სამართლებრივ საფუძველზე (შეადრ: სუსგ Nას-195-183-2014, 21 ოქტომბერი, 2016 წელი; სუსგ №ას-94-94-2018, 23 მარტი, 2018 წელი).

75. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, განსახილველი სარჩელის საფუძვლიანობა იმის მიხედვით უნდა შემოწმდეს, წარმოშობილია თუ არა ამხანაგობა ,,შ“-ის და მისი წევრებისთვის იმ თანხისა და აქედან გამომდინარე, სხვა ვალდებულების დაკისრების წანამძღვრები, რაც მოსარჩელემ ამხანაგობა „ა.ა“-თან 2007 წლის 06 დეკემბერს გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე ამ ამხანაგობის სასარგებლოდ გადაიხადა. ამ გარემოების მტკიცება კი, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მოსარჩელის ტვირთია.

76. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორის ერთ-ერთი პრეტენზია მხარეთა შორის მტკიცების ტირთის არასწორ განაწილებას შეეხება (იხ., ამ განჩინების პ. 53), თუმცა, აღნიშნულ პრეტენზიას არ გააჩნია ვარგისი სამართლებრივი საფუძველი. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სასამართლოს წინაშე პროცესი შეჯიბრებითი ხასიათისაა. სასამართლოს ვალდებულებაა სწორი მიმართულება მისცეს მტკიცებით საქმიანობას, ამ თვალსაზრისით, კი პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს განმარტოს შემდეგი: სასამართლომ, როგორც საპროცესო საქმიანობის სუბიექტმა, მტკიცების ტვირთი იმგვარად უნდა გაანაწილოს, რომ საფრთხე არ შეექმნას მხარეთა მატერიალურ-სამართლებრივი უფლების რეალიზაციას. მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგადი პროცესუალური წესი მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლში, რომლის პირველი ნაწილის მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოცემული მუხლის საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლთან ერთობლიობაში განხილვის შედეგად შეიძლება დავასკვნათ, რომ მხარე, რომელმაც სასამართლოს მიმართა მოთხოვნით, მას აწევს როგორც ამ მოთხოვნის საფუძვლად არსებული ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების, ანუ მტკიცებულებების წარდგენის ტვირთი. როგორც წესი, ფაქტის მითითების და მისი დამტკიცების ტვირთი მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან, თუმცა, არც ისაა გამორიცხული, რომ მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმით ერთ მხარეს მხოლოდ ფაქტის მითითების ტვირთი ეკისრებოდეს, ხოლო მეორე მხარეს საწინააღმდეგოს დამტკიცების ტვირთი. კრიტერიუმი, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელოს სასამართლომ იმისათვის, რომ სწორად განსაზღვროს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტებიდან, თუ რომელი ამართლებს სამართლებრივად მხარეთა მოთხოვნებს (შესაგებელს) და რომელი არა, ესაა - სარჩელის საგანი (მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსი), მოპასუხის შესაგებელი და შესაბამისი მატერიალურ სამართლებრივი ნორმა.

77. განსახილველ დავაში, მოსარჩელის მოთხოვნა შენატანის უკუგებისკენაა მიმართული, თუმცა, როგორც ზემოთ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან იკვეთება სწორედ მოსარჩელემ უნდა დაადასტუროს, რომ რესტიტუციის ფარგლებში თანხის უკუგებაზე ვალდებულ პირებს სწორედ მის მიერ დასახელებული მოპასუხეები წარმოადგენენ, მით უმეტეს, მოპასუხეები სადავოდ ხდიან მათი ვალდებულების წარმოშობას მოსარჩელის წინაშე. წინამდებარე განჩინებით დადგენილია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, დ.ე–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: მოპასუხეებს ბ.ჭ–ძეს, ვ.თ–ძეს, გ.თ–ძეს და კ.ს–ს (ამხანაგობა „ა.ა"-ის წევრები) მოსარჩელე დ.ე–ძის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 27 100 აშშ დოლარის გადახდა და პირგასამტეხლოს გადახდა 4 065 აშშ დოლარის ოდენობით. ეს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში, ასევე სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს ბ.ჭ–ძემ, ვ.თ–ძემ, გ.თ–ძემ და კ.ს–მა (ამხანაგობა „ა.ა"-ის წევრები), თუმცა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით მოპასუხეთა სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში ხარვეზის შეუვსებლობის გამო (ტ. 5, ს. ფ. 11-14).

78. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ როგორც ეს საქმის მასალებითაა დადგენილი (იხ., ამ განჩინების პ.46) დ.ე–ძე დარჩა ამხანაგობა ,,ა.ა’’-თან ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობაში. განსახილველ დავაში კი, მოსარჩელე ითხოვს არა სანაცვლო შესრულების მიღებას, კერძოდ, საცხოვრებელი ფართის გადაცემას, არამედ ხელშეკრულებიდან ცალმხრივად გასვლის გამო, მის მიერ გადახდილი თანხის - 27 100 აშშ დოლარის დაბრუნებას.

