საქმე №ა-195-შ-9-2019 12 ივლისი, 2019 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

შუამდგომლობის ავტორი - შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ი“

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ა.ე.ჯ–ა“

გადაწყვეტილება, რომლის საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობასა და აღსრულებასაც მხარე მოითხოვს – ყაზახეთის რესპუბლიკის აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლოს 2018 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ყაზახეთის რესპუბლიკის, აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლოს 2018 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით-შპს „ა.ე.ჯ–ას“, შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ სასარგებლოდ, დაეკისრა 102 898,36 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 33 208 388 ყაზახური ტენგეს, პირგასამტეხლოს _ 10 289 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 3 320 837 ყაზახური ტენგესა და სახელმწიფო ბაჟის _ 1 129 664 ყაზახური ტენგეს გადახდა.

2. საქართველოს უზენაეს სასამართლოს შუამდგომლობით მომართა შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ გენერალურმა დირექტორმა და მოითხოვა ზემოხსენებული გადაწყვეტილების საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა და აღსრულება.

3. შუამდგომლობის ავტორის მიერ წარმოდგენილი, სასამართლო ბეჭდით დამოწმებული გადაწყვეტილებითა და მასზე დართული დოკუმენტების შესწავლით ირკვევა, რომ:

ა) მოდავე მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, მათ შორის წარმოშობილი დავის განხილვაზე კომპეტენტურს სწორედ ყაზახეთის რესპუბლიკის, აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლო წარმოადგენს;

ბ) გადაწყვეტილება, რომლის საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა-აღსრულებასაც მხარე მოითხოვს, შესულია კანონიერ ძალაში და ექვემდებარება აღსრულებას;

გ) გადაწყვეტილება მისი მიმღები ქვეყნის ტერიტორიაზე არ არის აღსრულებული;

დ) საქმე განხილულ იქნა მხარეთა დასწრების გარეშე, თუმცა საპროცესო მოქმედებების თაობაზე მოპასუხე ინფორმირებული იყო კანონით დადგენილი წესით;

ე) მოპასუხე საქართველოში რეგისტრირებული იურიდიული პირია.

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 იანვრის განჩინებით-შუამდგომლობა მიღებულ იქნა განსახილველად და ის საქმის მასალებთან ერთად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 74-ე მუხლის თანახმად, ჩაბარდა მოწინააღმდეგე კომპანიის დირექტორის ოჯახის ქმედუნარიან წევრს. სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში მოწინააღმდეგე მხარეს საკუთარი საპროცესო უფლებების დაცვის მიზნით არ მოუმართავს საკასაციო სასამართლოსათვის.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს და მიიჩნევს, რომ შეზღუდული პასუხისმგბელობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ შუამდგომლობა ყაზახეთის რესპუბლიკის აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლოს 2018 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილების საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობისა და აღსრულების თაობაზე საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. ყაზახეთის რესპუბლიკის, აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლოს 2018 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით-შპს „ა.ე.ჯ–ას“ შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 102 898,36 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 33 208 388 ყაზახური ტენგეს, პირგასამტეხლოს _ 10 289 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 3 320 837 ყაზახური ტენგესა და სახელმწიფო ბაჟის _ 1 129 664 ყაზახური ტენგეს გადახდა.

2. საქართველოს უზენაეს სასამართლოს შუამდგომლობით მომართა შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ გენერალურმა დირექტორმა და მოითხოვა ზემოხსენებული გადაწყვეტილების საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა და აღსრულება.

3. შუამდგომლობის ავტორის მიერ წარმოდგენილი, სასამართლო ბეჭდით დამოწმებული გადაწყვეტილებითა და მასზე დართული დოკუმენტების შესწავლით ირკვევა, რომ:

ა) მოდავე მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, მათ შორის წარმოშობილი დავის განხილვაზე კომპეტენტურს სწორედ ყაზახეთის რესპუბლიკის, აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლო წარმოადგენს;

ბ) გადაწყვეტილება, რომლის საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობა-აღსრულებასაც მხარე მოითხოვს, შესულია კანონიერ ძალაში და ექვემდებარება აღსრულებას;

გ) გადაწყვეტილება მისი მიმღები ქვეყნის ტერიტორიაზე არ არის აღსრულებული;

დ) საქმე განხილულ იქნა მხარეთა დასწრების გარეშე, თუმცა საპროცესო მოქმედებების თაობაზე მოპასუხე ინფორმირებული იყო კანონით დადგენილი წესით;

ე) მოპასუხე საქართველოში რეგისტრირებული იურიდიული პირია.

