№ას-1096-2018 15 მარტი, 2019 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

მზია თოდუა (თავმჯდომარე),

პაატა ქათამაძე (მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – შპს „დ.ფ.ჯ–ა“

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – თ.წ–ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა და კომპენსაციის გადახდა, ხელფასის, საშვებულებო და მშობიარობის თანხის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. შპს ,,დ.ფ.ჯ–ას“ (შემდეგში: დამსაქმებელი, მოპასუხე, კასატორი), რომელიც შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე, საქმიანობდა, როგორც თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტი, და თ.წ–ს (შემდეგში: დასაქმებული, მოსარჩელე, აპელანტი) შორის 2014 წლის პირველ თებერვალს დაიდო შრომითი ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, მოსარჩელე მოლარე-ოპერატორის თანამდებობაზე დაინიშნა.

2. დასაქმებულთან ხელშეკრულება 2018 წლის პირველ მარტამდე გაფორმდა, ხოლო ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგო 675 ლარით (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე) განისაზღვრა.

3. მოსარჩელე, დამსაქმებლის 2017 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით, შრომითი მოვალეობის დარღვევის გამო, გაფრთხილებულ იქნა. ამასთან, ხელფასიდან ჩამოეჭრა 100 ლარი.

4. 2017 წლის 14 ივნისის ბრძანებით დამსაქმებელმა შრომითი ხელშეკრულება მოსარჩელესთან, საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ-ის) 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ და „თ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, ვადამდე შეწყვიტა.

5. დასაქმებულმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა:

5.1. შრომითი ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის თაობაზე 2017 წლის 14 ივნისის ბრძანების ბათილად ცნობა;

5.2. სამუშაოზე აღდგენის სანაცვლოდ, სასამართლოს მიერ განსაზღვრული კომპენსაციის გადახდა;

5.3. სახელფასო დავალიანების - 437 ლარის გადახდა;

5.4. 2016-2017 წლების საშვებულებო ანაზღაურება - 1350 ლარი;

5.5. კომპენსაცია ორი თვის ხელფასის ოდენობით - 1350 ლარი;

5.6. მოსარჩელის მშობიარობისათვის განკუთვნილი თანხა - 1000 ლარი.

6. მოსარჩელის მტკიცებით, გათავისუფლების ბრძანება უკანონოა. 2017 წლის 9 ივნისიდან ზეპირი ბრძანების საფუძველზე შეუწყდა შრომის ხელშეკრულება მისთვის უცნობი მიზეზით, როგორც შემდეგ გაარკვია - შრომის კანონმდებლობის უხეში დარღვევის გამო. მოპასუხემ მოსარჩელეს დათხოვნის ბრძანება გადასცა ადვოკატის მოთხოვნის შემდეგ. სადავო ბრძანებაში მითითებულ დარღვევებში მას ბრალი არ მიუძღვის.

6.1. მოპასუხემ მოსარჩელეს არ გადაუხადა დარჩენილი სახელფასო დავალიანება (2017 წლის მაისის - 100 ლარი და ივნისის ნაწილი - 337 ლარი).

6.2. მშობიარობის თანხის ნაწილში, მოსარჩელემ განმარტა, რომ მოპასუხეს მისთვის ხელშეკრულება რომ არ შეეწყვიტა, 1000 ლარს მიიღებდა სახელმწიფოსაგან.

6.3. მოსარჩელე მოითხოვს, სასამართლომ მოპასუხეს დააკისროს კომპენსაციის სახით იმ ხელფასის გადახდაც, რასაც მიიღებდა ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე - 2018 წლის 1 მარტამდე.

6.4. მოსარჩელის მტკიცებით, რამდენადაც დამსაქმებელმა უკანონოდ შეწყვიტა ხელშეკრულება, მას უნდა მიეცეს ორი თვის კომპენსაცია და 2016-2017 წლების საშვებულებო ანაზღაურება. მისივე განმარტებით, ორსულობისა და მშობიარობის გამო შვებულების მოთხოვნით მოპასუხისათვის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში, არ მიუმართავს.

7. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო. მან წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი და მიუთითა, რომ 2017 წლის 14 ივნისის ბრძანებით, შრომის კანონმდებლობისა და ხელშეკრულების უხეში დარღვევის გამო, მოსარჩელესთან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა. შესაბამისად, მოსარჩელეს არ გააჩნია კომპენსაციის მოთხოვნის უფლება, კერძოდ: 2016 წლის 6 თებერვალს, მოსარჩელემ დამსაქმებელს არ შეატყობინა ერთ-ერთი თანამშრომლის მიერ სამუშაო ადგილის დატოვების შესახებ, რის გამოც მას გაფრთხილების წერილით 2016 წლის 9 თებერვალს ეცნობა, რომ განმეორებით დარღვევის შემთხვევაში, შრომის ხელშეკრულება შეუწყდებოდა. 2017 წლის 22 აპრილს, მოსარჩელემ კვლავ დაარღვია დაკისრებული მოვალეობა - სამუშაოს შესრულების დროს გამოიჩინა უყურადღებობა და 2 საათის განმავლობაში მუშაობდა სალარო აპარატის გარეშე. იმის გათვალისწინებით, რომ მოპასუხის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტების ოპერირება, რისთვისაც დადგენილია მკაცრი შეზღუდვები და წესები, მოსარჩელის დარღვევა მოპასუხისათვის ფინანსური ზიანის მომტანი იყო. აღნიშნულ დარღვევაზე მოსარჩელეს 2017 წლის 16 აპრილს გაეგზავნა მეორე გაფრთხილების წერილი და გამოყენებულ იქნა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა. 2017 წლის 7 ივნისს, მოსარჩელემ კიდევ ერთხელ უხეშად დაარღვია დაკისრებული მოვალეობა, რითაც მოპასუხეს მიაყენა ფინანსური ზიანი და საფრთხე შეუქმნა მის საქმიანობას, კერძოდ, საბაჟო გამშვებ პუნქტ ,,წითელ ხიდზე“ არსებულ თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტში“ მოსარჩელემ არაუფლებამოსილ პირს მიჰყიდა 3 შეკვრა სიგარეტი, ჩეკში კი მიუთითა არარსებული პასპორტის ნომერი, რაც დადასტურებულია საბაჟო დეპარტამენტის მიერ. ამის გამო, მოპასუხე დაჯარიმდა 12000 ლარით, საფრთხე შეექმნა კომპანიის საქმიანობას და შეელახა სახელი. ამავე დღეს, მოსარჩელემ ვაჭრობის პუნქტში დაუშვა უცხო პირები საქონლის გატანის მიზნით. ამდენად, მოსარჩელე სამსახურიდან გათავისუფლდა შრომითი მოვალეობების უხეში და არაერთჯერადი დარღვევის გამო, რის გამოც გათავისუფლების ბრძანება კანონიერია.

8. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით:

- სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;

- მოპასუხეს დაეკისრა 2017 წლის ივნისის 14 დღის შრომის ანაზღაურება - 315 ლარი (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე), მოსარჩელის სასარგებლოდ;

- მოპასუხეს დაეკისრა 2017 წლის შვებულების ანაზღაურება - 675 ლარი (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე), მოსარჩელის სასარგებლოდ;

- სხვა ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

8.1. სასამართლომ მიიჩნია, რომ არსებობდა მოსარჩელისათვის შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების უხეში დარღვევის გამო, რამაც მოპასუხის დაჯარიმება გამოიწვია. შესაბამისად, ბრძანება კანონიერი იყო და არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.

8.2. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2017 წლის 7 ივნისს, ასრულებდა რა საბაჟო გამშვებ პუნქტში სამსახურებრივ მოვალეობას, მოსარჩელემ, უცხოეთის მოქალაქისათვის საქონლის მიყიდვისას, გამოიჩინა დაუდევრობა - უხეში გაუფთხილებლობა, რაც გამოიხატა მომხმარებლის მონაცემების პროგრამულად არასწორად გატარებით, რის შედეგადაც მოპასუხე დაჯარიმდა 12000 ლარით.

სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის არგუმენტი, რომ ასეთი ტიპის დარღვევა, ნებართვის გაუქმების საფრთხის შემცველია მოპასუხე კომპანიისათვის, რამდენადაც მისი საქმიანობაც ექვემდებარება სპეციალურ რეგულაციებს. კონკრეტულ შემთხვევაში კი, ეს დარღვევა გახდა მოპასუხე საწარმოსათვის მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენების საფუძველი.

8.3. დამსაქმებელმა შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტამდე, 2017 წელს, დასაქმებულის მიმართ ორჯერ გამოიყენა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა: გაფრთხილება და ხელფასიდან დაქვითვა (რასაც მოსარჩელე არ შესდავებია) და ამის შემდეგ მიიღო გადაწყვეტილება, შრომითი ხელშეკრულებით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევის გამო, მოსარჩელის დათხოვნის შესახებ.

8.4. სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელის, როგორც მოლარე-ოპერატორის ძირითად სამსახურებრივ ვალდებულებას სწორედ საქონლის რეალიზაცია და მასთან დაკავშირებული ოპერაციები/პროცედურები პროგრამულად ზედმიწევნით ზუსტად შესრულება (გატარება/ განხორციელება) წარმოადგენდა, რაც, თავისთავად, მისგან მომეტებულ სიფრთხილეს, ყურადღებასა და პასუხისმგებლობას მოითხოვდა. გასათვალისწინებელი იყო ისიც, რომ მოპასუხის სადავო ბრძანება მოტივირებული იყო მოსარჩელის მიერ შრომითი მოვალეობების არაერთგზის და უხეში დარღვევის საფუძვლით.

8.5. დათხოვნის ბრძანებას მოსარჩელე სადავოდ ხდის არა იმ საფუძვლით, რომ არ არის უხეში დარღვევა, არამედ იგი სრულიად უარყოფს კავშირს ზემოაღნიშნულ ფაქტთან - მომხმარებლის მონაცემების არასწორ პროგრამულ გატარებასთან, რამაც მოპასუხის დაჯარიმება გამოიწვია (მოთხოვნის დამაფუძნებელი ფაქტობრივი გარემოება). სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის ზემოაღნიშნული არგუმენტი, ვინაიდან სასამართლო სხდომაზე თვითონვე დაადასტურა, რომ იმ დროს, 2017 წლის 7 ივნისს, სწორედ იგი იმყოფებოდა სალარო აპარატთან. ეს დადასტურდა საქმეზე მოწმედ დაკითხული მოპასუხის თანამშრომლის ჩვენებით და მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი სამეთვალყურეო ვიდეოკამერის ჩანაწერით, რომელიც თანხვედრილია საქმეზე მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ სხვა მტკიცებულებებთან: მოპასუხის განმარტებასთან, საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმსა და მოწმის მიერ მიცემულ ჩვენებასთან. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, მოსარჩელეს, გარდა საკუთარი ახსნა-განმარტებისა, სასამართლოსათვის არ წარუდგენია არავითარი მტკიცებულება.

8.6. სასამართლომ მიუთითა, რამდენადაც მოთხოვნა, დამსაქმებლის ბრძანების ბათილად ცნობის შესახებ, არ დაკმაყოფილდა, არ არსებობდა მოპასუხისათვის სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაციის დაკისრების საფუძველი.

რაც შეეხება კომპენსაციად, ორი თვის სახელფასო ანაზღაურების მოთხოვნას, ამის საფუძვლად მოსარჩელე უთითებდა სამუშაოდან უკანონო დათხოვნაზე. სასამართლომ განმარტა, რომ ასეთი საფუძვლით ამ სახის კომპენსაციის გადახდა საქართველოს შრომის კოდექსით გათვალისწინებული არ არის.

8.7. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია 2017 წლის ივნისის ხელფასთან დაკავშირებით და მიუთითა, რომ, რამდენადაც შრომითი ხელშეკრულება შეწყდა 2017 წლის 14 ივნისს და ერთი თვის ხელფასი 675 ლარი იყო, მოპასუხეს მოსარჩელისათვის 14 დღის ხელფასი - 315 ლარი (დღეში 22 ლარი და 50 თეთრი) უნდა აენაზღაურებინა.

8.8. სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2017 წლის მაისის ხელფასის ნაწილი - 100 ლარი არ ექვემდებარებოდა ანაზღაურებას, რამდენადაც მოპასუხის 2017 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით, დისციპლინური სახდელის სახით, მოსარჩელეს ხელფასიდან ჩამოეჭრა 100 ლარი, შესაბამისად, მაისის ხელფასი ჩაერიცხა 100 ლარით ნაკლები - 575 ლარი. დამსაქმებლის ეს გადაწყვეტილება მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია. შესაბამისად, ამ ნაწილში სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხეს დაეკისრა 2017 წლის ივნისის 14 დღის ხელფასის - 315 ლარის გადახდა.

8.9. რამდენადაც შრომის ხელშეკრულება სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ზ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე შეწყდა და უდავოდ დადგენილია, რომ მოსარჩელეს 2017 წლის კუთვნილი ანაზღაურებადი შვებულებით არ უსარგებლია, სასამართლომ მოპასუხეს, ამავე კოდექსის 21-22-ე, 24-26- ე, მუხლების შესაბამისად, 675 ლარის გადახდა დააკისრა.

რაც შეეხება 2016 წლის შვებულების ანაზღაურებას, უდავოდ დგინდებოდა, რომ ამ შვებულების მომდევნო წელში გადატანის შესახებ, მხარეები არ შეთანხმებულან, რის გამოც სშკ-ის 25-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, სარჩელი ამ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

8.10. სასამართლომ განმარტა, რომ ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის გამო, შვებულება დასაქმებულს მიეცემა მის მიერ ასეთი შვებულებით სარგებლობის შესახებ დამსაქმებლისათვის მოთხოვნის საფუძველზე, რის შემდეგაც შვებულება ანაზღაურდება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არაუმეტეს 1000 ლარისა. რამდენადაც შრომითი ურთიერთობის განმავლობაში, მოსარჩელეს არ მიუმართავს, მოპასუხისათვის ორსულობისა და მშობიარობის გამო, შვებულების მოთხოვნით და არც შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის არამართლზომიერება არ დადგინდა, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

9. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების მოთხოვნით.

9.1. აპელანტის მტკიცებით, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მოსარჩელის მიერ რომელიმე ინსტრუქციის, შინაგანაწესის ან ხელშეკრულების დარღვევა. სასამართლო სხდომაზე მოწვეულმა მოწმეებმა დაადასტურეს, რომ სალარო აპარატები ხშირად გამოდიოდა მწყობრიდან და დამსაქმებელმა ამის თაობაზე იცოდა. სალარო აპარატების შეკეთების საკითხი კი, თანამშრომელთა ფუნქციას არ წარმოადგენს. გარდა ამისა, მოპასუხემ ვერ დაადასტურა, თუ რამდენი ზიანი მიადგა მას კონკრეტულად მოსარჩელის ქმედებით, რით გამოიხატა მისი მხრიდან მოვალეობების შეუსრულებლობა.

9.2. მოსარჩელე 7 თვის ორსული იყო, როდესაც გათავისუფლდა სამსახურიდან. მას არ მიეცა შესაძლებლობა და ვერც მოასწრო, დეკრეტული შვებულებით სარგებლობის თაობაზე განცხადება დაეწერა. ამის დროც ჯერ კიდევ ჰქონდა დარჩენილი მშობიარობამდე. ფაქტობრივად, დამსაქმებელმა დაასწრო აპელანტს სამსახურიდან გათავისუფლება, სანამ ის მიმართვადა კომპანიას სადეკრეტო შვებულების მოთხოვნით, რაც გარდაუვალი ფაქტი იყო.

9.3. აპელანტი არ იზიარებს სასამართლოს უარს 2 თვის კომპენსაციის გადახდაზე, ვინაიდან დასაქმებული სამსახურიდან გათავისუფლდა უკანონო ბრძანებით, რომელსაც საფუძვლად დაედო დამსაქმებლის მხრიდან აბსურდული საფუძვლები (ე.წ.გაურკვეველი გაფრთხილებები), რის გამოც აღნიშნული ბრძანება ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი და სასამართლოს მიერ გათვალისწინებულ კომპენსაციასთან ერთად მოპასუხე კომპანიას დაეკისროს 2 თვის კომპენსაციის გადახდაც.

9.4. აპელანტის მითითებით, მას ე.წ. გაფრთხილებები მიეცა 2016 წელს და 2017 წელს. პირველი გაფრთხილების წერილი დათარიღებულია 2016 წლის 9 თებერვლით, რომლის თანახმადაც კომპანიის 3 თანამშრომელს მიეცა გაფრთხილება იმასთან დაკავშირებით, რომ, რომელიღაც თანამშრომელი თვითნებურად წავიდა სამსახურიდან. თანამშრომელთა სამსახურში მოსვლის ან წასვლის კონტროლი არ შედიოდა მოსარჩელის მოვალეობებში.

რაც შეეხება მეორე გაფრთხილებას, იგი დათარიღებულია 2017 წლის 26 აპრილით, რომელშიც წერია, რომ გაფრთხილება მიეცა რამდენიმე თანამშრომელს იმასთან დაკავშირებით, რომ 22 აპრილს კომპანია მუშაობდა 2 საათის განმავლობაში სალარო აპარატის გარეშე. მოპასუხე ვერ მიუთითებს მოსარჩელის ბრალეულობის შესახებ, ხელშეკრულების ან შინაგანაწესის რომელი პუნქტი დაარღვია. გაუგებარია სასამართლოს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელეს ცალკე არ უდავია ე.წ. გაფრთხილებების თაობაზე.

9.5. ამდენად, მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარმოდგენილი გაფრთხილებები აბსურდული შინაარსის წერილებია, რომელსაც მოსარჩელის სამსახურებრივ ფუნქციებთან საერთო არაფერი აქვს. რაც შეეხება მოწმეებს, ისინი არიან დამსაქმებლის თანამშრომლები და იმის შიშით, რომ სამსახური არ დაატოვებინონ, შესაძლებელია, მისცენ არასრული ჩვენებები.

9.6. სააპელაციო საჩივრის ავტორის მითითებით, მოწინააღმდეგე მხარემ გამიზნულად არ წარმოადგინა სასამართლოზე შრომის ხელშეკრულება, ვინაიდან სასამართლო ამით ნათლად დარწმუნდებოდა კომპანიის არაკეთილსინდისიერებაში, ხოლო დასაქმებულს შრომის ხელშეკრულების ეგზემპლარი არ გადასცემია.

10. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 აპრილის გადაწყვეტილებით, სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;

10.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილების ნაწილობრივ შეცვლით, ბრძანების ბათილად ცნობისა და კომპენსაციის სახით თანხის დაკისრების ნაწილში, მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება;

10.2. ბათილად იქნა ცნობილი დამსაქმებლის 14.06.2017 წლის ბრძანება დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ;

10.3 მოპასუხეს კომპენსაციის სახით დაეკისრა 2025 ლარის გადახდა მოსარჩელის სასარგებლოდ;

11. სააპელაციო სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად გამოიყენა სშკ-ის 21-ე მუხლის მე-4 პუნქტი, 27-ე მუხლის პირველი პუნქტი, 29-ე მუხლი, 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ვ“-„თ“ და „ო“ ქვეპუნქტები, 38-ე მუხლის მე-8 პუნქტი და დაასკვნა, რომ აპელანტს სამსახურებრივი ვალდებულებები უხეშად არ დაურღვევია.

10.1. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხემ სარწმუნოდ ვერ დაასაბუთა, რატომ გახდა აუცილებელი მითითებული გადაცდომების გამო აპელანტის სამსახურიდან უპირობო გათავისუფლება, მით უფრო, რომ 2017 წელს გათავისუფლებამდე მოსარჩელეს მხოლოდ ერთი დისციპლინური გადაცდომა ჰქონდა, რაც გამოიხატა, სალარო აპარატის მწყობრიდან გამოსვლის გამო, ორი საათის განმავლობაში სალარო აპარატის გარეშე მუშაობით. ამასთან, ამ გადაცდომის შედეგად დამსაქმებლისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი არ დასტურდებოდა.

10.2. სადავო ბრძანების შესაბამისად, 2017 წლის 7 ივნისს ჩადენილი გადაცდომა გამოიხატა არაუფლებამოსილ პირზე (არარსებული საპასპორტო მონაცემებით) 3 შეკვრა სიგარეტის მიყიდვით, რამაც გამოიწვია კომპანიის დაჯარიმება 12000 ლარით. საგადასახდო სამართალდარღვევის ოქმის შესაბამისად, დგინდება, რომ მოპასუხე დაჯარიმდა, რადგან მსგავს ფაქტზე კომპანიის მიმართ 2016 წლის 9 ივლისს სამართალდარღვევის ოქმი გამოიწერა. დარღვევის ჩადენის მომენტისათვის მოქმედი საგადასახდო კოდექსით კი, თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სანებართვო პირობების დარღვევა იწვევდა ნებართვის მფლობელის დაჯარიმებას 4000 ლარით, ხოლო იმავე პირობების დარღვევა ჩადენილი განმეორებით - ჯარიმის გასამმაგებას (12000 ლარი). ამდენად, შერაცხულ გადაცდომაზე გათვალისწინებული ჯარიმის ოდენობა - 4000 ლარი იყო, ნაცვლად 12000 ლარისა.

10.3. სააპელაციო პალატამ მიუთითა 2017 წლის 26 აპრილის ,,გაფრთხილების წერილის“ შინაარსის ბოლო აბზაცზე, რომლის შესაბამისადაც, ,,კომპანიის ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებით, 3 გაფრთხილებაზე მეტის მიღების შემთხვევაში თანამშრომელი თავისუფლდება სამსახურიდან“. აპელანტი კი, სამსახურიდან გათავისუფლდა 16.04.2017 წლის ,,გაფრთხილების წერილის“ შემდეგ პირველივე დარღვევაზე, რაც პალატამ აღნიშნულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების დამატებით საფუძვლად მიიჩნია.

10.4. რამდენადაც მოთხოვნა, დამსაქმებლის ბრძანების ბათილად ცნობის შესახებ, საფუძვლიანი იყო, პალატამ დამსაქმებელს კომპენსაცია სამი თვის ხელფასი - 2025 ლარი დააკისრა.

10.5. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებას, რომ არ არსებობდა კომპენსაციად ორი თვის ხელფასის სშკ-ის 38-ე მუხლის მეორე პუნქტის საფუძველზე მოთხოვნის წინაპირობები.

10.6. პალატამ მიიჩნია, რომ, რამდენადაც აპელანტს შრომითი ხელშეკრულება შეუწყდა 2017 წლის 14 ივნისს და თვეში მისაღები ხელფასის ოდენობა შეადგენდა 675 ლარს, მოპასუხეს მოსარჩელისათვის 14 დღის ხელფასი - 315 ლარი უნდა აენაზღაურებინა. 2017 წლის მაისის ხელფასის ნაწილი - 100 ლარი კი, არ უნდა ანაზღაურებულიყო, რამდენადაც დისციპლინური სახდელის სახით, მოსარჩელეს ის ხელფასიდან ჩამოეჭრა.

10.7. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ აპელანტს არ უსარგებლია 2017 წლის კუთვნილი ანაზღაურებადი შვებულებით, შესაბამისად, მოპასუხეს უნდა დაჰკისრებოდა მისი ანაზღაურება. რაც შეეხება 2016 წლის შვებულების ანაზღაურებას, მხარეები ამ შვებულების მომდევნო წელში გადატანის შესახებ არ შეთანხმებულან, რის გამოც არ არსებობდა სარჩელის აღნიშნულ ნაწილში დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

10.8. მშობიარობისათვის განკუთვნილი თანხის - 1000 ლარის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით, პალატამ განმარტა, რომ აპელანტის მოთხოვნა სამართლებრივ საფუძველს მოკლებული იყო, რამდენადაც მას დამსაქმებლისთვის არ მიუმართავს, ორსულობისა და მშობიარობის გამო, შვებულების მოთხოვნით, რაც უფლების რეალიზების წინაპირობა იყო.

11. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხემ საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობისა და კომპენსაციის გადახდის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოთხოვნით, შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

11.1. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დასაქმებულს შრომითი მოვალეობა უხეშად არ დაურღვევია, რის გამოც ბრძანება ბათილად ცნო, მაშინ, როდესაც მოსარჩელის ეს მოთხოვნა ეფუძნებოდა გარემოებას, რომ მას ბრძანებაში მითითებული დარღვევა საერთოდ არ ჩაუდენია. სასამართლომ თავად დაადგინა საფუძვლები, რომლითაც მოწინააღმდეგე მხარეს უნდა ედავა სააპელაციო ეტაპზე, კერძოდ, უხეში დარღვევის არარსებობაზე, რაც ფაქტობრივად სასარჩელო მოთხოვნის ცვლილებაა. მოსარჩელის პოზიციიდან გამომდინარე, მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს ჰქონდა მხოლოდ დარღვევის ფაქტზე, რაც ორივე ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია. მოპასუხე არ იყო ვალდებული, უხეში დარღვევის არსებობა ემტკიცებინა.

11.2. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ბრძანებაში მითითებულია სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ და „ზ“ ქვეპუნქტები. გადაწყვეტილება კი, მთლიანად აგებულია უხეში დარღვევის არარსებობაზე, რითაც უგულელყოფილია კიდევ ერთი საფუძველი - „თ“ პუნქტი - დარღვევის კალენდარული წლის განმავლობაში განმეორებით ჩადენა.

11.3. სადავო გადაწყვეტილება არ შეიცავს მსჯელობას დასაქმებულის სამსახურებრივი მოვალეობებისა და ჩადენილი დარღვევის ურთიერთმიმართების შესახებ. სააპელაციო სასამართლომ დასკვნა, რომ დასაქმებულს უხეშად არ დაურღვევია მოვალეობა, დაამყარა ზოგად მოვალეობასა და მითითებებზე და არ იმსჯელა დასაქმებულის უფლება-მოვალეობებსა და დამსაქმებლის საქმიანობის სპეციფიკაზე, ჩადენილი დარღვევის პოტენციურ რისკზე. დასაქმებულის უფლება-მოვალეობების განსაზღვრის გარეშე, მის მიერ ჩადენილი დარღვევის სიმძიმე სამართლიანად ვერ შეფასდება. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება შეიცავდა ზუსტ მითითებას აპელანტის უფლება-მოვალეობებსა და დარღვევის ურთიერთმიმართებაზე, რაც არც გაიზიარა და არც უარყო სააპელაციო სასამართლომ, მაშინ, როდესაც ამ საკითხზე მითითებული იყო სააპელაციო შესაგებელსა და მხარის ახსნა-განმარტებაშიც. ამდენად, სასამართლომ არასწორად განმარტა სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი.

11.4. სასამართლომ არასწორად შეაფასა 2017 წლის 26 აპრილის დარღვევაც. მეტიც, მითითება, რომ დამსაქმებელს ფაქტობრივი ზიანი არ მიუღია, ამცირებს ამ დარღვევის მნიშვნელობას.

12. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2019 წლის 28 თებერვლის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ-ის) 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია. შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელი გასაჩივრებულ ნაწილში უარყოფილ უნდა იქნეს.

13. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის პრეტენზიები, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეზე დადგენილი ფაქტები და არასწორადვე განმარტა კანონი, რასაც შედეგად მოჰყვა სამართლებრივად დაუსაბუთებელი დასკვნები სარჩელის საფუძვლიანობასთან დაკავშირებით, გასაზიარებელია.

14. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს, სადავო ბრძანების ბათილად ცნობა და კომპენსაციის გადახდა სშკ-ის 38.8 (სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით) სსკ-ის 44-ე (შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით), ასევე, სსკ-ის 394.1 (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება), 408.1-ე (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) და 409-ე (თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება) მუხლიდან გამომდინარეობს.

15. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელემ, როგორც თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტში დასაქმებულმა პირმა, დაარღვია შრომითი მოვალეობები, თუმცა აღნიშნული არ წარმოადგენდა ისეთი ხასიათის დარღვევას, რომ მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების საფუძველი გამხდარიყო სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტის (შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია დასაქმებულის მიერ მისთვის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევა) შესაბამისად.

16. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი გახდა მოსარჩელის მიერ შრომის ხელშეკრულებით დაკისრებული ვალდებულებების უხეში და არაერთგზის დარღვევა, რაც დადასტურებულია საქმეში არსებული მტკიცებულებებით - მოწმის ჩვენებით, მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი სამეთვალყურეო ვიდეოკამერის ჩანაწერით, მოპასუხის განმარტებით, საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმით, „გაფრთხილების წერილითა“ და დამსაქმებლის მიერ გამოცემული ბრძანებით.

17. მოსარჩელე ამტკიცებდა, რომ მას სადავო ბრძანებაში მითითებული დარღვევა არ ჩაუდენია, თუმცა მან ზემოაღნიშნული მტკიცებულებების საპირისპიროდ, სასამართლოს ვერ წარუდგინა დასაშვები და სარწმუნო მტკიცებულება, რომელიც გააქარწყლებდა მის მიერ ჩადენილი გადაცდომების ფაქტს და საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს გააბათილებდა. ამდენად, პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები, თუმცა სამართლებრივად არასწორად შეაფასა. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ დამსაქმებლის მიერ გამოყენებული ზომა - გათავისუფლება დარღვევის თანაზომიერი არ იყო, დაუსაბუთებელია.

18. პირველ რიგში, პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რაკი მოსარჩელე დარღვევის ჩადენის ფაქტს უარყოფდა, სასამართლოს მხოლოდ იმაზე უნდა ემსჯელა, ჩაიდინა თუ არა დარღვევა მოსარჩელემ და არა იმაზე - ჩადენილი დარღვევა იყო თუ არა უხეში. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დარღვევის სიმძიმის შეფასება სამართლის საკითხია, ამიტომ იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც მხარე საერთოდ უარყოფს დარღვევის ჩადენას, მაგრამ სასამართლო დაადგენს ასეთის არსებობას, უხეშია თუ არა ის, სასამართლო შეაფასებს. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს შესაფასებელია, მოსარჩელის მიერ ჩადენილი დარღვევა იყო თუ არა ისეთი ხასიათის, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას ამართლებდა.

19. დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერების შეფასების მიზნით, უნდა დადგინდეს დასაქმებულის მიერ მისთვის დაკისრებული ვალდებულებების უხეში დარღვევის ფაქტი, რაც შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის განთავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად ხდება. ამასთან, შრომითი ხელშეკრულებით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა არის თუ არა „უხეში“, ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში, ინდივიდუალური შეფასების საგანია, რაც ყველა კონკრეტული გარემოების გათვალისწინებით ფასდება, პირველ რიგში კი, სამსახურის დანიშნულებისა და დასაქმებულის ფუნქცია-მოვალეობებით.

20. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ 2017 წლის 7 ივნისს მოსარჩელე საბაჟო გამშვებ პუნქტ ,,წითელ ხიდზე“ არსებულ მოპასუხის კუთვნილ თავისუფალი ვაჭრობის ობიექტში, ასრულებდა თავის სამსახურებრივ მოვალეობას, როდესაც, უცხოეთის მოქალაქისათვის საქონლის მიყიდვისას, პროგრამულად არასწორად გაატარა მომხმარებლის მონაცემები - შეცდომით შეიყვანა შესაბამის კომპიუტერულ პროგრამაში მომხმარებლის პასპორტის მონაცემები (ნომერი). ამ ქმედების შედეგად, იმ დროს მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 290-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მოპასუხის სახელზე გამოიწერა სამართალდარღვევის ოქმი და კომპანია დაჯარიმდა 12000 ლარით.

21. მოცემული ქმედების შეფასებისათვის მნიშვნელოვანია, რომ, ერთი მხრივ, მოპასუხის, როგორც თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტის ნებართვის მფლობელის, გამართულად და კანონმდებლობის შესაბამისად საქმიანობა დიდწილად არის დაკავშირებული ამგვარი დარღვევის არარსებობასთან (რამდენადაც ის ექვემდებარება სპეციალურ რეგულაციებს და ასეთი ტიპის დარღვევა ნებართვის გაუქმების საფრთხის შემცველიც კი არის კომპანიისათვის), და, მეორე მხრივ კი, საქონლის გაყიდვისას მომხმარებლის მონაცემების სწორად ასახვა შესაბამის პროგრამაში მოსარჩელის, როგორც თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტში დასაქმებული მოლარე-ოპერატორის, ერთ-ერთი მთავარი ფუნქცია იყო, კერძოდ, მის ძირითად სამსახურებრივ ვალდებულებას სწორედ საქონლის რეალიზაცია და მასთან დაკაშირებული პროცედურების პროგრამულად ზედმიწევნით ზუსტად შესრულება წარმოადგენდა.

22. ამასთან, გასათვალისწინებელია ფაქტი, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, დასაქმებულის მიმართ ერთი წლის განმავლობაში ერთხელ უკვე გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ფორმა - გაფრთხილება, რომელიც მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია, თუმცა, დასაქმებულის მიერ ჩადენილი დარღვევის ხარისხის შეფასებისას, საკმარისი არ არის მხოლოდ ის ფაქტი, რომ დარღვევის შემთხვევამდეც გადაცდომა დაფიქსირდა, არც ის ფაქტი, რომ პირველი დარღვევის შედეგად მოპასუხეს ზიანი არ მიუღია. ამ შემთხვევაში, მნიშვნელოვანია ის მაღალი პოტენციური საფრთხე, რომელიც შესაძლებელია უკავშირდებოდეს ასეთი სახის გულგრილობას და ზერელე დამოკიდებულებას სამუშაოს მიმართ და პასუხისმგებლობის გაუცნობიერებლობას.

საკუთარი პასუხისმგებლობის გაუცნობიერებლობა ან პროფესიულ ვალდებულებათა მიმართ ასეთი გულგრილი დამოკიდებულება, რაც გამოვლინდა მომხმარებლის მონაცემების რეგისტრაციაში არასწორი გატარებით (რომლის შედეგადაც საწარმო დაჯარიმდა 12000 ლარით), წარმოადგენს ისეთი შინაარსის დარღვევას, რომელიც მიუღებელია თავისუფალი ვაჭრობის პუნქტში დამრღვევის შემდგომი საქმიანობის გაგრძელების მიზნებისათვის. ამდენად, პალატა მიიჩნევს, რომ საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, დარღვევა იყო არსებითი და მნიშვნელოვანი.

23. შრომითი ვალდებულების დარღვევის ჩადენის სიხშირისა და სიმძიმის გარდა, არანაკლებ მნიშვნელოვანია მისი შეფასება შედეგობრივი თვალსაზრისით, რათა დადგინდეს, თანაზომიერი იყო თუ არა დამსაქმებლის მიერ, დასაქმებულის მხრიდან დარღვევის გამო, ხელშეკრულების შეწყვეტა. მოცემულ შემთხვევაში, შესაფასებელმა ქმედებამ გამოიწვია ზიანი - 12 000 ლარი.

ამდენად, პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის მიერ დარღვევის სიმძიმის, სიხშირისა და შედეგის გათვალისწინებით, მისი სამსახურიდან გათავისუფლება დასაშვები, აუცილებელი და პროპორციული ღონისძიებაა.

24. რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას დამსაქმებლის მიერ მოსარჩელის მიმართ უფრო მსუბუქი ღონისძიების გამოყენების შესაძლებლობის თაობაზე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნულს არ იზიარებს და განმარტავს, იმისათვის, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება დამსაქმებლის მხრიდან ადეკვატურ, საჭირო და პროპორციულ ღონისძიებად იქნეს მიჩნეული, აუცილებელია, იკვეთებოდეს ისეთი მძიმე დარღვევა, როდესაც სხვა უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენება არამიზანშეწონილია.

პალატა იზიარებს კასატორის არგუმენტს, რომ დასაქმებულის სამუშაოს სპეციფიკიდან გამომდინარე, მისი ფუნქციების ყურადღებით, პასუხისმგებლობით, გულისხმიერად და კეთილსინდისიერად შესრულებას, დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა.

მოსარჩელის მიერ ამგვარი დაუდევრობითა და უხეში გაუფთხილებლობით ჩადენილი დარღვევა კი, დამსაქმებელს ნდობას უკარგავს მუშაკის მიმართ. შესაფასებელი ქმედება არ წარმოადგენს ისეთ დარღვევას, რომელიც დამსაქმებლის მიერ გამაფრთხილებელი ზომის გამოყენების შემთხვევაში, შესაძლებელია, გამოსწორდეს იმგვარად, რომ დამსაქმებელმა არ დაკარგოს მუშაკთან შრომითი ურთიერთობის გაგრძელების ინტერესი. აღნიშნული კი, დასაქმებულის მიმართ ნაკლებად მკაცრი დისციპლინური ღონისძიების გამოყენებას გამორიცხავდა და, სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ქმნიდა შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტისა და მუშაკის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველს.

25. სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, ვინაიდან საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე, კერძოდ, პალატას მიაჩნია, საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 აპრილის გადაწყვეტილება და სარჩელი სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობისა და კომპენსაციის გადახდის ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს.

26. სსსკ-ის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, აღნიშნული წესები შეეხება, აგრეთვე, სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გაწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით ირკვევა, რომ მოპასუხეს საკასაციო საჩივარზე 300 ლარი აქვს გადახდილი. სსსკ-ის 53-ე მუხლის დანაწესის შესაბამისად, მოსარჩელეს მოპასუხის სასარგებლოდ დაეკისრება ამ უკანასკნელის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის გადახდა.

სსსკ-ის 55-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოს მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯები და სახელმწიფო ბაჟი, რომელთა გადახდისაგან განთავისუფლებული იყო მოსარჩელე, გადახდება მოპასუხეს ბიუჯეტის შემოსავლის სასარგებლოდ, მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელიც დაკმაყოფილებულია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით სარჩელი მოპასუხისათვის 990 (675+315) ლარის დაკისრების თაობაზე დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის - 100 ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ. სააპელაციო სასამართლომ მიუხედავად იმისა, რომ ამ ნაწილში გადაწყვეტილება არ იყო გასაჩივრებული, დაკისრებული ბაჟის ნაწილში გადაწყვეტილება შეცვალა და მოპასუხეს 211 ლარი დააკისრა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ (პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დაკისრებული 990 ლარისა და სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაკისრებული 2025 ლარის 7% (3%+4%). რამდენადაც საკასაციო სასამართლომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 აპრილის გადაწყვეტილება გააუქმა სრულად, სარჩელის დაკმაყოფილებული ნაწილის - 990 (675+315) ლარის შესაბამისად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაკისრებული სახელმწიფო ბაჟიც გაუქმებულია. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო, სსსკ-ის 53-ე მუხლის შესაბამისად, მოპასუხეს სახელმწიფო ბაჟს აკისრებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სარჩელის დაკმაყოფილებული ნაწილის პროპორციულად (990-ის 3%-ს) - 29.70 ლარს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 53-ე, 55.1-ე, 264.3-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. შპს „დ.ფ.ჯ–ას“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 აპრილის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. თ.წ–ის სარჩელი სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობისა და კომპენსაციის გადახდის ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს;

4. თ.წ–ს დაეკისროს 300 (სამასი) ლარის გადახდა შპს „დ.ფ.ჯ–ას“ სასარგებლოდ, ამ უკანასკნელის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად;

5. შპს „დ.ფ.ჯ–ას“ (4.....) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს 29.70 ლარის გადახდა;

6. სახელმწიფო ბაჟი განთავსებულ იქნეს შემდეგ ანგარიშზე: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

7. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ.თოდუა

მოსამართლეები: პ.ქათამაძე

ე.გასიტაშვილი