საქმე №ას-1192-2019 16 ივნისი, 2020 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი.ა–ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „გ–ი“, პ.ფ–ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 9 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ი.ა–მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „გ–ისა“ და პ.ფ–ძის (შემდგომში _ პირველი და მეორე მოპასუხე, მოწინააღმდეგე მხარე, პირველი მოპასუხე წოდებული, ასევე, როგორც კოპმპანია) მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, ........ ქუჩა #8-ში მდებარე კომპანიის სახელზე რეგისტრირებული 172,50 კვ.მ (ს/კ #0 ......, შემდგომში _ უძრავი ქონება) უძრავი ქონებიდან 1/7-ის _ 24,64 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ მოსარჩელის ცნობა.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: მოსარჩელე საბჭოთა პერიოდში არსებული ორგანიზაციის _ „თბილქსოვილტანსაცმელფეხსაცმელვაჭრობის“ ბალანსზე რიცხული „მაღაზია #...-ის“ შრომითი კოლექტივის თანამშრომელია. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 17 მარტის #323 დადგენილების საფუძველზე, მაღაზია და მასზე რიცხული უძრავ-მოძრავი ქონება წარმოადგენდა შრომითი კოლექტივის თანასაკუთრებას. 1994 წლის 21 ივლისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების თანახმად, 1992 წლის 1 თებერვლის #107 დადგენილების საფუძველზე, „მაღაზია #....-ის“ უძრავი ქონება გადაეცა არა მხოლოდ მეორე მოპასუხეს, არამედ _ „მაღაზია #..-ის“ შრომით კოლექტივს, ხოლო მეორე მოპასუხე პრივატიზაციის ხელშეკრულებაზე ხელს აწერდა, როგორც შრომითი კოლექტივის წარმომადგენელი. მიუხედავად იმისა, რომ 1994 წლის 21 ივლისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება წარმოადგენდა მოსარჩელის, მეორე მოპასუხისა და მაღაზიის შრომითი კოლექტივის სხვა წევრების თანასაკუთრებას, 1996 წლის 24 ივლისს მეორე მოპასუხემ ერთპიროვნულად დააფუძნა შპს „გ–ი“ და მის საწესდებო კაპიტალში აქტივის სახით მთლიანად შეიტანა „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის კუთვნილი უძრავი ქონება. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ 1994 წლის 21 ივლისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმების დროს, მაღაზიის შრომითი კოლექტივის წევრი იყო მოსარჩელე, იგი წარმოადგენდა პრივატიზებული უძრავი ქონების თანამესაკუთრეს. ვინაიდან სადავო ნივთი მთლიანად აღრიცხულია კომპანიის სახელზე, მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი მის კუთვნილ წილზე საკუთრების უფლების მოპოვებაა. „თბილქსოვილტანსაცმელფეხსაცმელვაჭრობის“ „მაღაზია #.. -ს“ ჰქონდა ორი ფილიალი: ერთი ქ.თბილისში, ........ ქუჩა #8-ში, ხოლო მეორე _ ქ.თბილისში, ...... #23-ში. ამ ფილიალის ქონება, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ 1995 წლის 14 ნოემბერს გაცემული საკუთრების მოწმობის საფუძველზე გადაეცა იქ მომუშავე პერსონალს. მოსარჩელე იყო „მაღაზია #..-ის“ იმ ფილიალის თანამშრომელი, რომელიც მდებარეობდა ქ.თბილისში, ........ ქუჩა #8-ში. აღნიშნული ფილიალის შრომით კოლექტივს უძრავი ქონება გადაეცა საკუთრებაში 1994 წლის 21 ივლისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე. მოსარჩელე მაღაზიაში მუშაობდა უძრავი ქონების პრივატიზაციის დღისთვის და წარმოადგენდა აღნიშნული უძრავი ქონების თანამესაკუთრეს სხვა თანამშრომლებთან ერთად. 1995 წლის 1 მარტიდან ამოქმედდა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი და შრომით კოლექტივებს მიეცათ უფლება, გარდაქმნილიყვნენ იურიდიულ პირებად. სწორედ ამ კანონით ისარგებლა „მაღაზია #..-ის“ დირექტორმა პ.ფ–ძემ, რომელმაც „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის კუთვნილი ქონება შეიტანა პირველი მოპასუხის საწესდებო კაპიტალში და კომპანიის ერთადერთ დამფუძნებლად და მეწილედ დარეგისტრირდა მხოლოდ თვითონ. შრომითი კოლექტივის დანარჩენი წევრების, მათ შორის მოსარჩელის საკუთრების უფლება პრივატიზებულ ქონებაზე, მეორე მოპასუხის სუბიექტური მოსაზრებებით იქნა იგნორირებული. მას შემდეგ, რაც მეორე მოპასუხემ მოსარჩელე გაათავისუფლა სამსახურიდან, აღმოჩნდა, რომ ამ უკანასკნელს რაიმე წილი კომპანიაში არ გააჩნდა, ხოლო პრივატიზებული ქონება და მათ შორის მოსარჩელის პროპორციული კუთვნილი წილიც რეგისტრირებული იყო მხოლოდ კომპანიის საკუთრებაში.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლით მოპასუხეებმა არ ცნეს სარჩელი და განმარტეს, რომ 1996 წლის 21 ივლისს მეორე მოპასუხემ დაარეგისტრირა კომპანია და მას არ ჰქონდა ვალდებულება, მოსარჩელე მიეთითებინა მეწილედ. 1996 წლის 24 ივლისის განკარგულებაში არსადაა მითითებული, რომ მეორე მოპასუხე მოქმედებდა „მაღაზია #..-ის“ სახელით. „პრივატიზაციის პროცესის მოწესრიგების და დაჩქარების ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“ 1994 წლის .. მაისის #178 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პრივატიზაციის პროცესში ვაჭრობის, საზოგადოებრივი კვების და საყოფაცხოვრებო მომსახურეობის საწარმოების მუშაკთათვის ობიექტების პირდაპირი მიყიდვის წესის შესახებ“ დებულების მე-3 პუნქტის თანახმად, ობიექტის პირდაპირი მიყიდვა ხორციელდებოდა მხოლოდ მუშაკთა მიერ შექმნილ ამხანაგობაზე, რომელიც აერთიანებდა ობიექტში მომუშავე 50%-ზე მეტს. მე-9 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის ჩამოყალიბების და პრივატიზაციაში მონაწილეობის მიღების უფლება ჰქონდა იმ მუშაკებს, რომლებიც 1994 წლის 1 მარტის მდგომარეობით წარმოადგენდნენ შრომითი კოლექტივის წევრებს, თუმცა, მოსარჩელე პრივატიზებული ქონების შესაძენად არ იხდიდა გადასახადს. საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის #107 დადგენილება ეხება საცხოვრებელ ფართებს, ხოლო, სადავო უძრავი ქონება არის კომერციული დანიშნულების, პრივატიზება კი, საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივს და მეორე მოპასუხეს, როგორც ფიზიკურ პირს შორის მოხდა, რადგან ის პირადად იხდიდა საიჯარო ქირას და აღნიშნული ფართის საკუთრებაში მიღების სანაცვლოდ პირადად გადაიხადა ქონების შეძენის ღირებულება. უწყვეტი სტაჟის შენარჩუნების მიზნით „მაღაზია #..-სა“ და მოსარჩელეს შორის 1992 წლის 5 ოქტომბრიდან 2 წლის ვადით გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება, რომელიც, მხარეთა შეთანხმებით, გრძელდებოდა 2003 წლის 1 აპრილამდე. 1996 წლის 1 ოქტომბრიდან კი, „მაღაზია №..-ის“ ნაცვლად შრომითი ხელშეკრულების მხარეს _ დამქირავებელს წარმოადგენდა შპს „გ–ი“, რის შემდგომაც მოსარჩელე დაქირავებული თანამშრომლის და არა შრომითი კოლექტივის წევრის სტატუს ატარებდა. 1996 წელს, „თბილქალაქტანსაცმელფეხსაცმელვაჭრობას“ საიჯარო „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაში შესვლასთან დაკავშირებით შედგენილი კრების ოქმით დასტურდება, რომ საიჯარო „მაღაზია №..-ის“ 230 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი მეორე მოპასუხის საკუთრებაა და მიეცა თანხმობა, ეს ფართი შეეტანა კომპანიის კაპიტალში. ოქმს ხელს აწერს თავად მოსარჩელეც.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი უარყოფილ იქნა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 9 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის დასაბუთება:

1.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული დანაწესები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

1.2. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება ძირითადად იმ დასკვნებს ეფუძნება, რომ:

1.2.1. 1994 წლის 21 ივლისს, პირველმა მოპასუხემ, როგორც „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის წარმომადგენელმა, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის #107 დადგენილების საფუძველზე გააფორმა #246 პრივატიზაციის ხელშეკრულება სამშენებლო კოოპერატივთან და როგორც „თბილქსოვილტანსაცმელფეხსაცმელვაჭრობის“ „მაღაზია #..-ის“ წარმომადგენელმა მიიღო ........ ქუჩა #8-ში მდებარე კოოპერატივის მიერ დაკავებული 2076 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი და მის პირველ სართულზე მდებარე საიჯარო „მაღაზია #..“ 230 კვ.მ სარდაფით;

1.2.2. 1996 წლის 21 ივლისს მეორე მოპასუხემ დაარეგისტრირა შპს „გ–ი“, რომლის დირექტორადაც თავად დაინიშნა. აუდიტის მიერ შეფასებული ქონება, რომელიც ჩადებულია კომპანიის საწესდებო კაპიტალში, გადაეცა დირექტორს ბალანსზე ასაყვანად;

1.2.3. მოსარჩელე მოითხოვს პრივატიზებული ქონების თანამესაკუთრედ ცნობას და საქართველოს რესპუბლიკის ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ) გადაცემის შესახებ, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის #107 დადგენილების საფუძველზე წილის განსაზღვრას. მოთხოვნას კი ამყარებს იმ გარემოებაზე, რომ ის წარმოადგენდა „თბილქსოვილტანსაცმელფეხსაცმელვაჭრობის“ ბალანსზე რიცხული „მაღაზია #..(-ის“ შრომითი კოლექტივის წევრს. ამასთან, მითითებული მაღაზია და მასზე რიცხული უძრავ-მოძრავი ქონება წარმოადგენდა შრომითი კოლექტივის თანასაკუთრებას საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 17 მარტის #323 დადგენილების საფუძველზე;

1.2.4. „მაღაზია #..(-ის“ სამართალმემკვიდრეს წარმოადგენს შპს „გ–ი“. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 18 იანვრის მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრის ინფორმაციით, კომპანია რეგისტრირებულია დიდუბის რაიონის სასამართლოს მიერ 1996 წლის 30 ივლისს და წარმოადგენს „მაღაზია #..-ის“ სამართალმემკვიდრეს. საზოგადოების კაპიტალის 100%-იანი წილის მფლობელი რეგისტრაციის დღიდან არის მეორე მოპასუხე;

1.2.5. კომპანიის დამფუძნებელ პ.ფ–ძის გადაწყვეტილებით საწესდებო კაპიტალში ჩაიდო „მაღაზია #..“ და მისი საწესდებო კაპიტალი გაიზარდა 4 4520 ლარით. აღნიშნული ქონება აყვანილი იქნა საზოგადოების ბალანსზე. საჯარო რეესტრის 2018 წლის 14 მაისის ამონაწერის თანახმად, კომპანიის სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება, ქ.თბილისში, ........ ქუჩა #8-ში მდებარე 172.50 კვ.მ უძრავი ქონება (ს/კ #......). მითითებულ უძრავ ქონებაზე 2018 წლს 9 ოქტომბერს გაცემულ ცნობა-დახასიათებაში, მესაკუთრის გრაფაში მითითებულია პ.ფ–ძე, 21.07.1994წ. #1-667 პრივატიზაციის ხელშეკრულება, ნოტარიუსი ვ–ძე (ხელშეკრულებაში მითითებულია პირველ სართულზე მდებარე საიჯარო მაღაზია N.. თავისი სარდაფით), ასევე, 17.12.1999წ. #1-1654 ნასყიდობის ხელშეკრულება, პ.ფ–ძე, როგორც კომპანიის დამფუძნებელი, ნოტარიუსი ვ–ძე;

1.2.6. საიჯარო „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის 1996 წლის კრებაზე, რომელსაც ასევე ესწრებოდა მოსარჩელე, დადგინდა შემდეგი: „იმის გამო, რომ პ.ფ–ძე არის მაღაზიის ფართის ფაქტიური ერთადაერთი მეპატრონე, რადგან იგი პირადად თავისი ხარჯებით იხდიდა საიჯარო ქირას, მიიჩნიეს, რომ მაღაზიის ფართი, როგორც მისი საკუთრება უნდა შევიდეს იმ შპს-ს საწესდებო კაპიტალში, რომლის დაარსებასაც აპირებს პ.ფ–ძე“, ასევე დადგინდა, რომ: „საიჯარო მაღაზია N..-ის არასაცხოვრებელი ფართი 230 კვ.მ ოდენობით, არის პ.ფ–ძის საკუთრება და გაიცა თანხმობა, რათა იგი შეტანილი იქნას ფ–ძის მიერ შექმნილი შპს-ს საკუთრების კაპიტალში“;

1.2.7. მოსარჩელე საიჯარო „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის 1996 წლის კრების ოქმის იურიდიულ ძალას ეჭვქვეშ აყენებს იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ ის არ არის შესაბამისად დამოწმებული, თუმცა, დოკუმენტის შედგენის პერიოდისათვის, მსგავსი საკითხების მარეგულირებელი რაიმე წესების თაობაზე, მას არ მიუთითებია. ამ დოკუმენტით კი, დგინდება, რომ სადავო 230 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი წარმოადგენდა მეორე მოპასუხის საკუთრებას და მას მიეცა თანხმობა, უძრავი ქონება შეეტანა მის მიერვე დაფუძნებულ შპს-ს საწესდებო კაპიტალში;

1.2.8. 1994 წლის 21 ივლისს პრივატიზაციის ხელშეკრულებით განიკარგა #246 სამშენებლო კოოპერატივის სახლში არსებული 2076 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი და მის პირველ სართულზე მდებარე საიჯარო „მაღაზია #..“ თავისი 230 კვ.მ სარდაფით. სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება მოსარჩელეს ვერ წარმოეშობოდა, რადგან ის არ იყო არც საცხოვრებელი ბინის დამქირავებელი და არც დამქირავებლის ოჯახის წევრი, სადავო უძრავი ქონება არ იყო საცხოვრებელი დანიშნულების და შესაბამისად საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის #107 დადგენილების თანახმად, მოსარჩელეს უსასყიდლოდ არ წარმოეშობოდა სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლება, ასევე მოსარჩელე არ იყო საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრი, რომ გარკვეული საფასურის გადახდის სანაცვლოდ წარმოშობოდა საკუთრების უფლება და მას არც საპაიო შენატანები განუხორციელებია;

1.2.9. „პრივატიზაციის პროცესის მოწესრიგებისა და დაჩქარების ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“ საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1994 წლის ..( მაისის #178 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პრივატიზაციის პროცესში ვაჭრობის, საზოგადოებრივი კვებისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების საწარმოების მუშაკთათვის ობიექტების პირდაპირი მიყიდვის წესის შესახებ“ დებულების მე-3 პუნქტის თანახმად, ობიექტის პირდაპირი მიყიდვა ხორციელდებოდა მხოლოდ მუშაკთა მიერ შექმნილ ამხანაგობაზე, რომელიც აერთიანებდა ობიექტში მომუშავეთა 50 პროცენტზე მეტს, ხოლო მე-9 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის ჩამოყალიბებისა და პრივატიზაციაში მონაწილეობის მიღების უფლება ჰქონდა იმ მუშაკებს, რომლებიც 1994 წლის 1 მარტის მდგომარეობით მუშაობდნენ საწარმოში. დადგენილია, რომ უწყვეტი სტაჟის შენარჩუნების მიზნით, მოსარჩელეს „მაღაზია #..(-სთან“ 1992 წლის 5 ოქტომბრიდან გაფორმებული ჰქონდა შრომითი ხელშეკრულება, რომელიც გრძელდებოდა 2003 წლის 1 აპრილამდე. 1996 წლის 1 ოქტომბრიდან „მაღაზია #..-ის“ ნაცვლად შრომითი ხელშეკრულების მხარეს, დამსაქმებელს წარმოადგენდა შპს „გ–ი“, ხოლო მოსარჩელე იყო მისი თანამშრომელი გამყიდველის თანამდებობაზე, რომელიც იღებდა ხელფასს. საქმეში არ მოიპოვება არცერთი მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა მხარის მიერ სადავო ქონების პრივატიზაციის ნების გამოვლენის ფაქტი, ერთადერთ მტკიცებულებას, რომლითაც დგინდება უფლების რეალიზაციის სურვილის არსებობა, 2018 წლის 17 მაისს აღძრული სარჩელია. ამდენად, 1992 წლის 5 ოქტომბრიდან 2003 წლის 1 აპრილამდე ე.ი. შრომითი ურთიერთობის არსებობის პერიოდში და ამ პერიოდის შემდგომაც არ დგინდება, რომ მხარეს მიმართული ჰქონდა მოპასუხისათვის ან უძრავ ნივთზე საკუთრების ან საზოგადოებაში წილის მოთხოვნის შესახებ. ნების არარსებობა დგინდება საიჯარო „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის 1996 წლის კრებაზე, რომელსაც ასევე ესწრებოდა მოსარჩელე. კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილებით სხვა პირებთან ერთად თავად მოსარჩელემ აღიარა, რომ მეორე მოპასუხე იყო საიჯარო „მაღაზია #..-ის“ 230 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის ფაქტიური ერთადაერთი მესაკუთრე და იგი პირადად, საკუთარი ხარჯებით იხდიდა საიჯარო ქირას. ამავე კრებაზე მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ მაღაზიის ფართი, როგორც პ.ფ–ძის საკუთრება, უნდა შესულიყო იმ შპს-ს საწესდებო კაპიტალში, რომლის დაარსებასაც აპირებს მოპასუხე.

1.3. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

1.4. საკასაციო სასამართლო უარყოფს კასატორის პრეტენზიებს და განმარტავს, რომ სასარჩელო მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებს სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილი, 953-ე, 954-ე მუხლები წარმოადგენს, რომლის ფარგლებშიც უპირველესად უნდა დადასტურდეს ნივთზე მხარეთა თანასაკუთრების წარმოშობის ფაქტი. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელეს სურს დაამტკიცოს, რომ მას პრივატიზაციის პროცესში წარმოეშვა თანასაკუთრების უფლება პრივატიზაციის მომწესრიგებელი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების საფუძველზე. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების შეფასებას, რომ საქმის მასალებით არ დგინდება მოსარჩელის მხრიდან იმგვარი იურიდიული მოქმედებების განხორციელება, რომლებიც მოსარჩელის მიერ ქონების საკუთრებაში მიღების სურვილსა და მისი მხრიდან შესაბამისი ნების გამოვლენის ფატს დაამტკიცებდა. ამ მხრივ სააპელაციო სასამართლომ სწორად განმარტა, როგორც საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წ. 1 თებერვლის #107 დადგენილების, ისე _ „პრივატიზაციის პროცესის მოწესრიგებისა და დაჩქარების ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“ საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1994 წლის ..( მაისის 178 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პრივატიზაციის პროცესში ვაჭრობის, საზოგადოებრივი კვებისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების საწარმოების მუშაკთათვის ობიექტების პირდაპირი მიყიდვის წესის შესახებ“ დებულების წინაპირობები, თუმცა, საპირისპირო ვითარებაშიც კი, თუკი სასამართლო ხსენებული აქტების საფუძველზე ჩათვლიდა, რომ მოსარჩელე, როგორც შრომითი კოლექტივის წევრი, გახდა სადავო ქონების თანამესაკუთრე, სარჩელი მაინც წარუმატებელი იქნებოდა, ვინაიდან საიჯარო „მაღაზია #..-ის“ შრომითი კოლექტივის 1996 წლის კრების გადაწყვეტილებით, რომელსაც ესწრებოდა მოსარჩელე, ფაქტობრივად განიკარგა სადავო ქონება, რასაც არ შეწინააღმდეგებია მოსარჩელე, შესაბამისად, მან გარიგების საფუძველზე განკარგა საკუთარი უფლება და ამ მხრივ გარიგების ბათილობის რაიმე საფუძველზე მსჯელობას საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს. რაც შეეხება თავად გადაწყვეტილებას, მართალია კასატორი აკრიტიკებს მას, თუმცა, მხოლოდ კრიტიკა დოკუმენტის ნამდვილობაზე გავლენას ვერ იქონიებს, რამდენადაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 137-ე მუხლის შესაბამისად, დოკუმენტის ნამდვილობა შედავებული არ ყოფილა, შესაბამისად, მას, ამავე კოდექსის 134-ე მუხლით გათვალისწინებული წერილობითი მტკიცებულების ძალა გააჩნია და სასამართლომ იგი სწორად შეაფასა სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში (სსსკ-ის 105-ე მუხლი). საბოლოოდ საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება კანონიერია, რომლის წინააღმდეგაც საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ დასაბუთებულ პრეტენზიას.

1.5. განსახილველი დავა არ წარმოადგენს იშვიათ სამართლებრივ პრობლემას, რომელიც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას, რადგანაც საზიარო უფლების/თანასაკუთრების წარმოშობის საკითხზე არსებობს საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა. კასატორი ვერ მიუთითებს იმგვარ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმის არსებითი განხილვის შედეგად მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილება შეიძლება ყოფილიყო მიღებული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, ხოლო კასატორი ვერც ქვემდგომი სასამართლოს შეფასებებისა და დასკვნების წინააღმდეგობრიობას ვერ ამტკიცებს მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დებულებებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

1.6. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

2. სასამართლო ხარჯები:

საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის გამო, პალატა მიიჩნევს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის (საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი) საფუძველზე კასატორს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკიროს საკასაციო სასამართლოს 2019 წლის 25 ნოემბრის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის _ 2 728,6 ლარის 30%-ის _ 818,58 ლარის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი.ა–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ი.ა–ს (პ/#0.....) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №20012..(00, სახაზინო კოდი 300773150) დაეკისროს საკასაციო სასამართლოს 2019 წლის 25 ნოემბრის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის _ 2 728,6 ლარის 30%-ის _ 818,58 ლარის გადახდა.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ. ძლიერიშვილი