№ას-1551-2019 21 თებერვალი, 2020 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,
ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – სს „გ.“ (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ზ-ი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება/დამატებითი გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილება და ამავე წლის 8 აგვისტოს განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილებისა და განჩინების გაუქმება
დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. მ. ზ-ი (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი ან დასაქმებული) შპს „ჯ. პ. ს. ა.“ დირექტორის გ. კ-ძის 2006 წლის 17 ივნისის #65/01 ბრძანების საფუძველზე 2006 წლის 17 ივნისიდან მუშაობდა შპს „ჯ. პ. ს. ა.“ (ამჟამად სს „გ.“, შემდეგში: მოპასუხე, კასატორი, დამსაქმებელი ან კომპანია) ოპერატორის თანამდებობაზე, ხოლო კომპანიების გაერთიანების შემდეგ მუშაობა გააგრძელა მოპასუხე კომპანიის რეგიონული მენეჯერის პოზიციაზე. მისი ყოველთვიური ხელზე ასაღები ხელფასი შეადგენდა ფიქსირებულ 1 500 (ათას ხუთასი) ლარს და ბონუსს გამომუშავებით.
2. დასაქმებულს გათავისუფლების ბრძანებამდე ხელმძღვანელობასთან ჰქონდა მიმოწერა ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით, კერძოდ, 2018 წლის 22 მარტს მან მიმართა კომპანიის გენერალურ დირექტორს ე. ბ-ძეს და თანამშრომლებს და აცნობა, რომ 2018 წლის 26 მარტიდან ტოვებდა მის მიერ დაკავებულ თანამდებობას.
3. მოსარჩელემ ელექტრონული მიმოწერის (ე.წ. „მეილით“) მეშვეობით, კერძოდ, 2018 წლის 22 მარტს მიმართა გ. ა-ს და ითხოვა შვებულების მოთხოვნის დადასტურება, რაზეც 23 მარტს დაწესებულებაში არსებული სტანდარტების შესაბამისად, მოკლე ტექსტური შეტყობინებით მიიღო შვებულების აღნიშნული წესით დადასტურება ქსელის მენეჯერის გ. ა-ისაგან.
4. დასაქმებულმა 2018 წლის 28 მარტის „მეილით“ კომპანიის დირექტორს ე. ბ-ძეს მისწერა, რომ მათი შეხვედრა საკმაოდ შედეგიანი და პოზიტიური იყო, მან დააფიქსირა, რომ მზად არის მიიღოს ნებისმიერი გამოწვევა, თუმცა, მენეჯერად ვერ დაბრუნდება და ვერც ალტერნატიულ შეთავაზებას დაეთანხმება, დელისის მენეჯერის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ.
5. დასაქმებული დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა 2018 წლის 26 მარტიდან დამსაქმებელი კომპანიის საკადრო რესურსებისა და კორპორატიული მართვის მენეჯერის 2018 წლის 2 აპრილის #14/18 ბრძანებით, გათავისუფლების საფუძვლად მითითებულია საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ) 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი (პირადი განცხადება).
6. დამსაქმებელმა გათავისუფლების შესახებ ბრძანების 2018 წლის 13 აპრილის დასაბუთებაში მიუთითა, რომ მოსარჩელის გათავისუფლების საფუძველი გახდა მისი პირადი განცხადება. აღნიშნული განცხადება გაგზავნილია როგორც კომპანიის დირექტორის, ასევე, სხვა თანამშრომლების სამსახურებრივ ფოსტაზე.
7. სასარჩელო მოთხოვნა
7.1. დასაქმებულმა სარჩელით მიმართა სასამართლოს დამსაქმებლის წინააღმდეგ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენისა და განაცდური ხელფასის ანაზღაურების მოთხოვნით.
