საქმე №ას-37-2020 16 დეკემბერი, 2020 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი,

პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – რ.ჭ–ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ი.ი–ძე, ი.ი–ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 18.11.2019წ. განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

რ.ჭ–ძემ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე“, „კასატორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ი.ი–ძის და ი.ი–ძის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოპასუხეები“) მიმართ და მოითხოვა საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით იმგვარად, რომ მას გამოეყოს საერთო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან 522 კვ.მ..

2. სარჩელის საფუძვლები:

2.1. მოსარჩელემ 2006 შეიძინა საცხოვრებელი სახლის ერთი ნაწილი ....... ქუჩის მხრიდან, ხოლო მეორე ნაწილი - 2008 წელს ....... ქუჩის მხრიდან. უძრავი ნივთი (ს/კ N ....) მდებარეობს მისამართზე ქ. ქუთაისი, ....... ქუჩა N13-15/....... ქუჩა N11 (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „სადავო უძრავი ნივთი“).

2.2. 967 კვ.მ საერთო სარგებლობის ეზო მოსარჩელეს შეძენის დღიდან დახვდა ღობით გამიჯნული. საზღვარი რომ გავლებულია და არსებობს, ნათლად ჩანს 2007 წელს შედგენილი აზომვითი ნახაზებიდან. უძრავი ნივთი ათეული წლებია გამიჯნულია და მოპასუხეები სადავოდ არ ხდიან დადგენილ საზღვარს, თუმცა თანახმა არ არიან, მოსარჩელემ მისი კუთვნილი ქონება დაირეგისტრიროს ცალკე მიწის ნაკვეთად.

3. მოპასუხის პოზიცია:

3.1. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ სადავო უძრავი ნივთი წარმოადგენს მიწის ნაკვეთს საერთო ფართით 967 კვ.მ და მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებს. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, მოსარჩელეს საკუთრების უფლებით ეკუთვნის შენობა-ნაგებობა ფართით 218.62 კვ.მ, ხოლო მოპასუხეებს - შენობა-ნაგებობები ფართით 95,61კვ.მ და 12.45 კვ.მ..

3.2. რაც შეეხება მიწის ნაკვეთს, ის წარმოადგენს მხარეთა თანასაკუთრებას, რეგისტრირებულია თანაბარი უფლებით და რაიმე სახის წილობრივი მაჩვენებელი მითითებული არ არის. მოპასუხე მხარის საკუთრების უფლება ვრცელდება ნახევარ ფართზე.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:

4. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 25.04.2019წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, შემდეგ გარემოებათა გამო:

4.1. ქ. ქუთაისში, ....... ქუჩა N13-15/....... ქუჩა N11-ში მდებარე 967 კვ.მ საერთო სარგებლობის ეზო ირიცხება მოსარჩელის და მოპასუხეების საერთო საკუთრებად. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, მოსარჩელეს საკუთრების უფლებით ეკუთვნის შენობა-ნაგებობა ფართით 218.62 კვ.მ, ხოლო მოპასუხეებს - შენობა-ნაგებობები ფართით 95.61კვ.მ და 12.45 კვ.მ.; მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებულია თანაბარი უფლებით და რაიმე სახის წილობრივი მაჩვენებელი მითითებული არ არის. მიწის ნაკვეთის თანაბრად გაყოფის შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ უნდა მოხდეს არსებული ღობის მონგრევა და გადატანა, რაზეც მას ხარჯის გაწევა მოუწევს და იგი აღნიშნულზე თანახმა არ არის.

4.2. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N001576119 დასკვნით, სადავო უძრავი ნივთის გაყოფა, ფაქტობრივად არსებული ღობის მიხედვით ორ ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელ, ერთგვაროვან, იზოლირებულ ნაწილად შესაძლებელია დანართი N1-ში (445 კვ.მ და 522 კვ.მ) მითითებული კონფიგურაციით მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ თანამესაკუთრეებს შორის შედგება სანოტარო წესით დამოწმებული შეთანხმება, N02 შენობის სამხრეთ მხარეს არსებული ღიობების შენარჩუნების შესახებ. დანართ N1-ში მითითებული გაყოფის ვარიანტის მიხედვით: მოსარჩელეს შესაძლებელია გამოეყოს ს/კ N ..... მიწის ნაკვეთის სამხრეთ ნაწილი 522 კვ.მ. ფართით, რომელზედაც განთავსებულია N01 შენობა. მოპასუხეებს შესაძლებელია გამოეყოს ს/კ N ...... მიწის ნაკვეთის ჩრდილოეთ ნაწილი 445 კვ.მ. ფართით, რომელზედაც განთავსებულია N02 და N3 შენობები. აღნიშნული გაყოფის ვარიანტის მიხედვით არ იცვლება გამოყოფილი ნაწილების დღეისათვის არსებული დანიშნულება და ფუნქციონალური ღირებულება.

4.3. ექსპერტ გ.რ–ძის ჩვენებით, სადავო მიწის ნაკვეთი გამყოფი ღობით გაყოფილია ორ ნაწილად. ღობის ჩრდილოეთით არსებული ნაწილი ეკუთვნის მოპასუხეებს, ხოლო ღობის სამხრეთით არსებული ნაწილი ეკუთვნის მოსარჩელეს. მოპასუხის სახლს ღობესთან ახლოს აქვს ღიობები. მიწის ნაკვეთის გაყოფა შესაძლებელი იქნება, თუკი მხარეებს შორის შედგება ნოტარიულად დამოწმებული მორიგება არსებული ღიობების შენარჩუნებით ან ეს ღიობები ამოშენდება. გაყოფა შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ მხარეებს შორის მოხდება შეთანხმება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საზიარო უფლების გაუქმება ვერ მოხდება.

4.4. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებული ნივთის ერთგვაროვან ნაწილებად, ღირებულების შემცირების გარეშე გაყოფა შეუძლებელია.

4.5. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 953-ე, 961-ე, 963-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ: 1. თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; 2. მათი დაყოფა შესაძლებელია ღირებულების შემცირების გარეშე. ორივე ელემენტის არსებობა გადამწყვეტია იმისათვის, რომ დადგეს ამ ნორმით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგი. მოცემულ შემთხვევაში საზიარო საგნის ნატურით გაყოფა შეუძლებელია.

გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

5. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 18.11.2019წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებს და დამატებით განმარტა შემდეგი:

5.1. საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე - საერთო საკუთრება. საზიარო უფლების ნატურით გაყოფისათვის აუცილებელი წინაპირობა საგნის ღირებულების გარეშე ერთგვაროვან ნაწილებად გაყოფის შესაძლებლობაა.

5.2. დაუშვებელია საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით, თუ შეუძლებელია ყველა თანამესაკუთრის საკუთრების უფლების ღირებულების შენარჩუნება საკუთარი იდეალური წილის შესაბამისად. მხოლოდ ერთი თანამესაკუთრის იდეალური წილის იმგვარი გამოყოფა, რომლითაც დაცულია ამ უკანასკნელის საზიარო საგნის გაყოფამდე არსებული მდგომარეობა (ღირებულება), საზიარო უფლების გაუქმებას ნატურით გაყოფის გზით სსკ-ის 963-ე მუხლის კონტექსტში ლეგიტიმურს არ ხდის, თუ დაცული და შენარჩუნებული არ არის სხვა თანამესაკუთრეთა იდეალური წილის მდგომარეობა (ღირებულება).

5.3. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით (ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 11.03.2019წ. №001576119 ექსპერტის დასკვნა) არ დასტურდება, რომ მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებულ №03.06.03.127 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონების რეალურად გამოყოფა თანაბარი წილების შესაბამისად შესაძლებელია.

საკასაციო საჩივარი აგებულია შემდეგ მოსაზრებებსა და სავარაუდო დარღვევებზე:

6. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება, შემდეგი საფუძვლებით:

6.1. საზიარო მიწის ნაკვეთი 1968 წლიდან გაყოფილია ბეტონის ღობით ორ ერთგვაროვან ნაწილად და აღნიშნული გაყოფა სადავოდ არასდროს გაუხდიათ მხარეებს. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N001576119 დასკვნის თანახმად, სადავო უძრავი ნივთის გაყოფა ფაქტობრივად არსებული ღობის მიხედვით ორ ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელ, ერთგვაროვან, იზოლირებულ ნაწილად შესაძლებელია დანართი N1–ში (445 კვ.მ. და 522 კვ.მ.) მითითებული კონფიგურაციით, თუ თანამესაკუთრეებს შორის შედგება სანოტარო წესით დამოწმებული შეთანხმება N02 შენობის სამხრეთ მხარეს არსებული ღიობების შენარჩუნების შესახებ.

6.2. სსკ-ის ამოქმედებამდე მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 93–ე მუხლის თანახმად მიწა, მისი წიაღი, წყალი და ტყე წარმოადგენდა მხოლოდ და მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებას და გაიცემოდა მხოლოდ სარგებლობისათვის. ამავე კოდექსის 103–ე მუხლის მიხედვით, მოქალაქეთა პირად საკუთრებაში შეიძლებოდა ყოფილიყო მხოლოდ საცხოვრებელი მიწა და სახლი, ხოლო მიწა ზემოთ მითითებული ნორმის შესაბამისად რჩებოდა სახელმწიფო საკუთრებაში. ახალმა კოდექსმა ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები გამოაცხადა ამ პირთა საკუთრებად და მათზე გავრცელდა უძრავი ნივთისათვის გათვალისწინებული წესები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პირთა კანონიერ საკუთრებაში არსებული საკარმიდამო მიწის ნაკვეთები გამოცხადდა მათ თანასაკუთრებად. უმეტეს შემთხვევებში თანამესაკუთრეებმა სარგებლობაში არსებული მიწები შეთანხმების საფუძველზე გამიჯნეს ღობით ან სხვა სახის მყარი ნაგებობით, ან ისინი წლების განმავლობაში სარგებლობდნენ შეთანხმებული მიწის ნაკვეთის ნაწილით. ასეთ შემთხვევაში, მათ საკუთრების უფლება წარმოეშვათ მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილზე, რომელიც მათ უშუალო სარგებლობაში იყო ამ კოდექსის ამოქმედებამდე. აღნიშნული მიწა გახდა არა თანასაკუთრების, არამედ ამ პირთა დამოუკიდებელი საკუთრების საგანი. თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი ბეტონის ღობით გაყოფილია 1968 წლიდან, მოსარჩელე ფლობს 522 კვ.მ.-ს, ხოლო მოპასუხეები - 445 კვ.მ.-ს. თითოეულ ნაკვეთს გააჩნია დამოუკიდებელი ჭიშკარი, ორივე ნაკვეთი ინდივიდუალურად უერთდება ....... ქუჩას და ყველა სახის საკომუნიკაციო საშუალებებს. ე.ი. ყველა ფუნქცია ღირებულების შემცირების გარეშე გააჩნიათ დამოუკიდებლად, არიან ერთგვაროვანი და საზიარო უფლების გაუქმებით არაფერი იცვლება, რჩება ისე, როგორც იყო 1968 წლიდან დღემდე.

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 19.02.2020წ. განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

8. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

9. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

10. მოსარჩელე ითხოვს მის და მოპასუხეთა თანასაკუთრებაში არსებული 967 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 522 კვ.მ ფართის გამოყოფას. ამდენად, სარჩელის საგანს წარმოადგენს თანასაკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით. სსკ-ის 953-ე მუხლის თანახმად, თუ უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად ეკუთვნის, მაშინ გამოიყენება სსკ-ის 953-968-ე მუხლები, თუკი კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. ამავე კოდექსის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თითოეულ მოწილეს შეუძლია ნებისმიერ დროს მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება.

11. სსკ-ის 963-ე მუხლის საფუძველზე, საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. ამდენად, საზიარო უფლების ნატურით გაყოფისათვის აუცილებელი წინაპირობა არის ის, რომ საგანი უნდა იყოფოდეს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. დასახელებული ნორმა მიუთითებს ორ აუცილებელ პირობაზე, კერძოდ, საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის (საგნების) ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ: 1. საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; 2. ამგვარი დაყოფის შედეგად არ მცირდება ნივთის ღირებულება. როგორც პირველი, ასევე მეორე ელემენტი უნდა არსებობდეს ერთდროულად იმისათვის, რომ დადგეს ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი, ამასთან, ორივე შემთხვევაში ნატურით გამოყოფილმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ასრულებდა გაყოფამდე (სუსგ. Nას-1217-2018, 13.12.2018წ.; Nას-1389-1309-2017, 30.04.2018წ. ).

12. საზიარო უფლების მქონეს ნებისმიერ დროს შეუძლია მოითხოვოს თავისი იდეალური წილის რეალურად გამოყოფა. ერთადერთი შეზღუდვა, რასაც კანონმდებელი აღნიშნული უფლების რეალიზაციის მიზნებისათვის აწესებს არის ის, რომ საზიარო უფლების მქონე პირის უფლებით, გააუქმოს საზიარო საკუთრება, არ უნდა შეილახოს სხვა თანაზიარი მესაკუთრის საკუთრების უფლება. სწორედ ამიტომ, სსკ-ის 963-ე მუხლი ნატურით გაყოფის გზით საზიარო უფლების გაუქმებას დასაშვებად მიიჩნევს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. ამდენად, დაუშვებელია საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით, თუ შეუძლებელია ყველა თანამესაკუთრის საკუთრების უფლების ღირებულების შენარჩუნება საკუთარი იდეალური წილის შესაბამისად. მხოლოდ ერთი თანამესაკუთრის იდეალური წილის იმგვარი გამოყოფა, რომლითაც დაცულია ამ უკანასკნელის საზიარო საგნის გაყოფამდე არსებული მდგომარეობა (ღირებულება), საზიარო უფლების გაუქმებას ნატურით გაყოფის გზით სსკ-ის 963-ე მუხლის კონტექსტში ლეგიტიმურს არ ხდის, თუ დაცული და შენარჩუნებული არ არის სხვა თანამესაკუთრეთა იდეალური წილის მდგომარეობა (ღირებულება) (სუსგ №ას-1977-2018, 22.03.2019წ.; სუსგ №ას-1080-1000-2017, 27.10.2017).

13. საზიარო უფლების გაუქმება, როდესაც ეს ხდება ნატურით გაყოფის გზით, ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე - საერთო საკუთრება (სუსგ №ას-1080-1000-2017, 27.10.2017).

14. კასატორი აღნიშნავს, რომ საზიარო საგანი ათეული წლებია გამიჯნულია მხარეთა შეთანხმებით და შესაბამისად, მას ეკუთვნის მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი, რომელსაც ფაქტობრივად ფლობს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დაუშვებელია მიწის ნაკვეთზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ საკუთრების უფლებაზე გავლენა მოახდინოს მხარეთა შორის ამ მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივმა მფლობელობამ. შეთანხმება მიწის ნაკვეთით სარგებლობის წესზე ვერ შეცვლის უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვების რეჟიმს. მხარეთა საკუთრების უფლების დადგენისათვის უპირატესობა ენიჭება საჯარო რეესტრის ჩანაწერს. სსკ-ის 311-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საჯარო რეესტრი არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასში ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა. ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. იმ პირობებში, როდესაც სადავო ქონებაზე მოსარჩელისა და მოპასუხეების წილობრივი საკუთრების უფლება დადგენილია საჯარო რეესტრის ამონაწერით, მხარის მითითება, რომ მას მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე ეკუთვნის სადავო მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი, რომელსაც ფაქტობრივად ფლობს, ვერ მიიჩნევა იმგვარ საკასაციო შედავებად, რაც გასაჩივრებული განჩინებით დამდგარ შედეგს ეჭვქვეშ დააყენებდა (შდრ. სუსგ. Nას-331-331-2018, 15.07.2019წ.). საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად, საზიარო უფლების არსებობისას მხარეთა საკუთრების უფლების დადგენისათვის უპირატესობა ენიჭება საჯარო რეესტრის ჩანაწერს და ამგვარი უფლების (თანასაკუთრება) სოციალური არსი მხოლოდ ფაქტობრივ მფლობელობაზე დაყრდნობით არ შეიძლება შეიცვალოს (ასევე იხ.: სუსგ.-ებები: №ას-1035-996-2016, 24.10.2017წ.; №ას-59-58-2014, 29.06.2015წ.).

15. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სსსკ-ის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით.

16. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

17. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, ხოლო კასატორს გადახდილი აქვს საკასაციო სამართალწარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟი - 150 ლარი, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. რ.ჭ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. რ.ჭ–ძეს (პ/ნ .....) უკან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 150 ლარის (საგადახდო დავალება 9054089625, გადახდის თარიღი 11.02.2020წ.) 70% – 105 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ზამბახიძე

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი

პაატა ქათამაძე