საქმე №ას-1548-2019 14 თებერვალი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ბაქაქური, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ.ა–ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სს „ს–ის“ აქციონერი მ.ო–ი (მოსარჩელე)

თავდაპირველი მოპასუხეები - სს „ს–ა“, დ.მ–ი, ჯ.ფ–ძე, დ.კ–ძე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 03 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – კრებისა ოქმების ბათილად ცნობა, ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, ქონების სააქციო საზოგადოების საკუთრებაში დაბრუნება

აღწერილობითი ნაწილი:

1. მ.ო–მა სარჩელი აღძრა სს ,,ს–ის”, გ.ა–ძის, დ.მ–ის, ჯ.ფ–ძის და დ.კ–ძის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა: ა) სს ,,ს–ის“ აქციონერთა საერთო კრების 2011 წლის 05 აპრილის ოქმი N1-ის ბათილად ცნობა გარდაბნის რაიონი სოფ. ..... მდებარე სააქციო საზოგადოების კუთვნილი მიწის ნაკვეთის (ფართობი) - 42504 კვ.მ. ს/კ ..... გასხვისების ნაწილში და ამავე სააქციო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 14 აპრილის 313 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა ამ ნაკვეთის რეალიზაციაზე საზოგადოების დირექტორისათვის თანხმობის მიცემის შესახებ; ბ) სს ,,ს–ასა და დ.კ–ძეს, ჯ.ფ–ძესა და დ.მ–ს შორის დადებული 2011 წლის 12 მაისის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა სს ,,ს–ის“ კუთვნილ გარდაბნის რაიონი, სოფ. ..... მდებარე მიწის ნაკვეთზე, ფართობი - 42504 კვ. მ ს/კ ...... ამავე მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ....., ......., ......., ....., ფართობი 42504კვ. გ) 2013 წლის 30 დეკემბრის გ.ა–ძესა და ჯ.ფ–ძეს (ორი ხელშეკრულება), გ.ა–ძესა და დ.მ–ს შორის (ორის ხელშეკრულება) უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა; დ) გარდაბნის რაიონი, სოფ. ..... მდებარე სააქციო საზოგადოება ,,ს–ის“ კუთვნილი მიწის ნაკვეთის (42504 კვ.მ. ს/კ ......) დაბრუნება და საჯარო რეესტრში ამ ნაკვეთის სააქციო საზოგადოება ,,ს–ის“ საკუთრებაში აღრიცხვა.

2. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებად მითითებულია, რომ გარდაბნის რაიონის სასამართლოს მიერ 1996 წლის 22 აგვისტოს სამეწარმეო რეესტრში გატარდა სს ,,ს–ა“, რეგისტრაციის ნომერი 28/5-5. იურიდიული მისამართი: გარდაბნის რაიონი, სოფ. ...... სააქციო საზოგადოებას საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა გარდაბნის რაიონის სოფ. ..... მდებარე ორი მიწის ნაკვეთი: 1. ზონა გარდაბანი, სექტორი ...... - .. კვარტალი - .., მიწის ნაკვეთი - ..., დაზუსტებული ფართობი - 42504.00 კვ.მ (ს/კ ....), 2. ზონა გარდაბანი, სექტორი ..... - .. კვარტალი - .., მიწის ნაკვეთი - ..., დაზუსტებული ფართობი - 42504.00 კვ.მ (ს/კ ....). მოსარჩელის განმარტებით, 2006-2007 წლებში განხორციელდა ქონების მითვისება. მისივე განმარტებით, 2015 წლის ივნისში, იუსტიციისა სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან ამოღებული იქნა სს-ის აქციონერთა საერთო კრების 2011 წლის 19 აპრილის ოქმის დამოწმებული ასლი და 2011 წლის 12 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულების ასლი. აღნიშნული დოკუმენტაციის საფუძველზე გაირკვა, რომ სს ,,ს–ის“ აქციონერთა საერთო კრება ჩატარდა 2011 წლის 05 მაისს გარდაბნის რაიონ, სოფ. ...... აღნიშნულ კრებაზე, დღის წესრიგის მეორე საკითხად განხილული იქნა საზოგადოების კუთვნილი მიწის ნაკვეთების გასხვისების საკითხი. 2011 წლის 14 აპრილს მოწვეული იქნა სს ,,ს–ის“ სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომა, რომელზეც მოხდა სააქციო საზოგადოების ბალანსზე რიცხული სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთების გასხვისება-გაყიდვა. კვ.მ - 17 თეთრის ოდენობით. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით აღირიცხა სს-ის დირექტორის გ.ჯ–ძის და სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილის - თ.ა–ძის ოჯახის სახელზე. გ.ჯ–ძემ გასხვისებული მიწის ნაკვეთი 12.05.2011 წლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით გაუფორმა დ.კ–ძეს, დ.მ–სა და ჯ.ფ–ძეს. ხოლო მათგან სს-ის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილემ თ.ა–ძემ 2013 წლის 30 დეკემბერს გადაუფორმა შვილს - გ.ა–ძეს. მოსარჩელის მოსაზრებით, სს ,,ს–ის“ აქციონერთა საერთო კრების 19.04.2011 წ-ის, ასევე ამავე საზოგადოების 14.04.2011წ-ის სხდომის ოქმები არ ასახავს აქციონერთა ნებას, ეწინააღმდეგება საზოგადოების ინტერესებს და შესაბამისად, აქციონერთა ინტერესებსაც.

