№ას-456-438-2016 31 მაისი, 2017 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/ მოსამართლეები:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

პაატა ქათამაძე (მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - სს „ს.ბ–ი“

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - თ.მ–ი

გასაჩივრებული განჩინებები – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 მარტის განჩინება და ამავე სასამართლოს 2016 წლის 21 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. თ.მ–ი (შემდეგში - დასაქმებული, მოსარჩელე) 2013 წლის 18 ნოემბრიდან მუშაობდა სს ,,ს.ბ–ის“ (შემდეგში - დამსაქმებელი, ბანკი, აპელანტი, კასატორი) ფოთის სერვისცენტრის ბანკირად და მისი ხელზე ასაღები ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგო 880 ლარი იყო.

2. 2015 წლის 17 ივლისს დასაქმებული სამსახურში არ გამოცხადდა. მან დამსაქმებელს შეატყობინა, ავადმყოფობის გამო, სამსახურში გამოცხადების შეუძლებლობისა და და ერთდღიანი შვებულებით სარგებლობის შესახებ.

3. მოპასუხის 2015 წლის 11 აგვისტოს ბრძანებით, მოსარჩელეს 2015 წლის 15 აგვისტოდან შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, თანამშრომლის კორპორაციული სახელმძღვანელოს 2.1.11 და 2.1.15 პუნქტების დარღვევისათვის.

4. 2015 წლის 25 აგვისტოს მოსარჩელემ მოპასუხეს მიმართა წერილით, შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, წერილობით დაესაბუთებინა შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ფაქტობრივი საფუძველი. მოპასუხეს წერილზე პასუხი არ გაუცია.

5. დასაქმებულმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა:

5.1. შრომითი ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის თაობაზე 2015 წლის 11 აგვისტოს ბრძანების ბათილად ცნობა;

5.2. პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენა;

5.3. იძულებითი განაცდურის - გათავისუფლების დღიდან სამუშაოზე აღდგენამდე თვეში 880 ლარის ანაზღაურება.

6. მოსარჩელის მტკიცებით, შრომითი ხელშეკრულება შეუწყდა უკანონოდ. მას არ დაურღვევია შინაგანაწესი და არ ჩაუდენია დისციპლინური გადაცდომა. 2015 წლის 17 ივლისს სამსახურში გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო ავადმყოფობით. შინაგანაწესის თანახმად, ავადმყოფობის შემთხვევაში, ავადმყოფობის დამადასტურებელი საბუთის წარდგენის გარეშე, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა წელიწადში მხოლოდ 10 დღით ესარგებლა ანაზღაურებადი შვებულებით. ამდენად, მოპასუხე ვალდებულია, აღადგინოს სამსახურში და აუნაზღაუროს ზიანი იძულებით განაცდურის სახით.

7. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო. მან წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი და მიუთითა, რომ მოსარჩელემ დაარღვია კორპორაციული სახელმძღვანელოს 2.1 მუხლი, კერძოდ, მან შინაგანაწესით დადგენილი შეღავათის, მოკლევადიანი, დამატებითი შვებულების მიღების მიზნით, დამსაქმებელს უზუსტო, ცრუ ინფორმაცია მიაწოდა ავადმყოფობის შესახებ, რაც თანამშრომლის კორპორაციული სახელმძღვანელოს შესაბამისად, უხეში დარღვევაა. შესაბამისად, მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულება შეწყდა კანონიერად.

8. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილებით:

- სარჩელი დაკმაყოფილდა;

- ბათილად იქნა ცნობილი ბანკის გენერალური დირექტორის მოადგილის 2015 წლის 11 აგვისტოს №452-კ ბრძანება დასაქმებულთან შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ;

- დასაქმებული აღდგენილ იქნა პირვანდელ - ფოთის სერვისცენტრის ფიზიკური პირების ბანკირის თანამდებობაზე;

- მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის - 3520 ლარის გადახდა.

8.1. სასამართლომ მიუთითა, რომ თანამშრომლების კორპორაციული სახელმძღვანელოს თანახმად, დასაქმებულს, ავადმყოფობის შემთხვევაში, ავადმყოფობის დამადასტურებელი ცნობის წარდგენის გარეშე, უფლება აქვს, ისარგებლოს ერთდროულად არაუმეტეს 5 დღის შვებულებით ბანკის მენეჯერის თანხმობის გარეშე. მოსარჩელემ ბანკის მენეჯერს შეატყობინა, რომ ავადმყოფობის გამო იღებდა ერთდღიან შვებულებას და არ გამოცხადდა სამსახურში, ამასთან, არ წარუდგენია ავადმყოფობის დამადასტურებელი ცნობა.

8.2. სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელის მიერ დამსაქმებლის მოტყუებისა და ერთდღიანი შვებულების არამიზნობრივად გამოყენების დამადასტურებელი მტკიცებულება მოპასუხემ ვერ წარადგინა, ხოლო მოსარჩელის მიერ ავადმყოფობის დამადასტურებელი ცნობის წარმოუდგენლობა ამ ფაქტს ვერ ადასტურებდა, რამდენადაც კორპორაციული სახელმძღვანელოს მიხედვით, ამგვარი შვებულების გამოყენება დასაქმებულს შეუძლია ისეთი ავადმყოფობის დროს, რომელიც არ საჭიროებს რაიმე ცნობით დადასტურებას.

8.3. სასამართლომ განმარტა, რომ შვებულების მოტყუებით, არამიზნობრივად გამოყენების შემთხვევაშიც კი, ის არ შეიძლება შეფასებულიყო როგორც მძიმე, უხეში გადაცდომა, რადგან მოპასუხეს არ მიუთითებია დასაქმებულის გადაცდომით გამოწვეულ მძიმე შედეგზე, რის გარეშეც შეუძლებელია მოსარჩელის ქმედების დაკვალიფიცირება უხეშ დარღვევად.

8.4. ბანკის თანამშრომლის კორპორაციული სახელმძღვანელოს მიხედვით, დასაქმებულის მიერ დისციპლინური გადაცდომისათვის გათვალისწინებულია ისეთი ზომების გამოყენება, როგორიცაა: გაფრთხილება, საყვედური, სასტიკი საყვედური და ჯარიმა. სასამართთლომ მიუთითა, რომ თუ მოპასუხე დაადგენდა მოსარჩელის მიერ შვებულების არამიზნობრივად, მოტყუების გზით გამოყენების ფაქტს, მას შეეძლო, ზემოაღნიშნული დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომისათვის მიემართა და არ დაეშვა დასაქმებულის უპირობოდ გათავისუფლება სამსახურიდან ისეთი გადაცდომისათვის, რომელიც არ არის უხეში და მძიმე.

9. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით.

9.1. აპელანტის მითითებით, მხარეთა მიერ წინასწარ იყო შეთანხმებული და დასაქმებულისთვის წინასწარ ცნობილი, რომ დადგენილი შეღავათების მიღების მიზნით (მათ შორის - შვებულების მიღების მიზნით) დამსაქმებლისთვის განზრახ ყალბი ან უზუსტო ინფორმაციის მიწოდება უხეშ დარღვევად მიიჩნეოდა, კერძოდ, 2013 წლის 18 ნოემბრის შრომითი ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენდა შინაგანაწესი, რაც მოიცავს ,,თანამშრომლების კორპორაციულ სახელმძღვანელოსაც“. სწორედ თანამშრომლების კორპორაციული სახელმძღვანელოს მე-2 თავის 2.1 მუხლის (თანამშრომლის სავალდებულო ქცევის წესები) 2.1.11 (არ დაუშვას ფაქტების განზრახ დამახინჯება და ტყუილი განცხადებებსა და მოქმედებებში) და 2.1.15 პუნქტები (დადგენილი შეღავათების მიღების მიზნით არ განახორციელოს დამსაქმებლისათვის განზრახ ყალბი ცნობების ან უზუსტო ინფორმაციის მიწოდება) დაარღვია მოსარჩელემ: ავადმყოფობის შესახებ ცრუ ინფორმაცია მიაწოდა უშუალო მენეჯერს და ამით მიიღო შეღავათი.

9.2. დასაქმებულის გადაცდომა რომც არ ყოფილიყო უხეში დარღვევა, იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მის მიმართ უკვე გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა (გაფრთხილება), შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ბანკი უფლებამოსილი იყო, შეეწყვიტა შრომითი ხელშეკრულება.

9.3. სასამართლომ 26.11.2015 წლის განჩინებით დაუშვებლად ცნო და საქმიდან ამოიღო მტკიცებულება - სატელეფონო მიმოწერა, რომლითაც დასტურდებოდა ის ფაქტები, რომ დასაქმებულმა ამ გზით შეატყობინა დამსაქმებელს სამსახურში გამოცხადების შეუძლებლობისა და მისი მიზეზების შესახებ, აგრეთვე, ის გარემოება, რომ მენეჯერმა საეჭვოდ მიიჩნია დასაქმებულის მიერ მიწოდებული ინფორმაცია და ექიმის მიერ გაცემული ცნობის წარდგენა მოსთხოვა. ეს მიმოწერა ცხადყოფს, რომ დასაქმებულმა დამსაქმებელს არასწორი ინფორმაცია მიაწოდა.

10. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 21 მარტის განჩინებით - სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

10.1. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ გარემოებებსა და მათ სამართლებრივ შეფასებებთან დაკავშირებით და დამატებით მიუთითა, რომ მოსარჩელეს არ ჰქონდა ექიმის ცნობის წარდგენის ვალდებულება. მოპასუხემ კი, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ვერ დაამტკიცა, რომ დასაქმებული არ იყო ავად. მით უფრო, როცა მოტყუებისა და შვებულების არამიზნობრივად გამოყენების ფაქტის მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ბრძანების გამომცემ მხარეს აწევდა.

10.2. პალატამ შეუძლებლად მიიჩნია მოსარჩელის მიერ საზღვრის კვეთის შესახებ ინფორმაციის საფუძველზე იმ ფაქტის დადასტურება, რომ მოსარჩელეს ჯანმრთელობა არ ჰქონდა გაუარესებული.

10.3. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მოსარჩელის მიერ დამსაქმებლის მოტყუებისა და შვებულების არამიზნობრივად გამოყენების უტყუარად დადასტურების შემთხვევაშიც კი, საქართველოს კანონმდებლობითა და საერთაშორისო აქტებით დადგენილი ნორმებიდან გამომდინარე, მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა არათანაზომიერი ღონისძიება იყო, რადგან საქმის მასალებიდან გამომდინარე, მოსარჩელის ქმედებით მოპასუხეს ზიანი არ მისდგომია.

10.4. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა მტკიცებულების ე.წ. „მიმოწერის“ საქმეზე დართვის კანონშეუსაბამობის თაობაზე, მისი ავთენტურობის საეჭვოობის გამო. პალატამ მიუთითა, რომ ნაბეჭდი სახით ფურცელზე წარმოდგენილი გაურკვეველი ამონაწერი, სადაც მითითებულია სახელი, გვარი, ტელეფონის ნომერი, მიმოწერის ტექსტის შინაარსი, წუთი, წამი და თარიღი, არის ადვილად მოსაპოვებელი, ხელმისაწვდომი მტკიცებულების სახე და მისი შექმნა ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის შესაძლებელია. იმ ფაქტის დადასტურება, რომ ნამდვილად არსებობდა ამ ტიპის მიმოწერა მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის, მხოლოდ ამ ამონაწერით შეუძლებელია. შესაბამისად, ის, როგორც არაავთენტური, უვარგისი მტკიცებულება, ვერაფერს შემატებდა საქმეს. მით უფრო, რომ სხვა შუამდგმლობა ამ მიმოწერის ნამდვილობის დასადასტურებლად მოპასუხეს არ წარუდგენია. ზემოაღნიშნულის გამო, საოქმო განჩინებით წარდგენილი მტკიცებულებები არ დაერთო საქმეს.

11. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხემ საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

11.1. სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებები, მათ შორის, ცნობა მოსარჩელის მიერ საზღვრის კვეთის შესახებ.

11.2. სასამართლომ არ შეაფასა არც დასაქმებულსა და მენეჯერს შორის სატელეფონო მიმოწერა, რომლითაც უდავოდ დასტურდება დასაქმებულის მიერ დამსაქმებლის არასწორი ინფორმაციის მიწოდება.

11.3. სასამართლომ ასევე არასწორად შეაფასა მტკიცებულება, რომლითაც დასტურდება, რომ დასაქმებულის მიმართ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა - გაფრთხილება. 2014 წლის 2 დეკემბერს მოსარჩელეს მიეცა გაფრთხილება მომხმარებლის იდენტიფიკაციის პროცედურის დარღვევის გამო. შესაბამისად, მოსარჩელეს ხელშეკრულება მეორე გადაცდომის გამო შეუწყდა.

12. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2016 წლის 28 ივლისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ-ის) 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

13. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

14. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

15. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ბრძანების ბათილად ცნობისა და უფლებრივი რესტიტუციის შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 პუნქტი (სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით) და 44-ე (შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით), ასევე, სსკ-ის 394.1 (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება) და 408.1-ე (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლებიდან გამომდინარეობს.

16. კასატორის ძირითადი პრეტენზია ქვედა ინსტანციების მიერ ფაქტობრივ გარემოებათა არასწორად დადგენასა და მტკიცების ტვირთის არასწორად განაწილებას უკავშირდება. პალატა განმარტავს, რომ შრომითსამართლებრივი დავა მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეული თავისებურებით ხასიათდება, კერძოდ, მოსარჩელის აპელირება, რომ იგი უკანონოდ გაათავისუფლეს სამსახურიდან, მტკიცების ტვირთს აბრუნებს და დამსაქმებელს დასაქმებულის სამსახურიდან მართლზომიერად გათავისუფლების მტკიცების ვალდებულებას აკისრებს. მტკიცების ტვირთის ამგვარ განაწილებას, მტკიცებულებების წარდგენის თვალსაზრისით, დამსაქმებლისა და დასაქმებულის არათანაბარი შესაძლებლობები განაპირობებს.

17. მოპასუხე მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლად ამ უკანასკნელის მიერ ვალდებულების დარღვევაზე მიუთითებს, შესაბამისად, დასაქმებულის არასათანდო ქცევა, კერძოდ კი, მოკლევადიანი დამატებით შვებულების მიღების მიზნით, დამსაქმებლისათვის უზუსტო ინფორმაციის მიწოდება, სწორედ ამ უკანასკნელმა უნდა ამტკიცოს. მით უფრო, რომ დამსაქმებელმა არ შეასრულა სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-5 ნაწილით (დამსაქმებელი ვალდებულია, დასაქმებულის მოთხოვნის წარდგენიდან 7 კალენდარული დღის ვადაში წერილობით დაასაბუთოს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი) გათვალისწინებული ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლების თაობაზე დასაბუთებული წერილის დასაქმებულისათვის გადაცემის ვალდებულება.

18. პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ სადავო ფაქტობრივი გარემოების - 2015 წლის 17 ივლისს მოსარჩელის ავადმყოფობის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება ექიმის ცნობაა და არა - საზღვრის კვეთის შესახებ ცნობა, ჯერ ერთი, იმიტომ, რომ საზღვარი შესაძლოა, ავადმყოფმაც გადაკვეთოს, თუნდაც სამკურნალო მიზნებისათვის და მეორეც, ექიმის ცნობა ამგვარი გარემოების დამადასტურებელ საბუთად მხარეებმა თავადვე განსაზღვრეს (კორპორაციული სახელმძღვანელო 2.7.3.2.2. პუნქტის თანახმად, ბანკს უფლება აქვს, დასაქმებულს ექიმის ცნობა მოსთხოვოს, თუ დასაქმებულის მიერ შვებულების გამოყენების მიზნობრიობას საეჭვოდ მიიჩნევს).

19. მოპასუხის პოზიცია, რომ „თანამშრომლების კორპორატიული სახელმძღვანელოს“ (შრომითი ხელშეკრულების 2.1.1. პუნქტით დადგენილია, რომ სახელმძღვანელო წარმოადგენს ხელშეკრულების შემადგენელ/განუყოფელ ნაწილს) დაურღვევლობა, კერძოდ, ერთდღიანი შვებულების მიღების მიზნით, დამსაქმებლისათვის განზრახ უზუსტო ინფორმაციის მიუწოდებლობა მოსარჩელეს ავადმყოფობის ცნობის წარდგენით უნდა დაემტკიცებინა, გასაზიარებელი იქნებოდა იმ შემთხვევაში, თუ დამსაქმებელი დასაქმებულისაგან ასეთი ცნობის წარდგენას მოითხოვდა. მოსარჩელის არგუმენტი, რომ დამსაქმებელს ცნობა არ მოუთხოვია, დამაჯერებელია, რამდენადაც დამსაქმებელმა ამგვარი საბუთის მოთხოვნა ვერ დაამტკიცა. სახელმძღვანელოს 2.7.3.2 პუნქტის თანახმად (შვებულება ავადმყოფობის გამო, რომელიც არ საჭიროებს დროებითი შრომისუუნარობის ფურცლის წარმოდგენას შეადგენს წელიწადში 10 სამუშაო დღეს, ერთდროულად, არა უმეტეს 5 სამუშაო დღის გამოყენების უფლებით. ერთდროულად 5 დღეზე მეტი საჭიროების შემთხვევაში, უშუალო მენეჯერის გადაწყვეტილებით თანამშრომელმა შეიძლება გამოიყენოს ერთდროულად 10 დღე), ავადმყოფობის გამო ერთდღიან შვებულებას დროებითი შრომისუუნარობის ფურცლის წარდგენა არ სჭირდებოდა. ამასთან, 2.7.3.2.2. პუნქტის თანახმად, ბანკს უფლება ჰქონდა დასაქმებულისათვის ექიმის ცნობა მოეთხოვა, თუ დასაქმებულის მიერ შვებულების გამოყენების მიზნობრიობას საეჭვოდ მიიჩნევდა. ამდენად, პალატა მიიჩნევს, რომ მოპასუხეს მოსარჩელისათვის მისი ავადმყოფობის დამდასტურებელი ცნობა უნდა მოეთხოვა და მხოლოდ დასაქმებულის მიერ ამგვარი მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში გადავიდოდა მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეზე, კერძოდ, სასამართლოში მას თავად მოუწევდა სათანადო მტკიცებულების წარდგენით ავადმყოფობის ფაქტი დაედასტურებინა.

20. იმ ფაქტის დადასტურებას, რომ დამსაქმებელმა მოსარჩელეს მოსთხოვა ავადმყოფობის ცნობის წარდგენა, მოპასუხე ცდილობს სატელეფონო მიმოწერის ამონაწერით და მისი ერთ-ერთი საკასაციო პრეტენზიაც სწორედ იმას უკავშირდება, რომ სასამართლომ არ შეაფასა აღნიშნული მტკიცებულება. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სასამართლო მიმოწერას ვერც შეაფასებდა, რამდენადაც მტკიცებულება მისი არაავთენტურობის საფუძვლით არ დაერთო საქმეს. სადავო მტკიცებულების მიღების შემთხვევაშიც, სასამართლო ვერ გაიზიარებდა მის შინაარსს, ვინაიდან ტელეფონით განხორციელებული მოკლე ტექსტური შეტყობინებების გაშიფვრა და მისი ნამდვილობის დადასტურება სპეციალური ცოდნის მქონე პირის დასკვნას საჭიროებს. ასეთი დასკვნა მოპასუხეს არ წარმოუდგენია. აქედან გამომდინარე, დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია მტკიცებულების მიღებზე უარის თქმის შესახებ სააპელაციო სასამართლოს 18.03.2016 წლის განჩინების უკანონობის თაობაზე.

21. ამასთან, მნივნელოვანია, რომ დამსაქმებელმა არა მარტო ცნობის წარდგენა არ მოითხოვა, არამედ არც გააფრთხილა დასაქმებული მოსალოდნელი შედეგის შესახებ და არც დასაქმებულის ახსნა-განმარტება არ მოისმინა ამ უკანასკნელის არასათანდო ქცევასთან დაკავშირებით. დასაქმებულს სამუშაოდან წინასწარი შეტყობინებისა და ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე გათავისუფლებისაგან იცავს, არა მარტო შრომის კოდექსი, არამედ საერთაშორისო აქტები, მათ შორის, საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებული ევროპის სოციალური ქარტიის 4.4 მუხლი, რომლის თანახმად, შრომის სამართლიანი ანაზღაურების მიღების უფლების განხორციელების მიზნით, მხარე სახელმწიფოები ვალდებულებას კისრულობენ, აღიარონ თითოეული მუშაკის მიერ დასაქმების შეწყვეტის შესახებ შეტყობინების წინასწარი მიღების უფლება. ევროპის სოციალური ქარტიის 4.4 მუხლი უნდა განიმარტოს ქარტიის დანართის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, კერძოდ, დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის სამსახურიდან დაუყოვნებლივ დათხოვნა (გაფრთხილების გარეშე) დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ ვლინდება დასაქმებულის მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების მნიშვნელოვანი დარღვევა (მაგალითად, მძიმე გადაცდომა) (შდრ. სუსგ ას-106-101-2014, 2.10.2014წ.). გადაცდომის სიმძიმის შეფასება დამოკიდებულია იმაზეც, თუ რა შედეგი გამოიწვია ამ გადაცდომამ ან რა შედეგი შეიძლება, გამოეწვია მას დამსაქმებლისათვის. უზენაესმა სასამართლომ ერთ- ერთ საქმეზე განმარტა, რომ დაუშვებელია დასაქმებულის სამუშაოდან დათხოვნა შეტყობინებისა და მისგან ახსნა-განმარტების მიღების გარეშე. გამონაკლისია მძიმე გადაცდომა, რაც მიზანშეუწონელს ხდის მასთან შრომითი ხელშეკრულების გაგრძელებას, და, შესაბამისად, არ არსებობს დასაქმებულისაგან გასამართლებელი პასუხის მიღების აუცილებლობა. ეს ისეთი შემთხვევაა, როდესაც, მაგალითად, დასაქმებულის მიერ საწარმოსათვის მიყენებული ზიანი საკმაოდ მძიმეა და აშკარაა, რომ მისი წინასწარი გაფრთხილება და მისგან ახსნა-განმარტების მოსმენა მიზანშეუწონელია (იხ.სუსგ ას-106-101-2014, 2.10.2014წ.). დამსაქმებელი მოსარჩელის გადაცდომის რაიმე უარყოფით შედეგზე საერთოდ არ აპელირებს, მით უმეტეს ისეთზე, რომელიც წინასწარი გაფრთხილებისა და ამ უკანასკნელისაგან ახსნა-განმარტების მოსმენის გარეშე შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას გაამართლებდა.

22. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა ვერ დაძლია მისი მტკიცების ტვირთი, კერძოდ, ვერ დაამტკიცა მოსარჩელის მიერ შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების დარღვევის ფაქტი. ამასთან, მართალია, სარჩელის დაკმაყოფილება განაპირობა იმან, რომ მოპასუხემ სადავო ფაქტობრივი გარემოება ვერ დაამტკიცა, თუმცა ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა მიუთითეს იმაზეც, რომ მოსარჩელის მიერ ვალდებულების დარღვევის დადასტურების შემთხვევაშიც კი, მისი გათავისუფლება უკანონო იქნებოდა, ვინაიდან ვალდებულების ამგვარი დარღვევა უხეშად ვერ შეფასდებოდა, რასაც საკასაციო პალატაც იზიარებს. საკითხისადმი ამგვარი მიდგომა განპირობებულია იმით, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება უკიდურესი ღონისძიებაა და გამოყენებულ უნდა იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დასაქმებულის მიმართ, მის მიერ ჩადენილი გადაცდომის ხასიათიდან და სიმძიმიდან გამომდინარე, უფრო მსუბუქი სახის სანქციის შეფარდებას აზრი ეკარგება.

23. კასატორის ერთ-ერთი პრეტენზია ისიცაა, რომ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში დასაქმებულის მიმართ გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა - გაფრთხილება, ამიტომ იგი უფლებამოსილი იყო გაეთავისუფლებინა დასაქმებული. ამ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელე მითითებული საფუძვლით არ გათავისუფლებულა სამსახურიდან, შესაბამისად, სასამართლო ვერ იმსჯელებს ამ საფუძვლით დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერებაზე.

24. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატას მიაჩნია, რომ დამსაქმებელმა ვერ დაამტკიცა დასაქმებულის სამსახურიდან მართლზომიერად გათავისუფლება, რაც გამორიცხავს მისი საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას.

25. სსსკ-ის 410-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო არ აკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს „ს.ბ–ის“ საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 მარტისა და 21 მარტის განჩინებები;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ.თოდუა

მოსამართლეები: პ.ქათამაძე

ე.გასიტაშვილი