საქმე №ას-990-2020 26 ნოემბერი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ა(ა)იპ ქ.თბილისის N209 საბავშვო ბაგა-ბაღი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი.ლ–ა (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 24 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ი.ლ–ამ (შემდეგში: დასაქმებული ან მოსარჩელე ან მოწინააღმდეგე მხარე) სარჩელი აღძრა ა(ა)იპ ქ.თბილისის N209 საბავშვო ბაგა-ბაღის (შემდეგში: ბაგა-ბაღი ან დამსაქმებელი ან მოპასუხე ან აპელანტი ან კასატორი) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა: 1.1. ბათილად იქნეს ცნობილი ბაგა-ბაღის დირექტორის 2017 წლის 21 მარტის ბრძანება მოსარჩელის თანამდებობიდან გათავისუფლების თაობაზე; 1.2. მოსარჩელე აღდგენილ იქნას ბაგა-ბაღის სამეურნეო ნაწილის კოორდინატორის თანამდებობაზე; 1.3. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 22 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 605 ლარის ოდენობით.

2. სარჩელის საფუძვლად მითითებულია, რომ მოსარჩელე მუშაობდა ბაგა-ბაღში 27 წლის განმავლობაში. მხარეთა შორის ბოლო შრომითი ხელშეკრულება გაფორმდა 2014 წლის 15 სექტემბერს, რომელიც წარმოადგენდა უვადო შრომით ხელშეკრულებას. მოსარჩელის შრომითი ანაზღაურება შეადგენდა ყოველთვიურად 605 ლარს. მოსარჩელის განმარტებით 2017 წლის 3 მარტს ბაგა-ბაღში დაინიშნა ახალი დირექტორი, რომელმაც დაუსაბუთებლად და უკანონოდ გაათავისუფლა მოსარჩელე სამსახურიდან.

3. მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მოსარჩელე ნათესაურ კავშირში იმყოფებოდა ბაგა-ბაღის ყოფილ დირექტორთან და არ სცემდა პატივს ახალ დირექტორს. მოპასუხე აგრეთვე მიუთითებდა, რომ ერთ-ერთ სამუშაო დღეს ბაგა-ბაღის დირექტორმა დაკარგა სამსახურის ბეჭედი, ხოლო მისი კაბინეტის გასაღები ჰქონდა მოსარჩელეს, რაც გახდა მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა: ბათილად იქნა ცნობილი ბაგა-ბაღის დირექტორის 2017 წლის 21 მარტის ბრძანება მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ; მოსარჩელე აღდგენილ იქნა ბაგა-ბაღის სამეურნეო ნაწილის კოორდინატორის თანამდებობაზე; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 22 მარტიდან თანამდებაზე აღდგენის მომენტამდე, ყოველთვიურად 605 ლარის (დაუბეგრავი) ოდენობით.

5. აღნიშნული გადაწყვეტილება ბაგა-ბაღმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, გადაწყვეტილების გაუქმება, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 24 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება.

7. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დამსაქმებლის პოზიციას დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე არ გააჩნდა ლეგიტიმური საფუძველი და დამსაქმებლის მიერ გამოყენებული ღონისძიება წარმოადგენდა დასახული მიზნის არაპროპორციულ ღონისძიებას, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მუშაობდა ბაგა-ბაღში 27 წლის განმავლობაში. მხარეთა შორის ბოლო შრომითი ხელშეკრულება გაფორმდა 2014 წლის 15 სექტემბერს, რომელიც წარმოადგენდა უვადო შრომით ხელშეკრულებას. მოსარჩელის შრომითი ანაზღაურება ბაგა-ბაღის სამეურნეო ნაწილის კოორდინატორის თანამდებობაზე მუშაობისას შეადგენდა ყოველთვიურად 605 ლარს.

8. 2017 წლის 21 მარტის მოპასუხე ბაგა-ბაღის დირექტორის ბრძანების საფუძველზე, მოსარჩელე 2017 წლის 22 მარტიდან გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან ვალდებულების უხეში დარღვევის საფუძვლით.

9. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასaმართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში_ სსკ-ის) 115-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სასამართლოს უპირველესი ფუნქციაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაა. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენების მართლზომიერების საკითხს, რის საფუძველზეც აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას.

10. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელი გარემოებების მართლზომიერების საკითხის შესწავლა. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხის მიერ მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება კეთილსინდისიერად არ იქნა გამოყენებული, კერძოდ, დადგენილია, რომ მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულება შეწყდა საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში - სშკ-ის) 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის საფუძვლით, რომლის თანახმად, შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია მუშაკის მიერ მისთვის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევა. თუ რა მიიჩნევა ვალდებულების უხეშ დარღვევად, კანონი არ განსაზღვრავს. ქმედების შეფასება ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, უნდა მოხდეს საქმის ფაქტობრივ გარემოებათა შეფასების საფუძველზე, დარღვევის სიმძიმის, სიხშირის, შედეგის, მისი გამომწვევი მიზეზებისა და სხვა გარემოებათა გათვალისწინებით.

11. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია არა მხარის მიერ შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებათა „დარღვევა“, არამედ, მითითებულ ვალდებულებათა „უხეში დარღვევა“. ნებისმიერი დარღვევა, პირის სამსახურიდან დათხოვნის საფუძველი არ უნდა გახდეს. აღნიშნული ეწინააღმდეგება დასაქმებულთა შრომის უფლებების დაცვის კონსტიტუციურ პრინციპს. შესაბამისად, დასაქმებულის მიერ ჩადენილი ყოველი დარღვევა შეფასებულ უნდა იქნეს მისი ჩადენის სიხშირის, სიმძიმის და რაც მთავარია, შედეგობრივი თვალსაზრისით. შესაბამისად, შრომის სამართალში Ultima Ratio-ს პრინციპი ითხოვს დამსაქმებლის მხრიდან დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნამდე მისი ქმედების შეფასებას მიზეზ-შედეგობრივი თვალსაზრისით, რა დროსაც, პასუხი უნდა გაეცეს შეკითხვას – არის თუ არა გათავისუფლება დარღვევის (გადაცდომის) ადეკვატური. ნიშანდობლივია, რომ ამავე პრინციპის შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ დარღვევის (გადაცდომის) ჩადენისას გამოყენებულ უნდა იქნეს ისეთი ზომები, რომელიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს უკეთესს გახდის, კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერად მოქცევას აიძულებს. შესაბამისად, მიზანშეწონილობის კუთხით, გადაცდომის დროს არჩეულ უნდა იქნეს პროპორციული დასჯის მექანიზმი, რაც, შედეგობრივად, გარდა იმისა, რომ დამრღვევს დასჯის, მას და სხვა დასაქმებულებს უფრო ეფექტური შრომის მოტივაციას შეუქმნის. ამდენად, იმისათვის, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება დამსაქმებლის მხრიდან ადეკვატურ, საჭირო და პროპორციულ ღონისძიებად იქნეს მიჩნეული, აუცილებელია, სახეზე იყოს ისეთი მძიმე დარღვევა, რომელიც სხვა უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენებას მიზანშეუწონელს ხდის.

12. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხე ბაგა-ბაღის მიერ მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება კეთილსინდისიერად არ იქნა გამოყენებული.

13. სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა აპელანტის პრეტენზიაზე, რომელიც ეფუძნებოდა სადავო ბრძანების გამოცემისათვის საკმარისი წინაპირობების არსებობას, რაც მისივე მოსაზრებით, არასწორად გამოიკვლია სასამართლომ. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აღნიშნული პრეტენზია და აღნიშნა, რომ დასაქმებულის მიერ უხეში დისციპლინური გადაცდომის ფაქტი არ მოცემულ საქმეზე არ დადასტურდა. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია დასაქმებულის მხრიდან შრომითი მოვალეობების უხეში დარღვევის არსებობასთან მიმართებით და განმარტა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად შეაფასა საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებები, მხარეთა ახსნა-განმარტებები, რის საფუძველზეც აპელანტის მხრიდან დარღვევის ფაქტი მართებულად არ დაადგინა.

14. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხე განმარტავდა, რომ მოსარჩელემ არ გადასცა კაბინეტის გასაღები ახალ დირექტორს, ასევე მოსარჩელე უხეშად ერეოდა ბაღის სამეურნეო და შიდა საქმეებში, მოპასუხე აღნიშნავდა, რომ ასევე, ერთ-ერთ სამუშაო დღეს ბაგა-ბაღის დირექტორმა დაკარგა ბეჭედი, ხოლო მისი კაბინეტის გასაღები ჰქონდა მოსარჩელეს. მოპასუხის მითითება იმის თაობაზე, რომ ბაგა-ბაღის დირექტორმა დაკარგა ბეჭედი, რომელიც შემდგომში როგორც მოპასუხემ განაცხადა იპოვა, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, არ შეიძლება გამხდარიყო მოსარჩელის განთავისუფლების საფუძველი, ვინაიდან ის გარემოება, რომ მოსარჩელე ფლობდა კაბინეტის გასაღებს არ იყო საკმარისი საფუძველი იმის დასადასტურებლად, რომ მოსარჩელემ აიღო აღნიშნული ბეჭედი ან სხვა სახით იყო დაკავშირებულ აღნიშნულ ფაქტთან. საქმის მასალებით არ დადასტურდა შრომითი ურთიერთობის განმავლობაში რომ მოსარჩელის მიერ ჩადენილი იქნა რაიმე სახის დისციპლინური გადაცდომა, რის გამოც, მის მიმართ დამსაქმებელმა გამოიყენა დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომა. აღნიშნული, ადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ მოსარჩელე სათანადოდ ასრულებდა მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს და დამსაქმებელს, მის მიერ შესრულებულ სამუშაოსთან დაკავშირებით პრეტენზია არ ჰქონდა.

15. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ერთმნიშვნელოვნად დასტურდებოდა, რომ მომხდარი ფაქტის „გამოძიების“ პროცესში ჩართული პირები ვერ ადასტურებდნენ მოსარჩელის მიერ მოვალებების დარღვევას, მათი განმარტებები არ იყო ურთიერთსაწინააღმდეგო, საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებებს თანმიმდევრულად და ზუსტად ასახავდა, რაც სააპელაციო სასამართლოს მათი გაზიარების საფუძველს უქმნიდა.

16. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით არ დადასტურდა რაიმე ისეთი ქმედების ჩადენა, რაც ობიექტურად გაამართლებდა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას. შესაბამისად, დამსაქმებელს არ გააჩნდა უფლებამოსილება, დასაქმებულთან შეეწყვიტა შრომითი ურთიერთობა.

17. ვინაიდან სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიმართ არ იყო წარმოშობილი სამსახურიდან გათავისუფლების ლეგიტიმური საფუძველი, მოსარჩელის სხვა მოთხოვნათა მიმართ გამოიყენა სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილი, რომლის მიხედვით, სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით.

18. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის N158 კონვენციაც ითვალისწინებს, რომ დავის განმხილველი უწყება უნდა იყოს უფლებამოსილი ეფექტურად აღადგინოს მუშაკი თავის უფლებებში. ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 2017 წლის 5 სექტემბრის გადაწყვეტილებაში საქმეზე BARBULESCU v. ROMANIA, სასამართლომ განმარტა, რომ სახელმწიფომ, ეროვნული სასამართლოების უარით სამსახურში აღდგენაზე, ვერ დაიცვა დასაქმებულის შრომითი უფლებები (და მაშასადამე დაარღვია კონვენციის მე-8 მუხლი), მაშინ როდესაც ყოფილმა დამსაქმებელმა არასწორად დაითხოვა ის სამსახურიდან.

19. სასამართლომ აღნიშნა რომ უმთავრესად მხედველობაშია მისაღები დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების მიზეზი, თუ დამსაქმებლის უკანონო ქმედება დადგინდა და ხელშეკრულების შეწყვეტა აღნიშნულ საფუძველზე დაყრდნობით ბათილია, ამ შემთხვევაში, დამსაქმებლის გათავისუფლების შემდგომი ქმედებები კეთილსინდისიერად არ უნდა იქნას განხილული. დამსაქმებლის ქცევის კეთილსინდისიერების სტანდარტი დამსაქმებლისავე დასამტკიცებელია, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში აპელანტმა მხარემ ვერ დაადასტურა.

20. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ შრომის სამართლის ფუნდამენტური პრინციპებიდან გამომდინარე, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ბათილად ცნობა იმ სოციალური სამართლიანობის აღდგენის წინაპირობაა, რომელიც იარსებებდა, რომ არა დამსაქმებლის მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების უკანონოდ შეწყვეტა. შესაბამისად, როდესაც უკანონოდ დათხოვნილი სუბიექტი ხელშეკრულების შეწყვეტის ბათილად ცნობასა და პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენას ითხოვს, აღნიშნული მოთხოვნა დასაქმებულის უპირატესი უფლებაა, რადგან მისი დათხოვნა მისივე უკანონო გათავისუფლების თანმდევი შედეგია, შესაბამისად, სამუშაოზე აღდგენა ამ პირობებში დაცვის ღირსი ლეგიტიმური ინტერესის შემცველია. თუმცა ამ შემთხვევაში გასათვალისწინებელია პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენის ობიექტური შესაძლებლობა, კერძოდ, იმავე სამუშაო ადგილის არსებობა. მითითებული გარემოებების მტკიცების ტვირთი დამსაქმებლის მხარეზეა. მან უნდა ამტკიცოს, რომ მითითებული სამუშაო ადგილი არ არსებობს ან არსებობს, მაგრამ დაკავებულია. ასევე, დამსაქმებელმა უნდა ადასტუროს, რომ მესამე პირი ამ პოზიციას იკავებს, მაგრამ ამ ფაქტის მიმართ კეთილსინდისიერია.

21. მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტი მიუთითებდა, რომ სამეურნეო ნაწილის კოორდინატორის თანამდებობა დაკავებული იყო, თუმცა აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება, საქმეში არ ყოფილა წარმოდგენილი. პალატამ მიიჩნია, რომ ის ფაქტი, რომ შესაძლოა თანამდებობა დამსაქმებელმა დააკავოს სხვა პირით, არის ობიექტური გარემოება მესამე პირისთვის, თუმცა, უნდა შეფასდეს გარკვეული წინაპირობები. როდესაც დამსაქმებელი პირდაპირ ნიშნავს კადრს, მით უფრო იმ პირობებში, რომ მან ამ თანამდებობაზე მყოფი პირი გაათავისუფლა უკანონოდ, და იმ დროს, როცა მისთვის ცნობილი იყო, რომ სასამართლოს წარმოებაშია სარჩელი სამსახურში აღდგენის მოთხოვნით, შესაბამისად სასამართლოსთვის ეჭვქვეშ დგება დამსაქმებლის კეთილსინდისიერება ფაქტისადმი. სწორედ აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის რესტიტუციის ყველაზე სამართლიანი გზა არის მისი აღდგენა დაკავებულ თანამდებობაზე და შემდგომში, დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ფარგლებში რჩება მისი შეხედულება ამჟამინდელი დასაქმებულის სტატუსთან მიმართებაში.

22. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია რომ დასაქმებულის უფლებების აღდგენის უალტერნატივო და ერთადერთი გზაა, მისი აღდგენა პირვანდელ თანამდებობაზე.

23. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სშკ-ის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის თანახმად, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული იძულებითი მოცდენის დროს, დასაქმებულს მიეცემა შრომის ანაზღაურება სრული ოდენობით. სააპელაციო სასამართლო, ყურადღებას ამახვილებს ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის თანახმად, მოსარჩელემ სარჩელით იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, ყოველთვიურად, 605 (დარიცხული) ლარის ოდენობით მოითხოვა. საქართველოს შრომის კოდექსის 44-ე მუხლის მიხედვით, შრომითი ურთიერთობისას, მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. შრომის ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლის ბათილად ცნობა, შედეგობრივი თვალსაზრისით, იწვევს ხელშეკრულების შეწყვეტამდე არსებული მდგომარეობის აღდგენასა და იმ ზიანის ანაზღაურებას, რომელიც დასაქმებულს დამსაქმებლის მხრიდან არამართლზომიერი გათავისუფლებით მიადგა. შესაბამისად, სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე და 411-ე მუხლების კონტექსტში ის სამართლებრივი შედეგებია, რაც დამსაქმებლის არამართლზომიერ ქმედებას სდევს თან.

24. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მართებულად დაეკისრა დამსაქმებელს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2017 წლის 22 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე 605 ლარის (დარიცხული) ოდენობით.

25. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გასაჩივრდა აპელანტის მიერ. კასატორი მოითხოვს სარჩელის უარყოფას.

26. საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ დასაქმებული სამსახურიდან გათავისუფლდა სშკ-ის 38-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (შრომითი მოვალეობების უხეში დარღვევა). კასატორი აღნიშნავს, რომ პრაქტიკაში შრომით ურთიერთობებში კონფლიქტს სწორედ დასაქმებულის მიერ ვალდებულების დარღვევა იწვევს. ვალდებულების დარღვევა შრომითი ხელშეკრულების პირობების დარღვევას გულისხმობს, რაც შეიძლება გამოიხატოს თანამდებობრივი ინსტრუქციისა და იმ აქტების შეუსრულებლობაში, რაც დასაქმებულის პირდაპირი მოვალეობის შეუსრულებლობაა. დარღვევის ხასიათს ადგენს დამსაქმებელი. კასატორი აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ბაგა-ბაღში ახალი დირექტორის დანიშვნის პირველივე დღიდან მოსარჩელემ, რადგან იმყოფებოდა წინამორბედ დირექტორთან ახლო ნათესაურ კავშირში, ღიად დაუფიქსირა მის მიმართ, მისი არაკეთილგანწყობა, ასევე ღიად დაუფიქსირა დაუმორჩილებლობა და პროტესტი. პროტესტი გამოიხატებოდა დავალებების და ბაღის ნორმალური ფუნქციონირებისათვის საჭირო მოქმედებების ხელოვნურად შეუსრულებლობაში. მოსარჩელე სისტემატიურად მალავდა დირექტორის კაბინეტის, საწყობის და სხვა დამხმარე სათავსოების გასაღებებს. იგი გამოხატავდა აშკარა უპატივცემლობას ახალი დირექტორის მიმართ. მოსარჩელემ რამდენიმე თანამშრომელთან ერთად გადამალა ბაღის კუთვნილი ბეჭედი, რითაც პრობლემები შეუქმნა დირექტორს. ბაღის მოქმედ დირექტორს ჰქონდა დასაბუთებული ეჭვი, რომ ბაღის ბეჭედი მოსარჩელემ გადამალა. კასატორი აღნიშნავს, რომ დამსაქმებელი უფლებამოსილია მოსთხოვოს დასაქმებული ეთიკის წესების დაცვა.

27. კასატორი მიიჩნევს, რომ მოცემული დავის განხილვისას, სასამართლომ გვერდი აუარა მტკიცების ტვირთის განაწილების წესს და კანონის მოთხოვნას შეჯიბრებითობის ნაწილში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

28. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

29. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

30. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც დასაქმებულს (მოსარჩელე) სურს, კერძოდ, სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენისა (უფლებრივი რესტიტუცია) და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნა - (სშკ-ის მოქმედი რედაქციით N7177-Iს, 29/09/2020) სშკ-ის 48.8 (სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით) და 58-ე მუხლებიდან (შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით), ასევე, სსკ-ის 394.1 (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის) და სსკ-ის 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლებიდან გამომდინარეობს.

31. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა მართლზომიერად შეწყდა, სახელდობრ: სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლო პირველ რიგში, ამოწმებს, რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას.

32. ზემოაღნიშნული საკითხის გამორკვევა კი, შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე მიღებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (შდრ. სუსგ №ას-151-147-2016, 19.04.2016).

33. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლებას საფუძვლად დაედო სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია მუშაკის მიერ მისთვის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევა (კანონის ამჟამად მოქმედი რედაქციის 47-ე მუხლის „ზ“ პუნქტი).

34. დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, შრომითსამართლებრივ დავებს მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეული თავისებურება ახასიათებს, რასაც მტკიცებულებების წარმოდგენის თვალსაზრისით, დამსაქმებლისა და დასაქმებულის არათანაბარი შესაძლებლობები განაპირობებს. ამდენად, უნდა ვიხელმძღვანელოთ მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციალური სტანდარტით, რომლის თანახმად, სწორედ დამსაქმებელია ვალდებული, ადასტუროს დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების კანონიერი და საკმარისი საფუძვლის არსებობა. ამგვარი სტანდარტის გამოყენების ნორმატიულ საფუძველს ქმნის ის, რომ დამსაქმებელს გააჩნია მტკიცებითი უპირატესობა, სასამართლოს წარუდგინოს მისთვის ხელსაყრელი მტკიცებულებები (შდრ. სუს-ები №ას-715-2019, 4 ივლისი, 2019 წელი; Nას-483-457-2015, 07.10.2015).

35. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნას, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხემ სათანადო და დამაჯერებელ მტკიცებულებებზე მითითებით, ვერ უზრუნველყო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება, სახელდობრ კი, მან ვერ შეძლო სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად დასახელებული გარემოებების უტყუარობის გაქარწყლება და მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების საფუძვლად მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება.

36. ამ თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ 2017 წლის 21 მარტის მოპასუხე ბაგა-ბაღის დირექტორის ბრძანების საფუძველზე, მოსარჩელე 2017 წლის 22 მარტიდან გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან ვალდებულების უხეში დარღვევის საფუძვლით.