3. მოპასუხეებმა მოთხოვნის გამომრიცხველ შესაგებელში აღნიშნეს, რომ სს „ს–ამ“ მისი კუთვნილი ნაკვეთების გასხვისება მოახდინა აუდიტის დასკვნის, პარტნიორთა კრების და სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილების საფუძველზე. ნაკვეთების ფასი შეფასებული იყო აუდიტის მიერ (იმ დროისთვის 1 კვ.მ -ზე 17 თეთრი წარმოადგენდა საბაზრო ფასს). ამასთან, პარტნიორთა კრება მოწვეული იყო წესდებისა და მეწარმეთა კანონის შესაბამისად.

4. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო საჩივრით გასაჩივრდა სს „ს–ის“ აქციონერ მ.ო–ის მიერ.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 03 ივლისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ. ბათილად იქნა ცნობილი სს „ს–ის“ აქციონერთა საერთო კრების 2011 წლის 5 აპრილისა და 14 აპრილის ოქმები; ბათილად იქნა ცნობილი სს „ს–ასა“ და დ.კ–ძეს, ჯ.ფ–ძესა და დ.მ–ს შორის 2011 წლის 12 მაისს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება; ბათილად იქნა ცნობილი ჯ.ფ–ძესა და გ.ა–ძეს შორის 2013 წლის 30 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები; ბათილად იქნა ცნობილი დ.მ–სა და გ.ა–ძეს შორის 2013 წლის 30 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები. გარდაბნის რაიონის სოფელ ..... მდებარე მიწის ნაკვეთები (ს/კ: N ...... და N ......) ახალი ს/კ: .......; .....; ......; ...... დაუბრუნდა სს „ს–ას“ (ს/კ: ......).

6. სააპელაციო სასამართლომ მოცემული დავის განხილვის შედეგად დაასკვნა, რომ სს „ს–ის“ 2011 წლის 5 აპრილისა და 14 აპრილის კრება არ მოწვეულა არც აღნიშნული საზოგადოების წესდებისა და არც „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესების მიხედვით. კრება არ იყო უფლებამოსილი მიეღო დღის წესრიგით გათვალისწინებულ საკითხებზე გადაწყვეტილება და, შესაბამისად, ადგილი ჰქონდა პროცედურულ დარღვევას, კერძოდ, სადავო კრების ჩატარებისას მოქმედი „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 54-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააქციო საზოგადოების საერთო კრება მოიწვევა საზოგადოების იურიდიულ მისამართზე ან საქართველოს ტერიტორიის ნებისმიერ სხვა ადგილზე, წესდებით განსაზღვრული ორგანოს (სამეთვალყურეო საბჭო ან დირექტორები) მიერ, კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინების საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ბეჭდვით ორგანოში გამოქვეყნებიდან, რომელსაც განსაზღვრავს საქართველოს ეროვნული ბანკი, ან აქციონერებისათვის მოსაწვევის გაგზავნიდან 20 დღის შემდეგ. კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინებასთან ერთად უნდა გამოქვეყნდეს დღის წესრიგი და დირექტორებისა და სამეთვალყურეო საბჭოს რეკომენდაციები გადაწყვეტილების მისაღებად. კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინებას უნდა დაერთოს იმ პროცედურის აღწერა, რომლის მიხედვითაც კრების ჩატარებამდე 10 დღის განმავლობაში აქციონერს შეუძლია შეამოწმოს კრებაში თავისი მონაწილეობის უფლება. საზოგადოების ხმის უფლების მქონე აქციათა არანაკლებ 1%-ის მფლობელებს საერთო კრებაზე მოსაწვევი ეგზავნებათ დაზღვეული წერილით. ანგარიშვალდებული საწარმოს შემთხვევაში საქართველოს ეროვნული ბანკი განსაზღვრავს, თუ 1%-ზე ნაკლები როგორი წილის მფლობელს უნდა გაეგზავნოს მოსაწვევი ფოსტით.

7. სააპელაციო სასამართლომ მტკიცების ტვირთი მოპასუხე დაწესებულებას, როგორც კრების ჩატარების ინიციატორს დააკისრა, რომელსაც თავისი მტკიცების ტვირთის ფარგლებში უნდა ედასტურებინა სხდომის ჩატარების თაობაზე მოსარჩელის ინფორმირებულობა.