79. უდავოა, რომ დ.ე–ძის მიერ შენატანების განხორციელება მოხდა ამხანაგობა ,,ა.ა“-ის და არა ამხანაგობა „შ“-ის სასარგებლოდ.

80. მოსარჩელე კი, მოპასუხეებისათვის სოლიდარული პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველად 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებაზე მიუთითებს.

81. ამ განჩინების პპ.17-18-ით დადგენილია, რომ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა“-ის წევრთა 2008 წლის 09 ოქტომბრის კრების ოქმის თანახმად, ამხანაგობის წევრთა ჯგუფს, მათ მიერ ქ. თბილისში, ..... მდებარე მიწის ნაკვეთის შესაძენად და მომავალში ფართების მიღების მიზნით, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა“-თან დადებული ხელშეკრულებების საფუძველზე განახორციელებული შენატანების სანაცვლოდ, ამხანაგობა „ა.ა....“ თანასაკუთრების უფლებით გადასცემდა ამხანაგობის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით, საერთო ფართი 3214,60 კვ.მ. მდებარე ქ. თბილისი, ..... აღნიშნული დადგენილება მიღებულ იქნა აბსოლუტური უმრავლესობით, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს წევრთა ჯგუფის გასვლას ამხანაგობიდან კომპენსაციით. აღნიშნულზე შესაბამისი პირების მიერ განხორციელდა ხელმოწერა. აღსანიშნავია, რომ ამ კრების ოქმს ხელს არ აწერს მოსარჩელე. 2008 წლის 10 ოქტომბრის N1-15460 სანოტარო აქტის თანახმად, ამხანაგობის კრების ოქმზე ხელმოწერის დადასტურება განახორციელა 64 პირმა.

82. დადგენილია, რომ 2008 წლის 10 ოქტომბრის სანოტარო აქტით N1-15461 დაიდო ხელშეკრულება ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“ ამხანაგობის წევრთა მონაწილეობის შეწყვეტისა და მათთვის ამხანაგობაში განხორციელებული შენატანის საკომპენსაციოდ უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. ხელშეკრულების 1.1 მუხლის თანახმად, განხორციელებული შენატანების სანაცვლოდ, ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“ 64 პირს თანასაკუთრების უფლებით გადასცემდა ამავე ამხანაგობის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას - 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით, საერთო ფართი 3214,60 კვ.მ. მდებარე ქ. თბილისი, .... ხელშეკრულების 1.4 მუხლით განისაზღვრა, რომ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გასული წევრები ნატურით გატანილი საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით, შენატანების ხარჯზე (სახით) მომავალში დააფუძნებენ ბინათმშენებლობის ამხანაგობას, რათა ერთობლივად იმოქმედონ მრავალბინიანი, მრავალფუნქციური საცხოვრებელი სახლის (სახლების) ასაშენებლად მისამართზე: ქ. თბილისი, ... აღნიშნული ხელშეკრულების 2.1 მუხლის მიხედვით, „ამხანაგობის წევრის მიერ ხელშეკრულების გასვლის შედეგად ამხანაგობიდან გასულ წევრებს არ დაეკისრებათ პასუხისმგებლობა იმ ვალდებულებებზე, რომლებიც ამხანაგობას გააჩნდა ზემოთჩამოთვლილი წევრების ამხანაგობაში გაწევრიანებამდე, ან წარმოიშვა მათი გაწევრიანების შემდეგ, მაგრამ ეს ვალდებულებები არ არის პირდაპირ ან ირიბად დაკავშირებული შ...ს .... მიწის ნაკვეთთან ან მასზე ასაშენებელ მრავალფუნქციურ სახლთან (სახლებთან)“. ხელშეკრულების 2.3 და 2.4 მუხლებით მხარეებმა შეათანხმეს განსაკუთრებული ვალდებულებები, კერძოდ, წინამდებარე ხელშეკრულებით ამხანაგობა „ა.ა....“ (წარმომადგენელი ბ-ნი ბ.ჭ–ძე) ვალდებულია, თავისი პასუხისმგებლობით და ფინანსებით მოახდინოს „ა.ა....“-ის წევრების - ი.ს–ძის, მ.ს–ძის, თ.ფ–ის, ა.ა–ძის, დ.ე–ძის, გ.ჯ–ის, გ.ჯ–ის, გ.გ–ძის წილებით უზრუნველყოფა ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების, მდებარე ქ.თბილისი, შ.., შენატანით დაფუძნებულ ამხანაგობაში (2.3 მუხლი). თავის მხრივ, ამავე ხელშეკრულების 2.4 მუხლის მიხედვით, ამხანაგობა „ა.ა....“-დან გასული წევრები ვალდებულებას იღებენ, გამოუყონ (გადასცენ) წილი ამხანაგობა „ა.ა....“-ის წევრებს - დ.ბ–ძესა და ი.ბ–ძეს ამხანაგობა „ა.ა.“-დან გამოტანილი და თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მდებარე ქ. თბილისი, ...., შენატანით დაფუძნებულ ამხანაგობაში, იმის გათვალისწინებით, რომ დ.ბ–ძესა და ი.ბ–ძეს მონაწილეობა აქვთ ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე უძრავი ქონების - მიწის ნაკვეთის შესყიდვაში. აღნიშნულ ხელშეკრულებას ამხანაგობა „ა.ა....“-ის სახელით ხელს აწერს მისი თავმჯდომარე ბ.ჭ–ძე და „ამხანაგობიდან გასული“ 64 პირი, მათ შორის არ არის მოსარჩელე დ.ე–ძე (ტომი 1; ს.ფ. 30-48, 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულება სანოტარო რეგისტრაციის N1-15661).

83. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ამხანაგობა „ა.ა....“-ის „შემკვეთები“ - მომავალში ამხანაგობა ,,შ’’-ის წევრები (მოპასუხეები) გავიდნენ იმ სახელშეკრულებო ურთიერთობებიდან, რომლებიც მათ ამხანაგობასთან აკავშირებდათ, რა დროსაც, ამხანაგობიდან გასული წევრები შეუთანხმდნენ ამხანაგობა „ა.ა....“-ს, რომ მათ მიერ ამხანაგობაში შეტანილი თანხების სანაცვლოდ თანასაკუთრებაში მიიღონ ამხანაგობის სახელზე რიცხული ქ. თბილისში, ..... მდებარე 4567 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული 3214.60 კვ.მ. ძველ შენობა-ნაგებობებით.

84. ამდენად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს, რომ რესტიტუციის სამართალურთიერთობიდან წარმოშობილი „მენარდის“ ვალდებულება „შემკვეთების“ მიმართ შეწყვეტილად იქნა მიჩნეული (სკ-ის 428-ე მუხლი - ვალდებულებითი ურთიერთობა წყდება მაშინაც, როდესაც კრედიტორი ამ ვალდებულებით გათვალისწინებული შესრულების ნაცვლად შესრულებად იღებს სხვა შესრულებას). ამასთან, 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებაში მოპასუხეებს - ამხანაგობა ,,შ“-ის წევრებს არ გამოუვლენიათ ნება რესტიტუციის ფარგლებში მოსარჩელის წინაშე ყოფილიყვნენ თანხის უკუგებაზე ვალდებული პირები (ნების გამოვლენის განმარტების სამართლებრივ საკითხზე შეადრ: სუსგ №ას-1144-1090-2014, 23 თებერვალი, 2015 წელი)

85. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის 6-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს მტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის.

86. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მიხედვით მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლენი, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

87. მტკიცების ტვირთზე მითითებას აკეთებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება.

88. მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მტკიცების ტვირთი დამოკიდებულია არა მხარის როლზე პროცესში, არამედ მოთხოვნის საფუძველზე. ის ვინც ითხოვს ვალდებულების შესრულებას, უნდა დაამტკიცოს მოთხოვნის საფუძვლის არსებობა არა მხოლოდ მაშინ, როდესაც იგი ითხოვს თავისი მოთხოვნის შესრულებას, ან აღიარებას, არამედ მაშინაც, როდესაც იგი თავს იცავს მოწინააღმდეგე მხარის ნეგატიური აღიარებითი სარჩელისაგან (მოთხოვნისაგან). მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გავმიჯნოთ ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატური მოვალეობა. „მხარეები სსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალნი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს - ეს უკვე სასამართლის პრეროგატივაა.“

89. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი მხარეებს შორის მტკიცების ტვირთის განაწილება სამოქალაქო საპროცესო სამართლის ამოსავალი წერტილია და იგი დიდი გავლენას ახდენს, ყოველი პირისათვის გარანტირებულ სამართლიანი სასამართლოს პრინციპის განხორციელებაზე. დამტკიცების ტვირთის დაკისრება საქმეში მონაწილე ერთ რომელიმე პირზე არ იქნებოდა მიზანშეწონილი არც ფაქტების დადგენისა და არ სამართლიანობის თვალსაზრისით. ეს პროცესში თანასწორობის პრინციპის ერთ-ერთ გამოვლინებას წარმოადგენს.

90. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორმა (მოსარჩელე) ვერ დაადასტურა, რომ მის წინაშე ხელშეკრულებიდან გასვლის გამო წარმოშობილი ვალდებულების შესრულებაზე პასუხისმგებლობა მოპასუხეებს ეკისრებოდათ. სოლიდარული პასუხისმგებლობა გარდა ამხანაგობა „ა.ა....“ -ისა და მისი წევრებისა - ბ.ჭ–ძე, ვ.თ–ძე, გ.თ–ძე და კ.ს–ი- აგრეთვე ეკისრებათ ამხანაგობა „შ და მის წევრებს (სულ 65 ფიზიკური პირი).

91. საკასაციო პალატა არ იზიარებს ამ განჩინების პ.58-ში მითითებულ საკასაციო პრეტენზიას იმასთან დაკავშირებით, რომ ახალ ამხანაგობაზე აღრიცხა უძრავი ქონება, რომელიც მოსარჩელის მიერ გადახდილი ფულადი თანხებით შეძენილად უნდა ჩაითვალოს და აღნიშნავს, რომ აღნიშნული გარემოება სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელის მხრიდან წარდგენილი არ ყოფილა ამ ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულებები (სსსკ-ის მე-4, 102-ე მუხლები). ასეთი დასკვნა არ გამომდინარეობდა არც 2008 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულებიდან; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 14 აპრილის განჩინებით კი, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ამხანაგობა ,,ა.ა....“-სა და დ.ე–ძეს შორის 2007 წლის 06 დეკემბრის ხელშეკრულების გაფორმებამდე, ამხანაგობას უკვე შეძენილი ჰქონდა შ-ში მდებარე უძრავი ქონება (ტ. 5, ს.ფ. 193). ამასთან, იმ გარემოების დადასტურებულად მიჩნევის შემთხვევაშიც კი, რომ ამხანაგობა „შ“-ის წევრებისთვის გადაცემული უძრავი ნივთის შეძენა განხორციელდა, მათ შორის, დ.ე–ძის მიერ ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში ,,ა.ა....“-სთვის გადახდილი თანხით, აღნიშნული, მაინც ვერ გახდებოდა ახლადშექმნილი ამხანაგობისთვის ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი, რადგან სახელშეკრულებო ვალდებულება, სანივთოსგან განსხვავებით, ნივთის არ მიჰყვება და ასეთი ვალდებულების გადაკისრებისთვის საჭიროა დამოუკიდებელი ხელშეკრულების გაფორმება, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია (იხ., ამ განჩინების პპ. 47, 48).

92. ხოლო რაც შეეხება კასატორის მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მას შემდეგ რაც მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ ვერ იქნებოდა მისი ინტერესი დაკმაყოფილებული, ანუ მას არ ექნებოდა უძრავი ქონება მისთვის სასურველ ადგილას, შეწყვიტა ხელშეკრულება და სასამართლოში სარჩელის შეტანით მოითხოვა არა უძრავი ქონების გადმოცემა, არამედ თანხის დაკირება სოლიდარულად მოპასუხეებზე (იხ., ამ განჩინების პ.59), საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ როგორც ეს წინამდებარე საქმის მასალებითაა დადგენილი არც 2008 წლის 09 ოქტომბრის კრების ოქმს და არც იმავე წლის 10 ოქტომბრის ზემოთმითითებულ ხელშეკრულებას ხელს არ აწერს მოსარჩელე დ.ე–ძე. ეს გარემოება (დ. ე–ის ხელმოწერის არარსებობა) ზეგავლენას ვერ მოახდენს ამ გარიგებებში მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობაზე. უფრო მეტიც, ეს ფაქტი ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ დ.ე–ძე დარჩა ამხანაგობა ,,ა.ა’’-თან ნარდობის სახელშეკრულებო ურთიერთობაში. ამ შემთხვევაში, მოსარჩელე ითხოვს არა სანაცვლო შესრულების მიღებას, კერძოდ, საცხოვრებელი ფართის გადაცემას, არამედ ხელშეკრულებიდან ცალმხრივად გასვლის გამო, მის მიერ გადახდილი თანხის - 27 100 აშშ დოლარის დაბრუნებას. ამასთან, უდავოა, რომ დ.ე–ძის მიერ შენატანების განხორციელება მოხდა ამხანაგობა ,,ა.ა“-ის და არა ამხანაგობა „შ“-ის სასარგებლოდ.

93. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

94. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. ხელშეკრულებიდან გასვლის შედეგად რესტიტუციის ფარგლებში წარმოშობილ უკუგებაზე პასუხისმგებელი სუბიექტების განსაზრვრასა და მათი პასუხისმგებლობის ფარგლების შესახებ დადგენილია სასამართლო პარაქტიკა.

95. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

96. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი.გ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ი.გ–ძეს (პ/ნ ....) უკან დაუბრუნდეს 22.10.2019-ში ტ.კ–ის მიერ საგადახდო დავალება N1 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან (4,627.42 ლარი) 3239.19 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ბ. ალავიძე