საქმე №ას-1745-2019 19 ივნისი, 2020 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

პირველი კასატორი – მ.ზ–ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სსიპ საზოგადოებრივი მაუწყებელი (მოპასუხე)

მეორე კასატორი - სსიპ საზოგადოებრივი მაუწყებელი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ.ზ–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 ივლისის განჩინება

პირველი კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

მეორე კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, უვადოდ დადებულად აღიარება, სამსახურში აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება, პირგასამტეხლოს დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1.მ.ზ–ს (შემდეგში - მოსარჩელე, პირველი აპელანტი, პირველი კასატორი) და სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელს“ (შემდეგში - მოპასუხე, მეორე აპელანტი, მეორე კასატორი) შორის, 2015 წლის 1 დეკემბერს, გაფორმდა შრომის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელე დაინიშნა სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელში“ კონსულტანტის თანამდებობაზე. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა ერთი წლით - 2015 წლის 1 დეკემბრიდან 2016 წლის 1 დეკემბრამდე, საიდანაც სამი თვე - 2016 წლის 1 მარტამდე დროის მონაკვეთი ჩაითვალა გამოსაცდელ ვადად. გამოსაცდელი ვადის ამოწურვის შემდეგ მხარეთა შორის გაგრძელდა შრომითი ურთიერთობა.

1.2. მხარეთა შორის, 2016 წლის 1 დეკემბერს, კვლავ დაიდო ახალი ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელე მიღებულ იქნა სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელში“ კონსულტანტის თანამდებობაზე. ხელშეკრულების თანახმად, შრომის ანაზღაურება ყოველთვიურად2500 ლარს შეადგენდა და მისი ვადა სეზონური სამუშაოს შესრულების ვადით განისაზღვრა. დასაქმებულის მიერ შესასრულებელი სამუშაოს (ფუნქციების) აღწერილობა განისაზღვრა თანამდებობრივი ინსტრუქციით. ამავე ხელშეკრულების მე-6 პუნქტის თანახმად კი, შრომითი ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 2016 წლის 1 დეკემბრიდან. შრომითი ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის შემდეგ - 2017 წლის 1 თებერვლიდან, მოპასუხემ, მოსარჩელესთან ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის საფუძვლით, შრომითი ხელშეკრულება აღარ გააგრძელა. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანება მოპასუხის მიერ გამოცემული არ ყოფილა.

2. მედიისა და კომუნიკაციის ბლოკის დირექტორის 28.02.2017 წლის წერილით მოსარჩელეს ეცნობა, რომ ტრეინინგცენტრის არსებობის საკითხი განხილულ იქნა საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს სხდომაზე, სადაც მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ ტრეინინგცენტრის დაფინანსების რესურსი საზოგადოებრივ მაუწყებელს 2017 წელს არ გააჩნია. მოსარჩელეს 10.03.2017 წ. წერილობით განემარტა, რომ მასთან შრომითი ურთიერთობა ვადის გასვლის გამო შეწყდა.

3. სსიპ „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ სამეურვეო საბჭოს 2017 წლის 7 მარტის #344 გადაწყვეტილებით, რომელიც ძალაში 2017 წლის 17 ივლისიდან შევიდა, საზოგადოებრივი მაუწყებლობის დებულებაში ცვლილებები განხორციელდა, რომელთა შედეგად ტრეინინგცენტრი და ტელეაკადემია, როგორც ფუნქციური ერთეულები, გათვალისწინებული არ ყოფილა.

4. სარჩელის საფუძვლები

4.1. მოსარჩელემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი მხარეთა შორის 2016 წლის 1 დეკემბერს დადებული N1624 შრომითი ხელშეკრულების მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტი (რომლის მიხედვითაც ხელშეკრულება დადებულია სეზონური სამუშაოს ვადით) და ამავე ხელშეკრულების მე-6 მუხლი (რომლითაც ხელშეკრულების ვადა განისაზღვრა 2016 წლის 1 დეკემბრიდან 2017 წლის 1 თებერვლამდე); ბ) მხარეებს შორის დადებული შრომითი ხელშეკრულება აღიარებულიქნეს უვადოდ დადებულად; გ) სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელს“, მოსარჩელის სასარგებლოდ, დაეკისროს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 1 თებერვლიდან (შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის მომენტიდან) სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველთვიურად დარიცხული 2500 ლარის ოდენობით (ხელზე მისაღები 2000 ლარი); დ) აღდგენილ იქნეს მოსარჩელე სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელში“ კონსულტანტის თანამდებობაზე; ე) მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, გადაწყვეტილების აღსრულებამდე დაეკისროს დაყოვნებული თანხის 0.07% ყოველი დაყოვნებული დღისათვის 2017 წლის 01 თებერვლიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.

4.2. მოსარჩელემ მიუთითა წინამდებარე განჩინების 1-1.2 პუნქტებში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და განმარტა, რომ 2016 წელს სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელში“ განხორციელებული ცვლილებების შედეგად, 2016 წლის 1 დეკემბრის შეთანხმების საფუძველზე, მოპასუხემ მოსარჩელესთან, ორი თვის ვადით, ახალი შრომითი ხელშეკრულება დადო. არსებული შეთანხმებით, ხელშეკრულება დაიდო სეზონური სამუშაოს შესასრულებლად, თუმცა, დამსაქმებელმა წერილობით აღიარა, რომ ამ ხელშეკრულებას სეზონურობა არ ახასიათებდა და ნამდვილი მიზანი იყო ვადის გაგრძელება მენეჯმენტის ცვლილების პროცესის დასრულებამდე, რაც არ წარმოადგენდა საქართველოს შრომის კოდექსით გათვალისწინებულ საფუძველს შრომითი ხელშეკრულების 12 თვეზე მოკლე ვადით გაფორმებისთვის. მოსარჩელის მითითებით, მოცემული გარიგება ეწინააღმდეგება შრომით კანონმდებლობას, ვინაიდან, 1 წლამდე ნაკლები ვადით ხელშეკრულება შეიძლება დაიდოს მხოლოდ საგამონაკლისო შემთხვევაში. ასეთი შემთხვევა მოცემულ სიტუაციაში არ არსებობს, ვინაიდან არ არსებობს ისეთი საფუძველი, რაც გაამართლებდა ხელშეკრულების დადებას გარკვეული ვადით. მოსარჩელის განმარტებით, მისი სასარჩელო მოთხოვნები ამ გარემოებებზე მითითებით უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

5. მოპასუხის შესაგებელი

5.1. მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო, მიუთითა წინამდებარე განჩინების 2-3 პუნქტებში ასახულ გარემოებებზე და განმარტა, რომ შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2016 წლის 1 დეკემბრამდე განისაზღვრა. ამასთან, მოსარჩელე სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელში“ ახორციელებდა არა მენეჯერულ საქმიანობას, არამედ დასაქმებული იყო კონსულტანტის თანამდებობაზე. სსიპ „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ მედიისა და კომუნიკაციის დირექტორის 24.02.2017 წლის წერილით დასტურდება, რომ 2017 წელს ტრეინინგცენტრის დაფინანსების რესურსი საზოგადოებრივ მაუწყებელს არ გააჩნდა. შესაბამისად, მოსარჩელის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებლის ტრეინინგცენტრის პროექტი გათვალისწინებული იყო 2017 წლის ბიუჯეტში, უსაფუძვლოა. 2017 წლის 7 მარტს სსიპ „საზოგადოებრივი მაუწყებლის“ მიერ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომლითაც ცვლილებები შევიდა საზოგადოებრივი მაუწყებლობის დებულებაში, რომელიც ძალაში შევიდა 2017 წლის 17 ივლისიდან. ამასთან, დებულებაში არ ყოფილა გათვალისწინებული ტრეინინგცენტრი და ტელეაკადემია. ამ გადაწყვეტილების საფუძველზე მაუწყებელში დაიხურა შესაბამისი გადაცემებიც. მოსარჩელესთან, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სარედაქციო პოლიტიკიდან გამომდინარე, გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება განსაზღვრული ვადით, თუმცა, არა ტელეაკადემიის კონსულტანტის თანამდებობაზე, არამედ -კონსულტანტის/გენერალური დირექტორის კონსულტანტის თანამდებობაზე. სამართლებრივ და ფაქტობრივ საფუძველს არის მოკლებული სარჩელის მოთხოვნა შრომითი ხელშეკრულების ვადის განსაზღვრის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე იმ გარემოებების გათვალისწინებით, რომ ტრეინინგცენტრის პროექტი არ დაფინანსდა, ხოლო შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადა ამოიწურა, შრომითი ურთიერთობა შეწყდა მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად. ამდენად, სარჩელი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

6. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

6.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით, სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: ბათილად იქნა ცნობილი 2016 წლის 1 დეკემბერს დადებული N1624 შრომითი ხელშეკრულების 2.3 და მე-6 პუნქტები. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 1 თებერვლიდან 2017 წლის 1 დეკემბრამდე, ყოველთვიური ხელფასის - 2000 ლარის (ხელზე მისაღები თანხა) ოდენობით. სარჩელი 2016 წლის 1 დეკემბრის შრომითი ხელშეკრულების უვადოდ აღიარების, სამსახურში აღდგენის, გადაწყვეტილების აღსრულებამდე იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

6.2. გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 408-ე, 411-ე მუხლებით, ხელშეკრულების დადების დროისათვის მოქმედი საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდგომში - სშკ), მე-6, 38-ე მუხლებით;