8. მოპასუხე დაწესებულებისთვის დაკისრებული მტკიცების ტვირთის ფარგლებში სადავო ფაქტის დადასტურებად არ იქნა მიჩნეული საქმეში წარმოდგენილი პუბლიკაცია, გამოქვეყნებული გაზეთ „საქართველოს რესპუბლიკის" ნომერში. ამ თვალსაზრისით, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა მოპასუხე დაწესებულების სტატუსსა და ფუნქციაზე, რომელიც სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სამოქალაქო რისკებს უკეთ აღიქვამს. შესაბამისად, მოპასუხე დაწესებულებამ იცოდა ან უნდა სცოდნოდა თუ რა მოჰყვებოდა წევრის არასათანადო ინფორმირებას და ასევე, იმ ფაქტს თუ რა ჩაითვლებოდა კრებისა და სხდომის ჩატარების დროის შეტყობინებად. ამასთან, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, კრების მოწვევა წერილობით მიზანშეწონილი იყო არამხოლოდ წესდებიდან და კანონიდან გამომდინარე, არამედ ამგვარი ფორმით უკეთ იქნებოდა უზრუნველყოფილი ინფორმაციის მიწოდება.

9. დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ინფორმაცია კრების მოწვევის თაობაზე გამოქვეყნებული იყო გაზეთ ,,საქართველოს რესპუბლიკის“ 49-ე ნომერში.

10. ასევე, დადგენილია, რომ მ.ო–ი წარმოადგენს სს „ს–ის“ 1.990488%-ის წილის მფლობელ აქციონერს, რომლისთვისაც კრების თაობაზე შეტყობინება წერილობით უნდა განხორციელებულიყო. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მხარის სათანადო ინფორმირებას ადგილი არ ჰქონია.

11. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში - სსკ-ის) 54-ე მუხლით და განმარტა, რომ მართალია მხარეები თავისუფლად განკარგავენ თავიანთ უფლებებს, შედიან ურთიერთობაში კონტრაგენტებთან და დებენ გარიგებებს. სამოქალაქო სამართალი არის მხარეთა თავისუფალი ნების სამართალი, მხარეები მაქსიმალურად თავისუფლად განაგებენ სახელშეკრულებო ურთიერთობის საგანს და ფარგლებს, მაგრამ აბსოლუტური თავისუფლება არ არსებობს, რადგან კანონმდებლობა იცავს იმ მხარეს, რომლის უფლებები უგულებელყოფილი იქნა. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სსკ-ის 54-ე მუხლის ნორმატიული შინაარსი უცილოდ ბათილი გარიგების დადების შედეგებს აწესრიგებს და ამგვარ გარიგებას დადებისთანავე ბათილად მიიჩნევს, უკეთუ, იგი მონაწილეთა მიერ განზრახულ სამართლებრივ შედეგს არ წარმოშობს. ასეთი გარიგებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგი არ დადგება არც გარიგების უშუალო მონაწილეების და არც მესამე პირების მიმართ. სამართლებრივ სახელმწიფოში მართლწესრიგის არსებობას უზრუნველყოფს როგორც კანონი, ასევე, მორალური ქცევის სტანდარტი. ხელშეკრულების მხარეთა მოვალეობა მხოლოდ ვალდებულების შესრულების ჭრილში კი არ უნდა იქნეს განხილული, არამედ, მხარეებს ევალებათ განსაკუთრებული გულისხმიერებით მოექცნენ მეორე მხარის უფლებასა თუ ქონებას. სამოქალაქო კოდექსის მერვე მუხლის მიხედვით, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობანი. კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარეობს სუბიექტის მიერ სხვა პირის ინტერესების გათვალისწინება. ვალდებულებით სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე ისე უნდა იქცეოდეს, როგორც ობიექტური დამკვირვებელი თუ მიუკერძოებელი პირი სამართლიანად შეაფასებდა. ხელშეკრულების მხარეებმა ორმხრივი ინტერესების შესაბამისად უნდა იმოქმედონ. კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას პასუხისმგებლობით, ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას საკუთარი როლისა და პასუხისმგებლობის გათავისებას. კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე, ვალდებულებით სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე მხარეთა თანამშრომლობა, მეორე მხარის ინტერესების გათვალისწინება საჭიროა ამ ურთიერთობის ნორმალურად განვითარებისათვის. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ დავაში, კეთილსინდისიერი ქცევის მინიმალური სტანდარტი ავალდებულებდა სს „ს–ის“ დირექტორსა და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებს აქციონერების ინფორმირება მოეხდინათ კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად და მათ მიერ გადაწყვეტილების მიღების დროს სახელმძღვანელო ყოფილიყო არა პირადი, არამედ საზოგადოების ინტერესი.

12. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია აგრეთვე იმ გარემოებას, რომ სს „ს–ასა“ და დ.კ–ძეს, ჯ.ფ–ძესა და დ.მ–ს შორის 2011 წლის 12 მაისს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებაში (15 300 ლარი), ჯ.ფ–ძესა და გ.ა–ძეს შორის 2013 წლის 30 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებასა (3600 ლარი) და დ.მ–სა და გ.ა–ძეს შორის 2013 წლის 30 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებებში (3200 ლარი) მითითებული ფასები არ წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებას. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების მიხედვით გარდაბნის რაიონის, სოფელ ..... მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ......; 42504 კვ.მ) საბაზრო ღირებულება 2011 წლის აპრილის დასაწყისის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენდა 44 630 ლარს. გარდაბნის რაიონის, სოფელ ..... მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ......; 47505 კვ.მ) საბაზრო ღირებულება 2011 წლის აპრილის დასაწყისის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენდა 49 880 ლარს. სააპელაციო სასამართლომ ხაზი გაუსვა აგრეთვე გარიგებაში მონაწილე სუბიექტების ურთიერთდამოკიდებულებას. მართალია, სადავო ხელშეკრულებებს იურიდიული შედეგი მოჰყვა და ნივთზე იურიდიულ ბატონობას სწორედ მყიდველები ახორციელებენ, თუმცა, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, სააპელაციო სასამართლოს აძლევდა დასკვნის საფუძველს იმაზე, რომ მხარეები, სწორედ მათი ურთიერთდამოკიდებულების გამო, არ მოქმედებდნენ კეთილსინდისიერად და ადგილი არ ჰქონდა მოსარჩელის, როგორც აქციონერის და ასევე, კომპანიის უფლებებისადმი განსაკუთრებული გულისხმიერებით ქცევას.

13. ამასთან, უძრავი ნივთის გასხვისების მოპასუხეთა მიერ მითითებული მოტივი (ვერ ხორციელდებოდა ნივთის მოვლა), სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, არ წარმოადგენს გარიგების ნამდვილობის მტკიცებისათვის ვარგის შედავებას, მით უმეტეს, გარიგების დადებისას, მით უფრო, ფასის განსაზღვრისას ხელშეკრულების მონაწილეთათვის სახელმძღვანელო საზოგადოების ინტერესი არ ყოფილა. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საქმეში არ ყოფილა წარმოდგენილი მტკიცებულება მასზე, თუ მიწის ნაკვეთის მოვლის რა საჭიროება არსებობდა, აყენებდა თუ არა ზარალს მოვლისათვის გაწეული/გასაწევი ხარჯები კომპანიის ბიუჯეტს და ა.შ.

14. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან, სააქციო საზოგადოების სხდომა არ ჩატარებულა კანონითა და წესდებით დადგენილი წესის შესაბამისად, კერძოდ, მისი მოწვევის წესი არ აკმაყოფილებდა ფორმალურ მხარეს, ამასთან, ხელშეკრულებების დადებისას მხარეებმა დაარღვიეს კეთილსინდისიერად ქცევის სტანდარტი, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სს „ს–ის“ აქციონერთა საერთო კრების 2011 წლის 5 აპრილისა და 14 აპრილის ოქმები და მოწინააღმდეგე მხარეთა შორის დადებული სადავო ხელშეკრულებები, წარმოადგენდნენ ბათილ გარიგებებს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 54-ე მუხლის მეორე ნაწილის, სკ-ის მე-8 მუხლის და სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძვლებით და მათ იურიდიული ძალა არ გააჩნიათ.

15. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლი პირველი ნაწილის „ა“ პუნქტის თანახმად, პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს (მიმღებს) მისი უკან დაბრუნება, თუ: ა. ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე კონდიქციურ ვალდებულებათა რეგულირებას ეთმობა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-991-ე მუხლები. უსაფუძვლო გამდიდრების ცნების ნორმის ანალიზი შესაძლებლობას იძლევა გამოვყოთ უსაფუძვლო გამდიდრებისათვის დამახასიათებელი შემდეგი ნიშნები: 1. უსაფუძვლო გამდიდრებას ადგილი უნდა ჰქონდეს აუცილებლად სხვა პირის ხარჯზე.უსაფუძვლო გამდიდრების დროს სხვისი ქონების შეძენა (დაზოგვა) ხდება დაზარალებულის ხარჯზე. 3. გამდიდრების პროცესი უნდა მიმდინარეობდეს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. 4. უსაფუძვლო გამდიდრების დროს, მნიშვნელობა აქვს ობიექტურად დამდგარ შედეგს და არა ამ შედეგის დადგომასთან დაკავშირებული პირების მოქმედებას (ნებას). უსაფუძვლო გამდიდრებიდან წარმოშობილი ვალდებულებების ძირითადი დანიშნულება სწორედ დაზარალებულის ხარჯზე, უსაფუძვლოდ გამდიდრებული ან ქონებადაზოგილი შემძენის მიერ დაზარალებულისათვის ქონებრივი დანაკარგის ანაზღაურების უზრუნველყოფაა. უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე ვალდებულებებიც წარმოადგენენ ერთიან დამოუკიდებელ არასახელშეკრულებო ინსტიტუტს, რომელიც ემსახურება საკუთრების უფლებისა და სხვა ქონებრივი უფლებების დაცვას. ამ სახის ვალდებულების წარმოშობისათვის მნიშვნელოვანია თვით უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი და არა კონკრეტული საფუძველი, რასაც მოჰყვა გამდიდრება. ასეთ ფაქტად შეიძლება მივიჩნიოთ გამდიდრებული პირის, როგორც მართლზომიერი ისე არამართლზომიერი მოქმედება. ასევე, დაზარალებულის და მესამე პირთა იგივე სახის მოქმედებები. უსაფუძვლო გამდიდრების სამართლებრივი ინსტიტუტის მიზანი არის უსაფუძვლოდ და გაუმართლებლად შეძენილი ქონების ამოღება და ამგვარად ქონებრივი მიმოქცევის წონასწორობისა და სამართლიანობის აღდგენა. ამ მიზნით, ქონებრივი შეღავათი იმ პირს უნდა დაუბრუნდეს რომლის ხარჯზეც მოხდა სხვა პირის ქონების გაზრდა, ანუ მისი უსაფუძვლო გამდიდრება. ამ ინსტიტუტის უმთავრესი დანიშნულება არის არა ქონებრივი დანაკლისის შევსება, მაგ. ზიანის ანაზღაურება, არამედ ქონებრივი ნამატის ამოღება, პირის თავდაპირველ ქონებრივ-სამართლებრივ მდგომარეობაში აღდგენა ანუ გამდიდრების გათანაბრება.

16. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვინაიდან, ბათილად იქნა ცნობილი ნასყიდობის ხელშეკრულებები, რომლის მიხედვითაც, განხორციელდა საკუთრების უფლების წარმოშობა სადავო ნივთებზე, გარდაბნის რაიონის სოფელ ..... მდებარე მიწის ნაკვეთები (საკადასტრო კოდი: ..... და N .....) ახალი საკადასტრო კოდები: .....; .....; .....; ..... უნდა დაუბრუნდეს სს „ს–ას“.

17. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა ერთ-ერთმა მოპასუხემ - გ.ა–ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

18. კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების საფუძვლად მითითებულია ორი გარემოება: პირველი, მოსარჩელე, რომელიც ფლობს აქციათა დაახლოებით 2%-ს არ იყო კრებაზე მოწვეული დადგენილი წესით. კასატორი მიიჩნევს, რომ ამ გარემოებას სასამართლო პრაქტიკიდან გამომდინარე არ აქვს არსებითი მნიშვნელობა, რადგან გადაწყვეტილება მიიღო ერთხმად აქციონერთა 63%-ზე მეტმა, მოსარჩელე იქნებოდა თუ არა კრების მონაწილე და რა პოზიცია ექნებოდა ნაკვეთების გაყიდვასთან დაკავშირებით ვერ შეცვლიდა სხვა აქციონერების მიღებულ გადაწყვეტილებას. ასევე, მეწარმეთა კანონის და სს „ს–ის“ წესდების მიხედვით სააქციო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს უფლება აქვს პარტნიორთა კრების თანხმობის გარეშე გაასხვისოს საზოგადოების ქონება თუ გასაყიდი ქონება საზოგადოების აქტივის ნახევარზე მეტი არ არის (54-ე მუხლის 6-ე ნაწილი), ხოლო ამავე კანონის 55-ე მუხლის 8-ე ნაწილით სამეთვალყურეო საბჭოს უფლებას აქვს გაასხვისოს ან შეიძინოს ქონება, პარტნიორთა კრების თანხმობის გარეშე. მეორე, ნაკვეთები გაიყიდა საბაზრო ფასზე ნაკლებ ღირებულებად და ამას ადასტურებს ექსპერტიზის დასკვნა, ხოლო აუდიტის დასკვნა, რომელმაც ასევე საბაზრო ფასი განსაზღვრა ნაკვეთების გასხვისებისათვის, რატომ არის მიუღებელი სასამართლოსთვის და რომელი ნორმა ავალდებულებს საზოგადოების ხელმძღვანელობას, რომ მხოლოდ ექსპერტიზის ბიუროსათვის უნდა მიემართა საბაზრო ფასის დასადგენად, კასატორის მოსაზრებით, გაუგებარია.

19. შესაბამისად, კასატორს მიაჩნია, რომ სააქციო საზოგადოება მოქმედებდა სადავო საკითხთან დაკავშირებით მეწარმეთა კანონის დაცვით, ხოლო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მეწარმეთა კანონის 54-ე და 55-ე მუხლებს და არ შეესაბამება უზენაესი სასამართლოს მიერ მსგავს დავებზე დადგენილ პრაქტიკას.

20. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ბათილად ცნო რა სს „ს–ის“ მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები, ბათილად ცნო აგრეთვე, ყველა ნასყიდობის ხელშეკრულება, მათ შორის, გ.ა–ძის მიერ ერთი ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულება. გ.ა–ძემ 2013 წელს იყიდა ეს ნაკვეთი ფიზიკური პირებისაგან, გადაიხადა მყიდველსა და გამყიდველს შორის დადგენილი ფასი. ამ დროისათვის, არ მიმდინარეობდა დავა ნასყიდობის საგანთან დაკავშირებით.

სამოტივაციო ნაწილი:

21. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 15 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

22. კასატორი სადავოდ ხდის თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 03 ივლისის გადაწყვეტილების კანონიერებას, რომლითაც გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის უარყოფის შესახებ და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა.

23. აღსანიშნავია, რომ მხარეთა შორის სადავოა სს „საქს–ის“ აქციონერთა საერთო კრების 2011 წლის 5 აპრილისა და 14 აპრილის ოქმების (იხ., ამ განჩინების პ-1 სარჩელის მოთხოვნა „ა“), ასევე, ნასყიდობის ხელშეკრულებათა(იხ., ამ განჩინების პ-1 სარჩელის მოთხოვნა „ბ“) იურიდიული ძალა.

24. კასატორი სადავოდ ხდის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებას, რომლის მიხედვით, სს „ს–ის“ 2011 წლის 5 აპრილისა და 14 აპრილის კრება არ იყო მოწვეული „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით, ასევე, დარღვეული იყო თავად საზოგადოების წესდების დებულებები კრების მოწვვევის შესახებ. კასატორს მიაჩნია, რომ ამ გარემოებას არ აქვს არსებითი მნიშვნელობა, რადგან გადაწყვეტილება მიიღო ერთხმად აქციონერთა 63%-ზე მეტმა, მოსარჩელე იქნებოდა თუ არა კრების მონაწილე და რა პოზიცია ექნებოდა ნაკვეთების გაყიდვასთან დაკავშირებით მაინც ვერ შეცვლიდა სხვა აქციონერების მიღებულ გადაწყვეტილებას (იხ., კასაციის საფუძვლები - ამ განჩინების პ.18).

25. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორმა დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია საზოგადოების კრების მოწვევის პროცედურული საკითხების დაცვის გვერდით ავლის მიუხედავად, კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების იურიდიულ ძალასთან მიმართებით, ვერ წარმოადგინა.

26. საკასაციო პალატა მიუთითებს საზოგადოების წესდების 6.2. პუნქტზე, რომლის თანახმად, საერთო კრება მოიწვევა საზოგადოების წიგნში შეტანილ უკანასკნელ იურიდიულ მისამართზე ან საქართველოს ტერიტორიის ნებისმიერ სხვა ადგილზე ოცი დღის ვადაში დირექტორის მიერ ბეჭდვით ორგანოში გამოცხადების ან აქციონერებისთვის მოსაწვევის გაგზავნით.

27. მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 54-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, სააქციო საზოგადოების საერთო კრება მოიწვევა საზოგადოების იურიდიულ მისამართზე ან საქართველოს ტერიტორიის ნებისმიერ სხვა ადგილზე, წესდებით განსაზღვრული ორგანოს (სამეთვალყურეო საბჭო ან დირექტორები) მიერ, კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინების საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ბეჭდვით ორგანოში გამოქვეყნებიდან, რომელსაც განსაზღვრავს საქართველოს ეროვნული ბანკი, ან აქციონერებისათვის მოსაწვევის გაგზავნიდან 20 დღის შემდეგ. მე-3 პუნქტის მიხედვით, აქციონერი კრების მუშაობაში მონაწილეობს პირადობის მოწმობისა და კრებაზე წარმოდგენილი აქციათა რეესტრის მონაცემების საფუძველზე. მე-5 პუნქტის მიხედვით, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი, საერთო კრება გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ მასზე წარმოდგენილია ხმების ნახევარზე მეტის მქონე პარტნიორი (პარტნიორები).

28. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ აქციონერები თავიანთ უფლებებს ახორციელებენ საერთო კრებაზე. კრებაზე მოწვეულ უნდა იქნეს ყველა აქციონერი, მიუხედავად იმისა, რომ შესაბამისი გადაწყვეტილება შეიძლებოდა მაინც ყოფილიყო მიღებული, კრება უნდა ჩატარებულიყო კანონისა და წესდების ნორმების შესაბამისად. მხოლოდ ასეთი სახით ჩატარებულ კრებაზე მიღებულ გადაწყვეტილებას შეიძლება ეწოდოს აქციონერთა საერთო კრების გადაწყვეტილება ან კრების ოქმი. სხვათათვის შეუტყობინებლად მიღებული გადაწყვეტილება კი, წარმოადგენს უმრავლესობის მიერ წესდების ნორმების დარღვევას (შეადრ: შპს-ს პარტნიორის უფლებასაც, კრების ჩატარების შესახებ ინფორმირებულობასთან დაკავშირებით - სუსგ №ას-440-416-2013, 10 ივნისი, 2013 წელი). ერთ-ერთ საქმეზე დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ პარტნიორები კანონით დადგენილი წესით არ იყვნენ რა გაფრთხილებული პარტნიორთა კრების მოწვევის თაობაზე, რაც სსკ-ის 54-ე მუხლის თანახმად, წარმოშობდა სადავო ოქმის ბათილად ცნობის საფუძველს (შეადრ: სუსგ №ას-1950-2018, 01 მარტი, 2019 წელი, პ.32).

29. საკასაციო პალატა არ იმსჯელებს იმ საკითხზე რამდენად შეძლო საზოგადოებამ თავისი მტკიცების ტვირთის ფარგლებში დაედასტურებინა საზოგადოების ერთ-ერთი აქციონერის - მოსარჩელის სათანადო ინფორმირებულობა (იხ., ამ განჩინების პ.9), რადგან კასატორს ამ საკითხთან დაკავშირებით საკასაციო შეადავება არ წარმოუდგენია.

30. რაც შეეხება კასატორის მეორე შედავებას, რომელიც გარიგების ფასის უძრავი ქონების საბაზრო ფასთან შეუსაბამობას შეეხება და კასატორის მოსაზრებით, სრულიად აცდენილია სამართლებრივ მოწესრიგებას (იხ., საკასაციო პრეტენზია ამ განჩინების პ. 18), საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ჯერ ერთი, სადავო კრების ოქმების ბათილად ცნობის საფუძველი გარიგებისა და ქონების საბაზრო ფასის დისპროპორცია არ ყოფილა. მით უმეტეს, ამ საკითხთან დაკავშირებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ განმარტება გააკეთა 2017 წლის 02 მარტის გადაწყვეტილებაში (იხ., სუსგ №ას-664-635-2016, 2 მარტი, 2017 წელი), რა დროსაც დიდმა პალატამ არასაკმარისად მიიჩნია მარტოოდენ გარიგების ამორალურობის ზოგადი ნორმის გამოყენება სასყიდლიანი გარიგების ბათილობის საფუძვლად, ნასყიდობის ფასის დისპროპორციასთან აუცილებელ კავშირში [სსკ-ის 477-ე მუხლი]. დიდმა პალატამ აღნიშნა, რომ მხოლოდ ფასთა დისპროპორციის მოტივით გარიგების ამორალურად მიჩნევა ეწინააღმდეგება ხელშეკრულების დადებისა და მისი შინაარსის განსაზღვრის თავისუფლების პრინციპს (სსკ-ის 319.1-ე მუხლი: კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას. თუ საზოგადოების ან პიროვნების არსებითი ინტერესების დაცვისათვის ხელშეკრულების ნამდვილობა დამოკიდებულია სახელმწიფოს ნებართვაზე, მაშინ ეს უნდა მოწესრიგდეს ცალკე კანონით). მეორეც, საკასაციო პალატა განსახილველ საქმესთან მიმართებით აღნიშნავს, რომ სასამართლომ უძრავი ქონების საბაზრო ფასთან დაკავშირებით იმ კონტექსტში გაამახვილა ყურადღება, რომ ემსჯელა აქციონერის სათანადო ინფორმირებულობის გარეშე, საერთო კრების ჩატარებისას საზოგადოების მხრიდან კეთილსინდისიერების სტანდარტი რამდენად იყო დაცული, მით უფრო, რომ კრების გადაწყვეტილება უძრავი ქონების გასხვისებას, ნასყიდობის ფასის დადგენას და ა.შ. შეეხებოდა.

31. შესაბამისად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა მოცემული დავის მოწესრიგებისათვის საზოგადოების წესდებით, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 54.2, სსკ-ის 54-ე მუხლებით და ბათილად ცნო საზოგადოების სადავო კრების ოქმები (იხ., ამ განჩინების პ.1-ში მითითებული სასარჩელო მოთხოვნა „ა“-ში).