37. მოპასუხე ბაგა-ბაღის განმარტებით მოსარჩელემ არ გადასცა კაბინეტის გასაღები ახალ დირექტორს. ასევე, მოსარჩელე უხეშად ერეოდა ბაღის სამეურნეო და შიდა საქმეებში, მოპასუხე აღნიშნავდა, რომ ასევე, ერთ-ერთ სამუშაო დღეს ბაგა-ბაღის დირექტორმა დაკარგა ბეჭედი, ხოლო მისი კაბინეტის გასაღები ჰქონდა მოსარჩელეს. აღსანიშნავია, რომ განსახილველი საკასაციო პრეტენზიაც აღნიშნულ გარემოებაზე მითითებას შეიცავს. თუმცა, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხის მითითება იმის თაობაზე, რომ ბაგა-ბაღის დირექტორმა დაკარგა ბეჭედი, რომელიც შემდგომში, როგორც მოპასუხემ განაცხადა, იპოვა, არ შეიძლება საფუძვლად დაედოს მოსარჩელის გათავისუფლების სამსახურიდან, რადგან როგორც საკასაციო საჩივარშივეა აღნიშნული, ბაღის დირექტორს საფუძვლიანი ეჭვი ჰქონდა, რომ გასაღები მოსარჩელემ, ბაღის სხვა თანამშრომლებთან ერთად გადამალა (იხ., ამ განჩინების პ.26). ამდენად, ეჭვი აღნიშნულის თაობაზე არ არის საკმარისი საფუძველი იმის დასადასტურებლად, რომ სწორედ მოსარჩელემ აიღო აღნიშნული ბეჭედი ან სხვა სახით იყო დაკავშირებული აღნიშნულ ფაქტთან.

38. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს სსსკ-ის მე-4 მუხლზე, რომლის შესაბამისად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე, რა დროსაც, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს, ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს. ხოლო მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. განსახილველ შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთის განაწილების პრინციპიდან გამომდინარე, იმ გარემოების დამტკიცების ტვირთი, რომ მოპასუხის მოთხოვნით გამოყენებული საპროცესო ღონისძიებით (სარჩელის უზრუნველყოფა) მოსარჩელეებმა ზარალი მოსარჩელეთა მხარეზეა.

39. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 105-ე მუხლის თანახმად, სასამართლო მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით აფასებს, რომელიც მათ სრულ და ობიექტურ განხილვას უნდა ემყარებოდეს, შედეგად, სასამართლოს გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. როგორც აღინიშნა შრომითსამართლებრივ ურთიერთობებში კანონი მტკიცების ტვირთის გადანაწილების სპეციალურ წესს ითვალისწინებს. მტკიცებულებათა სახეები, რომელიც შეიძლება გამოიყენოს სასამართლომ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დასადგენად, ამომწურავადაა განსაზღვრული სსკ-ის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილით. არცერთ მტკიცებულებას არ გააჩნია რაიმე უპირატესობა სხვა მტკიცებულებასთან შედარებით. აგრეთვე, არცერთ მტკიცებულებას არა აქვს, წინასწარ დადგენილი ძალა სასამართლოსათვის, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამა თუ იმ მტკიცებულების მნიშვნელობა წინასწარ არ არის განსაზღვრული და მისი ძალა და მნიშვნელობა სასამართლოს შეფასებაზეა დამოკიდებული.

40. მოცემულ შემთხვევაში, სწორედ დამსაქმებლის ვალდებულებას წარმოადგენდა შესაბამისი უტყუარი მტკიცებულების წარმოდგენა, რომელზე დაყრდნობითაც გაამყარებდა მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლის განმაპირობებელი გარემოების არსებობას. თუმცა, საქმის მასალებით არ დადასტურდა არც, მითითებული ფაქტი (გასაღებთან დაკავშირებით) და არც სხვა, კერძოდ, რომ შრომითი ურთიერთობის განმავლობაში მოსარჩელის მიერ ჩადენილი იქნა რაიმე სახის დისციპლინური გადაცდომა, რის გამოც, მის მიმართ დამსაქმებელმა გამოიყენა დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომა. აღნიშნული ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ მოსარჩელე სათანადოდ ასრულებდა მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს და დამსაქმებელს მის მიერ შესრულებულ სამუშაოსთან დაკავშირებით, პრეტენზია არ ჰქონდა (იხ., ამ განჩინების პპ: 14-16).

41. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით არ დადასტურდა დასაქმებულის მიერ რაიმე ისეთი ქმედების ჩადენა, რაც ობიექტურად გაამართლებდა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას. შესაბამისად, დამსაქმებელს არ გააჩნდა უფლებამოსილება, დასაქმებულთან შეეწყვიტა შრომითი ურთიერთობა.

42. ამასთან, არც ის დასტურდება, რომც ჰქონოდა ადგილი ამგვარ მოქმედებას, რა ღონისძიებები გაატარა დამსაქმებელმა დასაქმებულის მიმართ. ამ მიმართულებით, დადგენილია სასამართლო პრაქტიკა, რომლის მიხედვით, დასაქმებულთა შრომის უფლებების დაცვის კონსტიტუციურ პრინციპი, რომლის შესაბამისად, დასაქმებულის მიერ ჩადენილი ყოველი დარღვევა შეფასებულ უნდა იქნეს მისი ჩადენის სიხშირის, სიმძიმის და რაც მთავარია, შედეგობრივი თვალსაზრისით. შესაბამისად, შრომის სამართალში “Ultima Ratio“ - ს პრინციპი ითხოვს დამსაქმებლის მხრიდან დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნამდე მისი ქმედების შეფასებას მიზეზ-შედეგობრივი თვალსაზრისით, დარღვევასა (გადაცდომას) და გათავისუფლებას, შორის ზომიერი ბალანსის დაცულობა. ნიშანდობლივია, რომ ამავე პრინციპის შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ დარღვევის (გადაცდომის) ჩადენისას გამოყენებულ უნდა იქნეს ისეთი ზომები, რომელიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს უკეთესს გახდის, კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერად მოქცევას აიძულებს. შესაბამისად, მიზანშეწონილობის კუთხით, გადაცდომის დროს არჩეულ უნდა იქნეს პროპორციული დასჯის მექანიზმი, რაც, შედეგობრივად, გარდა იმისა, რომ დამრღვევს დასჯის, მას და სხვა დასაქმებულებს უფრო ეფექტური შრომის მოტივაციას შეუქმნის. ამდენად, იმისათვის, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება დამსაქმებლის მხრიდან ადეკვატურ, საჭირო და პროპორციულ ღონისძიებად იქნეს მიჩნეული, აუცილებელია, სახეზე იყოს ისეთი მძიმე დარღვევა, რომელიც სხვა უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენებას არამიზანშეწონილს ხდის (შეადრ: სუსგ №ას-360-2019, 17 მაისი, 2019).

43. მოცემულ შემთხვევაში, დამსაქმებელმა, ვერ დაადასტურა მოსარჩელის მიერ მასზე დაკისრებულ ვალდებულებათა იმგვარი დარღვევა, რომელიც მისთვის გაფრთხილების, დამატებითი ვადის მიცემის ან კიდევ უფრო მსუბუქი სახის სანქციის შეფარდებას გამორიცხავდა და მისი სამსახურიდან გათავისუფლება მის მიერ ჩადენილი დარღვევის ადეკვატური ღონისძიება იყო (შდრ: სუსგ-ები №ას-499-499-2018, 08 ივნისი, 2018 წელი; №ას-1276-1216-2014, 18 მარტი, 2015 წელი; №ას-1028-970-2015, 03 თებერვალი, 2015 წელი). შესაბამისად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება სშკ-ის 47-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტის განმაპირობებელი საფუძვლის არარსებობასთან მიმართებით სრულ შესაბამისობაშია საკანონმდებლო მოწერიგებასთან და აღნიშნულს ვერ აქარწყლებს კასატორი.

44. გამომდინარე იქედან, რომ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის წინაპირობები განხორციელებულად იქნა მიჩნეული, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა იმსჯელეს მოსარჩელის თანამდებობაზე აღდგენის საკითხზე (ამჟამად მოქმედი რედაქციით სშკ-ის 48-ე მუხლის მე-8 ნაწილი).

45. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ როდესაც უკანონოდ დათხოვნილი სუბიექტი სამსახურში აღდგენას ითხოვს, სასამართლომ თავად უნდა შეაფასოს მოსარჩელის უფლებრივი რესტიტუციის საუკეთესო გზა შემდეგი პრიორიტეტული თანმიმდევრობით, კერძოდ: თუ მოსარჩელის ინტერესი პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენაა, სასამართლომ დასაქმებულისა და დამსაქმებლის ორმხრივი პატივსადები ინტერესების დაცვით უნდა შეამოწმოს მითითებული მოთხოვნის საფუძვლიანობა და დაკმაყოფილების მიზანშეწონილობა. პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენის მოთხოვნა საფუძვლიანია, თუ ხელშეკრულების შეწყვეტა უკანონოა, თუმცა აღნიშნული ავტომატურად არ იწვევს დასაქმებულის პირვანდელ მდგომარეობის აღდგენას, ვინაიდან, აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილება დამოკიდებულია მხარეთა კანონიერი ინტერესების გათვალისწინებით, მისი აღსრულების შესაძლებლობასა და ეფექტიანობაზე. შესაბამისად, თუ სასამართლომ დაადგინა, რომ გათავისუფლების ბრძანება უკანონოა, თუმცა უკანონოდ დათხოვნილი დასაქმებულის პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენა შეუძლებელია ან მიზანშეუწონელია, ასეთ შემთხვევაში, სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ხომ არ არის შესაძლებელი უფლებადარღვეული დასაქმებულის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა. ამ მიზნით, მან უნდა გამოიკვლიოს თუ რა ადამიანურ რესურსს ფლობს დამსაქმებელი, რა ტოლფასი ვაკანტური პოზიციები აქვს მას, რა ფუნქციური მსგავსებაა პირვანდელ და ტოლფას თანამდებობებს შორის. იმავდროულად, სასამართლომ კვლევის შედეგები უნდა შეუსაბამოს უკანონოდ დათხოვნილი პირის ნებას, ინტერესსა და შესაძლებლობას, დაიკავოს კონკრეტული ტოლფასი თანამდებობა (შეადრ: სუსგ №ას-632-2019, 21 ივნისი, 2019. პ.29).

46. ამდენად, გასათვალისწინებელია პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენის ობიექტური შესაძლებლობა, კერძოდ, იმავე სამუშაო ადგილის არსებობა. მითითებული გარემოებების მტკიცების ტვირთი დამსაქმებლის მხარეზეა. მან უნდა ამტკიცოს, რომ მითითებული სამუშაო ადგილი არ არსებობს ან არსებობს, მაგრამ დაკავებულია.

47. მოცემულ შემთხვევაში, დამსაქმებელი მიუთითებდა იმაზე, რომ სამეურნეო ნაწილის კოორდინატორის თანამდებობა დაკავებული იყო, თუმცა აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება, საქმეში არ ყოფილა წარმოდგენილი.

48. ამ საკითხთან მიმართებით, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს პოზიციას, რომ ის ფაქტი, რომ შესაძლოა თანამდებობა დამსაქმებელმა დააკავოს სხვა პირით, არის ობიექტური გარემოება მესამე პირისთვის, თუმცა, უნდა შეფასდეს გარკვეული წინაპირობები. როდესაც დამსაქმებელი პირდაპირ ნიშნავს კადრს, მით უფრო იმ პირობებში, რომ მან ამ თანამდებობაზე მყოფი პირი გაათავისუფლა უკანონოდ, და იმ დროს, როცა მისთვის ცნობილი იყო, რომ სასამართლოს წარმოებაშია სარჩელი სამსახურში აღდგენის მოთხოვნით, შესაბამისად სასამართლოსთვის ეჭვქვეშ დგება დამსაქმებლის კეთილსინდისიერება ფაქტისადმი. სწორედ აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის რესტიტუციის ყველაზე სამართლიანი გზა არის მისი აღდგენა დაკავებულ თანამდებობაზე და შემდგომში, დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ფარგლებში რჩება მისი შეხედულება ამჟამინდელი დასაქმებულის სტატუსთან მიმართებაში (იხ., ამ განჩინების პპ.21-22; იხ., სუსგ Nას-687-687-2018, 20.07.2018).

49. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორს მოსარჩელის სამსახურში აღდგენის, ასევე იძულებითი განაცდურის დაკისრების ნაწილში (დასაბუთებული) დასაშვები საკასაციო შედავება არ წარმოუდგენია. ამ თვალსაზრისით, კასატორმა ვერ შეძლო საკასაციო პალატის დარწმუნება საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძვლების არსებობაში.

50. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

51. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. შრომით დავებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

52. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

53. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა(ა)იპ ქ.თბილისის N209 საბავშვო ბაგა-ბაღის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ა(ა)იპ ქ.თბილისის N209 საბავშვო ბაგა-ბაღს (ს.ნ 20442..) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით 2020 წლის 29 მაისს №0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 363 ლარის და 2020 წლის 8 ოქტომბერს N1602155952 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 726 ლარის 70% – 762.3 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე. გასიტაშვილი