№ას-1173-1093-2017 29 დეკემბერი, 2017 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – ა(ა)იპ ქ.თბილისის #212 საბავშვო ბაგა-ბაღი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – თ.გ–ძე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 22 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ქ. თბილისის N212 საბავშვო ბაგა-ბაღი (შემდეგში: მოპასუხე, კასატორი, დამსაქმებელი ან საბავშვო ბაგა-ბაღი) ასაჩივრებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 22 ივნისის განჩინებას, რომლითაც ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება. ამ გადაწყვეტილებით, თ.გ–ძის (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი ან დასაქმებული) სარჩელი დაკმაყოფილდა. სასამართლომ ბათილად ცნო დამსაქმებლის 2016 წლის 17 თებერვლის N02/004 ბრძანება მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ და მოსარჩელე დირექტორის მოადგილის თანამდებობაზე აღადგინა; მოპასუხეს იძულებითი განაცდურის -1943 ლარის ანაზღაურებაც (საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი გადასახადების ჩათვლით) დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ.

2. საკასაციო პრეტენზია შემდეგ გარემოებებს ეფუძნება:

2.1. კასატორის მტკიცებით, მოსარჩელე 2012 წლიდან 2016 წლამდე მუშაობდა ამ თანამდებობაზე და ამ პერიოდის გამავლობაში აუცილებელი იყო მისი შემოქმედებითი უნარის ამაღლება/გაუმჯობესება და პროფესიული უნარ-ჩვევების ჩამოყალიბება, რაც მოსარჩელემ ვერ შეძლო. უფრო მეტიც, მან მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში არ შეისწავლა საბავშვო ბაგა-ბაღის წესდება, შრომის შინაგანაწესი და ბაგა-ბაღის სტრატეგია. კასატორის მითითებით, სწორედ მოსარჩელის სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისადმი არასათანადო პროფესიული უნარ-ჩვევები იყო კრიტერიუმი, რის საფუძველზეც დამსაქმებელმა საკუთარი დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, სშკ-ის 37-ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის შესატყვისად, მართლზომიერად გაათავისუფლა მოსარჩელე თანამდებობიდან.

2.2. კასატორის მითითებით, დირექტორის შვებულებაში გასვლისთანავე, მოსარჩელე თვითნებურად არ გამოცხადდა სამსახურში. სასამართლომ დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი და არ გაითვალისწინა ის, რომ, როცა გარკვეულ გარემოებას მხარე არ უარყოფს და დადასტურებულია, იგი უნდა შეფასდეს, როგორც დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, მოსარჩელე პროცესზე არ უარყოფდა, რომ დირექტორის 2015 წლის შვებულების დროს, ახსნა-განმარტების გარეშე თავადაც გავიდა უკანონოდ შვებულებაში, რაზეც სასამართლოს არ უმსჯელია.

2.3. კასატორის მტკიცებით, გათავისუფლების ბრძანება ასევე ეფუძნება შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის „ო“ ქვეპუნქტს, რომლის საფუძველზეც გამოიცა 11.02.2016 წლის ოქმი N11 და 12.02.2016 წლის N12 ოქმი. მითითებული დოკუმენტები ადასტურებენ, რომ დამსაქმებელმა დასაქმებულის კვალიფიკაციის საკითხი განიხილა, როგორც პედაგოგიურ სათათბირო ორგანოსთან, ისე - სათათბირო ორგანოსთან ერთად, სადაც შეფასდა მოსარჩელისა პროფესიული უნარ-ჩვევები. სათათბირო ორგანომ ერთხმად მიიღო გადაწყვეტილება მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ, შესაბამისად, დირექტორი არ მოქმედებდა მიკერძოებულად და პირადი ინტერესით.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ-ის) 391-ე მუხლის საფუძველზე, დასაშვებობის შემოწმების მიზნით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

4. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

5. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:

5.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

5.2. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძველი, ანუ სწორად დაადგინა სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტები:

5.2.1. 2012 წლის 11 დეკემბერს მოსარჩელე დამსაქმებელ დაწესებულებაში დირექტორის მოადგილის თანამდებობაზე დაინიშნა. დაკავებულ თანამდებობაზე მოსარჩელის ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგო - 600 ლარით განისაზღვრა (საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი გადასახადების ჩათვლით).

5.2.2. დანიშვნის შემდგომ, მხარეთა შორის შრომითი ურთიერთობა არაერთხელ გაგრძელდა, შრომითი ხელშეკრულების განახლების/ხელახლა დადების საფუძველზე. ბოლო შრომითი ხელშეკრულება დასაქმებულთან 2015 წლის 1 სექტემბერს დაიდო და მისი მოქმედების ვადა 2016 წლის 31 აგვისტოს ჩათვლით განისაზღვრა.

5.2.3. 2016 წლის 17 თებერვალს დამსაქმებლის N02/004 ბრძანებით, საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ და „ო“ ქვეპუნქტების საფუძველზე, მოსარჩელესთან შეწყდა შრომითი ხელშეკრულება.

6. განსახილველ შემთხვევაში, იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, კერძოდ, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლიანობა სშკ-ის 38.8 (სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით) და 44-ე (შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით), ასევე, სსკ-ის 394.1 (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის) და 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლებიდან გამომდინარეობს.

7. სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, პირველ რიგში სასამართლო ამოწმებს, რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას. ამ საკითხის გამორკვევა კი, შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე მიღებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (შდრ. სუსგ №ას-151-147-2016, 19.04.2016). მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლებას საფუძვლად - სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ და „ო“ ქვეპუნქტები დაედო.

8. სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დამსაქმებელს მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება დაკავებულ თანამდებობასთან/შესასრულებელ სამუშაოსთან დასაქმებულის კვალიფიკაციის ან პროფესიული უნარ-ჩვევების შეუსაბამობის შემთხვევაში, შრომითი ხელშეკრულება შეუწყვიტოს დასაქმებულს.

9. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი მოსარჩელის კვალიფიკაციის ან პროფესიული უნარ-ჩვევების მის მიერ დაკავებულ თანამდებობასთან/შესასრულებელ სამუშაოსთან შეუსაბამობის ფაქტობრივ საფუძვლად უთითებს, რომ მოსარჩელეს დასაქმების პერიოდში (2012 წლიდან 2016 წლამდე) უნდა ეზრუნა შემოქმედებითი უნარის ამაღლებასა და პროფესიული უნარ-ჩვევების გაუმჯობესებაზე, თუმცა მოსარჩელემ არათუ განავითარა პროფესული უნარ-ჩვევები, არამედ, დასაქმების მთელი პერიოდის განმავლობაში არ შეისწავლა საბავშვო ბაგა-ბაღის წესდება, შრომის შინაგანაწესი და ბაგა-ბაღის სტრატეგია. კასატორის მითითებით, სწორედ მოსარჩელის უნარ-ჩვევები სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისადმი იყო კრიტერიუმი, რის გამოც გამოიკვეთა მისი სამსახურიდან გათავისუფლების სამართლებრივი საფუძველი.

10. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა არის უკიდურესი ღონისძიება, რომელიც გამოყენებული უნდა იქნეს გამონაკლის და მხოლოდ კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევაში, მყარი საფუძვლის არსებობის პირობებში. საქართველოში განხორციელებული შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ დასაქმებულის უფლებების დაცვა იყო. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ შრომის სამართალი დაკავშირებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან და თითოეული დასაქმებულის საქმის ინდივიდუალური შეფასებისას გამოყენებული უნდა იქნეს ე.წ. “favor prestatoris” პრინციპი, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს. სწორედ აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას, საჭიროა დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტით (შდრ. სუსგ № ას-941-891-2015, 2016 წლის 29 იანვრის განჩინება).

11. ამრიგად, საკასაციო პალატის განსჯის საგანია, გამოირკვეს, ნამდვილად არსებობდა თუ არა დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის შესაწყვეტად სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის გამოყენების წინაპირობები.

11.1. პალატა, უპირველეს ყოვლისა განმარტავს, რომ საპროცესო სამართალწარმოებაში მოქმედი მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი). ნიშანდობლივია, რომ შრომითსამართლებრივი დავები მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეული თავისებურებით ხასიათდება, რასაც მტკიცებულებების წარმოდგენის თვალსაზრისით, დამსაქმებლისა და დასაქმებულის არათანაბარი შესაძლებლობები განაპირობებს. დასაქმებული, რომელიც ,სამსახურიდან უკანონოდ დათხოვნის თაობაზე აპელირებს, ვერ დაადასტურებს სამსახურიდან დათხოვნის უკანონობას. შესაბამისად, მოსარჩელის მითითება მასზე, რომ იგი უკანონოდ გაათავისუფლეს სამსახურიდან, მტკიცების ტვირთს აბრუნებს დამსაქმებლის მხარეს, რომელსაც აკისრებს დასაქმებულის სამსახურიდან მართლზომიერად გათავისუფლების მტკიცების ვალდებულებას (შდრ: სუსგ. საქმე №ას-151-147-2016, 19 აპრილი, 2016 წელი; საქმე №ას-1276-1216-2014, 18 მარტი, 2015 წელი). განსახილველ დავაზეც კასატორი (მოპასუხე) იყო ვალდებული, სათანადო მტკიცებულებებით დაედასტურებინა, რომ მოსარჩელის პროფესიული უნარჩვევები იმდენად შეუსაბამო იყო დაკავებული თანამდებობისთვის, რომ უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენების წინაპირობა არ გამოიკვეთა და გამართლებული იყო შრომითსამართლებრივ ურთიერთობებში უკიდურესად მკაცრი სანქციის, საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძვლით, დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება. პალატის მოსაზრებით, კასატორის მარტოოდენ ზეპირსიტყვიერი აპელირება, რომ მოსარჩელე არ იცნობდა დამსაქმებელი ორგანიზაციის წესდებას, სამუშაო სტრატეგიას, შინაგანაწესს და მისი სამუშაო უნარჩვევები დასაქმების შემდგომ არ გაუმჯობესებულა, არ ქმნის მითითებული საფუძვლით დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლებისთვის შრომის კანონმდებლობის შესატყვის იურიდიულ საფუძველს. მოსარჩელესთან გაფორმებული შრომის ხელშეკრულების (შესასრულებელი სამუშაო აღწერილობის) თანახმად, დასაქმებულს ევალებოდა დირექტორის უფლებამოსილების შესრულება მისი არყოფნისას, დირექტორთან შეთანხმებით ადმინისტრაციული და სხვა ტექნიკური საკითხების ორგანიზება/გადაწყვეტა და დირექტორთან ერთად ბაგა-ბაღის შიდა მონიტორინგი. კასატორი მკაფიოდ არ განსაზღვრავს, ჩამოთვლილი ვალდებულებებიდან კონკრეტულად რომელი ვალდებულების შესრულებას ვერ გაართვა თავი დასაქმებულმა, ვერ მიუთითა დასაქმებულის იმ ქმედებებზე და შესაბამის გარემოებათა დამდგენ იმ მტკიცებულებებზე, რომელიც დაადასტურებდა დასაქმებულის პროფესიული უნარ-ჩვევების იმდაგვარ შეუსაბამობას მასზე დაკისრებული ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულების მიმართ, რაც გამორიცხავდა მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შემდგომ გაგრძელებას. კასატორი მიუთითებს მხოლოდ იმ ფაქტზე, რომ მოსარჩელე არ იცნობდა სამსახურის წესდებას, შინაგანაწესს და სტრატეგიას, თუმცა კასატორის ეს მტკიცება არ ემყარება მტკიცებულებებს და დაუსაბუთებელია. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, დამსაქმებელმა ვერ დაადასტურა დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების კანონზომიერება. ამ დასკვნის გამოტანის საფუძველს კი, ქმნის საქმეზე თანმიმდევრულად დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და დამსაქმებლის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებების დამდგენი მტკიცებულებების უკმარისობა.

11.2. პალატა დამატებით განმარტავს, რომ დასაქმებულის მიერ დაკავებულ თანამდებობასთან/შესასრულებელ სამუშაოსთან კვალიფიკაციის ან პროფესიული უნარ-ჩვევების შეუსაბამობის საფუძვლით ხელშეკრულების შეწყვეტისას, შესაძლებელია კონკრეტულ ინდივიდუალურ შემთხვევაში შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა კანონიერად ჩაითვალოს, როდესაც დამსაქმებელს დასაქმებულის მიმართ გაცემული აქვს შესაბამისი მითითება და წერილობითი გაფრთხილება და დასაქმებული განაგრძობს მოვალეობების არადამაკმაყოფილებლად შესრულებას მას შემდეგ, რაც გასულია შესრულების გასაუმჯობესებლად განსაზღვრული გონივრული ვადა. გასახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოსარჩელე მოპასუხე ორგანიზაციაში 2012 წელს დასაქმდა, მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის ფარგლებში არაერთხელ განახლდა შრომითი ხელშეკრულება, ხოლო ბოლო შრომითი ხელშეკრულება 2015 წლის 1-ელ სექტემბერს დაიდო. მართალია, შრომითი ურთიერთობის ამგვარი განგრძობითი ხასიათი მხარეთა შორის განუსაზღვრელი ვადით დადებული შრომითი ხელშეკრულების დადებაზე მეტყველებს, თუმცა, დავის გადაწყვეტის მიზნებისათვის ყურადღება მისაქცევია ის ფაქტი, რომ დამსაქმებელს დასაქმებულთან შრომითი სახელშეკრულებო ურთიერთობის განმავლობაში, არასდროს გამოუთქვამს პრეტენზია დასაქმებულის კვალიფიკაციისა თუ პროფესიული უნარჩვევების დაკავებულ თანამდებობასთან შეუსაბამობის თაობაზე და მუდმივად ანახლებდა მასთან შრომით ხელშეკრულებას, ბოლო შრომითი ხელშეკრულება კი, მისი სამუშაოდან გათავისუფლებამდე 6 თვით ადრე დაიდო. საკასაციო პალატის განსჯით, დამსაქმებელს, რომლისთვისაც მიუღებელი იყო დასაქმებულის პროფესიული უნარ-ჩვევები, ძნელად წარმოსადგენია დასაქმებულთან ახალი შრომითი ხელშეკრულების დადებით გაეგრძელებინა შრომითი ურთიერთობა ან/და სამ წლიანი შრომითი ურთიერთობის განმავლობაში დასაქმებულის მიმართ ერთხელაც არ შეეფარდებინა დისციპლინური სახდელი სამსახურებრივი მოვალეობების არაჯეროვანი შესრულების გამო. ამასთან, საკასაციო პალატის განსჯით, არასაკმარისი პროფესიული ჩვევა იმთავითვე არ წარმოშობს დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების იურიდიულ შედეგს, დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება წარმოადგენს რა უკიდურეს ღონისძიებას, უპირველეს ყოვლისა, მიზანშეწონილია დასაქმებული ადამიანური რესურსის შენარჩუნების მიზნით, დამსაქმებელმა მიმართოს დასაქმებულის კვალიფიკაციის ამაღლების, პროფესიული მომზადების ან გადამზადების ღონისძიებებს, ან დასაქმებულს შესთავაზოს მისი პოტენციალის შესატყვისი ალტერნატიული სამსახური. სამსახურიდან დათხოვნა გამართლებულია იმ შემთხვევაში, როდესაც დამსაქმებელს არ აქვს ობიექტურად სხვა ალტერნატიული სამსახურის შეთავაზების შესაძლებლობა ან სხვა უფრო მსუბუქი ზომის გამოუყენებლობა მკაფიოდ და საკმარისად არგუმენტირებული და დასაბუთებულია. პალატამ, შეისწავლა რა საქმის გარემოებები, გამოარკვია, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება დამსაქმებლის მხრიდან შესაბამისი ზომების მიღება დასაქმებულის პროფესიული უნარ-ჩვევების გასაუმჯობესებლად ან/და დასაქმებულის მიმართ თანამდებობიდან გათავისუფლებამდე წინმსწრებად უფრო მსუბუქი დისციპლინური სახდელის გამოყენება.

საბოლოოდ, სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის მატერიალურსამართლებრივი საფუძვლის კვლევისას, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორმა ვერ წარმოადგინა დასაშვები საკასაციო პრეტენზია და იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებას, რომლის მიხედვითაც, დამსაქმებელმა თავისი მტკიცების ტვირთი მუშაკის არაკვალიფიციურობასა და არაკომპეტენტურობასთან დაკავშირებით სათანადოდ ვერ დაასაბუთა და სსკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის გამოყენების მართლზომიერება ვერ დაადასტურა.

11.3. კასატორის ერთ-ერთი პრეტენზია ისაა, რომ დირექტორის შვებულებაში გასვლისთანავე, მოსარჩელე თვითნებურად არ გამოცხადდა სამსახურში. მითითებულ გარემოებასთან მიმართებით, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ მოპასუხის მიერ მითითებული ფაქტი, შესაძლებელია, მიჩნეულიყო დასაქმებულის მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობებისა და დაკისრებული ვალდებულებების დარღვევად/შეუსრულებლობად, მაგრამ მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველს გათავისუფლების ბრძანების თანახმად, წარმოადგენდა არა დასაქმებულის მიერ ხელშეკრულებითა და წესდებით გათვალისწინებული ვალდებულებების დარღვევა, არამედ დასაქმებულის პროფესიული უნარ-ჩვევების შუსაბამობა დაკავებულ თანამდებობასთან, შესაბამისად, მოპასუხის მიერ მითითებული ეს გარემოება გავლენას ვერ მოახდენს ამ დავის სამართლებრივ შედეგზე და დადასტურების შემთხვევაშიც ვერ დაედება საფუძვლად სარჩელის უარყოფას.

12. დამსაქმებელი დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლად სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტთან ერთად ამავე მუხლის „ო“ ქვეპუნქტსაც მიუთითებს, შესაბამისად საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს ამ საფუძვლით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის მართლზომიერების შეფასებაც წარმოადგენს.

12.1 სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ო“ ქვეპუნქტის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია სხვა ობიექტური გარემოება, რომელიც ამართლებს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას.

12.2. აღნიშნული ნორმით გათვალისწინებული საფუძვლით შრომითი ხელშეკრულების მოშლისთვის აუცილებელია, რომ შრომითი ხელშეკრულების მოშლის საფუძველი განსხვავდებოდეს იმავე მუხლში მითითებული სხვა საფუძვლისაგან. ამასთან, ეს საფუძველი არ უნდა იყოს დამოკიდებული დამსაქმებლის სუბიექტურ ნებაზე და ობიექტურად, ნეიტრალური დამკვირვებლის შეხედულებითაც წარმოადგენდეს საკმარის მიზეზს შრომითი ხელშეკრულების მოშლისათვის. პალატის განსჯით, ხელშეკრულების მოშლით დამდგარ ფაქტობრივ შედეგს ხელშეკრულების შენარჩუნებით დამდგარ ფაქტობრივ შედეგთან შედარებით უპირატესობა უნდა ჰქონდეს.

12.3. კასატორი სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ო“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული „სხვა ობიექტური გარემოების“ არსებობის ფაქტობრივ საფუძვლად უთითებს იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეს არ გააჩნდა სამუშაოს შესრულების შესატყვისი პროფესიული უნარ-ჩვევები. ამ საკითხის განხილვის მიზნით, შეიკრიბა დაწესებულების სათათბირო ორგანო, რომელმაც ერთხმად დაადგინა სადავო ფაქტი. შესაბამისად, კასატორის განსჯით, მოსარჩელის პროფესიული უუნარობა არა დაწესებულების დირექტორის სუბიექტურ აღქმას, არამედ ობიექტურად შეფასებულ გარემოებას წარმოადგენდა.

12.4. საკასაციო პალატა კასატორის ამ მსჯელობას ვერ გაიზიარებს, ჯერ ერთი, კასატორის მიერ მითითებული საფუძველი არ განსხვავდება სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ქვეპუნქტით გასაზღვრული საფუძვლისგან და, მეორეც, დამსაქმებლის მიერ მოხმობილი პედაგოგთა და დამსაქმებლის სათათბირო ორგანოს ოქმები, არ წარმოადგენს იმ მტკიცებულების ძალის მქონე დოკუმენტს, რომელიც ობიექტურად გაამართლებდა დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებას. მითითებული ოქმები არ შეიცავს ზუსტ მითითებას, თუ რაში გამოიხატებოდა მოსარჩელის პროფესიული უუნარობა და რომელი მტკიცებულების საფუძველზე დგინდებოდა შესაბამისი გარემოება, ამასთან საგულისხმოა, რომ ამ ოქმში მითითებული არცერთი პედაგოგი და სათათბირო ორგანოს წევრი მოწმის სტატუსით არ გამოკითხულა სამართალწარმოების პროცესში.

13. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, დამსაქმებელს, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ობიექტური, ხელშეკრულების მოშლისათვის საკმარისი საფუძველი არ გააჩნდა და მისი სადავოდ გამხდარი ქმედება ეწინააღმდეგება მხარეებს შორის უფლება-მოვალეობათა კეთილსინდისიერად განხორციელების პრინციპს.

14. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ განხილულია ყველა ის ფაქტობრივი წანამძღვარი, რომელიც სშკ-ის 37-ე და 38-ე მუხლებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელია. საკასაციო პალატის განმარტებით, რამდენადაც მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში სარჩელი დაკმაყოფილდა, დავაზე გამოიკვეთა თანმდევი სასარჩელო მოთხოვნების (სამუშაოზე აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება) დაკმაყოფილების წინაპირობებიც.

15. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგ. საქმე№ას-1276-1216-2014, 18 მარტი, 2015. საქმე №ას-510-483-2015, 9 ივნისი, 2016 წელი).

16. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

17. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

18. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, ხოლო კასატორს გადახდილი აქვს საკასაციო სამართალწარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარი, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300.00 ლარის, საგადახდო დავალება #1501485531, გადახდის თარიღი 31.07.2017), 70% – 210.00 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 391-ე მუხლებით, 401-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა(ა)იპ ქ.თბილისის #212 საბავშვო ბაგა-ბაღის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ა(ა)იპ ქ.თბილისის #212 საბავშვო ბაგა-ბაღს (ს/კ 211351721) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300.00 ლარის, საგადახდო დავალება #1501485531, გადახდის თარიღი 31.07.2017) 70% – 210.00 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე.გასიტაშვილი