4. საქართველოს უზნაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 იანვრის განჩინებით-შუამდგომლობა მიღებულ იქნა განსახილველად და ის საქმის მასალებთან ერთად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 74-ე მუხლის თანახმად, ჩაბარდა მოწინააღმდეგე კომპანიის დირექტორის ოჯახის ქმედუნარიან წევრს. სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში მოწინააღმდეგე მხარეს საკუთარი საპროცესო უფლებების დაცვის მიზნით არ მოუმართავს საკასაციო სასამართლოსათვის.

5. „სამოქალაქო, საოჯახო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარებისა და სამართლებრივ ურთიერთობათა შესახებ“ კონვენციის (შემდგომში _ მინსკის კონვენცია) 51-ე მუხლის „а“ ქვეპუნქტის თანახმად, თითოეული ხელშემკვრელი მხარე წინამდებარე კონვენციით გათვალისწინებული პირობებით აღიარებს და აღასრულებს სხვა ხელშემკვრელ მხარეთა ტერიტორიაზე იუსტიციის დაწესებულებების მიერ სამოქალაქო საქმეზე გამოტანილ გადაწყვეტილებებს, ამავე კონვენციის 53-ე მუხლის თანახმად კი, შუამდგომლობა გადაწყვეტილების იძულებითი აღსრულების ნებართვის თაობაზე წარედგინება ხელშემკვრელი მხარის კომპეტენტურ სასამართლოს, სადაც გადაწყვეტილება აღსრულებას ექვემდებარება... შუამდგომლობას თან ერთვის: а) გადაწყვეტილება ან მისი დამოწმებული ასლი, ასევე- ოფიციალური დოკუმენტი იმის შესახებ, რომ გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში და ექვემდებარება აღსრულებას ან იმის შესახებ, რომ იგი ექვემდებარება აღსრულებას კანონიერ ძალაში შესვლამდე, თუ ეს არ გამომდინარეობს თავად გადაწყვეტილებიდან; б) დოკუმენტი, საიდანაც გამომდინარეობს, რომ მხარე, რომლის წინააღმდეგაც გამოტანილ იქნა გადაწყვეტილება, და რომელიც არ მონაწილეობდა პროცესში, სათანადო წესრიგში იმყოფებოდა და დროულად იქნა გამოძახებული სასამართლოში, ხოლო მისი პროცესუალური არაქმედუნარიანობის შემთხვევაში სათანადოდ იქნა წარმოდგენილი; в) დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს გადაწყვეტილების ნაწილობრივ აღსრულებას მისი გადაგზავნის მომენტისთვის; г) დოკუმენტი, რომელიც ამტკიცებს მხარეთა შეთანხმებას სახელშეკრულებო განსჯადობის საქმეებზე. შუამდგომლობა გადაწყვეტილების იძულებითი აღსრულების ნებართვის თაობაზე და მისი თანდართული დოკუმენტები აღიჭურვება დამოწმებული თარგმანით თხოვნის გამგზავნი ხელშემკვრელი მხარის ენაზე ანდა რუსულ ენაზე. რაც შეეხება გადაწყვეტილების აღსრულების წესს, მას ადგენს კონვენციის 54-ე მუხლი, რომლის პირველი და მე-2 პუნქტების თანახმად, საკითხის განმხილველი სასამართლო ადგენს, შეესაბამება თუ არა შუამდგომლობა ამ კონვენციის 53-ე მუხლის მოთხოვნებს. მინსკის კონვენციით დადგენილია, ასევე, იმ მხარის თავდაცვის საშუალებები, რომლის წინააღმდეგაცაა გამოტანილი აღსასრულებლად მისაქცევი გადაწყვეტილება, კერძოდ, 55-ე მუხლის თანახმად, 52-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილებების აღიარებაზე და იძულებითი აღსრულების ნებართვის გაცემაზე შეიძლება, უარი ეთქვას, თუკი: а) ხელშემკვრელი მხარის კანონმდებლობის თანახმად, რომლის ტერიტორიაზეც გამოტანილია გადაწყვეტილება, იგი არ შესულა კანონიერ ძალაში ან არ ექვემდებარება აღსრულებას, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც გადაწყვეტილება ექვემდებარება აღსრულებას კანონიერ ძალაში შესვლამდე; б) მოპასუხეს არ მიუღია მონაწილეობა პროცესში იმის გამო, რომ მას ან მის რწმუნებულს დროულად არ გადასცეს სასამართლოში გამოძახება; в) საქმეზე იმავე მხარეებს, იმავე საგანზე და იმავე საფუძველზე ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე, სადაც აღიარებულ და აღსრულებულ უნდა იქნას გადაწყვეტილება, ადრე უკვე გამოტანილი იყო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება ან არსებობს მესამე სახელმწიფოს სასამართლოს აღიარებული გადაწყვეტილება, ანდა, თუ ამ ხელშემკვრელი მხარის დაწესებულებამ ადრე აღძრა წარმოება ამ საქმეზე; г) წინამდებარე კონვენციის დებულებათა თანახმად, ხოლო მის მიერ გაუთვალისწინებელ შემთხვევებში იმ ხელშემკვრელი მხარის კანონმდებლობისა, რომლის ტერიტორიაზეც გადაწყვეტილება აღიარებული და აღსრულებული უნდა იქნას, საქმე ეხება მისი დაწესებულების განსაკუთრებულ კომპეტენციას; д) არ არსებობს დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს მხარეთა შეთანხმებას სახელშეკრულებო განსჯადობის შესახებ; е) ამოიწურა იძულებითი აღსრულების ხანდაზმულობის ვადა, გათვალისწინებული იმ ხელშემკვრელი მხარის კანონმდებლობით, რომლის სასამართლოც ასრულებს დავალებებს. ანალოგიურ დათქმებს ითვალისწინებს „საერთაშირისო კერძო სამართლის შეახებ“ საქართველოს კანონის 68-ე, 70-ე და 71-ე მუხლები.

6. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ შუამდგომლობა და თანდართული მასალები სრულად შეესაბამება კონვენციისა და კანონის მოთხოვნებს, რის გამოც ყაზახეთის რესპუბლიკის, აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლოს 2018 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „ა.ე.ჯ–ის“ შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 102 898,36 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 33 208 388 ყაზახური ტენგეს, პირგასამტეხლოს _ 10 289 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 3 320 837 ყაზახური ტენგესა და სახელმწიფო ბაჟის _ 1 129 664 ყაზახური ტენგეს გადახდა, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ უნდა იქნეს ცნობილი და მიექცეს აღსასრულებლად საქართველოს ტერიტორიაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა „სამოქალაქო, საოჯახო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარებისა და სამართლებრივ ურთიერთობათა შესახებ“ კონვენციის 51-ე, 53-ე, 55-ე მუხლებით, „საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ საქართველოს კანონის 68.5, 70.3 მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ შუამდგომლობა ყაზახეთის რესპუბლიკის აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლოს 2018 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილების საქართველოს ტერიტორიაზე ცნობისა და აღსრულების თაობაზე დაკმაყოფილდეს.

2. ცნობილ იქნას საქართველოს ტერიტორიაზე და მიექცეს აღსასრულებლად ყაზახეთის რესპუბლიკის აკტიუბინსკის ოლქის სპეციალიზებული რაიონთაშორისი ეკონომიკური სასამართლოს 2018 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „ა.ე.ჯ–ას“ შეზღუდული პასუხისმგებლობის ამხანაგობა „ა.ნ–ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 102 898,36 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 33 208 388 ყაზახური ტენგეს, პირგასამტეხლოს _ 10 289 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 3 320 837 ყაზახური ტენგესა და სახელმწიფო ბაჟის _ 1 129 664 ყაზახური ტენგეს გადახდა.

3. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური