საქმე №ას-1815-2019

22 ივლისი, 2020 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

ვლადიმერ კაკაბაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი ნ.ლ–ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე ი.გ–ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

აღწერილობითი ნაწილი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

ი.გ–ძემ (შემდგომში მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ.ლ–ის, გ.დ–ის, ლ.დ–ისა და ა.ლ–ის (შემდგომში მოპასუხეები) მიმართ უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვისა და მესაკუთრისათვის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემის შესახებ.

1.1.სარჩელის საფუძვლები:

2014 წლის 11 დეკემბერს მოსარჩელემ საჯარო აუქციონის გზით შეიძინა უძრავი ქონება მდებარე, ქ. რუსთავი, ...... #30, ბ. 36 (შემდგომში სადავო უძრავი ქონება ან სადავო ქონება). აღნიშნული ქონება მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობაშია და არაერთი მოთხოვნის მიუხედავად, მოსარჩელე ვერ ახერხებს უძრავი ქონებით სარგებლობას.

2. მოპასუხეების პოზიცია

მოპასუხეებმა წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოსარჩელე ვერ ასაბუთებს მოპასუხეთა მიერ სადავო ბინის არამართლზომიერად ფლობის ფაქტს.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. დადგინდა მოპასუხეთა უკანონო მდფლობელობიდან სადავო უძრავი ქონების გამოთხოვა და მოსარჩელისთვის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემა. სასამართლომ დავის მოსაწესრიგებლად საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე და 312-ე მუხლები გამოიყენა.

4. მოპასუხეთა სააპელაციო საჩივარი

გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის უარყოფის მოთხოვნით.

5. სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ განჩინება

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 2 სექტემბრის განჩინებით მოპასუხეთა გ.დ–ის, ლ.დ–ისა და ა.ლ–ის სააპელაციო საჩივარი ხარვეზის შეუვსებლობის გამო დარჩა განუხილველი

6. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

6.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით მოპასუხე ნ.ლ–ის (შემდგომში მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი ან საკასაციო საჩივრის ავტორი) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

6.2. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ სადავო უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით ეკუთვნის მოსარჩელეს და მოპასუხე წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების მფლობელს, რომელიც ნივთს მესაკუთრის ნების საწინააღმდეგოდ ფლობს.

6.3. სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 158-ე, 170-ე, 172-ე, 183-ე, 311-ე, 312-ე და 168-ე მუხლებზე მითითებით სარჩელი საფუძვლიანად მიიჩნია და განმარტა, რომ არ არსებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი.

6.4. საპელაციო პალატამ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის პრეტენზია სადავო ქონებაზე ქირავნობის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ, ამ საკითხზე გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნები და მიუთითა, რომ საქმეში წარდგენილი ხელწერილით არ იკვეთება ქირავნობის ხელშეკრულების არსებითი პირობები და მესაკუთრესთან ქირავნობაზე შეთანხმება არც სხვა მტკიცებულებებით დასტურდება. ამასთან, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ აუქციონის ჩატარებამდე სადავო ბინის მესაკუთრე იყო მოპასუხე ნ.ლ–ი, ხოლო დანარჩენი მოპასუხეები (თავდაპირველი მოპასუხეები) - მისი ოჯახის წევრები არიან, რომელთაც ვერ დაასაბუთეს, რომ ნ.ლ–თან დადებული ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე ფლობდნენ ბინას და ბინის ყოფილი მესაკუთრე (ნ.ლ–ი) მათგან იღებდა სარგებელს (ქირას). ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული გარემოება არ ქმნიდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების წინაპირობას მითუფრო იმ პირობებში, როდესაც დადგენილია, რომ სადავო ქონებას ამჟამად ჰყავს მხოლოდ ერთი მესაკუთრე და იგი მოსარჩელეა.

6.5. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად სააპელაციო საჩივარში მითითებული პრეტენზია იმის შესახებ, რომ სარჩელი და თანდართული მასალები არ ჩაბარებია ერთ-ერთ მოპასუხეს - ანზორ ლალიაშვილს. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექის 70-ე, 71-ე, 73-ე, 74-ე, 76-ე მუხლებით და დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხეებს სარჩელი და თანდართული მასალები გაეგზავნათ კანონით დადგენილი წესით - სასამართლოსთვის ცნობილ მისამართზე - ქ. რუსთავი, ......, ხოლო ვინაიდან მოპასუხე გ.დ–მა სხვა მოპასუხეებისთვის გაგზავნილი უწყებები არ ჩაიბარა იმ მოტივით, რომ იგი მოპასუხეთა ოჯახის წევრი აღარ არის, სასამართლომ მართებულად გამოიყენა სსსკ 76-ე მუხლი, რომელიც მხარეებს და მათ წარმომადგენლებს თავიანთი მისამართის შეცვლის შესახებ სასამართლოსთვის ინფორმაციის მიწოდებას ავალდებულებს. ასეთი ცნობის უქონლობისას კი უწყება იგზავნება სასამართლოსთვის ცნობილ უკანასკნელ მისამართზე და ჩაბარებულად ჩაითვლება, თუნდაც ადრესატი ამ მისამართზე აღარ ცხოვრობდეს. ამრიგად, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ზემოთმითითებული სააპელაციო პრეტენზია ასევე ვერ მიიჩნევა იმგვარ დასაბუთებულ პრეტენზიად, რაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

7. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

7.1. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების მოთხოვნით.

7.2. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა არაკანონიერი შემადგენლობით, ერთპიროვნულად მაშინ, როდესაც საპროცესო კანონმდებლობით მოცემული ტიპის დავები სააპელაციო სასამართლოს მიერ უნდა განიხილებლოდეს კოლეგიურად, სამი მოსამართლის შემადგენლობით. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა და განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 41-ე მუხლი, რომლის თანახმად, ქონებრივ-სამართლებრივი დავები, როგორიცაა საკუთრების ხელყოფა, ხელშეშლა და სხვა, სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია ერთპიროვნულად განიხილოს, თუ მათი ღირებულება არ აღემატება 20 000 ლარს. ზემოაღნიშნულ მუხლში მითითებული საკუთრების ხელყოფის თუ ხელშეშლის საქმეებში არ იგულისხმება უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის შესახებ დავები, ვინაიდან ამგვარ დავებში ქონება არ არის სადავო. მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანია მფლობელობა, რომლის შეწყვეტა ეფუძნება ქონებაზე უკვე გამორკვეულ და დადასტურებულ საკუთრების უფლებას.

7.3. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განიხილა მოცემული საქმე ზეპირი მოსმენის გარეშე.

7.4. სასამართლომ არ იმსჯელა ა.ლ–ის, ლ. და გ.დ–ების სააპელაციო საჩივარზე და ისე დატოვა ისინი განუხილველად, რომ არ გამოუყენებია საჩივარზე დადგენილი ხარვეზის შესახებ განჩინების აპელანტებისთვის შეტყობინების ყველა საშუალება. ამავე დროს, ა.ლ–ს საერთოდ არ მიეცა შესაგებლის წარდგენის შესაძლებლობა, ვინაიდან არ ჩაბარებია სარჩელი და თანდართული მასალები, რითაც მის მიმართ დაირღვა სამართლიანი სასამართლოს უფლება.

7.5. გ.დ–მა კერძო საჩივარი წარადგინა მისი შეგებებული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის შესახებ რუსთავის საქალაქო სასამართლოს განჩინებაზე, თუმცა აღნიშნულ კერძო საჩივარზე სასამართლოს არ უმსჯელია.

7.6. სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძლოდ არ გაიზიარა მოპასუხეთა დასაბუთებული პრეტენზია ქირავნობის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ, რაც მათ მიერ სადავო ქონების მართლზომიერ ფლობას ადასტურებდა. სამოქალაქო კოდექსის არაერთ კომენტარშია მითითებული, რომ ქირის თანხა არ წარმოადგენს ხელშეკრულების არსებით პირობას ანუ მის გარეშეც ნამდვილია ქირავნობა.

8. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

8.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 20 თებერვლის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

სამოტივაციო ნაწილი:

9. საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია.

10. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

11. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

12. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

13. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წინაპირობა.

14. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

15. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

16. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეს, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან (იხ. ტ. 1. ს.ფ 46-47), რომლის მიმართაც, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. ასევე დადგენილია, რომ მოპასუხე (კასატორი) წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების მფლობელს. მან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ შეძლო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლებითაც დადასტურდებოდა სადავო ნივთზე მისი მფლობელობის მართლზომიერება.

17. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ სააპელაციო პალატამ ნაცვლად სამი მოსამართლისა არასწორად განიხილა მოცემული დავა ერთპიროვნულად.

18. საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 25-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, ამ კოდექსის მე-14 მუხლით განსაზღვრული საქმეები, ქონებრივ-სამართლებრივი დავა, რომლის ღირებულება არ აღემატება 20 000 ლარს, ასევე შრომის სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილი დავები შეიძლება ერთპიროვნულად განიხილოს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მოსამართლემ.

19. მოცემულ შემთხვევაში დავა შეეხება მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვას, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტის თანახმად ქონებრივ-სამართლებრივ დავათა რიგს განეკუთვნება. აღნიშნული ნორმის მიხედვით, წინამდებარე დავის საგანი განისაზღვრება 4000 ლარით. შესაბამისად, არ აღემატება სსსკ 25-ე მუხლით დადგენილ ზღვრულ ოდენობას (20 000 ლარს). ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლე უფლებამოსილი იყო ერთპიროვნულად განეხილა მოცემული საქმე.

20. აღსანიშნავია, რომ ნორმის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 25-ე მუხლის) მსგავსი განმარტება ასახულია უზენაესი სასამართლოს განჩინებებშიც (იხ. სუსგ საქმე №ას-1548-1468-2017, 7 მარტი, 2018 წელი; საქმე №ას-1085-1005-2017, 10 ნოემბერი, 2017 წელი).

21. საკასაციო პალატა ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნევს კასატორის მორიგ პრეტენზიას სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ საქმის განხილვის ფორმას ადგენს მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა. რიგ შემთხვევაში, ზეპირი ფორმით პროცესის ჩანიშვნისა თუ ზეპირი მოსმენის გარეშე დავის გადაწყვეტის არჩევანს სასამართლოს შეხედულებას მიანდობს. აღნიშნული შინაარსის დებულებას ითვალისწინებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 376¹-ე მუხლის მესამე ნაწილი და ადგენს, რომ თუ საქმე შეეხება უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვასა და საქართველოს საბანკო დაწესებულებების, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების, არასაბანკო სადეპოზიტო დაწესებულებების − კვალიფიციური საკრედიტო ინსტიტუტების მიერ დადებული (მათ შორის, ელექტრონული ფორმით დადებული) სესხის (კრედიტის) გაცემის შესახებ ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე დავებს, სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია საქმე განიხილოს ზეპირი მოსმენის გარეშე (იხ. სუსგ საქმე №ას-1809-2019 , 31 იანვარი, 2020 წელი; საქმე №ას-1924-2018, 17 იანვარი, 2019 წელი; საქმე №ას-1608-2018, 30 ნოემბრი, 2018 წელი).

22. კასატორი გასაჩივრებულ განჩინებას სადავოდ ხდის ასევე იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოპასუხეების ა.ლ–ის, ლ. და გ.დ–ებისთვის ხარვეზის შესახებ განჩინების შეტყობინების ყველა საშუალება არ გამოიყენა და არ იმსჯელა მათ სააპელაციო საჩივარზე. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემული დავის ფარგლებში შესაფასებელია მოპასუხე ნ.ლ–ის საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მის მიმართ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინების კანონიერება, შესაბამისად, საკასაციო პალატა ვერ იმსჯელებს დანარჩენი მოპასუხეების მიმართ მიღებული განჩინების საფუძვლიანობაზე. სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ განჩინებით მათ განესაზღვრათ განჩინების კერძო საჩივრით გასაჩივრების 12-დღიანი ვადა (იხ. ტ. 3. ს.ფ 30-33) და ამ ვადაში შეეძლოთ წარედგინათ შესაბამისი პრეტენზია.

23. რაც შეეხება საკასაციო საჩივრის ავტორის პრეტენზიას მის მიერ სადავო ქონების ქირავნობის ხელშეკრულების ფარგლებში ფლობასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ ამახვილებს ყურადღებას მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების წესზე (სსსკ მე-4, 102-ე მუხლები) და აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მხოლოდ მოპასუხის ზეპირი განმარტება მოსარჩელის პოზიციას ვერ გადაწონის და მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურსამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს.

24. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელემ წარადგინა საჯარო რეესტრის ამონაწერი, რომლითაც დაადასტურა საკუთრების უფლების არსებობა სადავო ქონებაზე. ასევე, უდავოა, რომ მოპასუხე ფლობს სადავო უძრავ ნივთს. შესაბამისად, სწორედ მოპასუხე მხარეს ეკისრება იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მისი მფლობელობა მართლზომიერია (სუსგ. საქმე Nას-1579-2019, 17.12.2019წ.). განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხემ ვერ შეძლო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ სადავო ნივთს იგი მართლზომიერად ფლობს მესაკუთრესთან (მოსარჩელესთან) გაფორმებული ქირავნობის ხელშეკრულებით. ამ გარემოებაზე კასატორის მხოლოდ მითითება კი ვერ მიიჩნევა იმგვარ დასაბუთებულ საკასაციო შედავებად, რაც ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საქმის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

25. სსკ-ის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. ამდენად, რადგან განხორციელებულია სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წინაპირობა, მოსარჩელეს უფლება აქვს, მფლობელობის შეწყვეტა და ნივთის გადაცემა მოითხოვოს (სუსგ საქმე Nას-887-2019, 27.12.2019წ., ).

26. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგ: № ას-246-246-2018, 2018 წლის 20 მარტის განჩინება; № ას-1032-952-2017, 2017 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება; № ას-1082-1039-2016, 2017 წლის 14 თებერვლის განჩინება; № ას-1043-1004-2016, 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება; № ას-901-867-2016, 2016 წლის 9 დეკემბრის განჩინება; № ას- 3-3-2016, 2016 წლის 9 მარტის განჩინება).

27. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

28. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% - 105 ლარი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დაადგინა:

1. ნ.ლ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ნ.ლ–ს პ/ნ ..... უკან დაუბრუნდეს შ.ქ–ძის (პ/ნ .....) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 150 ლარის (საგადასახადო დავალება #0, გადახდის თარიღი 17/02/2020წ.) 70% – 105 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ვლადიმერ კაკაბაძე

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

მირანდა ერემაძე