6.3. სასამართლოს განმარტებით, ისეთ პირობებშიც კი, როდესაც ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის მიერ რაიმე სახის აქტი (ბრძანება) გამოცემული არ ყოფილა, დასაქმებულს არ ერთმევა უფლება, დარღვეული უფლების დაცვის მიზნით მიმართოს სასამართლოს და, კანონით განსაზღვრულ ვადაში, დამსაქმებლის მიერ გამოვლენილი ნების შედავების ფარგლებში, სასამართლო უფლებამოსილია შეამოწმოს მისი სამსახურიდან გათავისუფლების კანონიერება. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ 2015 წლის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადის ამოწურვისთანავე, 2016 წლის 1 დეკემბერს, მხარეთა შორის კვლავ დაიდო ახალი შრომითი ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელე სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელში“ კონსულტანტის პოზიციაზე დასაქმდა. ხელშეკრულების 2.3 პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულება დაიდო სეზონური სამუშაოს შესრულების ვადით. ამავე ხელშეკრულების მე-6 პუნქტის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 2016 წლის 1 დეკემბრიდან და ძალაშია 2017 წლის 1 თებერვლამდე. ამდენად, ხელშეკრულება გაფორმდა 2 თვის ვადით და მიეთითა სეზონური სამუშაოს შესრულება. ხელშეკრულების ვადის განსაზღვრასთან დაკავშირებით სასამართლო განმარტავს შემდეგს: სშკ-ის მე-6 მუხლის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულება იდება წერილობითი ან ზეპირი ფორმით, განსაზღვრული ან განუსაზღვრელი ვადით. რაც შეეხება მოსარჩელესთან დადებული შრომითი ხელშეკრულებების მოქმედების ვადის განსაზღვრის საკითხს, აღნიშნულთან დაკავშირებით, სასამართლო მიუთითებს 12.06.2013წ. კანონით საქართველოს შრომის კოდექსში განხორციელებულ ცვლილებებზე (რაც 04.07.2013წ.-დან ამოქმედდა), რომელმაც დაადგინა ქცევის შემდეგი წესები, კერძოდ: სშკ-ის მე-6 მუხლის 1²-ე ნაწილის თანახმად, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც შრომითი ხელშეკრულების ვადა 1 წელი ან მეტია, შრომითი ხელშეკრულება განსაზღვრული ვადით იდება მხოლოდ მაშინ, როცა: ა) შესასრულებელია კონკრეტული მოცულობის სამუშაო; ბ) შესასრულებელია სეზონური სამუშაო; გ) სამუშაოს მოცულობა დროებით იზრდება; დ) ხდება შრომითი ურთიერთობის შეჩერების საფუძვლით სამუშაოზე დროებით არმყოფი დასაქმებულის ჩანაცვლება; ე) არსებობს სხვა ობიექტური გარემოება, რომელიც ამართლებს ხელშეკრულების განსაზღვრული ვადით დადებას. აღნიშნული სამართლებრივი ნორმა განსაზღვრავს იმ გარემოებათა კონკრეტულ ჩამონათვალს, რაც შრომითი ხელშეკრულების 1 წელზე ნაკლები ვადით გაფორმების სამართლებრივი საფუძველი შეიძლება გახდეს. კანონში განხორციელებული ცვლილების შესაბამისად, დამსაქმებელი ვალდებულია, დასაქმებულთან დადოს, სულ მცირე, ერთწლიანი ხელშეკრულება, ან გააფორმოს ხელშეკრულება განუსაზღვრელი ვადით. ეს ჩანაწერი განაპირობებს 1 წელზე ნაკლები ვადით ხელშეკრულებების დადებას მხოლოდ შესაბამისი გარემოებების არსებობის შემთხვევაში, რაც შრომითი ურთიერთობების სტაბილურობასა და დასაქმებულთა სოციალურ დაცულობას უწყობს ხელს. სათანადო გარემოების დადასტურება დამსაქმებლის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებაა, ხოლო მისი შეფასება ერთ წელზე ნაკლები ვადით ხელშეკრულების გაფორმების კანონშესაბამისობის დადგენის მიზნებისათვის, სასამართლოს დისკრეციაა. იგივე წესი ვრცელდება იმ შემთხვევის მიმართ, როდესაც ერთ წელზე ნაკლებ ვადიან შრომით ხელშეკრულებაზე უვადოდ დანიშნული დასაქმებულის გადაყვანა ხდება;

6.4. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 102-ე მუხლი ადგენს მტკიცების ტვირთის განაწილების პროცესუალურ სტანდარტს. ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულ მხარეს ევალება მის მიერ მითითებული გარემოების დამტკიცება. ამდენად, მოსარჩელე მოვალეა დაამტკიცოს ფაქტები, რომლებიც იურიდიულად ამართლებენ მის მოთხოვნას, ხოლო იმ ფაქტების მტკიცების ტვირთი, რომლებიც ასეთი მოთხოვნის უფლებას გააქარწყლებენ - დაკისრებული აქვს მოპასუხეს. სასამართლო, უწინარესად, ყურადღებას გაამახვილებს შრომითსამართლებრივი დავებისათვის დამახასიათებელი მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ სტანდარტზე. შრომითი ურთიერთობისას მხარეებმა უნდა დაიცვან საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ადამიანის ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები. შრომითი ურთიერთობებისადმი წმინდა სახელშეკრულებო მიდგომის გამოყენება არ არის მიზანშეწონილი, რადგან ასეთი ურთიერთობა მოიცავს მის მონაწილეთა შეთანხმებას თანაბარ საწყისებზე, მაშინ, როდესაც შრომით ურთიერთობაში ერთი პირი ნებაყოფლობით თანხმდება მეორის დაქვემდებარებაში ყოფნას (იხ. სუსგ # ას-98-94-2016, 26.07.2016წ). ამდენად, შრომითსამართლებრივი დავებისათვის გათვალისწინებული მტკიცების ტვირთის სპეციფიკური სტანდარტის საფუძველზე, მოპასუხის მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას წარმოადგენს კანონით გათვალისწინებულ მინიმალურ ერთ წელზე ნაკლები ვადით ხელშეკრულების გაფორმების განმაპირობებელი გარემოებების არსებობა, რომლის ამოწურვამაც მხარეთა შორის შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა განაპირობა;

6.5. ხელშეკრულების 2.3 პუნქტის საფუძველზე, მისი მოქმედების ვადის ორი თვით განსაზღვრის საფუძველი სეზონური სამუშაოს შესრულებაა. ამასთან, მოპასუხის შესაგებელში მითითებული გარემოების გათვალისწინებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს გადაწყვეტილებით, რაც 2017 წლის 17 ივლისიდან ამოქმედდა, ცვლილებები შევიდა საზოგადოებრივი მაუწყებლობის დებულებაში, რის შესაბამისადაც 2017 წელს ტრეინინგცენტრი და ტელეაკადემია გათვალისწინებული არ ყოფილა. სასამართლოს მიაჩნია, რომ არ დასტურდება ის გარემოება, რომ შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულისათვის დაკისრებული სამუშაოს შესრულება კონკრეტულ სეზონურ საქმიანობას უკავშირდებოდა: როგორც საქმის მასალებით დგინდება, 2015 წლის ხელშეკრულებით, როდესაც მხარეები შევიდნენ შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში, მოსარჩელის თანამდებობად განისაზღვრა ტელეაკადემიის კონსულტანტის პოზიცია. ამ ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის შემდეგ, 2016 წლის 1 დეკემბერს, მხარეებს შორის კვლავ გაფორმდა ახალი შრომითი ხელშეკრულება, რომლის პირველი მუხლის თანახმად, მოსარჩელე დაინიშნა კონსულტანტის თანამდებობაზე (ყოველგვარი კონკრეტული მიმართულების მითითების, მათ შორის, ტრეინინგ ცენტრში, ტელეაკადემიაში საქმიანობის გარეშე). ხელშეკრულების მიხედვით გაწერილია მხარეთა უფლება-მოვალეოები, რომელიც ზოგადი ხასიათისაა და არ შეიცავს მითითებას კონკრეტული სამუშაოს თაობაზე, რომლის შესრულებაც განაპირობებდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადას. ამასთან, ხელშეკრულების 2.4 პუნქტის თანახმად, დასაქმებულის მიერ შესასრულებელი სამუშაოს კონკრეტული აღწერილობა, მათ შორის, თანამდებობრივი ინსტრუქცია, რომელშიც მითითებული იქნებოდა კონკრეტულ სეზონზე არსებული პროექტის ფარგლებში და მისი არსებობის ვადით მოსარჩელის მიერ შრომითი მოვალეობების შესრულებაზე, საქმეში არ მოიპოვება. ასევე არ დასტურდება ის ფაქტიც, რომ მოსარჩელის საქმიანობა უკავშირდებოდა საზოგადოებრივი მაუწყებლის რომელიმე სატელევიზიო გადაცემას, რომელიც კონკრეტულ სეზონზე უნდა გასულიყო ეთერით. შესაგებელში მოპასუხემ აღნიშნა, რომ ბოლო ხელშეკრულებით მოსარჩელე დასაქმებული იყო არა ტელეაკადემიის კონსულტანტის თანამდებობაზე, არამედ კონსულტანტის/გენერალური დირექტორის კონსულტანტის თანამდებობაზე, ასეთ პირობებში კი, მისი საქმიანობა დაკავშირებული ვერ იქნებოდა მედია საშუალების სპეციფიკურ საქმიანობასთან, სატელევიზიო ეთერის სეზონთან. აქედან გამომდინარე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმეში არ მოიპოვება სშკ-ის მე-6 მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულების ერთ წელზე ნაკლები ვადით დადების გამამართლებელი გარემოების არსებობის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, არ დგინდება მოსარჩელის, როგორც საზოგადოებრივ მაუწყებელში დანიშნული კონსულტანტის მიერ სეზონური სამუშაოს შესრულება;