7.2. მოსარჩელის განმარტებით, იმის გამო, რომ მას არ ჰქონდა გამოყენებული კუთვნილი შვებულება, სამსახურიდან წასვლა გადაიფიქრა და, ასევე, ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით, 2018 წლის 22 მარტსმიმართა დამსაქმებელს, დაედასტურებინა მისთვის შვებულების მოთხოვნა, რაზეც დაწესებულებაში არსებული სტანდარტების შესაბამისად, 23 მარტს მოკლე ტექსტური შეტყობინებით დასაქმებულმა მიიღო ზემოხსენებული წესით შვებულების გამოყენების დადასტურება ქსელის მენეჯერის გ. ა-ისაგან, რომელიც საამისოდ უფლებამოსილი პირი იყო.
8. მოპასუხის შესაგებელი
8.1. მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების ბრძანება კანონიერია და მისი ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს, რადგან მოსარჩელემ თავად ითხოვა სამსახურიდან წასვლა.
9. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება
9.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილებით დასაქმებულის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
9.2. საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით, მე-11 მუხლის პირველი ნაწილით, მე-12 მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 102-ე, 105-ე მუხლებით იხელმძღავნელა.
10. მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი
10.1. მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
11. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები
11.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილებით დასაქმებულის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 9 ივლისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მოსარჩელის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი კომპანიის საკადრო რესურსებისა და კორპორატიული მართვის მენეჯერის 2018 წლის 2 აპრილის #14/18 ბრძანება დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ; მოსარჩელე აღდგენილ იქნა დამსაქმებელ კომპანიაში რეგიონალური … თანამდებობაზე; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი მოცდენის მთელი პერიოდისათვის 1 500 ლარის (დარიცხული) ანაზღაურება, ყოველთვიურად, 2018 წლის 26 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.
11.2. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ამ განჩინების 1-6 პუნქტებში ასახული გარემოებები, მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 26-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, ევროპის სოციალური ქარტიის 24-ე მუხლზე და განმარტა, რომ სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, თუ რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას, მის მიმართ ხომ არ გამოვლინდა რომელიმე ნიშნით დისკრიმინაციული მოპყრობა და სხვა. აღნიშნული საკითხის გამორკვევა კი შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ადმინისტრაციის ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად.
11.3. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ განსახილველი დავის გადაწყვეტისას მნიშვნელოვანია დასაქმებულის მიერ გამოხატული ნების გამოვლენის განმარტება, 2018 წლის 22 მარტს გაკეთებულ განცხადებასთან დაკავშირებით, სამსახურიდან წასვლის თაობაზე (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში: სსკ, 52-ე მუხლი).
11.4. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში უნდა შეფასდეს ის თუ, რამდენად იყო შესაძლებელი, დასაქმებულს უარი ეთქვა მუდმივ სამუშაო ადგილზე იმ პირობებში, როდესაც კომპანიაში აპელანტი დასაქმებული იყო 2006 წლიდან და მისი თანამდებობრივი სარგო დამაკმაყოფილებელი იყო.
11.5. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დასაქმებულის მიერ 2018 წლის 22 მარტს გამოვლენილი ნება, სამსახურიდან წასვლის თაობაზე არ იყო ნამდვილი და არ შეესაბამებოდა მის რეალურ ნებას იმ პირობებში, როდესაც საქმეზე უდავოდ არის დადგენილი, რომ იმავე დღეს აპელანტმა ელექტრონული მიმოწერის მეშვეობით მიმართა კომპანიას და ითხოვა შვებულების მოთხოვნის დადასტურება, რაზედაც მომდევნო დღეს - 2018 წლის 23 მარტს მიიღო დასტური. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დასაქმებულმა გაუცნობიერებლად შეატყობინა დამსაქმებელს სამსახურიდან წასვლის შესახებ, შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტმა ნება ისეთ პირობებში გამოავლინა, რომელიც გამოვლენილი ნების ნამდვილი ნებისადმი შესაბამისობას გამორიცხავს. სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ აპელანტის ქმედებებს შორის, ერთსა და იმავე დღეს სამსახურიდან წასვლის შესახებ მოთხოვნის გაცხადებასა და შვებულების მოთხოვნას შორის, არ არსებობს ლოგიკური ბმა, რამაც სასამართლოს შეუქმნა დასაბუთებულ ვარაუდი, რომ მოსარჩელეს რეალურად არ სურდა დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლება 2018 წლის 22 მარტს მიწერილი ელექტრონული შეტყობინებით და აღნიშნული შეტყობინება გაუცნობიერებლად განახორციელა, რეალური შედეგის დადგომის გააზრებისა და აღქმის გარეშე.
11.6. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა შესაძლოა წამოწყებული იქნეს ფორმალურად დასაქმებულის მიერ, თუმცა, ინიცირებული იქნეს დამსაქმებლის მხრიდან ისეთი მიზეზებით, როგორებიცაა: ფსიქოლოგიური ზეწოლა, სახელფასო და სამუშაო პირობების გაუარესება, დამსაქმებლის მიერ შრომითი ხელშეკრულების პირობების რეგულარული დარღვევა. შესაბამისად, დაუშვებელია დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება, თუნდაც, მისი პირადი სურვილის საფუძველზე, თუ არ იქნება შესწავლილი სათანადოდ განმაპირობებელი გარემოებები.
11.7. მოცემულ შემთხვევაში, დამსაქმებელი ვალდებული იყო, გაეთვალისწინებინა ის გარემოება, რომ დასაქმებული 2006 წლიდან მუშაობდა კომპანიაში, მისი ხელფასი დამაკმაყოფილებელი იყო და ამასთან, მის მიერ დამსაქმებლისადმი წარდგენილი ორი განცხადება - სამსახურიდან წასვლისა და შვებულების მოთხოვნის შესახებ ერთმანეთთან ლოგიკურ კავშირში არ იყო, კომპანიას უნდა გამოერკვია დასაქმებულის მხრიდან გამოვლენილი ნების ნამდვილობა. ამასთან, დამსაქმებელს უნდა გამოერკვია კავშირი ხომ არ ჰქონდა მოსარჩელის სამსახურიდან წასვლის თაობაზე განცხადების წარდგენას დამსაქმებლის ნებასთან, რომ აპელანტს, როგორც გამოცდილ კადრს, რეგიონალური მენეჯერის ფუნქციები განეხორციელებინა, რაზედაც იგი თანახმა არ იყო.
11.8. ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან და შეფასებიდან გამომდინარე, იმ პირობებში, როდესაც სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ დასაქმებულის ნება სამსახურიდან წასვლის თაობაზე არ იყო მისი ნამდვილი ნება, რომელიც გამოხატული იქნებოდა შესაბამის პირობებში, რაც გამორიცხავდა ნების ნამდვილობის ეჭვქვეშ დაყენების შესაძლებლობას და ასევე, იმის გათვალისწინებით, რომ დასაქმებული კომპანია სადავო ბრძანების გამოცემისას არ მოქმედებდა კეთილსინდისიერად, ვინაიდან, მან სათანადოდ არ გამოიკვლია ყველა ის მიზეზი, რამაც განაპირობა დასაქმებულის მიერ სამსახურიდან წასვლის შესახებ ელექტრონული შეტყობინების გაგზავნა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობდა სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი (სსკ-ის 54-ე მუხლი).
11.9. სააპელაციო სასამართლომ სშკ-ის 38.8-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ მოსარჩელის პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენა შესაძლებელია, რის გამოც აღნიშნულ ნაწილში არსებობდა აპელანტის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი და დასაქმებული აღდგენილ იქნა კომპანიის რეგიონული მენეჯერის თანამდებობაზე.
11.10. სააპელაციო სასამართლომ სშკ-ის 44-ე, 32.1-ე მუხლებსა და სსკ-ის 408.1-ე მუხლზე დაყრდნობით მიუთითა, რომ ვინაიდან არსებობს სადავო ბრძანებისა და აპელანტის სამსახურში აღდგენის წინაპირობები, ასევე, ამ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების თანმდევია იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველიც, თუმცა, სასამართლომ აღნიშნულ ნაწილში სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა. განსახილველ საქმეზე უდავოდ არის დადგენილი, რომ დასაქმებულის ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება 1 500 ლარი იყო, რაზედაც მას ერიცხებოდა ბონუსები 2 500 ლარამდე, თუმცა, იმის გათვალისწინებით, რომ აპელანტის შრომის ანაზღაურება განისაზღვრებოდა 1 500 ლარით, სააპელაციო სასამართლომ მიზანშეწონილად მიიჩნია, რომ დამსაქმებელ კომპანიას, დასაქმებულის სასარგებლოდ, იძულებითი განაცდურის სახით თვეში 1 500 ლარის ანაზღაურება დაკისრებოდა.
12. მოპასუხის საკასაციო საჩივრის საფუძვლები
12.1. მოპასუხემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილება და დასაქმებულის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა. ასევე, კასატორმა გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 8 აგვისტოს განჩინება გადაწყვეტილების ნაწილობრივ დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევის თაობაზე.
12.2. კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ ერთგვაროვან პრაქტიკას ეწინააღმდეგება, კერძოდ, #ას-1221-2018 და #ას-601-601-2018 განჩინებებს.
12.3. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია დადგენილად, დასაქმებულის მიერ გამოვლენილი ნება ანაზღაურებადი შვებულების მოთხოვნის შესახებ, დაუსაბუთებლად მიანიჭა ამ ნებას უპირატესობა იმავე დღეს გამოვლენილ მეორე ნებასთან (სამსახურიდან წასვლის თაობაზე) მიმართებით. სასამართლომ მოწმეთა - გ. ა-ისა და ნ. ტ-ძის სათანდოდ ჩვენებები არ შეაფასა, საკითხი კომპლექსურად არ განიხილა, რითაც სსსკ-ის 102-105 მუხლების დანაწესები დაარღვია.
12.4. კასატორმა აღნიშნა, რომ უმართებულოდ დაადგინა სააპელაციო სასამართლომ, თითქოს აპელანტი 2018 წლის 23 მარტიდან შვებულებაში იმყოფებოდა. ამასთან, დასაქმებულმა დამსაქმებელს სამსახურიდან წასვლის შესახებ 2018 წლის 22 მარტს 7:17 საათზე აცნობა, ხოლო შვებულების მოთხოვნის შესახებ - 2018 წლის 22 მარტს - 5:21 საათზე.
12.5. უდავოდაა დადგენილი, რომ დასაქმებულის მიერ გამოვლენილ სამსახურიდან წასვლის შესახებ ნებას მყისიერად გამოეხმაურა დამსაქმებელი (ე. ბ-ძე) და დასაქმებულს შეხვედრა შესთავაზა, რათა გადაეფიქრებინა დასაქმებულისათვის მიღებული გადაწყვეტილება. აღნიშნული ქმედებით დამსაქმებელმა ეჭვი შეიტანა დასაქმებულის მიერ გამოვლენილი ნების სუბიექტურ მხარეში, კერძოდ, რამდენად ასახავდა იგი მოსარჩელის ნამდვილ სურვილს და დაიწყო მის მიერ გამოვლენილი ნების კვლევა.
12.6. კასატორისათვის გაუგებარია, თუ შვებულების მოთხოვნის შესახებ გამოვლენილი ნება დასაქმებულის ნამდვილ სურვილს შეესაბამებოდა, რატომ არ შეატყობინა ამ ფაქტის შესახებ მან დამსაქმებელს - ენრიკო ბერიძეს, მაშინ როდესაც როგორც 22 მარტის, ასევე, 28 მარტის წერილებში აპელანტი მიმოიხილავს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მოტივაციას და არსად ახსენებს მის სურვილს შვებულებაში გასვლის შესახებ, პირიქით, მის მიერ გამოვლენილი ნება ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში მიმართულია შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ.
12.7. კასატორმა გ. ა-ის ჩვენებაზე მიუთითა, რომლითაც დგინდება, რომ 2018 წლის 22 მარტს დასაქმებული მივიდა მასთან და აცნობა სამსახურიდან წასვლის თაობაზე მისი სურვილის შესახებ, იკითხა მიეცემოდა თუ არა მას გამოუყენებელი შვებულების თანხა, კომპანიაში მოქმედი სტანდარტის მიხედვით აუცილებელი იყო შვებულების მოთხოვნის დაფიქსირება, რაც აპელანტმა გააკეთა კიდეც, ხოლო გ. ა-მა დაპირებისამებრ დაადასტურა მოთხოვნა.
13. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
13.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით დამსაქმებლის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დამსაქმებლის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:
14. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
15. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.
16. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:
ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.
18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.
19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
20. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია და საკასაციო სასამართლო იზიარებს დასკვნას, რომ კასატორმა არამართლზომიერად გაათავისუფლა მოსარჩელე სამსახურიდან, ხოლო საპირისპირო, სამართლებრივად ვარგისი მტკიცებულებებით ვერ დაადასტურა.
21. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორმა დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნა სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტს დააფუძნა და განმარტა, რომ დასაქმებულმა თავად ისურვა დაკავებული თანამდებობის დატოვება (პირადი განცხადება). კასატორის განმარტებით, მოსარჩელემ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადება შვებულების მოთხოვნის შესახებ განცხადების შემდეგ დაწერა, რაც იმას ნიშნავს, რომ გაცნობიერებული ჰქონდა ის შედეგი რაც, მის განცხადებას მოჰყვებოდა. საკასაციო სასამართლო კასატორის ამ პრეტენზიას არ იზიარებს და განმარტავს, რომ საქმის მასალებით საწინააღმდეგო დასტურდება, დასაქმებულმა სამსახურიდან წასვლის შეტყობინება 2018 წლის 21 მარტს 23:17:53 საათზე გაუგზავნა უფროსსა და თანამშრომლებს (ს.ფ. 67), რაზეც ენრიკო ბერიძისაგან მიიღო შეთავაზება, რომ ამ საკითზე უნდა ესაუბრათ, 22.03.2018 წ., 00:42 საათზე (ს.ფ. 104), ხოლო 2018 წლის 23 მარტს, დასაქმებულმა მოითხოვა შვებულებაში გასვლა (ს.ფ. 82), რაც იმავე დღესვე დაუდასტურდა. აქედან გამომდინარე, დამსაქმებლისათვის ცნობილი იყო, რომ 2018 წლის 23 მარტიდან დასაქმებული კუთვნილ ანაზღაურებად შვებულებაში იმყოფებოდა. სწორედ ამიტომ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო განცხადების არსებობის პირობებში, როდესაც დასაქმებულმა შვებულება უფრო გვიან მოითხოვა და დაუდასტურდა კიდეც, ანუ შვებულებაში გასვლა იქამდე დაუდასტურდა, ვიდრე გაირკვეოდა სამსახურიდან წასვლის მოთხოვნის შესახებ საკითხი, უპირატესობა შვებულების მოთხოვნის შესახებ განცხადებას მიენიჭა. სწორედ იმიტომ, რომ დამსაქმებლისათვისაც კი გაუგებარი იყო, თუ რატომ უნდა დაეწერა მოსარჩელეს სამსახურიდან წასვლის შესახებ განცხადება და მას შვებულებაში გასვლის მოთხოვნა დაუდასტურა, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მართებულია დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, მისი პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება შრომის ანაზღაურების ოდენობის ფარგლებში (სშკ-ის 38.8-ე მუხლი).
22. ზემოხსენებულ პუნქტში ასახული მსჯელობიდან გამომდინარე დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია იმასთან დაკავშირებით, რომ დამსაქმებელმა სრულყოფილად გამოიკვლია დასაქმებულის ნება სამსახურიდან წასვლის თაობაზე.
23. კასატორის პრეტენზია იმასაც ეხება, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ერთგვაროვან პრაქტიკას ეწინააღმდეგება და კონკრეტულ საქმეებს უთითებს. ამ შედავებასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კასატორის ეს აპრეტენზიაც დაუსაბუთებელია, რადგან საქმეში #ას-1221-2018 საკასაციო სასამართლომ მოცემული საქმისგან განსახვავებული ფაქტობრივი გარემოებების მქონე საქმე განიხილა, საქმეში წარმოდგენილი იყო დასაქმებულის პირადი განცხადება სამსახურიდან წასვლის შესახებ ჯანმრთებლობის მდგომარეობის გამო, ამასთან ყოფილი დასაქმებულის მიმართ მიმდინარეობდა სისხლის სამართლის გამოძიება. რაც შეეხება საქმეს #ას-601-601-2018, საკასაციო სასამართლომ ნამდვილად მიიჩნია დასაქმებულის ნება სამსახურიდან წასვლის შესახებ, რადგან დასაქმებული იყო ექიმი და მას საქმიანობის ლიცენზია ჰქონდა შეჩერებული. არც ერთ დასახელებულ საქმეში არ ყოფილა განსახილველი საქმის იდენტური შემთხვევა, როდესაც დასაქმებულმა ორჯერ გამოავლინა ნება, სამსახურიდან წასვლის შესახებ და შვებულების მოთხოვნის თაობაზე, რაც (ეს უკანასკნელი) მას დაუდასტურდა კიდეც სამსახურის უფლებამოსილი პირის მიერ. საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკა მიუთითებს იმაზე, რომ დასაქმებულის ნების კვლევისას თუ აღმოჩნდება, რომ გამოვლენილი ნება არ შეესაბამება დასაქმებულის ნამდვილ სურვილს, პირადი განცხადების მიუხედავად, სასამართლო იღებს გადაწყვეტილებას დასაქმებულის პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენის შესახებ (შდრ. #ას-951-901-2015, 19.01.2016წ.).
24. რაც შეეხება, კასატორის მოთხოვნას სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 8 აგვისტოს განჩინების, გადაწყვეტილების ნაწილობრივ დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევის თაობაზე, გაუქმების შესახებ, საკასაციო სასამართლო კასატორის დაუსაბუთებელი მოთხოვნისა (მას ამ ნაწილში საკასაციო პრეტენზია არ წარმოუდგენია) და სსსკ-ის 268-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე მიიჩნევს, რომ კასატორის ამ მოთხოვნას სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა, რადგან დამსაქმებლის საკასაციო საჩივარი არ არის დაშვებული არსებითად განსახილველად და სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება უცვლელად უნდა დარჩეს.
25. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეზე განმარტა: „საქართველოში განხორციელებული შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ დასაქმებულის უფლებების დაცვა იყო, ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ შრომის სამართალი დაკავშირებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან და თითოეული დასაქმებულის საქმის ინდივიდუალური შეფასებისას გამოყენებული უნდა იქნეს ე.წ. „favor prestatoris“ პრინციპი, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს. სწორედ აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას, საჭიროა დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტში“ (იხ. სუსგ # ას-941-891-2015, 29.01.2016წ.).
26. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა (დამსაქმებელმა კომპანიამ) ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.
27. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. სს "გ." საკასაციო საჩივრები, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. სს "გ." (ს/კ 201991…) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 2700 ლარის (საგადახდო დავალება N1, გადახდის თარიღი 2019 წლის 15 აგვისტო), 70% – 1890 ლარი და 300 ლარის (საგადახდო დავალება N6, გადახდის თარიღი 2019 წლის 1 აგვისტო), 70% – 210 ლარი ;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე