საქმე №ას-1558-2019 4 ივნისი, 2020 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი.ჩ–ა (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის უარყოფა

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ი.ჩ–ამ (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე ან დასაქმებული) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ქ.თბილისის მერიის სსიპ საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაცების მართვის სააგენტოს უფლებამონაცვლე ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის (შემდგომში _ მოპასუხე, აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე, კასატორი, დამსაქმებელი ან მერია) მიმართ შრომითი ურთიერთობის მოშლის შესახებ დამსაქმებლის 2013 წლის 1 ნოემბრის #308/7 ბრძანების ბათილად ცნობისა და 2013 წლის 1 დეკემბრიდან სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე განაცდური ხელფასის ანაზღაურების მოთხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: მოსარჩელე 2013 წლის 1 ნოემბრამდე მუშაობდა ქ.თბილისის მერიის სსიპ საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაციების საქალაქო სამსახურში და მისი ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 1 200 ლარს. 2013 წლის 1 ნოემბერს სააგენტოს უფროსის #308/7 ბრძანებით, მოსარჩელე გათავისუფლდა სამსახურიდან. გათავისუფლებას საფუძვლად დაედო შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტი. 2013 წლის 5 ივნისიდან 14 ივნისამდე, 17 ივნისიდან 27 ივნისამდე და 7 ივლისიდან 17 ივლისამდე დასაქმებული იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე. 2013 წლის 27 ივლისიდან 4 აგვისტომდე, 2013 წლის 7 აგვისტოდან 2013 წლის 10 სექტემბრამდე იმყოფებოდა შვებულებაში, 22 ნოემბრიდან კვლავ ბიულეტენზე, ხოლო, 2013 წლის 12 ნოემბრიდან 2014 წლის 17 მარტამდე _ დეკრეტულ შვებულებაში. მოსარჩელის მძიმე ორსულობის თაობაზე ცნობილი იყო დამსაქმებლისათვის, რასაც მოწმობს სამსახურში მის მიერ წარდგენილი ოფიციალური დოკუმენტაცია.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოპასუხემ მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ დასაქმებული კანონიერად გათავისუფლდა სამსახურიდან. მასთან შრომითი ურთიერთობა მოიშალა ხანგრძლივი შრომისუუნარობის გამო, იგი ვერ ასრულებდა სამსახურებრივ მოვალეობებს ზედიზედ 40 კალენდარული დღის მანძილზე, ხოლო 6 თვის განმავლობაში საერთო ვადა აღემატებოდა 60 კალენდარულ დღეს. რაც შეეხება მოსარჩელის განმარტებას, რომ გათავისუფლება მოხდა დეკრეტული შვებულების პერიოდში, აღნიშნული არ შეესაბამება სიმართლეს, ვინაიდან მოსარჩელე თანამდებობიდან გათავისუფლდა 2013 წლის 1 ნოემბერს, ხოლო დეკრეტულ შვებულებაში გავიდა 2013 წლის 12 ნოემბრიდან. სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოპასუხემ მიუთითა მოთხოვნის ხანდაზმულობაზეც.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი უარყოფილ იქნა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი შრომითი ურთიერთობის მოშლის შესახებ დამსაქმებლის 2013 წლის 1 ნოემბრის #308/7 ბრძანება და მოპასუხეს დასაქმებულის სასარგებლოდ დაეკისრა კომპენსაციის _ 12 000 ლარის ანაზღაურება.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის უარყოფა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. ქ.თბილისის მერიის სსიპ საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაციების მართვის საგენტოს უფროსის 2013 წლის 3 ივლისის #210/6 ბრძანებით მოსარჩელე დაინიშნა საგენტოს 011 ცენტრალური სადისპეჩეროს (განყოფილება) წამყვანი სპეციალისტის თანამდებობაზე. მისი შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 1 200 ლარით. შრომითი ურთიერთობისას 2013 წლის 5 ივნისიდან 14 ივნისამდე, 2013 წლის 17 ივნისიდან 26 ივნისის ჩათვლით, 2013 წლის 27 ივნისიდან 6 ივლისის ჩათვლით, 2013 წლის 7 ივლისიდან 16 ივლისის ჩათვლით, 2013 წლის 17 ივლისიდან 26 ივლისის ჩათვლით, 2013 წლის 27 ივლისიდან 3 აგვისტოს ჩათვლით, 2013 წლის 4 აგვისტოდან 6 აგვისტოს ჩათვლით, 2013 წლის 22 ოქტომბრიდან 31 ოქტომბრის ჩათვლით და 2013 წლის 1 ნოემბრიდან 11 ნოემბრის ჩათვლით იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე;

1.2.2. დამსაქმებლის 2013 წლის 8 აგვისტოს #414/ნ ბრძანებით, დასაქმებულს მიეცა ანაზღაურებადი შვებულება 24 სამუშაო დღე 2013 წლის 7 აგვისტოდან 2013 წლის 10 სექტემბრის ჩათვლით;

1.2.3. მოპასუხის 2013 წლის 1 ნოემბრის #308/7 ბრძანებით მოსარჩელესთან მოიშალა შრომითი ხელშეკრულება. ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლად მითითებულია შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტი;

1.2.4. წერილობითი დასაბუთებით, 2013 წლის 24 ოქტომბერს დამსაქმებელმა დასაქმებულს აცნობა მისი გათავისუფლების სამართლებრივი საფუძვლები;

1.2.5. ფინანსურ ნაწილში დამსაქმებელი სსიპ-ის უფლებამონაცვლეს წარმოადგენს ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია (2015 წლის 10 იანვრიდან მოხდა ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაციების მართვის სააგენტოს ლიკვიდაცია. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 03.10.2016 წლის #2ბ/3448–16 განჩინებაში მითითებულია, შემდეგი: „2014 წლის 29 მაისის #2467–2 ს „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის გარდამავალი და დასკვნითი დებულების 56-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად – 2015 წლის 10 იანვარს ლიკვიდირებულ იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის დეპარტამენტი, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის, სახელმწიფო რწმუნებულების – გუბერნატორების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების დაქვემდებარებაში არსებული საგანგებო სიტუაციების მართვის, სახანძრო ან/და სამაშველო სამსახურები/დანაყოფები (მიუხედავად მათი სტატუსისა და სახელწოდებისა). ამავე კანონის 56-ე მუხლის მეექვსე და მეშვიდე პუნქტების თანახმად– საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის, სახელმწიფო რწმუნებულების – გუბერნატორების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების დაქვემდებარებაში არსებული საგანგებო სიტუაციების მართვის, სახანძრო ან/და სამაშველო სამსახურების/დანაყოფების (მიუხედავად მათი სტსტუსისა და სახელწოდებისა) ლიკვიდაციის დასრულების შემდეგამ სამსახურების/დანაყოფების უფლებამონაცვლედ ჩაითვალოს სააგენტო, გარდა ამ მუხლის მე–7 პუნქტით გათვალისწინებული გამონაკლისისა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის, სახელმწიფო რწმუნებულების – გუბერნატორების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების დაქვემდებარებაში არსებული საგანგებო სიტუაციების მართვის, სახანძრო ან/და სამაშველო სამსახურების/დანაყოფების (მიუხედავად მათი სტატუსისა და სახელწოდებისა) იმ ფინანსური ვალდებულებების (შრომის ანაზღაურება, სხვა საქონელი და მომსახურება და სხვა) უფლებამონაცვლეებად, რომლებიც ამ კანონის ამოქმედებამდე წარმოიშვა, ჩაითვალონ, შესაბამისად, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა, სახელმწიფო რწმუნებულები – გუბერნატორებიდა ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები. „სამოქალაქო უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის გარდამავალი და დასკვნითი დებულების 56-ე მუხლის პირველი და მეექვსე პუნქტების მოქმედება ვრცელდება 2014 წლის 3 ივლისიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე, ხოლო 2014 წლის 3 ივლისამდე წარმოშობილ ურთიერთობებზე ვრცელდება მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული რეგულაცია, შესაბამისად 2014 წლის 3 ივლისამდე წარმოშობილ ურთიერთობებთან მიმართებაში ქ.თბილისის მერიის სსიპ საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაციების მართვის სააგენტოს უფლებამონაცვლედ დადგინდა ქ.თბილისის მერია ფინანსური ვალდებულებების ნაწილში);

1.2.6. დამსაქმებლისათვის აპელანტის სამსახურიდან გათავისუფლების პერიოდში ცნობილი იყო მისი ორსულობის შესახებ, კერძოდ, 2013 წლის 22 ოქტომბრის საავადმყოფო ფურცელში გარკვევით არის მითითებული, რომ პაციენტი არის 24 კვირის ორსული და რომ მოსალოდნელია აბორტი;

1.2.7. ვინაიდან ხანდაზმულობის შესაგებელი მოპასუხემ სასამართლოს მთავარ სხდომაზე წარადგინა, სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, აღნიშნული შედავება დაუშვებლად მიიჩნია და შეფასების გარეშე დატოვა.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო სასამართლო უარყოფს კასატორის პრეტენზიებს და უპირველესად იზიარებს უფლებამონაცვლეობის საკითხზე გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახულ მსჯელობას, პირვანდელი სსიპ-ის რეორგანიზაციის შედეგად, ფინანსურ ნაწილში უფლებამონაცვლეობას საფუძვლად დაედო ნორმატიული წინაპირობა (იხ. სამოტივაციო ნაწილის პ.პ. 1.2.5.), ამასთანავე, ვინაიდან სარჩელის საფუძველს წარმოადგენს შრომითი ურთიერთობის არამართლზომიერად მოშლით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, მოშლის თაობაზე დამსაქმებლის ცალმხრივი ნების კანონიერების შემოწმების გარეშე მეორადი მოთხოვნის წარმატებულობის კვლევა საფუძველს მოკლებული იქნება. უნდა აღინიშნოს, რომ ვინაიდან მხოლოდ ქონებრივ ნაწილში დგინდება უფლებამონაცვლეობა, სამუშაოზე აღდგენის მოთხოვნის ნაწილში მოპასუხეს არ წარმოადგენს მერია. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტი, 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილი, 44-ე მუხლი, სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლი და 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი წარმოადგენს. მოცემულ საქმეზე უდავოა, რომ სამართლებრივი ურთიერთობის მოშლის ფაქტობრივ საფუძველს დასაქმებულის ხანგრძლივი შრომისუუნარობა წარმოადგენს. სამართლებრივი ურთიერთობიდან გასვლის ერთ-ერთ ლეგალურ საფუძველს ადგენს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტი, რომლის თანახმადაც, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, სამართლებრივი ურთიერთობიდან გასვლის საფუძველი შეიძლება გახდეს ხანგრძლივი შრომისუუნარობა – თუკი შრომისუუნარობის ვადა აღემატება ზედიზედ 40 კალენდარულ დღეს, ან 6 თვის განმავლობაში საერთო ვადა აღემატება 60 კალენდარულ დღეს, ამასთანავე, დასაქმებულს გამოყენებული აქვს ამ კანონის 21-ე მუხლით გათვალისწინებული შვებულება. დასახელებული ნორმის განმარტების მიზნით უნდა დადგინდეს შრომითი ურთიერთობის სუბიექტების (იხ. შკ-ის მე-3 მუხლი) ინტერესთა პროპორციულობა: დამსაქმებლის ინტერესის ლეგალურ დეფინიციას იძლევა თავად შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის შინაარსიდან გამომდინარე, შეიძლება ითქვას, რომ საზღაურის გადახდის სანაცვლოდ მან უნდა მიიღოს ხელშეკრულების პროდუქტი _ სამუშაოს შესრულება, რაც შეეხება დასაქმებულს, ამავე ნორმიდან იკვეთება, რომ მის მიზანს წარმოადგენს გაწეული სამუშაოს სანაცვლოდ ანაზღაურების მიღება. შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის ჩანაწერი კალენდარულ დღეებთან დაკავშირებით, ნორმის არსიდან გამომდინარე, უნდა განიმარტოს არა სიტყვასიტყვითი მნიშვნელობით, არამედ, გაგებულ იქნას, როგორც სამუშაო დღეები. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ განსახილველი ნორმა არ უნდა იქნას გაგებული მისი ცალკეული წინადადებების მიხედვით, რადგანაც ნორმა ადგენს სამართლებრივი ურთიერთობის მოშლის ორ დამოუკიდებელ წინაპირობას: ა) როდესაც დასაქმებულის შრომისუუნარობის ვადა ზედიზედ აღემატება 40 კალენდარულ დღეს; ბ) როდესაც 6-თვიანი პერიოდის განმავლობაში შრომისუუნარობის საერთო ვადა ჯამში აღემატება 60 კალენდარულ დღეს, ამასთანავე დასაქმებულს გამოყენებული აქვს შვებულება. საკანონმდებლო დათქმა ზედიზედ 40 დღეზე მეტი ვადით, ასევე, 6-თვიან პერიოდში 60 დღეზე მეტი ვადით შრომისუუნარობის მიზეზით მოცდენის თაობაზე, წარმოადგენს შრომითი ვალდებულებების შეუსრულებლობის ისეთ ხანგრძლივ მონაკვეთს, რომელიც არღვევს შრომის ორგანიზაციულ მოწესრიგებას და პრაქტიკულად უმართავს ხდის შრომით პროცესს, რამეთუ, როგორც ზედიზედ, 40 დღეზე მეტი ვადით, ისე _ ნახევარი წლის ფარგლებში 60 დღეზე მეტი ვადით პირის ჯანმრთელობის მდგომარეობით არ შეიძლება გამართლდეს დამსაქმებლის უფლებათა შეზღუდვა. რაც შეეხება შვებულების საკითხს, ვინაიდან თავად შვებულების გამოყენება წარმოადგენს დასაქმებულის უფლებას და მისი რეალიზაცია პირის ნებაზეა დამოკიდებული, სრულად იქნება ეს უფლება გამოყენებული თუ ნაწილობრივ, ვერც შემაფერხებელი გახდება დამსაქმებლისათვის ცალმხრივი ნების გამოყენებისათვის და ვერც ამკრძალავი. ნორმის სხვაგვარი განმარტება დაარღვევს იმ საკანონმდებლო ბალანსს, რომლის დაცვასაც კანონმდებელი ისახავს მიზნად. კანონის სხვაგვარი გაგება დასაქმებულს მისცემს სრულ შესაძლებლობას, კანონით განსაზღვრული ვადები ხელოვნურად გააჭიანუროს და პასუხისმგებლობას აარიდოს თავი (საპირისპირო ვითარებაში, თუ კუმულაციურად არ არის შვებულება სრული მოცულობით რეალიზებული, დამსაქმებელი ვერასდროს გამოიყენებს შკ-ის 37.1 მუხლის „ი“ ქვეპუნქტით მისთვს მინიჭებულ უფლებას, თუნდაც 6-თვიან პერიოდში შრომისუუნარობის მიზეზით გაცდენილი დღეების რაოდენობა 100 იყოს). სასამართლო დასაქმებულის სოციალური გარანტიის კონტექსტში ყურადღებას გაამახვილებს ასევე შრომის კოდექსის 36-ე მუხლზე, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის შეჩერება არის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს დროებით შეუსრულებლობა, რომელიც არ იწვევს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილი გვთავაზობს შრომითი ურთიერთობის შეჩერების საფუძვლების ჩამონათვალს და მათ განეკუთვნება: დროებითი შრომისუუნარობა, თუ მისი ვადა არ აღემატება ზედიზედ 40 კალენდარულ დღეს, ან 6 თვის განმავლობაში საერთო ვადა არ აღემატება 60 კალენდარულ დღეს; ანაზღაურებადი შვებულება (იხ. შკ-ის 36.2 მუხლის „ი“, „მ“ ქვეპუნქტები). ნორმის შემადგენლობიდან გამომდინარე, უნდა ითქვას, რომ კანონი ადგენს იმ ვადის მაქსიმალურ ოდენობას, რომლის განმავლობაშიც პირის სამუშაოზე გამოუცხადებლობა ითვლება საპატიოდ, თუმცა, საპატიოობის მიუხედავად, თუკი გამოუცხადებლობა ამ ვადას აღემატება, პრეზუმირებულია, რომ დამსაქმებელს ადგება ზიანი და მას სრული უფლება გააჩნია, ცალმხრივად გამოავლინოს სამართლებრივი ურთიერთობის მოშლის მიღებასავალდებულო ნება. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ როგორც პრეცედენტული სამართლით, ისე _ ეროვნული და საერთაშორისო კანონმდებლობით დადგენილ დასაქმებულის დაცვის სტანდარტს შეესაბამება შრომითი ურთიერთობის შეჩერების კანონით გარანტირებული ხანგრძლივი ვადა, ხოლო მაქსიმალური ვადის დარღვევა კი, აღიქმება უკვე დამსაქმებლის ინტერესების ხელყოფად, რაც კანონმდებლის გამართლებული პოზიციაა და ემსახურება მხარეთა ინტერესების დაბალანსებას (პრაქტიკის თვალსაზრისით იხ. სუსგ №ას-1090-1010-2017, 15 ნოემბერი, 2018 წელი). მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ შრომისუუნარობის დღეები მოსარჩელის მიმართ უნდა აითვალოს თანამდებობაზე მისი გამწესებიდან _ 2013 წლის 3 ივლისიდან და ვინაიდან არ დგინდება ურთიერთობის მოშლის შრომის კოდექსის 37.1 მუხლის „ი“ ქვეპუნქტის წინაპირობები, დამსაქმებლის ცალმხრივი ნება მიჩნეულ უნდა იქნას ბათილად, ამასთანავე, ვინაიდან აღარ არსებობს სსიპ-ი, რომელშიც დასაქმებული იყო მოსარჩელე, სასამართლომ სწორად დააკისრა მოპასუხეს არამართლზომიერად გათავისუფლების გამო კომპენსაცია, რომელიც, როგორც ზიანის, ისე _ სამუშაოს დაკარგვის კომპენსირებას ახდენს. ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით პალატა სრულად იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების შეფასებებსა და დასკვნებს და აღნიშნავს, რომ მოთხოვნის ხანდაზმულობის თაობაზე მოპასუხეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილისა და 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბაისად, ჯერ კიდევ საქმის მომზადების დასრულებამდე უნდა მიეთითებინა, რაიმე საპატიო მიზეზზე, რომელიც შედავების დაგვიანებით წარდგენას გაამართლებდა, დამსაქმებელს არ მიუთითებია. საბოლოოდ საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონიერია, რომლის წინააღმდეგაც საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ დასაბუთებულ პრეტენზიას.

1.5. განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც შრომითი ურთიერთობის არამართლზომიერად მოშლის გამო წარმოშობილი მოთხოვნების თაობაზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა. კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლება ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ვერ ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.6. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონნის 5.1. მუხლის „უ“ ქვეპუნქტის თანახმად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ. ძლიერიშვილი