6.6. სშკ-ის მე-6 მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად, ბათილია ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულების ან ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული დოკუმენტის ის პირობა, რომელიც ეწინააღმდეგება ამ კანონს ან იმავე დასაქმებულთან დადებულ კოლექტიურ ხელშეკრულებას, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულება აუმჯობესებს დასაქმებულის მდგომარეობას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მხარეთა შეთანხმება ხელშეკრულების მოქმედების ვადის ნაწილში - კერძოდ, ხელშეკრულების 2.3 და მე-6 პუნქტები, წარმოადგენენ კანონსაწინააღმდეგო, ბათილ პირობას;

6.7. საქალაქო სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოსარჩელე მხარის პოზიციას ხელშეკრულების უვადოდ მიჩნევასთან დაკავშირებით. სასამართლო განმარტავს, რომ ისეთ პირობებეში, როდესაც მხარეებმა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით გამოავლინეს ვადიანი ხელშეკრულების გაფორმების ნება, თუმცა ვადის ხანგრძლივობა განისაზღვრა კანონით დადგენილი წესისაგან განსხვავებულად, ეს გარემოება არ აქცევს ხელშეკრულებას უვადოდ, არამედ, მხარეთა შორის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადად მიჩნეული უნდა იქნეს ერთი წელი, ვადიანი ხელშეკრულების გაფორმებისათვის კანონით განსაზღვრული მინიმალური დრო, რაც მოცემულ შემთხვევაში, 2017 წლის 1 დეკემბერს ამოიწურებოდა. ამასთან, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ არ ვლინდება სშკ-ით გათვალისწინებული ხელშეკრულების უვადოდ დადებულად მიჩნევის სხვა ფაქტობრივი საფუძველი - 30 თვეზე მეტი საერთო ვადის განმავლობაში შრომითსახელშეკრულებო ურთიერთობა, ან/და კანონის ამოქმედების მომენტისათვის (2013 წლის 4 ივლისი) უკვე არსებული ხანგრძლივი შრომითი ურთიერთობა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ სარჩელი მხარეთა შორის გაფორმებული 2016 წლის 1 დეკემბრის #1624 შრომითი ხელშეკრულების 2.3 პუნქტისა და მე-6 მუხლის ბათილად ცნობის თაობაზე, უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო ხელშეკრულების უვადოდ აღიარების მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე მოსარჩელეს უარი უნდა ეთქვას;

6.8. იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა დაეფუძნა ვადის განსაზღვრის შესახებ ხელშეკრულების ბათილ პირობას, ამასთან, არ არსებობდა ხელშეკრულების შეწყვეტის კანონით გათვალისწინებული სხვა რაიმე საფუძველი, დამსაქმებლის გადაწყვეტილება (ნების გამოვლენა) შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე უკანონოა და სსკ-ის 54-ე მუხლის შესაბამისად, ბათილია. სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი. სამუშაოზე აღდგენა, ისევე როგორც იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, წარმოადგენს მოპასუხის არამართლზომიერი ქმედების (უკანონოდ გათავისუფლების) შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების სახეს - მუშაკის პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენის სახით. აქედან გამომდინარე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გათვალისწინებით, რომ არ მომხდარიყო დამსაქმებლის მიერ შრომითი ხელშეკრულების უსაფუძვლოდ შეწყვეტა, შრომითი ურთიერთობა იარსებებდა 2017 წლის 1 დეკემბრამდე. ვინაიდან საქმის განხილვის დროისათვის უკვე გასულია მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების მოქმედების ვადა, მოსარჩელის მოთხოვნა, აღდგენილ იქნეს სსიპ „საზოგადოებრივ მაუწყებელში“ კონსულტანტის თანამდებობაზე, ფაქტობრივსამართლებრივ საფუძვლებს მოკლებულია და იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს;

6.9. სშკ-ის 44-ე მუხლის თანახმად, შრომითი ურთიერთობისას, მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. სსკ-ის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს მიუღებელი შემოსავლისთვისაც: მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და, რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. შრომითი ურთიერთობის უკანონო შეწყვეტით, დამსაქმებელმა მოუსპო შესაძლებლობა დასაქმებულს, განეხორციელებინა შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მისი სამსახურებრივი მოვალეობა და მიეღო ამავე ხელშეკრულებით განსაზღვრული შრომითი ანაზღაურება, მისი ყოველთვიური ხელფასის ოდენობით. სშკ-ის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული იძულებითი მოცდენის დროს დასაქმებულს შრომის ანაზღაურება მიეცემა სრული ოდენობით. მოცდენად უნდა ჩაითვალოს იმგვარი ვითარებაც, როდესაც შრომითი ხელშეკრულების არამართლზომიერად მოშლის შედეგად, დასაქმებულს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოვალეობების შესრულების შესაძლებლობა ესპობა, ვინაიდან, ამავე დროს, არსებობს დასაქმებულის ნება, განახორციელოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება და მიიღოს შესაბამისი ანაზღაურება. შესაბამისად, შრომითი ხელშეკრულების არამართლზომიერად მოშლის მომენტიდან დასაქმებულის სამუშაოზე აღდგენამდე დრო დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული მოცდენაა. დადგენილია, რომ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტამდე მოსარჩელის შრომის ანაზღაურება (ხელფასი) შეადგენდა თვეში 2500 (ორი ათას ხუთასი) ლარს საშემოსავლო გადასახადის ჩათვლით, ხელზე მისაღებ - 2000 (ორი ათასი) ლარს. სასამართლო ნაწილობრივ საფუძვლიანად მიიჩნევს მოსარჩელის მოთხოვნას იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე. კერძოდ, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მიზნით, მოსარჩელის სასარგებლოდ, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს 2017 წლის 1 თებერვლიდან (შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტიდან) შრომითი ხელშეკრულების ერთწლიანი ვადის გათვალისწინებით, აღნიშნული ვადის ამოწურვამდე - 2017 წლის 1 დეკემბრამდე დროის მონაკვეთში ყოველთვიურად 2000 (ორი ათასი) ლარის (ხელზე მისაღები ოდენობა) გადახდა;

6.10. სშკ-ის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, „დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი.“ მოსარჩელის მოთხოვნა იძულებით განაცდურზე ყოველი დაყოვნებული დღისათვის 0,07%-ის დაკისრების თაობაზე, ემყარება ზემოაღნიშნულ ნორმას. სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სახეზე არ არის მითითებული ნორმით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წინაპირობა, საიდანაც ეს მოთხოვნა უნდა გამომდინარეობდეს. სასამართლო განმარტავს, რომ სშკ-ის 31-ე მუხლით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს მოთხოვნა უნდა გამომდინარეობდეს არსებული ფულადი ვალდებულებიდან და არა იმ თანხიდან, რომელიც სასამართლომ დააკისრა ან შეიძლება დააკისროს პირს არსებული ძირითადი ვალდებულების შეუსრულებლობისათვის იძულებითი განაცდურის, როგორც ზიანის ანაზღაურების სახით. სშკ-ის 31.3-ე მუხლის სამართლებრივი ანალიზის საფუძველზე, საამართლო განმარტავს, რომ დამსაქმებელს დაყოვნებული თანხის 0,07%-ის გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა იმ შემთხვევაში, თუ ადგილი აქვს დამსაქმებლის მიერ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შეუსრულებლობას, ანუ, სახეზეა გადახდის ვალდებულების არსებობა და საბოლოო ანგარიშსწორების განუხორციელებლობა, ხელფასის, გამოუყენებელი შვებულების სახით, რაც შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში გასაცემ თანხას წარმოადგენს. ნებისმიერ ანაზღაურებაში, თუ ანგარიშსწორებაში, რომლის დაყოვნებასაც კანონი უკავშირებს დაყოვნებული თანხის 0,07%-ის ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე გადახდის ვალდებულებას, არ შეიძლება მოაზრებული იქნეს განაცდური, ვინაიდან, განაცდური წარმოადგენს არა სახელშეკრულებო შეთანხმების, არამედ, ვალდებულების დარღვევით, ამ შემთხვევაში, შრომითი ურთიერთობის უსაფუძვლო შეწყვეტით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების სახეს. სასამართლო განმარტავს, რომ სშკ-ის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილი ვრცელდება მხოლოდ არსებული შრომითი ურთიერთობების იმ სფეროზე, როდესაც შრომის ანაზღაურება (ხელფასი, საშვებულებო ანაზღაურება და სხვა) ყოვნდება. მოსარჩელე ითხოვს დაყოვნებული თანხის პროცენტს იმ პერიოდისათვის, როდესაც მასთან უკვე შეწყვეტილი იყო შრომითი ურთიერთობა, იგი აღარ ასრულებდა შრომით მოვალეობებს და შესაბამისად, დამსაქმებელს აღარ გააჩნდა მისთვის შრომის ანაზღაურების ვალდებულება. შესაბამისად, მოსარჩელის ეს მოთხოვნა სშკ-ის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილის რეგულირების სფეროში ვერ მოექცევა, მიუხედავად იმისა, რომ დასაქმებული არამართლზომიერად იქნა გათავისუფლებული სამუშაოდან და მას უნდა აუნაზღაურდეს იძულებით განაცდური ხელფასი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ სარჩელი შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე დროის მონაკვეთში ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის პირგასამტეხლოს, განაცდური თანხის 0,07%-ის დაკისრების ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

7. სააპელაციო საჩივარი

7.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მხარეებმა;

7.2. პირველმა აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო მეორე აპელანტმა - მოსარჩელის სასარგებლოდ დაკმაყოფილებული სარჩელის ნაწილის გაუქმება მოითხოვა და სასარჩელო მოთხოვნის სრულად უარყოფა.

8. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

8.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 ივლისის განჩინებით, მოსარჩელისა და მოპასუხის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა:

8.2 სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, ასევე სამართლებრივი მსჯელობა (სსსკ-ის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი) და განმარტა:

8.2.1. მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით, ხელშეკრულების 2.3 პუნქტის საფუძველზე, მისი მოქმედების ვადის ორი თვით განსაზღვრის საფუძველი სეზონური სამუშაოს შესრულებაა. ამასთან, მოპასუხის შესაგებელში მითითებული გარემოების გათვალისწინებით, საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს გადაწყვეტილებით, რაც 2017 წლის 17 ივლისიდან ამოქმედდა, ცვლილებები შევიდა საზოგადოებრივი მაუწყებლობის დებულებაში, რომლის შესაბამისადაც 2017 წელს ტრეინინგცენტრი და ტელეაკადემია გათვალისწინებული არ ყოფილა. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ არ დასტურდება ის გარემოება, რომ შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულისათვის დაკისრებული სამუშაოს შესრულება კონკრეტულ სეზონურ საქმიანობას უკავშირდებოდა. დადგენილია, რომ 2015 წლის ხელშეკრულებით, მოსარჩელის თანამდებობად განისაზღვრა ტელე-აკადემიის კონსულტანტის პოზიცია, ხოლო ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის შემდეგ, 2016 წლის 1 დეკემბერს მხარეებს შორის გაფორმდა ახალი შრომითი ხელშეკრულება, რომლის პირველი მუხლის თანახმად, მოსარჩელე დაინიშნული იქნა კონსულტანტის თანამდებობაზე (კონკრეტული მიმართულების მითითების, მათ შორის, ტრეინინგცენტრში ან ტელეაკადემიაში საქმიანობის გარეშე). ხელშეკრულების მიხედვით გაწერილია მხარეთა უფლება-მოვალეოები, რაც ზოგადი ხასიათისაა და არ შეიცავს მითითებას კონკრეტული სამუშაოს თაობაზე, რომლის შესრულებაც განაპირობებდა ხელშეკრულების მოქმედების ვადას. ხელშეკრულების 2.4 პუნქტის თანახმად, დასაქმებულის მიერ შესასრულებელი სამუშაოს კონკრეტული აღწერილობა, მათ შორის, თანამდებობრივი ინსტრუქცია, რომელშიც მითითებული იქნებოდა კონკრეტულ სეზონზე არსებული პროექტის ფარგლებში და მისი არსებობის ვადით მოსარჩელის მიერ შრომითი მოვალეობების შესარულებაზე, საქმეში არ მოიპოვება. ასევე არ დასტურდება ის ფაქტიც, რომ მოსარჩელის საქმიანობა უკავშირდებოდა საზოგადოებრივი მაუწყებლის რომელიმე სატელევიზიო გადაცემას, რომელიც კონკრეტულ სეზონზე უნდა გასულიყო ეთერით. შესაგებელში მოპასუხემ აღნიშნა, რომ ბოლო ხელშეკრულებით მოსარჩელე დასაქმებული იყო არა ტელეაკადემიის კონსულტანტის თანამდებობაზე, არამედ კონსულტანტის/გენერალური დირექტორის კონსულტანტის თანამდებობაზე. ასეთ პირობებში მისი საქმიანობა დაკავშირებული ვერ იქნებოდა მედია საშუალების სპეციფიკურ საქმიანობასთან, სატელევიზიო ეთერის სეზონთან, მაშინაც კი, როცა ბიუჯეტითაც არ იქნა გათვალისწინებული ამ ერთეულების არსებობა, რაც მოგვიანებით დებულებაშიც (ძალაში შესვლის თარიღი - 2017 წლის ივლისი) აისახა ცვლილების სახით. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში არ მოიპოვება სშკ-ის მე-6 მუხლის 1²-ე ნაწილის შესაბამისად, ხელშეკრულების ერთ წელზე ნაკლები ვადით დადების გამამართლებელი გარემოების არსებობის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება; არ დგინდება მოსარჩელის, როგორც საზოგადოებრივ მაუწყებელში დანიშნული კონსულტანტის მიერ სეზონური სამუშაოს შესრულება. ამ მსჯელობიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ ხელშეკრულების 2.3 პუნქტი და მე-6 მუხლი სშკ-ის მე-6 მუხლის 1^2-ე ნაწილისა და სსკ-ის 54-ე მუხლის საფუძველზე, ბათილია;

8.2.2. სააპელაციო სასამართლომ სავსებით გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების ერთწლიან ხელშეკრულებად მიჩნევის შესახებ, რაც შეესაბამება სშკ-ის მე-6 მუხლის 1²-ე ნაწილის მოთხოვნას. მოცემულ შემთხვევაში შრომითი ხელშეკრულების 2.3 პუნქტისა და მე-6 მუხლის ბათილად ცნობა ხელშეკრულებას უვადოდ კი არ აქცევს, არამედ, მხარეთა შორის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადად მიჩნეული უნდა იქნეს ვადიანი ხელშეკრულების გაფორმებისათვის კანონით განსაზღვრული მინიმალური დრო - ერთი წელი, რაც მოცემულ შემთხვევაში 2017 წლის 1 დეკემბერს ამოიწურებოდა. საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ არ არსებობს შრომის კოდექსით გათვალისწინებული ხელშეკრულების უვადოდ დადებულად მიჩნევის სხვა ფაქტობრივი საფუძველი - 30 თვეზე მეტი საერთო ვადის განმავლობაში შრომით სახელშეკრულებო ურთიერთობა, ან/და კანონის ამოქმედების მომენტისათვის (2013 წლის 4 ივლისი) უკვე არსებული ხანგრძლივი შრომითი ურთიერთობა. საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული მსჯელობა, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, შესაბამისობაშია საქართველოს უზენასი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკასთან (შეად.: სუსგ Nას-1263-2018, 14.12.2018წ.). ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მართებულად დაკმაყოფილდა სარჩელი ნაწილობრივ - შრომითი ხელშეკრულების 2.3. პუნქტისა და მე-6 მუხლის ბათილად ცნობის თაობაზე და მართებულად არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნა ხელშეკრულების უვადოდ აღიარების შესახებ;

8.2.3. სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი. განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს შრომის კოდექსით გათვალისწინებული ხელშეკრულების უვადოდ დადებულად მიჩნევის საფუძვლები. ამდენად, რომ არ მომხდარიყო დამსაქმებლის მიერ შრომითი ხელშეკრულების უსაფუძვლოდ შეწყვეტა, შრომითი ურთიერთობა იარსებებდა 2017 წლის 17 დეკემბრამდე. იმის გათვალისწინებით, რომ გასულია შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადა და არ არსებობს მოსარჩელის სამსახურში აღდგენის წინაპირობა, სშკ-ის 44-ე მუხლის მიხედვით, შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი უნდა ანაზღაურდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით; სშკ-ის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული იძულებითი მოცდენის დროს დასაქმებულს შრომის ანაზღაურება მიეცემა სრული ოდენობით. მოცდენად უნდა ჩაითვალოს იმგვარი ვითარებაც, როდესაც შრომითი ხელშეკრულების არამართლზომიერად მოშლის შედეგად დასაქმებულს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოვალეობების შესრულების შესაძლებლობა ესპობა. შესაბამისად, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული მოცდენაა შრომითი ხელშეკრულების არამართლზომიერად მოშლის მომენტიდან - დასაქმებულის სამუშაოზე აღდგენამდე, ან ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე დრო. შრომითი ხელშეკრულების უკანონო შეწყვეტით მოპასუხემ მოსარჩელეს წაართვა შესაძლებლობა, განეხორციელებინა შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამსახურებრივი მოვალეობა და მიეღო შესაბამისი შრომითი ანაზღაურება. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანი განისაზღვრება მისი მიუღებელი ხელფასით სამსახურიდან უკანონოდ გათავისუფლების მომენტიდან შრომითი ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე პერიოდით, კერძოდ, 2017 წლის 1 თებერვლიდან 2017 წლის 1 დეკემბრამდე, რაც მართებულად დაკმაყოფილდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით;

8.2.4. საააპელაციო სასამართლომ ასევე სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა დასკვნა, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნა, სშკ-ის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის მოპასუხისათვის დაკისრების თაობაზე და განმარტა, რომ ამ მუხლის ნორმები გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ანაზღაურება გაიცემა თვეში ერთხელ. დამსაქმებელი ვალდებულია, რომ ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი, ხოლო პირგასამტეხლოს მოთხოვნის ფაქტობრივ საფუძველს მხარეთა შორის არსებული ფულადი ვალდებულება წარმოადგენს, ანუ გადახდის ვალდებულების არსებობა სახეზეა საბოლოო ანგარიშსწორების გადაუხდელობის დროს - ხელფასის, გამოუყენებელი შვებულების, ან სხვა სახის გადასახდელის დროს, რაც შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში გასაცემ თანხას წარმაოდგენს. ნებისმიერ ანაზღაურებაში თუ ანგარიშსწორებაში, რომლის დაყოვნებასაც კანონი უკავშირებს დაყოვნებული დღისათვის გადახდის ვალდებულებას, არ შეიძლება მოვიაზროთ განაცდური, ვინაიდან განაცდური წარმოადგენს არა სახელშეკრულებო შეთანხმებას, არამედ დასაქმებულისათვის დამდგარი ზიანის ანაზღაურების სახეს (იხ. სუსგ Nას-82-82-2018, 09.03.2018წ.). ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სარჩელი ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისთვის პირგასამტეხლოს დაკისრების თაობაზე მართებულად არ დაკმაყოფილდა.

8.3. მეორე აპელანტის სააპელაციო პრეტენზიის უარყოფას საფუძვლად დაედო ის ფაქტობრივსამართლებრივი გარემოება და დასკვნები, რომელთა თანახმად ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სარჩელი.

9. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები

9.1 მოსარჩელემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 ივლისის განჩინება, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. მან ასევე მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 10 ივნისის იმ საოქმო განჩინების გაუქმება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის შუამდგომლობა მტკიცებულების საქმეზე დართვასთან დაკავშირებით. მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა ამავე სასამართლოს 2019 წლის 12 ივლისის საოქმო განჩინების გაუქმება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი შუამდგომლობა საქმის მომხსენებელი მოსამართლის აცილების თაობაზე.

9.1.1. პირველი კასატორის მოსაზრებით, მოსამართლემ ვერ დააკმაყოფილა ობიექტური დამკვირვებლის თვალში მიუკერძოებელი მოსამართლის ტესტი შემდეგ გარემოებათა გამო: მან არ მიიღო საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულება და არ შეაფასა სათანადოდ მისი დაგვიანებით წარმოდგენის საპატიო საფუძველი. სასამართლომ დაუსაბუთებლად მოსთხოვა მოსარჩელეს, რომ მას პირველი ინსტანციის სამართლწარმოებაში უნდა ევარაუდა, რომ მის პირად საქმეში იქნებოდა 2004 წლის ხელშეკრულება (აპელაციის ეტაპზე წარმოდგენილი მტკიცებულება). ეს მტკიცებულება რომ საქმეს დართვოდა, მოსარჩელე დაამტკიცებდა, რომ მასთან დადებული ხელშეკრულება, კანონის შესაბამისად, გარდაიქმნებოდა უვადო ხელშეკრულებად, რომელსაც შესაბამისი სამართლებრივი შედეგები მოჰყვებოდა. მოსარჩელემ დოკუმენტის მიღება მოპასუხისგან შეძლო ხელმეორე მიმართვის შემდეგ, სააპელაციო სამართლწარმოებისას, მანამდე კი მოპასუხე მხარე უმალავდა აღნიშნულს, რადგან პირველი მოთხოვნისას, გადასცა რა მთელი პირადი საქმე მოსარჩელეს, მასში არ იყო 2004 წლის ხელშეკრულება, მოსარჩელემ კი, რომელსაც ნდობა გააჩნდა მოპასუხე ორგანიზაციის მიმართ, ივარაუდა, რომ მოპასუხესთან აღარ ინახებოდა 2004 წლის ხელშეკრულება. გარდა ამისა, სასამართლომ მიკერძოებული იყო საქმის განხილვისას: ამას მოწმობს მისი კითხვები, რომლებიც, მისი შინაარსის გათვალისწინებით, იყო სუბიექტური. პრაქტიკულად, სასამართლო თავად წარმოადგენდა მხარეს და მტკიცების ტვირთი შეუბრუნა მოსარჩელეს იმგვარად, რომ ამ უკანასკნელს უნდა ემტკიცებინა შესასრულებელი სამუშაოს სეზონურობა;

9.1.2. მოსარჩელე და მისი მეუღლე ერთდროულად გათავისუფლდნენ სამსახურებიდან, რაც სხვა არაფერია, თუ არა დევნა და დისკრიმინაცია მისი ოჯახის მიმართ;

9.1.3. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემეობა, რომ 2016 წლის ბოლოს, მოპასუხე ორგანზიაციაში, მოსარჩელის მიერ მომზადდა ტრეინინგცენტრის პროექტები, ასევე, 1 წლის ბიუჯეტის გადაანგარიშებაც. მოცემული პროექტი გატანილი იქნა ე.წ. ბორდის სამუშაო სხდომაზეც, თუმცა, გარდამავალი პერიოდის მენეჯმენტის მიერ, სრულიად გაუგებარი მიზეზების გამო, პროექტი არ დამტკიცდა. პროფესიული მენეჯმენტის მომზადება ტელევიზიის უპირველესი ამოცანაა და მისი უზრუნველყოფა სწორედ ტრეინინგცენტრის მეშვეობით უნდა მომხდარიყო, თუმცა, მოპასუხემ ეს ვალდებულებაც უგულებლჰყო;

9.1.4. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია სამართლებრივი მსჯელობის ნაწილშიც: სასამართლომ არასწორად არ გამოიყენა სშკ-ის 6.1 მუხლი, არასწორად განმარტა ამავე კოდექსის 6.1² და ამავე მუხლის მე-10 ნაწილი და ასევე არასწორად გამოიყენა კოდექსის 6.1³ მუხლი. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა მიიჩნიეს, რომ შრომითი ხელშეკრულების სეზონურად დადების ფაქტი არ დასტურდება, მაგრამ ჩათვალეს, რომ დამსაქმებელთან ერთწლიანი ხელშეკრულება გაფორმდა. სასამართლომ სშკ-ის 6.10-ე მუხლის საფუძველზე გააუქმა ხელშეკრულების ის პუნქტები, რომლებიც შეთანხების სეზონურობას ადგენდა. შესაბამისად, თუკი არ არსებობს ხელშკერულების 2.3 პუნქტი და მე-6 მუხლი, კონკრეტული ვადის არარსებობის პირობებში, შრომითი ხელშეკრულება უვადოდ დადებულად უნდა ჩაითვალოს;

9.1.5.სასამართლომ არასწორად განმარტა სშკ-ის 31.3-ე მუხლი: ეს მუხლი არ შეიცავს ფართო დეფინიციას ანაზღაურებასთან დაკავშირებით. ნორმაში ცალსახადაა მითითებული, რომ იგი შეეხება ნებისმიერი სახის ანაზღაურებას, რაშიც სშკ-ის 32-ე მუხლით რეგულირებული განაცდურიც მოიაზრება.

9.2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 25 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემაც. მან გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

9.2.1. მეორე კასატორის პრეტენზია უკავშირდება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებას: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ საქმეში არ მოიპოვება ხელშეკრულების ერთ წელზე ნაკლები ვადით დადების დამადასტურებელი მტკიცებულება. საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მოსარჩელე, მასთან დადებული ბოლო ხელშეკრულების საფუძველზე, 2 თვის ვადით გენერალური დირექტორის კონსულტანტის თანამდებობაზე დაინიშნა. ამ საკითხთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომაც დაუსვა კითხვები მოსარჩელეს და ამ უკანასკნელის პასუხებიდანაც იკვეთებოდა ის გარემოება, რომ სამეურვეო საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად (მას უნდა გადაეწყვიტა, დაფინანსდებოდა თუ არა პროექტი), გადაწყდებოდა მასთან დადებული შრომითი ურთიერთობის გაგრძელების საკითხიც, მანამდე კი, გაფორმდა ვადიანი ხელშეკრულება, რაც ორივე მხარის ნების თავისუფალი გამოვლენის საფუძველზე განხორციელდა. სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება, ჩარეულიყო მხარეთა ნების ავტონომიაში და ბათილად ეცნო შრომითი ხელშეკრულების პუნქტი ვადის განსაზღვრის ნაწილში. ასეთი მიდგომა ეწინააღმდეგება საზოგადოებრივ მაუწყებელთან მიმართებით საქართველოს კონსტიტუციის 17(6) მუხლს, რომლის თანახმად, კანონი უზრუნველყოფს საზოგადოებრივი მაუწყებლის დამოუკიდებლობას სახელმწიფო უწყებებისაგან და გათავისუფლებას პოლიტიკური და კომერციული გავლენისაგან და „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე–15 და მე–18 მუხლებს, რომლებითაც გარანტირებულია საზოგადოებრივი მაუწყებლის მმართველობითი, ფინანსური და სარედაქციო დამოუკიდებლობა.

10. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

10.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2019 წლის 16 დეკემბრის და 2020 წლის 20 თებერვლის განჩინებებით, საკასაციო საჩივრები წარმოებაში მიიღო სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო განაცხადები არ აკმაყოფილებენ სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ ისინი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

11. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

12. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

13. საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (ქვემოთ იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე მითითება).

14. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრები დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მათ არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

15. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

16. წარმოდგენილი საკასაციო შედავების მართებულობის საკითხის შემოწმებამდე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლეული აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რაც აუცილებელია საქმის სამართლებრივად სწორი კვალიფიკაციისათვის.

17. წარმოდგენილი სასარჩელო მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას წარმოადგენს სშკ-ის 38.8. (იგულისხმება სამართლურთიერთობის წარმოშობისთვის მოქმედი რედაქცია), და მისი თანმდევი ის უფლებები (ზიანის ანაზღაურება), რომლებიც ასევე დეკლარირებულია სამოქალაქო კოდექსში.

18. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს პირველი კასატორის შედავებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მან დააყენა მოსამართლის აცილება მისი მიკერძოებული ქმედებების გამო. მიკერძოებას, პირველი კასატორის მოსაზრებით, ადასტურებს ის ფაქტი, რომ აპელაციის ეტაპზე წარდგენილი ის მტკიცებულება, რომელიც უფრო ადრე მხარემ საპატიო მიზეზით ვერ წარუდგინა სასამართლოს, მოსამართლემ საქმეს დაუსაბუთებლად არ დაურთო; ასევე, მოსამართლე კითხვებს სვამდა იმგვარად, რომ თითქოსდა, იგი თავად წარმოადგენდა მხარეს.

18.1. საკასაციო სასამართლო განმარტავს: სსსკ-ის 31-ე მუხლში ჩამოთვლილია მოსამართლის (სასამართლოს შემადგენლობის) აცილების საფუძვლები, რომელიც გამომდინარეობს საქმის მიუკერძოებელი განხილვის ინტერესებიდან. თუ არსებობს მოსამართლის აცილების ზემოაღნიშნულ მუხლში ჩამოთვლილი აცილების ერთ-ერთი საფუძველი, მოსამართლეს ეკრძალება განიხილოს საქმე ან მონაწილეობა მიიღოს მის განხილვაში და იგი აცილებული უნდა იქნას. სსსკ-ის 31-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მოსამართლემ არ შეიძლება განიხილოს საქმე ან მონაწილეობა მიიღოს საქმის განხილვაში, თუ ის: ა) ამ საქმეში თვითონ წარმოადგენს მხარეს, ან მას ამა თუ იმ მხარესთან საერთო უფლებები ან ვალდებულებები აკავშირებს; ბ) ამ საქმის ადრინდელ განხილვაში მონაწილეობდა მოწმედ, ექსპერტად, სპეციალისტად, თარჯიმნად, წარმომადგენლად ან სასამართლო სხდომის მდივნად; გ) მხარის ან მისი წარმომადგენლის ნათესავია; დ) პირადად, პირდაპირ ან არაპირდაპირ დაინტერესებულია საქმის შედეგით, ან თუ არის სხვა ისეთი გარემოება, რომელიც ეჭვს იწვევს მის მიუკერძოებლობაში, ე) ამ საქმეში მონაწილეობდა მედიატორად;

18.2. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ განმარტებულია, რომ მოსამართლის მიუკერძოებლობის კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენების შემთხვევაში, საკითხი უნდა გადაწყდეს სუბიექტური და ობიექტური ტესტების გამოყენებით. ობიექტურობის ტესტი ძირითადად შეეხება მოსამართლესა და სამართალწარმოებაში მონაწილე რომელიმე სხვა პირს შორის იერარქიულ ან სხვა კავშირებს, რომელთა გამო სასამართლოს მიუკერძოებლობასთან დაკავშირებული ეჭვი შეიძლება გამართლებული იყოს, და რის გამოც, კონვენციის სტანდარტი ობიექტურობის ტესტის საფუძველზე არ იქნება მიჩნეული დაკმაყოფილებულად (იხ. Micallef v. Malta [GC], § 97). სუბიექტური ტესტი გულისხმობს მოსამართლის ქმედებების შეფასებას, რაც მის მიუკერძოებლობაში ეჭვის შეტანის საფუძველია, ხოლო ობიექტური ტესტი მნიშვნელობას ანიჭებს სხვა ფაქტორებს, რაც მოსამართლის მიკერძოებულობასთან დაკავშირებით ეჭვის გაჩენის საფუძველს ქმნის. ერთ-ერთი ტესტის დაკმაყოფილება ავტომატურად უნდა წარმოადგენდეს კონკრეტულ საქმეზე მოსამართლის აცილების საფუძველს. ამგვარად, ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში უნდა დადგინდეს ზემოხსენებული კავშირის ხასიათი და ზეგავლენის მოცულობა, რათა დასკვნა გაკეთდეს „სასამართლოს“ მიუკერძოებლობის თვალსაზრისით არსებული პრობლემების თაობაზე (იხ. Pullar v. the United Kingdom). როგორც უკვე აღინიშნა, ევროკონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტით „მიუკერძოებლობის“ მოთხოვნა ორი ასპექტისაგან შედგება. პირველი, სასამართლო სუბიექტურად თავისუფალი უნდა იყოს პიროვნული ზრახვებისა და მიდრეკილებებისაგან. მეორე, იგი ასევე მიუკერძოებელი უნდა იყოს ობიექტური თვალსაზრისით, ანუ მან უნდა უზრუნველყოს საკმარისი გარანტიები ამ თვალსაზრისით ნებისმიერი კანონიერი ეჭვის გამოსარიცხად (იხ. გოტრინი და სხვები საფრანგეთის წინააღმდეგ, 1998 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება, Reports of Judgments and Decisions 1998-III, გვ. 10-0- 31, §58; მორისი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ, №38784/97, §58, ECHR 2002-I). რაც შეეხება სუბიექტურობას, მოსამართლე პიროვნულად მიუკერძოებლად უნდა იქნას მიჩნეული, ვიდრე ამის საწინააღმდეგო არ დამტკიცდება (იხ. ჰაუსშიდტი დანიის წინააღმდეგ, 1989 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება, სერია A №154, გვ. 21, §47; დაკტარასი ლიტვის წინააღმდეგ, №42095/98, §30, ECHR 2000-X). სამართლიანი სასამართლოს კონცეფცია თავის თავში მოიცავს სასამართლოს მხრიდან მხარისათვის საკუთარი პოზიციის დაცვის მოსამზადებლად ადეკვატური დროის განსაზღვრას და დაცვის მომზადების შესაძლებლობის მიცემას (იხ. Case If Galstyan v, Armenia, საჩივარი no26986/0-), რაც საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით განსახილველ შემთხვევაში, მოდავე მხარეებთან მიმართებით სავსებით უზრუნველყოფილი იქნა (შეად. სუსგ-ებ: N ას-1366-2019, 06.04.2020წ; N ას-152-148-2016, 03.06.2016წ.);

18.3. პირველი კასატორის მიერ მოსამართლის მიუკერძოებლობასთან დაკავშირებით მოხმობილი პრეტენზიები მხოლოდ სუბიექტური შეფასებაა, ვერ გახდება მოსამართლის საქმის განხილვისაგან აცილების ლეგიტიმური საფუძველი, რამდენადაც მოსამართლის აცილების საფუძვლები ამომწურავადაა ჩამოთვლილი საპროცესო კანონმდებლობაში და ჩამონათვალი არ მოიცავს კასატორის მიერ დასახელებულ არც ერთ გარემოებას. რაც შეეხება სხვა ისეთ გარემოებას, რომელიც შესაძლოა, სსსკ-ის 31-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით არის გათვალისწინებული, არც ასეთი შემთხვევაა გამოვლენილი. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო პროცესი აგებულია შეჯიბრებითობაზე, რაც კანონის წინაშე მხარეთა თანასწორობის დაცვის საწყისებზე, მოსამართლის იმგვარად ჩართულობასაც გულისხმობს, რომ სასამართლო არაა შეზღუდული, დაუსვას მხარეს კითხვები, რომლებიც მას საქმეზე კონკრეტული გარემოებების დადგენაში დაეხმარება, ეს კი არ წარმოადგენს ისეთ გარემოებას, რომელმაც შესაძლოა ეჭვი გამოიწვიოს მოსამართლის მიუკერძოებლობაში. სასამართლოს არ დაუღვევია მტკიცების ტვირთის განაწილების ის სპეციალური სტანდარტი, რაც შრომითსმართლებრივი ურთიერთობებისთვის არის დადგენილი საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკით, შესაბამისად, მოსარჩელეს არ დაკისრებია იმაზე მეტი საპროცესო ტვირთი, რისი შესაძლებლობაც მას ობიექტურად გააჩნდა, რომ საკუთარი პოზიციის დასამტკიცებლად ხელსაყრელი გარემოებები მოეხმო. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, პირველმა კასატორმა ვერ მიუთითა იმგვარ მინიმალურ საფუძვლებზეც, რაც მოსამართლის (სასამართლო შემადგენლობის) მხრიდან მიუკერძოებლობის/მიუმხრომლობის გამოვლენას უკავშირდება მოცემული საქმის განხილვის დროს სააპელაციო სასამართლოში. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართომ დაასკვნა, რომ პირველი კასატორის შუამდგომლობა მოსამართლის აცილების შესახებ არის დაუსაბუთებელი და უსაფუძვლო იყო, შესაბამისად, არ არსებობდა შესაბამისი საოქმო განჩინებების გაუქმების საპროცესოსამართლებრივი საფუძველი;

18.4. პირველი კასატორი შედავებას წარმოადგენს თავად მტკიცების ტვირთის განაწილებასთან დაკავშირებითაც. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, სამართალწარმოება ხორციელდება მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები (სსსკ-ის 4.1- ე მუხლი). თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სსსკ-ის 102.1-ე მუხლი). საპროცესო კანონის მიზანს წარმოადგენს არა მარტო მოსარჩელის დავალდებულება, წარმოუდგინოს სასამართლოს ის მტკიცებულებები, რომლებიც მოთხოვნის დამფუძნებელი ნორმის მის სასარგებლოდ გამოყენების წინაპირობებს ქმნიან, არამედ მოიაზრებს მოპასუხის დავალდებულებასაც, შესაგებელის ფარგლებში უზრუნველჰყოს მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებათა გაქარწყლება. გარდა სსსკ-ით დადგენილი ზოგადი პრინციპებისა, როგორც ზემოთ უკვე აღინიშნა, მტკიცების ტვირთის განაწილებას სპეციფიკური ხასიათი გააჩნია შრომითსამართლებრივ დავაში. ამ სპეციფიკურობის გათვალისწინებით, ერთ-ერთ საქმეზე, რომელიც დასაქმებულის გათავისუფლების სამართლებრივი საფუძვლების კვლევას ეხება, სასამართლომ განმარტა: „დამსაქმებელს გააჩნია მტკიცებითი უპირატესობა, სასამართლოს წარუდგინოს მისთვის ხელსაყრელი მტკიცებულებები იმასთან დაკავშირებით, რომ მას, კონკრეტულ შემთხვევაში საწარმოს ფინანსური მდგომარეობის გათვალისწინებით, აღარ ესაჭიროებოდა იმ ფუნქციური დატვირთვის მქონე საშტატო ერთეული, რომელზეც მოსარჩელე იყო დასაქმებული. ამასთან, სასამართლო ვალდებული იყო გაერკვია, მხოლოდ მოსარჩელის მიერ დაკავებული თანამდებობის გაუქმება განპირობებული იყო საწარმოს ფინანსური მდგომარეობით, თუ ადგილი ჰქონდა ი. კ-ის მიმართ დისკრიმინაციას. განსახილველ შემთხვევაში, სწორედ მოპასუხე იყო ვალდებული, სათანადო მტკიცებულებებით დაედასტურებინა მოსარჩელის საშტატო ერთეულის გაუქმების კანონიერების საკითხი“ (იხ. სუსგ-ები: №ას-646-612-2015, 23.08.2015წ.) საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოს მიერ მტკიცების ტვირთის განაწილების საფუძველზე საქმის გადასაწყვეტად დადგენილ სამართლებრივად მნიშვნელოვან ფაქტებსა, მათ სამართლებრივ შეფასებას და განმარტავს, რომ გასაჩივრებული განჩინებით სწორად არის განსაზღვრული დამსაქმებლის მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებათა წრე; ასევე, მართებულია სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ მოპასუხე (და არა - მოსარჩელე), ვალდებული იყო, გაექარწყლებინა მოსარჩელის მიერ სადავოდ გამხდარი ფაქტობრივი გარემოებები: იყო თუ არა სამუშაო ნამდვილად სეზონური (რისი დადასტურებაც მოპასუხემ ვერ შეძლო) და ხომ არ ტრანსფორმირდებოდა ხელშეკრულება ვადიანიდან უვადო შრომით უართიართობად. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ დავაში დაცულია კანონის წინაშე მხარეთა თანასწორობის კონსტიტუციური პრინციპი და მტკიცების ტვირთის თავისებურება სამართლებრივი დავის შინაარსის გათვალისწინებით, მოპასუხემ ვერ დაძლია მტკიცების საპროცესო ვალდებულება, რამაც მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება საფუძვლიანად გამოიწვია. რაც შეეხება კასატორის შედავებას, რომ სასამართლომ ხელშეკრულების სეზონურობის დადასტურება მოსარჩელე მხარეს დააკისრა, სასამართლო არ იზიარებს ამ შედავებას და განმარტავს, რომ ამ გარემოებასთან დაკავშირებით მტკიცების ტვირთის მოსარჩელეზე დაკისრების ფატქი არც გასაჩივრებული განჩინებიდა და არც სამართლწარმოების რომელიმე ეტაპიდან, არ იკვეთება. პირიქით, გასაჩივრებული განჩინება სწორედ იმ გარემოებაზე მსჯელობს, რომ ვერც შესაგებელმა და ვერც მოპასუხის ზეპირმა განმარტებამ, სასამართლო ვერ დაარწმუნა, რომ მოსარჩელსთან დადებული ხელშეკრულება სეზონური შინაარსის იყო და ერთ წელზე ნაკლები დროით გაფორმების შესაძლებლობას იძლეოდა;

18.5 საკასაციო სასამართლო ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნევს და არ იზიარებს პირველი კასატორის (მოსარჩელის) პრეტენზის, რომ მას შეეზღუდა სამართლიანი სასამართლოს უფლება, როდესაც უარი ეთქვა სააპელაციო სამართლაწარმოების ეტაპზე წარდგენილი ახალი მტკიცებულების საქმეზე დართვაზე. სამოქალაქო პროცესში მტკიცების საგანს წარმოადგენენ სადავო მატერიალურ-სამართლებრივ ფაქტები, რომლებზედაც მიუთითებენ მოსარჩელე და მოპასუხე მოთხოვნის ან/და შესაგებლის დასაბუთების/გაქარწყლებისათვის. სწორედ მტკიცებითი საქმიანობაა შეზღუდული სააპელაციო სასამართლოში (ქართული მოდელის თანახმად), სადაც ახალი ფაქტებისა და მტკიცებულებების წარმოდგენა დაუშვებელია, გარდა სსსკ-ის 380-ე და 382-ე მუხლებით განსაზღვრული საგამონაკლისო შემთხვევებისა. სსსკ-ის 380-ე მუხლიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო იშვიათ შემთხვევაში არის ფაქტების დამდგენი სასამართლო: ახალი ფაქტებისა და მტკიცებულებების წარდგენა სააპელაციო სასამართლოში დაიშვება მხოლოდ კანონით განსაზღვრულ გამონაკლის შემთხვევაში. პირველი კასატორის მიერ წარმოდგენილი მიზეზი (რომ ის ენდობოდა მოპასუხე ორგანიზაციას და დაიჯერა, რომ პირადი საქმის პირველად მოთხოვნის დროს, დამსაქმებელს არ გააჩნდა 2004 წლის ხელშეკრულება და ეს დოკუმენტი მოპასუხემ მოსარჩელეს მხოლოდ მეორე მოთხოვნის შემდეგ, სააპელაციო სამართალწაემოების ეტაპზე გადასცა, მანამდე კი, მისი აზრით, მოპასუხე უბრალოდ, მალავდა), მოკლებულია დამაჯერებლობას იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ ამ ხელშეკრულების მონაწილე მხარეს სწორედ პირველი კასატორი წარმოადგენს, შესაბამისად, იგი ინფორმირებული უნდა ყოფილიყო იმის შესახებ, რომ მოპასუხე ორგანიზაციაში დაცული იქნებოდა აღნიშნული ხელშეკრულება, ხოლო გადაცემის (ან დამალვის ვარაუდის) შემთხვევაში, მას შეეძლო მიემართა შესაბამისი საპროცესო ღონისძიებისათვის, რისი შესაძლებლობაც, კანონმდებლობის შესაბამისად, მას გააჩნდა პირველი ინსტანციის სასამართლოში. საპროცესო კანონმდებლობის თანახმად, მხარეთა მიერ გარკვეული ქმედებების შესრულება სწორედ კონკრეტულ საპროცესო ეტაპზეა შესაძლებელი, შეზღუდული სააპელაციო მოდელის გათვალისწინებით, ზემდგომი ინსტანციის სასამართლო სამართლებრივად მოკლებულია შესაძლებლობას, მიიღოს და შეაფასოს ისეთი მტკიცებულება, რომელიც არასაპატიო მიზეზით, დაგვიანებით წარედგინა მას. ამდენად, ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია.

18.6.საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს პირველი კასატორის შედავებას გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივ მოტივაციაში გამოყენებული სამართლებრივი ნორმების არამართებულობასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს სავსებით სწორად აქვს გამოყენებული და განმარტებული ხელშეკრულების დადების დროისათვის მოქმედი სშკ-ის ნორმები. დადგენილია, რომ მხარეებს შორის ნამდვილად დადებულია წერილობითი ფორმის (ხელშეკრულების დროს მოქმედი სშკ-ის 6.1¹, 6.1² მუხლები, ხოლო რაც შეეხება ამავე მუხლის 1³ ნაწილს, მისი ნორმატიული/აბსტრაქტული შემადგენლობა საქმეში არსებული მტკიცებულებით არ დასტურდება: თუ შრომითი ხელშეკრულება დადებულია 30 თვეზე მეტი ვადით, ან თუ შრომითი ურთიერთობა გრძელდება ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებების ორჯერ ან მეტჯერ მიმდევრობით დადების შედეგად და მისი ხანგრძლივობა აღემატება 30 თვეს, ჩაითვლება, რომ დადებულია უვადო შრომითი ხელშეკრულება. ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებები მიმდევრობით დადებულად ჩაითვლება, თუ არსებული შრომითი ხელშეკრულება გაგრძელდა მისი ვადის გასვლისთანავე ან მომდევნო ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება დაიდო პირველი ხელშეკრულების ვადის გასვლიდან 60 დღის განმავლობაში. ნორმის აბსტრაქტული შემადგენლობა საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებით, განხორციელებული არაა, შესაბამისად, დაუსაბუთებელია შედავება როგორც გამოყენებული, ისე გამოსაყენებელი ნორმების არამართებულობასთან დაკავშირებით. ამგვარი დავების მიმართ გამოსაყენებულ ნორმათა თაობაზე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილია ერთგვაროვანი და მყარი პრაქტიკა, რომლის ცვლილების ან სხვაგვარად განმარტების საჭიროება არ გამომდინარეობს როგორც განსახლველი საქმის სირთულიდან, ისე სადავო ხელშეკრულების შინაარსიდან (იხ.: სუსგ-ებები: N ას-1210-2018, 15.02.2019წ.; N ას- 1990-2018, 15.02.2019წ.; N ას- 181-2019, 12.04.2019წ.; N ას-1109-2018, 13.05.2019წ.; N ას-640-2019, 05.07.2019წ.).

18.7. პირველი კასატორის შედავებასთან დაკავშირებით, ხელშეკრულების წარმოშობის დროისთვის მოქმედი სშკ-ის რედაქციის 31.3-ე მუხლის განმარტების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ამგვარი მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძველი მოპასუხესთან არსებული შრომითი ურთიერთობაა, რაზედაც ვრცლად იმსჯელა სააპელაციო სასამართლომ (იხ. წინამდებარე განჩინების 8.2.4 ქვეპუნქტი, ასევე - სუსგ-ებები: N ას-1327-2018; N ას-1274-2018; N ას-291-291-2018) .

18.8. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს ასევე პირველი კასატორის (მოსარჩელის) პრეტენზიას მისი ოჯახის მიმართ დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციულ მოპყრობასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ამის თაობაზე მოსარჩელეს სარჩელშივე უნდა მიეთითებინა, რაც მოსარჩელის სტადიაზე განსახორციელებელი მტკიცების ტვირთიდან გამომდინარეობს. სსსკ-ის XLIV⁹ თავი დისკრიმინაციასთან დაკავშირებულ საქმეზე სამართალწარმოების თავისებურებებს განსაზღვრავს; დისკრიმინაციული მოპყრობის თაობაზე დავაში მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციალური წესი მოქმედებს, რასაც სსსკ-ის 363³-ე მუხლი განსაზღვრავს, კერძოდ, სარჩელის აღძვრისას პირმა სასამართლოს უნდა წარუდგინოს ფაქტები და შესაბამისი მტკიცებულებები, რომლებიც დისკრიმინაციული ქმედების განხორციელების ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რის შემდეგაც მოპასუხეს ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ დისკრიმინაცია არ განხორციელდა. კანონმდებლობის ეს დანაწესი იმას გულისხმობს, რომ მოპასუხისათვის ცნობილი უნდა იყოს, რომ მოსარჩელე მას დისკრიმინაციულ მოპყრობაში სდებს ბრალს და შესაბამისად, მას უნდა მიეცეს შესაძლებლობა ასეთ პრეტენზიას უპასუხოს, იკისროს მისი წილი მტკიცების ტვირთი. ამასთან, სსსკ-ის 363² -ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სასამართლოსათვის სარჩელით მიმართვა შესაძლებელია 3 თვის განმავლობაში მას შემდეგ, რაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო იმ გარემოების შესახებ, რომელიც მას დისკრიმინაციულად მიაჩნია. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელეს სამართალწარმოების შესაბამის ეტაპზე დისკრიმინაციული მოპყრობის თაობაზე ვარაუდი არ გამოუთქვამს, შესაბამისად, ასეთი პრეტენზია არ შეუსწავლიათ და არ გადაუწყვეტიათ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებს. აქედან გამომდინარე, კასატორის პრეტენზია, გაცხადებული საქმის გამხილველ ბოლო ინსტანციაში, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შესამოწმებლად ჩანიშნული სხდომის გამართვამდე რამდენიმე დღით ადრე, განხილული და გადაწყვეტილი ვერ იქნება, რადგან დაუშვებელია სამოქალაქოსაპროცესო კანონმდებლობის მიხედვით. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში უთითებს, რომ საპროცესო ნორმები, როგორც ფორმალურ წესთა ერთობლიობა, იმ სავალდებულო მოთხოვნებს ადგენს, რომელთა შეცვლა არც სასამართლოს და არც მხარეთა მიხედულებაზე არაა დამოკიდებული (იხ. სუსგ-ები: № ას-478-2020, 03.07.2020წ; № ას-1033-2018, 30.10.2018წ; №ას-1025-986-2016, 13.01.2017წ; №ას-851-817-2016, 04.11.2016წ.). განსახილველ შემთხვევაში დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძველს წარმოადგენს შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გასვლა, ხოლო დისკრიმინაციის ფაქტის დადგენისათვის უნდა არსებობდეს შემდეგი ელემენტები: დაცული სფერო - უფლება, რომელშიც ხდება ჩარევა და კომპარატორი - ანალოგიურ ან არსებითად მსგავს ურთიერთობაში მყოფი პირი და ამ ორ პირს შორის მთავარი განსხვავება წარმოადგენს ე.წ „დაცულ სფეროს“. ამდენად, დისკრიმინაციის დადგენისათვის მნიშვნელოვანი ელემენტები საქმის მასალებით არ იკვეთება და ამგვარზე არც მოსარჩელეს, გარდა ზეპირი გამარტებისა, არ მიუთითებია სამართალწარმოების არცერთ ეტაპზე.

19. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს მეორე კასატორის (დამსაქმებლის) შედავებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მხარეებს შორის დადებული იყო ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება, ხოლო შესასრულებელი სამუშაო სეზონურობას უკავშირდებოდა. ქვემდგომი სასამართლოებმა ვრცლად გამოიკვლიეს და მართებულად დაადგინეს, რომ ისეთ პირობებეში, როდესაც მხარეებმა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით გამოავლინეს ვადიანი ხელშეკრულების გაფორმების ნება, თუმცა ვადის ხანგრძლივობა კანონით დადგენილი წესისაგან განსხვავებულად განისაზღვრა და ამასთან, ვერც შესასრულებელი სამუშაოს სეზონურობა დაადასტურა მოპასუხემ, მხარეთა შორის შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადად მიჩნეული უნდა ყოფილიყო ერთი წელი, ანუ ვადიანი ხელშეკრულების გაფორმებისათვის კანონით განსაზღვრული მინიმალური დრო, რაც მოცემულ შემთხვევაში 2017 წლის 1 დეკემბერს ამოიწურებოდა;

19.1. საკასაციო სასამართლოს დაუსაბუთებლად და უკანონოდ მიაჩნია მეორე კასატორის მსჯელობა, რომ სასამართლომ ხელჰყო სამაუწყებლო კომპანიის დამოუკიდებლობა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ შრომითი და კერძოსამართლებრივი ურთერთობები წარმოადგენს ევროპის სოციალური ქარტიითა და ადამიანის უფლებათ ევროპული კონვენციით დაცულ იმ სფეროს, რომლის დაცვაც სახელმწიფოს ვალდებულებაა და ამ ვალდებულების განხორციელებაზე უარის თქმა დაუშვებელია, თუკი დასაქმებული მიუთითებს/მიიჩნევს, რომ მისი უფლება. ამასთან, სასამართლოსადმი მიმართვის უფლება კონსტიტუციით დაცული და გარანტირებული უფლებაა ნებისმიერი პირისათვის, რომელსაც მიაჩნია, რომ მისი უფლება დაირღვა ან კანონიერი ინტერესი შეილახა, რათა სასამართლოს გზით მოიპოვოს სამართლიანი მისაგებელი. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, შრომის თავისუფლება ნიშნავს, რომ ადამიანს მინიჭებული აქვს უფლება, თავად განკარგოს საკუთარი შესაძლებლობები შრომით საქმიანობაში და თავად აირჩიოს საქმიანობის სფერო (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება N2/4-24, 28.02.1997). შრომის თავისუფლებაში იგულისხმება სახელმწიფოს ვალდებულება, დაიცვას მოქალაქეთა შრომითი უფლებები (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება N2/2-389, 26.10.2007). საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, დაცულია არა მარტო უფლება აირჩიო სამუშაო, არამედ უფლება, განახორციელო, შეინარჩუნო და დათმო ეს სამუშაო. სასამართლოს მსჯელობა შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის მართლზომიერების შესახებ წარმოადგენს სახელმწიფოს პოზიტიურ ვალდებულებას, დაიცვას დასაქმებულის უფლებები და არა სახელმწიფოს მცდელობას, ხელჰყოს რომელიმე ორგანიზაციის სარედაქციო თავისუფლება და დამოუკიდებლობა. ამდენად, მეორე კასატორის დასახელებული პრეტენზია უკანონოა და არათავსებადია საქართველოს კონსტიტუციასთან.

20. ზემოხსენებული სამართლებრივი მოტივაციით, საკასაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი წინაპირობა, რომლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დასაშვებად ცნობს წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრებს. შესაბამისად, უარყოფილია მოსარჩელისა და მოპასუხის საკასაციო განაცხადების დასაშვებად ცნობა და უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება.

21. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ.ზ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. მ.ზ–ს (პ/ნ 7777) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, ლ.ზ-ის (პ/ნ ……) მიერ, გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (გადახდის ქვითარი N8797603774, გადახდის თარიღი 2019 წლის 11 დეკემბერი, 70% –210 (ორას ათი) ლარი;

3. სსიპ საზოგადოებრივი მაუწყებელის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

4. სსიპ საზოგადოებრივ მაუწყებელს (ს/კ 204858163) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1045 ლარის (გადახდის ქვითარი N832136, გადახდის თარიღი 2019 წლის 20 ნოემბერი) 70% –731,5 ლარი;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე