ბს-483-122-კს-03 23 იანვარი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

გ. ქაჯაია,

ნ. ქადაგიძე

დავის საგანი: საქმის წარმოებით შეწყვეტის შესახებ განჩინების გაუქმება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2001წ. 26 ივლისს გ. გ-მა სარჩელით მიმართა ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს და მოითხოვა შემოსავლების სამინისტროში ჩატარებული კონკურსის მეორე ეტაპის ბათილად ცნობა და ჭიათურის ....... ინსპექციის უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე აღდგენა, აგრეთვე იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება იმ საფუძვლით, რომ მას ჰქონდა საგადასახადო ორგანოებში 4 წლის მუშაობის სტაჟი. 2001წ. 3 ივნისს წარმატებით გაიარა ტესტური და საკვალიფიკაციო გამოცდა, რის შედეგადაც მიღო 30 ქულა, რაც საკმარისი იყო შესარჩევ კონკურსში მონაწილეობის მისაღებად. მიუხედავად ამისა საკონკურსო კომისიამ იგი გამარჯვებულად არ ცნო და თანამდებობაზე დანიშნა ის პირები, რომლებსაც საკვალიფიკაციო გამოცდაც არ ჩაუბარებიათ.

ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. გ. გ-ი აღდგენილი იქნა ჭიათურის ....... ინსპექციის უფროსის მოადგილის თანამდებობაზე ან სხვა თანამდებობაზე იმავე ინსპექციაში. გადაწყვეტილება მიექცა დაუყონებლივ აღსასრულებლად.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საგადასახადო შემოსავლების სამინისტრომ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის საოლქო სასამართლოში.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2003წ. 4 აგვისტოს განჩინებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. გაუქმდა ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 22 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმის წარმოება შეწყდა შემდეგი მოტივით:

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რადგან საქმეში არ არსებობდა ბრძანება გ. გ-ის სამუშაოდან განთავისუფლების თაობაზე და იგი ვერც მხარეებმა წარმოადგინეს, შესაბამისად ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუხატავს მასთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტისაკენ მიმართული საკუთარი ნება, შესაბამისად, არ არსებობდა დავის საგანი და აღნიშნულის საფუძველზე სსკ-ს 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” პუნქტის ანალოგიის გამოყენებით აღნიშნულ საქმეზე წარმოება შეწყვიტა.

საქმის წარმოებით შეწყვეტის შესახებ განჩინებაზე გ. გ-ის წარმომადგენელმა დ. დ-ემ კერძო საჩივარი შეიტანა თბილისის საოლქო სასამართლოში შემდეგ გარემოებათა გამო:

კერძო საჩივრის ავტორმა მიუთითა, რომ სასამართლომ მცდარი დასკვნა გააკეთა იმის თაობაზე, თითქოს ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუხატავს გ. გ-თან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტისაკენ მიმართული საკუთარი ნება. მან ამგვარი ნების დადასტურებად მიიჩნია წერილობითი გაფრთხილება განთავისუფლების შესახებ და ის, რომ მოსარჩელე ფაქტიურად არ დაუშვეს სამსახურში.

კერძო საჩივრის ავტორმა განმარტა, რომ სსკ-ს 272-ე მუხლს არ აქვს პირველი ნაწილი. მას მხოლოდ პუნქტები გააჩნია. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა კანონი. გარდა ამისა, პალატამ არ მიუთითა, თუ რომელი ორგანოსათვის უნდა მიემართა გ. გ-ს დავის გადასაწყვეტად, რომლის მითითებაც მას სსკ-ს 273-ე მუხლის პირველი ნაწილით ეკისრებოდა. ასევე მისთვის გაუგებარია, თუ რატომ გამოიყენა სასამართლომ ანალოგია.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 10 ნოემბრის განჩინებით კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 4 აგვისტოს განჩინება და საქმე გადაიგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ კერძო საჩივარმა ვერ გააბათილა განჩინების დასკვნა იმის თაობაზე, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 110-ე მუხლის თანახმად, ერთადერთ და ძირითად აქტს, რომელშიც ფიქსირდება მოხელის თანამდებობიდან განთავისუფლებისაკენ მიმართული ადმინისტრაციული ორგანოს ნება, წარმოადგენს ბრძანება და შესაბამისი ჩანაწერი მუშაკის შრომის წიგნაკში. მას ვერ ცვლის გაფრთხილება მოსალოდნელი განთავისუფლების შესახებ, რადგან, იგი ეხება მომავალში განხორციელებელ მოქმედებას, რომელიც გაფრთხილების გამოცემის მომენტში ჯერ კიდევ არ იყო შესრულებული.

სასამართლომ განმარტა, რომ მართალია გ. გ-ის Yთანამდებობაზე დაუშვებლობა წარმოადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს ნების გამოხატვას, მაგრამ ამით შელახული მოსარჩელის უფლებების დაცვით საშუალებას სხვა სახის სასარჩელო მოთხოვნა წარმოადგენს, რომლის გამოყენებაც გ. გ-ის უფლებამოსილებაა.

სააპელაციო სასამართლოს აზრით, “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ანბანურად ინომრება სტრუქტურულად კოდექსის მუხლის ნაწილში შემავალი დაბულებანი, ამიტომაც სავსებით დასაშვებია 272-ე მუხლის აბზაცი, რომელშიც შედიან ამ მუხლის “ა”-”ბ” ქვეპუნქტები, მის ნაწილად იქნეს მიჩნეული.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სწორად იქნა გამოყოფილი 272-ე მუხლის “ა” პუნქტის ანალოგია, ვინაიდან, ეს ნორმა არ ითვალისწინებს დავის საგნის არარსებობის მოტივით საქმის წარმოების შეწყვეტას, ამასთანავე იგი ეხება იმ ურთიერთობებს, რომელიც არ შეიძლება სასამართლოს განხილვის საგანს წარმოადგენდნენ, ამიტომაც მათთვის სსკ-ს მე-6 მუხლის საფუძველზე 272-ე მუხლის “ა” პუნქტის მისადაგება სავსებით მართებულია.

სასამართლოს აზრით, დავის საგნის იმ სახით როგორც ის სასარჩელო მოთხოვნაშია ფიქსირებული, არარსებობა, განაპირობებს დავის არარსებობასაც, ამიტომაც, სააპელაციო პალატას არ შეეძლო მიეთითებინა მისი განმხილველი ორგანო. შესაბამისად მას არც სსკ-ს 273-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნა დაურღვევია.

აღნიშნული გარემოებების საფუძველზე სააპელაციო პალატის მიერ გ. გ-ის წარმომადგენლის დ. დ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და საქმის მასალებთან ერთად გადაიგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში.

სამოტივაციო ნაწილი:

სააკასაციო პალატა ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შემოწმა კერძო საჩივრის საფუძვლიანობა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა და მიიჩნევს, რომ გ. გ-ის წარმომადგენელს დ. დ-ის კერძო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ს 272-ე მუხლით განსაზღვრულია სასამართლოს მიერ საქმის წარმოების შეწყვეტის საფუძველები და ამ საფუძვლებში არ მოიაზრება დავის არ არსებობის მოტივით საქმის წარმოების შეწყვეტა. საკასაციო პალატა არასწორად და დაუშვებლად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემულ შემთხვევაში ანალოგიის პრინციპის გამოყენებას და საქმის შეწყვეტას განჩინებაში მითითებული მოტივით. საპელაციო სასამართლოს, ჩათვალა რა, რომ არ არსებობდა დავის საგანი, არსებითად უნდა განეხილა მოცემული საქმე, რომელიც შრომით დავას წარმოადგენს და მისი განხილვა სასამართლოს უწყებრივად ექვემდებარება და უსაფუძვლობის მოტივით უარი უნდა ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

ამავე დროს საკასაციო სასამართლო სააპელაციო პალატის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ სააპელაციო პალატამ გ. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნად ჩათვალა მისი განთავისუფლების თაობაზე გამოცემული ბრძანების ბათილად ცნობა, მაშინ, როდესაც სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე მოსარჩელე და მისი წარმომადგენელი მიუთითებდნენ, რომ მათ მოთხოვნას წარმოადგენდა არა ბრძანების ბათილობა, არამედ სამსახურიდან დათხოვნის უკანონოდ ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა და ადმინისტრაციის მიერ ქმედების განხორციელება. სააპელაციო პალატამ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა დააზუსტოს სარჩელის მოთხოვნა და ამის შემდგომ მიიღოს საქმეზე გადაწყვეტილება.

აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა თვლის, რომ გ. გ-ის წარმომადგენლის დ. დ-ის კერძო საჩივარი საფუძვლიანია, იგი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 4 აგვისტოსა და 2003წ. 10 ნოემბრის განჩინებები და საქმე ხელახლა არსებითად განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ს 408-ე, 419-420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. გ-ის წარმომადგენლის დ. დ-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 4 აგვისტოს და 2003წ. 10 ნოემბრის განჩინებები და საქმე არსებითად ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.