საქმე №ას-898-2019 6 მარტი, 2020 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

I კასატორი - ე.ჩ–ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "ს–ო (მოპასუხე)

II კასატორი - შპს "ს–ო" (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ე.ჩ–ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება

I კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

II კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება, საერთო ქონებაზე გაწეული ხარჯის წილობრივი ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემების თანახმად უძრავი ქონება მდებარე: ჭიათურა, ..... (საკადასტრო კოდები - ...... და ......); (შემდეგში - უძრავი ქონება) აღრიცხულია ე.ჩ–ძის (შემდეგში - მოსარჩელე, აპელანტი, პირველი კასატორი) სახელზე. ორივე უძრავი ქონება ერთმანეთის მომიჯნავეა.

1.1. ამავე მისამართზე, უძრავი ქონების მე-3 სართულზე მდებარე 378.4 კვ.მ ფართის, მე-2 სართულზე - 323.5 კვ.მ ფართისა და მე-2 და მე-3 სართულზე კიბის უჯრედების - 31.8 კვ.მ. ფართის (საკადასტრო კოდი - .....) მესაკუთრეს წარმოადგენს შპს ,,ს–ო -2007“ (შემდეგში - მოპასუხე, მეორე კასატორი).

1.2. ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე უძრავი ქონების საერთო მოცულობა შეადგენს 2972.7 კვ.მეტრს, საიდანაც მოპასუხის კუთვნილი ფართი შეადგენს 733.7 კვ.მეტრს; შესაბამისად, მისი წილობრივი მაჩვენებელი საერთო ქონების მოცულობაში 24.68 კვ. მ არის.

2. საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2015 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით (რომელიც უცვლელად იქნა დატოვებული ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2015 წლის 28 მაისის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით), დადგენილია, რომ მოპასუხეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სააღსრულებო ბიუროს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, შ.პ.ს ,,მ–ის“ და მესამე პირის - მოსარჩელის მიმართ, შ.პ.ს ,,მ–ის“ საკუთრებაში არსებული 48.3 კვ. მეტრი ფართის შესასვლელის რეგისტრაციისა და აღმასრულებლის მიერ შედგენილი აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე. ეს გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. მითითებული ფართის ამჟამინდელ მესაკუთრეს მოსარჩელე წარმოადგენს.

3. საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებელს დაევალა, რომ კანონით დადგენილ ვადაში გაეცა მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) ნებართვა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ფართზე, მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ 2009 წლის 24 მარტის საქართველოს მთავრობის №57 დადგენილებით განსაზღვრული მოთხოვნების მიხედვით. გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 11 მაისის განჩინებით და შესულია კანონიერ ძალაში.

4. ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 2017 წლის 21 სექტემბრის № 51 1791 ბრძანებით დადგენილია, რომ მოსარჩელეს მიეცა ნებართვა საკუთრებაში არსებული 942. კვ.მ-ზე განლაგებული შენობის ინტერიერის რეკონსტრუქციისათვის.

5. 2016 წლის 14 მარტს გაცემული აუდიტორული დასკვნით დადგენილია, რომ უძრავი ქონების სახურავის ერთი ნაწილის გადახურვაზე და სხვა სამუშაოებზე ჩატარებული სამუშაოების ღირებულებამ შეადგინა 5 563 (ხუთი ათას ხუთას სამოცდასამი) ლარი.

5.1. მოსარჩელემ თხოვნით მიმართა მოპასუხე ორგანიზაციის დირექტორს 10 დღის ვადაში დაკავშირებოდა, რათა ერთობლივი ძალებით შეეკეთებინათ საერთო საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობის სახურავი, რადგან, ამ სახურავის შესაკეთებლად ადრე გაწეული სამუშაოების მიუხედავად, წვიმის დროს კვლავ ჩამოდიოდა წყალი. ის, როგორც პირველ სართულზე არსებული ფართის მესაკუთრე, ზარალდებოდა, რადგან ვერ ახერხებდა საკუთრებაში არსებულ ფართზე რემონტის ჩატარებას. მოპასუხე ორგანიზაციის დირექტორი მოსარჩელის წინადადებას არ დათანხმდა.

6. სარჩელის საფუძვლები

6.1. მოსარჩელემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა მოპასუხისთვის საერთო ქონებაზე გასაწევი სამუშაოების ღირებულის ნახევრის - 2 781 ლარის და მოპასუხის უმოქმედებით მისთვის მიყენებული ზიანის - 23 184 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

6.2. მოსარჩელემ 23 184 ლარის სახით მიყენებული ზიანის დასაბუთების მიზნით მიუთითა წინამდებარე განჩინების 1-4 პუქტებში ასახულ გარემოებებზე და განმარტა, რომ მის საკუთრებაში რიცხულ ფართში შესაბამისი რეკონსტრუქციისათვის მუნიციპალიტეტის გამგეობისგან მისაღებ ნებართვას მოპასუხე წლების განმავლობაში აფერხებდა. ხანგრძლივი სასამართლო პროცესების გამართვის შემდეგ შესაბამისი ორგანოს მიერ გაიცა ნებართვა შენობის ინტერიერის რეკონსტრუქციის თაობაზე, თუმცა იგი მაინც ვერ იწყებდა სამუშაოებს იმის გამო, რომ მოპასუხე უარს აცხადებდა სახურავის აღდგენაში თანამონაწილეობაზე. ამ გარემეობათა გამო (წვიმის წყლის ჩამოდინების შედეგად ქონების დაზიანების რისკით), მოსარჩელე ვერ იწყებდა სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს და შესაბამისად, ვერ აქირავდება ქონებას, რის გამოც მიუღებელი ქირის სახით - 23 184 ლარის ზიანი მიადგა.

6.3. 2 781 ლარის მოთხოვნის საფუძვლად მოსარჩელემ მიუთითა წინამდებარე განჩინების მე-5 პუნქტში აღწერილ გარემოებაზე და განმარტა, რომ მის საკუთრებაში არსებული ფართი განთავსებულია პირველ სართულზე, ხოლო მოპასუხის ფართი - მე-2-მე-3 სართულებზე. საერთო ქონებას განკუთვნილი სახურავი ძალიან დაზიანებული იყო, რის გამოც, წვიმის დროს, ზიანდებოდა შენობაც. ამ პრობლემის მოგვარება ითავა მოპასუხე ორგანიზაციის დირექტორმა და ამ მიზნით ყველა მესაკუთრისაგან, რამდენიმე წლის წინ, აკრიბა თანხა 150-150 ლარის ოდენობით. ამ თანხით მან მთელ შენობაზე გადააფარა ცელოფანი, სამაგრად კი გამოიყენა სილით სავსე ტომრები. ჩატარებული სამუშაო არ აღმოჩნდა საკმარისი პრობლემის გადასაჭრელად და სამი სართული კვლავ წვიმით ირეცხებოდა, ნარეცხი წყალი კი პირველ სართულზე გროვდებოდა. მოსარჩელემ თხოვნით არაერთხელ მიმართა მოპასუხეს, რომ ერთიანი ძალებით კაპიტალურად შეეკეთებინათ შენობის სახურავის ის ნაწილი, რომელიც უშუალოდ მათ ფართებს ფარავდა, რასაც რეაგირება არ მოჰყოლია. მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნის თანახმად, სახურავის ერთი ნაწილის გადახურვაზე გასაწევი სამუშაოების ღირებულება 5 563 ლარს შეადგენს, რომლის ნახევარიც - 2 781 ლარი მოპასუხემ უნდა გადაიხადოს, რადგან ისიც არის ამ შენობაში გარკვეული ქონების მფლობელი. სულ სასარჩელო მოთხოვნის ღირებულება 25 965 ლარს შეადგენს (23184+2781 = 25 965 ლარი).

7. მოპასუხის შესაგებელი

7.1. მოპასუხე ორგანიზაციის წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ არ არსებობს ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისათვის აუცილებელი წინაპირობები: არ არსებობს მოპასუხის უკანონო ქმედება, რომელიც ზიანს მიაყენებდა მოსარჩელეს. თუ მოსარჩელე თვლის, რომ მშენებლობის ნებართვის მიცემა გამგეობამ უკანონოდ გააჭიანურა, მან ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით სარჩელი სწორედ გამგეობის წინააღმდეგ უნდა შეიტანოს.

8. საჩხერის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

8.1. საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 10 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, სარჩელი არ დაკმაყოფილდა:

8.2. გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 316-ე, 317-ე, 408-ე, 411-ე და 992-ე მუხლებით; აგრეთვე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 102-106-ე მუხლებით.

8.3. რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-5 პუნქტებში აღწერილი გარემოებები და განმარტა:

8.3.1. სსკ-ის 317-ე მუხლის შესაბამისად ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან.

8.3.2. დადგენილია, რომ საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილებით ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებელს დაევალა, რომ კანონით დადგენილ ვადაში გაეცა მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) ნებართვა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ფართში, მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ 2009 წლის 24 მარტის საქართველოს მთავრობის N57-ე დადგენილებით განსაზღვრული მოთხოვნების მიხედვით. დადგენილია, რომ ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 2017 წლის 21 სექტემბრის # 511791 ბრძანებით მუნიციპალიტეტმა მოსარჩელეს მისცა ნებართვა შენობის ინტერიერის რეკონსტრუქციისათვის. დადგენილია, რომ ზემოხსენებული ნებართვის მისაღებად მოსარჩელე ადმინისტრაციულ ორგანოებში არაერთ დავას აწარმოებდა, რომლებშიც მოპასუხეც მონაწილეობდა. სასამართლომ განმარტა, რომ ადმინისტრაციულ დავებში აღნიშნული ფორმით მონაწილეობა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებად ვერ ჩაითვლება, რადგან მოპასუხე მოქმედებდა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის ფარგლებში.

8.3.3. რაიონულმა სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 992-ე მუხლზე, რომლის შესაბამისად პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება პირს დაეკისრება ერთდროულად რამდენიმე პირობის არსებობის შემთხვევაში: 1. უნდა არსებობდეს მართლსაწინააღმდეგო მოქმედება; 2. სახეზე უნდა იყოს ზიანი; 3. უნდა არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ შედეგსა (ზიანს) და მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებას შორის; 4. ზიანის მიმყენებელს უნდა მიუძღვოდეს ბრალი. მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების პრინციპიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ვალდებულია დაამტკიცოს ზიანის არსებობა და მისი მოცულობა, ასევე - მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, ანუ, მოვალის მოქმედება უნდა იყოს არა მარტო ბრალეული, არამედ ზიანის გამომწვევიც. განსახილველ სამართლებრივ ურთიერთობაში მითითებული ოთხი პირობიდან მოპასუხის მიმართ არც ერთი პირობა არ ვლინდებოდა.

8.3.4. სსკ-ის 173-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად საერთო საკუთრებაში არსებული ნივთის მოვლისა და შენახვის ხარჯები თანამესაკუთრეებს ეკისრებათ თანაბრად, თუ კანონით ან ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ამავე კოდექსის 969-ე მუხლის შესაბამისად პირი (შემსრულებელი), რომელიც დავალების ან სხვა საფუძვლის გარეშე ასრულებს სხვა პირის (მეპატრონის) საქმეებს, ვალდებულია შეასრულოს ისინი კეთილსინდისიერად. სსკ-ის 970-ე მუხლის შესაბამისად, თუ საქმეების შესრულება მიმართულია იმ საფრთხის თავიდან აცილებისაკენ, რომელიც ემუქრება მეპატრონეს, შემსრულებელი პასუხს აგებს მხოლოდ განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობისათვის. შემსრულებელს, რომელსაც ზიანი მიადგა იმ საფრთხის თავიდან აცილებისას, რომელიც რეალურად ემუქრებოდა სხვა პირს ან ქონებას, ხოლო საფრთხის თავიდან აცილება არ შეადგენდა შემსრულებლის სამართლებრივ მოვალეობას, უნდა აუნაზღაურდეს ზიანი იმ პირისაგან, რომელმაც შექმნა საფრთხე, ან იმ პირისაგან, რომლის სიკეთის გადარჩენასაც შემსრულებელი ცდილობდა. ეს სამართლებრივი ნორმები შესაძლებელია გამოყენებული ყოფილიყო გადახურვასთან დაკავშირებული სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულაციისათვის. რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ გადახურვის სამუშაოების შესრულების ანაზღაურების მოთხოვნის ნაწილში მოსარჩელის მიერ შეფასებულია გარკვეული სამუშაოები, თუმცა, მტკიცებულება ამ სამუშაოების შესრულების ფაქტთან დაკავშირებით მოსარჩელეს არ წარუდგენია. სსკ-ის 408-ე მუხლის შესაბამისად პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. სსკ-ის 411-ე მუხლის შესაბამისად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. სასამართლოს განმარტებით, სსსკ-ის 102-ე მუხლის შესაბამისად, მოსარჩელის ვალდებულება იყო, ემტკიცებინა მის მიერ სამუშაოების შესრულების ფაქტი, რაც მან ვერ შეძლო.

9. სააპელაციო საჩივარი

9.1. საჩხერის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

9.2. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

9.3. აპელანტის წარმომადგენელმა სააპელაციო სასამართლოში შეამცირა როგორც პირველი, ასევე მეორე სასარჩელო მოთხოვნა და ზიანის ანაზღაურება, ნაცვლად 23 184 (ოცდასამი ათას ასოთხმოცდაოთხი) ლარისა, მოთხოვნილ იქნა 21 252 (ოცდაერთი ათას ორასორმოცდათორმეტი) ლარის ოდენობით, ხოლო საერთო ქონებაზე, სახელდობრ - სახურავის გადახურვაზე გაწეული სამუშაოების წილობრივი ანაზღაურება ნაცვლად 2 781 (ორი ათას შვიდასოთხმოცდაერთი) ლარისა, მოთხოვნილი იქნა 1 372.9 (ერთი ათას სამასსამოცდათორმეტი ლარი და 90 თეთრი) ლარის ოდენობით.

10. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

10.1. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

10.2. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, ხოლო სამართლებრივი მსჯელობის ნაწილში განმარტა:

10.2.1. სასამართლომ განსახილველი სამართალურთიერთობის მოსაწესრიგებლად სწორად გამოიყენა მატერიალური სამართლის ნორმები (992-ე მუხლი), მართებულად შეაფასა მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად წარმოდგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და შესაბამისი მტკიცებულებები. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი მსჯელობა იმის შესახებ, რომ ადმინისტრაციულ დავებში მოპასუხე მხარის მონაწილეობა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებად ვერ იქნებოდა შეფასებული, რადგან მოცემულ ვითარებაში მისი მოქმედება ეფუძნებოდა მოქმედ კანონმდებლობას. სსკ-ის 992-ე მუხლის თანახმად კი, მხოლოდ ის პირია ვალდებული აანაზღაუროს ზიანი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს. პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიუთითა, რომ განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების პრინციპიდან გამომდინარე, მოსარჩელე იყო ვალდებული, დაემტკიცებინა ზიანის არსებობა და მისი მოცულობა, ასევე მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ დადგინდა, ეს კი გამორიცხავს სარჩელს ზიანის ანაზღაურების შესახებ. ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ, საქმეში წარმოდგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და არსებული მტკიცებულებების შეფასებით, სწორად არ დააკმაყოფილა მოსარჩელის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.

10.2.2. სააპელაციო სასამართლომ შეაფასა საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები და მიაჩნია, რომ მეორე სასარჩელო მოთხოვნა - საერთო საკუთრებას განკუთვნილი სახურავის ნაწილის გადახურვაზე გაწეული ხარჯის წილობრივი ანაზღაურების შესახებ, რომელიც დაზუსტებული სახით 1372.9 (ათას სამას სამოცდათორმეტი ლარი და 90 თეთრი) ლარის ოდენობით იქნა განსაზღვრული, საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოთხოვნა უნდა მოწესრიგდეს ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და დავალების გარეშე სხვისი საქმეების შესრულების თაობაზე სსკ-ით დადგენილი ნორმების შესაბამისად, კერძოდ, კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტის ,,დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას წარმოადგენს: მრავალბინიანი სახლის ვესტიბიულები, სადარბაზოები, დერეფნები, კიბის უჯრედები, სარდაფები, სხვენები, საქვაბეები, ტექნიკური სართულები, სახურავები, ლიფტები, სხვადასხვა დანიშნულების შახტები, არხები, ნაგავგამტარები, ბუნკერები და ა. შ., რომლებიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში, მოხმობილი ნორმის მე-3 პუნქტის თანახმად, მესაკუთრის წილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაში განისაზღვრება მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის შეფარდებით მრავალბინიანი სახლის ბინათა საერთო ფართობთან, ხოლო ამავე კანონის მე-7 მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, მესაკუთრე, განურჩევლად მისი ბინის მდებარეობისა, სხვა ბინის მესაკუთრეთა წინაშე ვალდებულია, თავისი წილის შესაბამისად, გასწიოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის ხარჯები, თუ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. სსკ-ის 969-ე მუხლის თანახმად, პირი რომელიც დავალების ან სხვა საფუძვლის გარეშე ასრულებს სხვა პირის (მეპატრონის) საქმეებს, ვალდებულია შეასრულოს ისინი კეთილსინდისიერად, ხოლო ამავე კოდექსის 973-ე მუხლის თანახმად შემსრულებელს უფლება აქვს მოითხოვოს გაწეული ხარჯების ანაზღაურება, რომლებიც, საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, აუცილებლად იქნა მიჩნეული. განსახილველ შემთხვევაში საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ უძრავი ქონების საერთო მოცულობაში მოპასუხის წილობრივი მაჩვენებლი შეადგენს 24.68%-ს. დადგენილია ასევე ის ფაქტობრივი გარემოებაც, რომ საერთო საკუთრების უფლებას განკუთვნილ სახურავზე მოსარჩელის მიერ გაწეული სამუშაოს ღირებულებამ, აუდიტორული დასკვნის თანახმად, 5563 (ხუთი ათას ხუთას სამოცდასამი) ლარი შეადგინა. აპელანტის მიერ დაზუსტებული მოთხოვნა მოპასუხისათვის გაწეული ხარჯიდან მისი წილის პროპორციული ხარჯის -1372.9 (ერთი ათას სამასსამოცდათორმეტი ლარი და 90 თეთრი) ლარის დაკისრების თაობაზე საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

11. მხარეთა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

11.1 მხარეებმა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება; მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სასარჩელო მოთხოვნის უარის თქმის ნაწილში და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება; მოპასუხემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება მოსარჩელის სასარგებლოდ დაკმაყოფილებული სარჩელის ნაწილში და სარჩელის სრულად უარყოფა მოითხოვა

11.1.1. პირველი კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დამაჯერებლად ვერ იმსჯელა იმის შესახებ, თუ რატომ უთხრა მას უარი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე მაშინ, როდესაც დადგენილია, რომ 2013-2015 წლებში, 22 თვის განმავლობაში, მოპასუხის ქმედების გამო, გაჭიანურდა სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ნებართვის მიღება და მოსარჩელემ დაკარგა შემოსავალი. ნებართვის მიღების შემდეგაც, 2015-2017 წლებში, მოპასუხემ კვლავ წამოიწყო სამართლებრივი დავა და კვლავ 22 თვის განმავლობაში, ხელი შეუშალა მოსარჩელეს შემოსავლის მიღებაში. საბოლოოდ, მოსარჩელემ 21 252 ლარის დანაკლისი განიცადა. სასამართლომ დადგენილი ფაქტების მიუხედავად, ამ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნა დაუსაბუთებლად არ დააკმაყოფილა.

11.1.2. მეორე კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ დაუსაბუთებლად გაიზიარა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აუდიტის დასკვნა, რომელშიც სახურავის შესაკეთებელი ხარჯების ღირებულება ხელოვნურადაა გაზრდილი, რადგან, ის სარემონტო მასალები, რომლებიც მითითებულია დასკვნაში, არ გამოიყენება სახურავის შესაკეთებელი სამუშაოებისთვის. სასამართლომ არასწორად დაიანგარიშა მისი წილობრივი საკუთრებაც უძრავ ქონებაში, რამაც შემდეგ არასწორად განსაზღვრა მოპასუხისათვის დაკისრებული თანხის ოდენობა. თავად სამუშაოს შესრულების ფაქტიც მოსარჩელემ ვერც ერთი მტკიცებულებით ვერ დაადასტურა, მას არ წარუდგენია არც ერთი ზედნადები, ანგარიშფაქტურები და ა.შ., რაც დაადასტურებდა გაწეული სამუშაოების ფაქტს. ასევე, საქმეში არ მონაწილეობდა ყველა მესაკუთრე, რომელიც, მხარეთა მსგავსად, ასევე ფლობს გადასახურ შენობაში საკუთრებას.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

12.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2019 წლის 15 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივრები წარმოებაში მიიღო სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მივიდა დასკვნამდე, რომ წარმოდგენილი საკასაციო განაცხადები არ აკმაყოფილებენ სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ ისინი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

13. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

14. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

15. საკასაციო საჩივრების არსებითად განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით .

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრები დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მათ არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

17. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

18. წარმოდგენილ საკასაციო შედავებათა მართებულობის საკითხის შემოწმებამდე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლეული აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რაც აუცილებელია საქმის სწორი იურიდიული კვალიფიკაციისათვის.

19. საკასაციო სასამართლოს მიერ არაერთ გადაწყვეტილებაშია დადგენილი, რომ სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმებისას სასამართლო იკვლევს, რამდენად ვლინდება სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოებების ის ერთობლიობა, რომლებიც სასარჩელო მოთხოვნის, ან მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლის წარმატებას განაპირობებს. სასამართლო ვალდებულია, განსაზღვროს მოთხოვნის ფარგლები (ისე რომ არ გასცდეს მას), მოძებნოს დავის მომწესრიგებელი შესატყვისი სამართლის ნორმა (სპეციალური ან ზოგადი წესი) და დაადგინოს იმ გარემოებათა არსებობა/არარსებობა (ფაქტობრივი გარემოებები), რომლებიც ამ ნორმის გამოყენებისთვის აუცილებელ წინაპირობებს წარმოადგენენ. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეზე განმარტა: „სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას (იხ. სუსგ-ები: #ას- 15-29-1443-2012; #ას-973-1208-04; # ას- 664-635-2016).

20. განსახილველ შემთხვევაში, პირველი კასატორის (მოსარჩელის) შედავება ეფუძნება იმას, რომ სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ დაადასტურა მოსარჩელისთვის მოპასუხის ქმედებებით მიყენებული ზიანის (მიუღებელი შემოსავლის) ფაქტი და ზიანის დადგომაში მოპასუხის ბრალეულობა. პირველი კასატორის მოსაზრებით, საქმე პრეცედენტულია და ზიანის ანაზღაურების ყველა სამართლებრივი და ფაქტობრივი წინაპირობა დასტურდება;

20.1.მეორე კასატორი არ წარმოადგენს სამართლებრივი ხასიათის შედავებას, თუმცა, იგი მიუთითებს, რომ აუდიტის დასკვნაში ხელოვნურადაა გაზრდილი მოსარჩელის მიერ თითქოსდა ჩატარებული სამუშაოების ღირებულება და სამუშაოების შესრულებაც სადავოა, რადგან წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება, რომ სამუშაოები მოსარჩელემ ჩაატარა. ასევე, მოცემული საქმისწარმოების დროს არ მონაწილეობდა ყველა მესაკუთრე, რომელიც ფლობს საკუთრებას გადასახურ შენობაში.

21. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების მართებულობას როგორც სამართლებრივ (პირველი კასატორის), ისე ფაქტობრივ გარემოებების (მეორე კასატორის) ნაწილში. და:

21.1. საკასაციო სასამართლო პირველი კასატორის შედავებასთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის მიხედვით, სსკ-ის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისთვის შემდეგი ელემენტების კუმულაცია უნდა დადგინდეს: 1. ზიანი; 2. მართლსაწინააღმდეგო ქმედება; 3. მიზეზრივი კავშირი დამდგარ შედეგსა და ქმედებას შორის. 4. ბრალეულობა. მხოლოდ იმ შემთხევაში, თუ საქმეში არსებული და დადასტურებული გარემოებებით დადგინდა ზემოაღნიშნული წინაპირობები, პირს დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, ე.ი. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები მოხმობილი ნორმის დისპოზიციას უნდა წარმოშობდეს და თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას საფუძველშივე გამორიცხავს.

21.2.საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ სხვადასხვა ადმინისტრაციულ დავებში მოპასუხის მონაწილეობა (რომელიც თავისი არსით მხარის დისპოზიციურ უფლებას, რიგ შემთხვევებში კი - ვალდებულებასაც წარმოადგენს), არ ადასტურებს მოპასუხის ბრალეულობას მოსარჩელისთვის მიყენებულ ზიანში. ამგვარი საფუძვლით დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისთვის მხარის ბრალეულობას არც საკანონმდებლო რეგულაცია ადგენს და ასეთი არც სასამართლო პრაქტიკითაა დადგენილი. სხვა მტკიცებულებაზე, რომელიც მოპასუხის ბრალეულობას დაადასტურებდა, მოსარჩელე ვერ მიუთითებს. ამდენად, სასარჩელო დავის საგანი არ წარმოადგენს აქამდე არარსებულ ან/და პრეცედენტული სამართლისგან განსხვავებულ შემთხვევას და გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახული შედეგი არ განსხვავდება დადგენილი სასამართლო პრაქტიკისგან (ის: სუსგ-ები: N ას-1789-2019წ; N ას-487-2019წ; N ას-1052-2019წ; N ას- 1376-2019წ; N ას-1090-2019წ; N ას- 9930-2019წ; N ას- 37-880-2012წ.)

22. რაც შეეხება მოპასუხის საკასაციო საჩივრის შინაარსს, საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, მიუთითებს საკუთრების უფლების განმამტკიცებელ ნორმებზე: სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, „მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას“. ამავე კოდექსის 115-ე მუხლით განსაზღვრულია, რომ „სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. დაუშვებელია უფლების გამოყენება მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას.“ საკასაციო სასამართლო არაერთ საქმეში განმარტავს, რომ კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცია ურთიერთობის მონაწილეთა ინტერესების არა დაპირისპირება, არამედ მათი სოლიდარობაა, რაც ნორმალური სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველია. კეთილსინდისიერება არა მარტო უფლების არსებობის, არამედ მოვალეობის შესრულების ვარაუდიცაა (შდრ. სუსგ-ას №ას-1338-1376-2014 29 ივნისი, 2015). კეთილსინდისიერების ჭრილში ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას აზუსტებს საკუთრების მარეგულირებელი სანივთო-სამართლებრივი ნორმებიც, რომლებიც კრძალავენ საკუთრებით ბოროტად სარგებლობის შემთხვევას და ასეთად განიხილავს საკუთრებით ისეთ სარგებლობას, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა და მისი მოქმედების აუცილებლობა გაუმართლებელია (სსკ-ის 170-ე მუხლის მეორე ნაწილი). ამ მუხლის დანაწესი მესაკუთრეს უფლებას აძლევს, განკარგოს თავისი ნივთი შეხედულებისამებრ, არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, თუმცა, ამავე ნორმით დგინდება, რომ საკუთრების უფლება აბსოლუტურ უფლებას არ წარმოადგენს და მისი შეზღუდვა კანონით დადგენილ შემთხვევაში შესაძლებელია.

22.1. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის (რომელიც მრავალბინიან სახლში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართებზეც ვრცელდება) 3. „ა“ მუხლი, ადგენს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას (საერთო საკუთრებას), სხვა უძრავ-მოძრავ ნივთებთან ერთდ, წარმოადგენს სახურავიც. ამავე კანონის თანახმად, მესაკუთრის წილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაში განისაზღვრება მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის შეფარდებით მრავალბინიანი სახლის ბინათა საერთო ფართობთან; იმავე კანონის 7.3 მუხლი ადგენს, რომ მესაკუთრე, განურჩევლად მისი ბინის მდებარეობისა, სხვა ბინის მესაკუთრეთა წინაშე ვალდებულია, თავისი წილის შესაბამისად, გასწიოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის ხარჯები, თუ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. არც მოსარჩელე და არც მოპასუხე, სადავოდ არ მიიჩნევენ იმას, რომ საერთო ქონება (სახურავი) საჭიროებს შეკეთებას. ორმხრივი ინტერესებისა და საერთო ქონების მართვისა და მოვლის ვალდებულების გათვალისწინებით, მხარეს, რომელიც უარს აცხადებს ხარჯებში თანამონაწილეობაზე (ან სხვაგვარად არ თანამშრომლობს სხვა დაინტერესებულ თანამესაკუთრეებთან), წარმოეშობა კანონისმიერი ვალდებულება, რომ ან განახორციელოს მისი, როგორც მესაკუთრის, ვალდებულება და გასწიოს შესაბამისი ხარჯები ნივთის მოვლისთვის, ან ამ ვალდებულების განხორციელებაზე უარის თქმას დაუპირისპიროს ისეთი შესაგებელი, რომელიც საკუთრების უფლების ბოროტად გამოყენებაზე მეორე მხარის ბრალეულობას დაადასტურებს. წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარში მოპასუხე შედავებას წარმოადგენს მხოლოდ იმასთან დაკავშირებით, რომ სააპელაციო სასამართლომ მცდარად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება როგორც სახურავის გადახურვის ღირებულებასთან, ისე ამ ღირებულების საერთო ფართთან მიმართებაც. ასევე, საქმეში არ მონაწილეობდა ყველა მესაკუთრე, რომლებიც საკუთრებას ფლობენ გადასახურ შენობაში.

22.2. საქართველოს უზენაესი სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში მიუთითებს, რომ ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით მოწესრიგებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით და პირიქით; განსახილველ შემთხვევაშიც სასარჩელო მოთხოვნის მოცულობის განმსაზღვრელი ფაქტობრივი გარემოების საწინააღმდეგო მტკიცების ტვირთი მოპასუხეზეა. მან უნდა ამტკიცოს, რომ მოთხოვნის მოცულობა იმაზე ნაკლებია, ვიდრე მოწინააღმდეგე მხარე მიუთითებს. სსსკ-ის 102-ე მუხლის შესაბამისად, მოპასუხე, როგორც სახურავის გადახურვის ღირებულებასთან, ისე ამ ღირებულების საერთო ფართთან მიმართებაშიც, არ წარუდგენს სასამართლოს შესაბამის მტკიცებულებას, რომელიც ამ გარემოებას სხვაგვარად დაადასტურებდა და სასამართლოს განსხვავებული არგუმენტაციის მსჯელობისა და შეფასების საფუძველს გაუჩენდა. განსხვავებულ გარემოებაზე მოპასუხე მხოლოდ სიტყვიერად მიუთითებს, რაც, სასამართლოს, სხვა მტკიცებულების არარსებობის პირობებში, სარწმუნოდ არ მიაჩნია. ამდენად, მოპასუხემ ვერ დაძლია თავისი მტკიცების ტვირთი, რაც საკასაციო შედავების უსაფუძლობაზე მიუთითებს.

22.3. საკასაციო სასამართლო მეორე კასატორის არც იმ შედავებას იზიარებს, რომ საქმეში არ მონაწილეობდა ყველა თანამესაკუთრე, რომლებიც, მოდავე მხარეების მსგავსად, გადასახურ შენობაში საკუთრებას ფლობენ. საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ განმარტავს, რომ ქმედება, რომელიც მიმართულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების გაუმჯობესებისაკენ, ფუნქციური ცვლილებებისაკენ ან რეკონსტრუქციისაკენ, თითოეული მესაკუთრის ვალდებულებაა. საერთო ქონების მოვლა-პატრონობაში თითოეული მესაკუთრის თანამონაწილეობა საერთო ქონებაში არსებული ინდივიდუალური წილის შესაბამისია. ამგვარად იყო დაყენებული სასარჩელო მოთხოვნა და მოპასუხესაც სწორედ ეს ვალდებულება (წილის შესაბამისი ღირებულების გადახდა) დაეკისრა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიხედვით. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ არც მატერიალური და არც საპროცესო კანონმდებლობა არ ადგენს, რომ კონკრეტული თანამესაკუთრის მიმართ ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებული სასარჩელო მოთხოვნა წარმოადგენს სავალდებულო გარემოებას იმისთვის, რომ პროცესში მხარეებად უნდა იყვნენ მოწვეულნი სხვა თანამესაკუთრეებიც, რომელთა მიმართაც მოსარჩელეს ანალოგიური პრეტენზია არ გააჩნია; მათი მოწვევა არაა სასამართლოს ვალდებულებაც, რადგან ეს ხელს არ უშლის შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებას.

23. ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრებს. შესაბამისად, უარყოფილია საკასაციო განაცხადების დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

24. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე.ჩ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს "ს–ოს" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;

3. შპს "ს–ოს" (ს/კ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადახდო დავალება N8143238882, გადახდის თარიღი 2019 წლის 4 ივლისი), 70% – 210 ლარი;

4. ე.ჩ–ძეს (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1063 ლარის (საგადახდო დავალება N52, გადახდის თარიღი 2019 წლის 8 ივლისი), 70% – 744,10 ლარი;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

პ. ქათამაძე