32. საკასაციო პალატა დამატებით ყურადღებას გამახვილებს კეთილსინდისიერი ქცევის მინიმალური სტანდარტის დაცულობაზე, რომელიც ავალდებულებდა სს „ს–ის“ დირექტორსა და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებს აქციონერების ინფორმირება მოეხდინათ კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად და მათ მიერ გადაწყვეტილების მიღების დროს სახელმძღვანელო ყოფილიყო არა პირადი, არამედ საზოგადოების ინტერესი. ერთ-ერთ საქმეში საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ (შეადრ: სუსგ №ას-1215-2018, 29 მარტი, 2019 წელი) სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი გამოყოფს „სამი სახის ფასეულობას“, რომელთა დარღვევა იწვევს გარიგების ბათილობას: კანონით დადგენილი წესი და აკრძალვა; საჯარო წესრიგი; ზნეობის ნორმები. სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საკანონმდებლო დანაწესის მიზანს სწორედ იმგვარი გარიგებების თავიდან აცილება წარმოადგენს, რომლებიც ფორმალურად კანონსაწინააღმდეგო არ არის, თუმცა, თავისი არსით, საზოგადოებრივ მართლწესრიგს არღვევს და სამოქალაქო ბრუნვის სუბიექტთა თანაცხოვრებას აუარესებს, რაც შედეგობრივად, სამოქალაქო ბრუნვას აფერხებს. სსკ-ის 8-ე მუხლის თანახმად, კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის სუბიექტი შეიძლება იყოს ნებისმიერი ფიზიკური და იურიდიული პირი. ეს წესი გამოიყენება როგორც სამეწარმეო, ასევე არასამეწარმეო, საქართველოსა თუ სხვა ქვეყნის პირების მიმართ. სახელმწიფო ორგანოებისა და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების კერძოსამართლებრივი ურთიერთობები სხვა პირებთან ასევე, წესრიგდება სამოქალაქო კანონებით, თუკი ეს ურთიერთობები, სახელმწიფოებრივი ან საზოგადოებრივი ინტერესებიდან გამომდინარე, არ უნდა მოწესრიგდეს საჯარო სამართლით. სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობანი. „მუხლის მიზანი არის, ერთი მხრივ, კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა წრის განსაზღვრა, ხოლო მეორე მხრივ, ამ ურთიერთობის მონაწილეთა ქცევის შეფასების უნივერსალური შეფასების დადგენა“ (იხ. ლ. ჭანტურია, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I., მუხლი 8., თბ., 2017, ველი 1-ლი.). კეთილსინდისიერად ქცევის ვალდებულება ემყარება სამართალში საზოგადოდ მოქმედ კეთილსინდისიერების ვარაუდს. ეს ვარაუდი განსაზღვრავს სამართლებრივი ურთიერთობის საერთო მიმართულებასაც. არა ურთიერთობის მონაწილეთა ინტერესების დაპირისპირება, არამედ მათი სოლიდარობაა ნორმალური სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველი. კეთილსინდისიერება არა მარტო უფლების არსებობის, არამედ მოვალეობის შესრულების ვარაუდიცაა. კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას პასუხისმგებლობით, ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. კეთილსინდისიერება როგორც ნორმატიული, ისე სუბიექტური ნების განმარტების ინსტრუმენტია. მის საფუძველზე აღმოიფხვრება როგორც კანონის, ისე ხელშეკრულების ხარვეზი. კეთილსინდისიერების პრინციპი ასახულია ევროპის სახელშეკრულებო სამართლის პრინციპებშიც. კერძოდ, 1:201-ე მუხლის თანახმად, “თითოეული მხარე უნდა მოქმედებდეს კეთილსინდისიერებისა და პატიოსნების პრინციპების მიხედვით“. აღსანიშნავია, რომ ლიტერატურაში ეს ზოგადი დებულებანი განხილულია ძირითადად ვალდებულების შესრულებასთან მიმართებით. (იხ. Towards a European Civil Code, ed. by Hartkamp/ Hesselink/ Hondius/ Perron/ Vranken, Nijmegen, Dodrecht, Boston, London, 1994, 205-209.) კეთილსინდისიერების პრინციპი აღიარებულია აგრეთვე კერძო სამართლის უნიფიცირების საერთაშორისო ინსტიტუტის (International Institute for the Unification of Private Law – UNIDROIT) მიერ შემუშავებულ საერთაშორისო სავაჭრო ხელ-შეკრულებების პრინციპების (Principles of International Commercial Contracts) 1.7 მუხლშიც, კერძოდ, ,,თითოეული მხარე ვალდებულია იმოქმედოს საერთაშორისო-სავაჭრო პრაქტიკაში მიღებული კეთილსინდისიერებითა და პატიოსანი საქმოსნური პრაქტიკით. მხარეებს არა აქვთ უფლება, გამორიცხონ ან შეზღუდონ აღნიშნული ვალდებულება.” (იხ..Principles of International Commercial Contracts (UNIDROIT), Rom, 1994,Uniform Law Rewiew, 2004,124.

33. აღსანიშნავია, რომ კორპორაციულსამართლებრივ კონტექსტში ხელმძღვანელი (დირექტორი) საწარმოს და არა მისი აქციონერების / პარტნიორების მინდობილი პირი - მისი ფიდუციარია. აქციონერების /პარტნიორების ურთიერთობა კი განპირობებულია სწორედ „საწარმოს საუკეთესო ინტერესით“, ვინაიდან სწორედ აქციონერია /პარტნიორია საწარმოს წარმატების მთავარი მოსურნე და მისი მთავარი მოსარგებლე (ბენეფიციარი) (იხ., ჯუღელი გ., დირექტორთა პასუხისმგებლობა კრედიტორების წინაშე ახალი სასამართლო პრაქტიკის შედარებით სამართლებრივი მიმოხილვა. ჟურ. ქართული ბიზნეს სამართლის მიმოხილვა; აგრეთვე, იხ., Emanuel S., Emanuel L., Corporations, Aspen Publishers Online, New York, 2009, 46-78; Modern Company Law for a Competitive Economy Final Report (London: DTI, 2001), paras. 6.19-6.40, Shareholder Litigation: Common Law, 212-249) (შეადრ: სუსგ №ას-687-658-2016, 06 ნოემბერი, 2018 წელი, პ.72).

34. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორმა დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია ვერ წარმოადგინა ამ განჩინების პ.20-ში მითითებულ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის დამაბრკოლებელ გარემოებებთან დაკავშირებით და სრულად იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებებს, რომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები იძლევა იმ დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების მხარეები სწორედ მათი ურთიერთდამოკიდებულების გამო, არ მოქმედებდნენ კეთილსინდისიერად და ადგილი არ ჰქონდა მოსარჩელის, როგორც აქციონერის და ასევე, კომპანიის უფლებებისადმი განსაკუთრებული გულისხმიერებით ქცევას. ამასთან, კასატორმა ვერც შემძენის კეთილსინდისიერება დაამტკიცა სარწმუნოდ და აღნიშნულთან დაკავშირებით არც კვალიფიციური შედავება არ წარმოუდგენია (იხ., ტ.1. ს.ფ. 119 - შესაგებელი სარჩელზე).

35. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

36. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. მსგავს სამართლებრივ საკითხებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

37. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

38. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.ა–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. გ.ა–ძეს (პ/ნ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს 4.11.2019წ. #1572854909 საგადახდო დავალებით სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 2450 ლარიდან 1715 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ნ. ბაქაქური

ბ. ალავიძე