21 მაისი, 2020 წელი

საქმე№ას-594-594-2018 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე,

ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე) – ა.ო–ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე) – კ.ჯ–ძე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ა.ო–ის (შემდეგში - მესაკუთრე, მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორი) საკუთრებად საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ქ.თბილისში, ..... მდებარე უძრავი ქონების 6/18 წილი (ს/კ .....). კ.ჯ–ძე (შემდეგში - მოსარგებლე, მოსარჩელე) 1976 წლიდან რეგისტრირებულია მითითებულ უძრავ ქონებაში და იხდის კომუნალურ გადასახადებს.

2. 2017 წლის 15 მარტს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა 49.28 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომისა და 13.47 კვ.მ დამხმარე სათავსოს (შემდეგში - სადავო საცხოვრებელი სადგომი) „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად საკუთრებაში გადაცემა. მოსარჩელე ამტკიცებდა, რომ იგი სადავო საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეა. ამასთან, საცხოვრებელი სადგომზე განახორციელა მიშენება-დაშენება, რომლის ღირებულებაც უნდა გამოკლებოდა კანონით გათვალისწინებულ მოპასუხისათვის გადასახდელ 25%-იან კომპენსაციას. ექსპერტიზის დასკვნით, სადგომის საბაზრო ღირებულება 32 715 აშშ დოლარია, შესაბამისად, რადგან ამ თანხის 25%-ი (8178 აშშ დოლარი) ნაკლებია მოსარგებლის მიერ საცხოვრებელი სადგომის გაუმჯობესებისათვის გაწეულ ხარჯზე - 9 299 აშშ დოლარზე, მას კომპენსაციის მოპასუხისათვის გადახდა აღარ უნდა დაჰკისრებოდა.

3. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი ნაწილობრივ ცნო, კერძოდ, მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელე 49.28 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლე იყო, თუმცა 13.47 კვ.მ დამხმარე ფართი მას გადაეცა 2007 წელს მოპასუხის დედასთან შეთანხმებით, შესაბამისად, ამ ფართზე დავა სპეციალური კანონით არ უნდა მოწესრიგებულიყო. მოპასუხემ სადავო გახადა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნაც და მიუთითა, რომ აუდიტი არ იყო კომპეტენტური საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ფასი დაედგინა. ამასთან, დადგენილი ფასი არ ასახავდა საცხოვრებელი სადგომის რეალურ საბაზრო ღირებულებას.

4. მოპასუხემ შეგებებული სარჩელი წარადგინა და მოითხოვა 48.31 კვ.მ ფართის ღირებულების - 40 793 ლარისა და 13.47 კვ.მ-ის გაუმჯობესების ხარჯის - 1 347 ლარის, ჯამურად 42 140 ლარის, გადახდის სანაცვლოდ მოსარგებლის მიერ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტა. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის მტკიცებით, რამდენადაც მოსარგებლე უარს აცხადებდა კომპენსაციის გადახდაზე, კანონის თანახმად, მოსაკუთრეს წარმოეშვა უფლება საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 50 %-ის გადახდის სანაცვლოდ, მფლობელობის შეწყვეტა მოითხოვოს.

5. მოსარგებლემ წარდგენილი შესაგებლით შეგებებული სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა თავისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა.

- მოსარგებლე ცნობილ იქნა მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონებიდან 49.28 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომისა და 13.47 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ (ი/მ ა.ყ–ის მიერ 02.03. 2017 წელს შესრულებული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად);

- შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

7. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 15 მარტის განჩინებით - სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

8.1. სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ მოსარჩელე 49.28 კვ.მ საცხოვრებელ სადგომს და 13.47 კვ.მ. დამხმარე სათავსოს ფლობდა არანაკლებ 30 წლის განმავლობაში დათმობის გარიგების საფუძველზე. მოსარჩელის მიერ 2007 წელს 13.47 კვ.მ დამხმარე სათავოს, მესაკუთრესთან (აპელანტის უფლებრივი წინამორბედი) შეთანხმებით, გარემონტების ფაქტი მიუთითებდა სწორედ იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე მანამდეც ფლობდა ხსენებულ ფართს. ამასთან, როგორც მხარეთა განმარტებებიდან ირკვეოდა, სადავო ფართში მოსარჩელეს მოწყობილი ჰქონდა სველი წერტილები: სამზარეულო, აბაზანა და საპირფარეშო, რომლეთა გარეშეც 49.28 კვ.მ სადგომის საცხოვრებლად გამოყენება შეუძლებელი იქნებოდა.

8.2. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა, ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე, საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვა მოეთხოვა საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 25 პროცენტის ოდენობით კომპენსაციის გადახდის პირობით, რომელსაც ამავე კანონის მიხედვით (მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი), უნდა გამოჰკლებოდა მიშენება/დაშენების და სხვა არსებითი გაუმჯობესების ხარჯები.

8.3. პალატამ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ინდივიდუალური აუდიტორის 2017 წლის 26 თებერვლის უძრავი ქონების შეფასების ანგარიშით დაადგინა, რომ მოსარგებლის მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომისა და დამხმარე ფართის საბაზრო ღირებულება 32715 აშშ დოლარია, მისი 25% - 8178 აშშ დოლარი, ხოლო გაუმჯობესების ხარჯი - 9298.86 აშშ დოლარი. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მოსარჩელე მართებულად იქნა ცნობილი საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ მესაკუთრისთვის საკომპენსაციო თანხის გადახდის გარეშე.

8.4. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ მფლობელობის შეწყვეტის შესახებ შეგებებული სარჩელი მართებულად არ დაკმაყოფილდა, ვინაიდან „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს 2016 წლის 24 ივნისის კანონი მოსარგებლის მიერ საცხოვრებელი სადგომის 30 წელზე მეტი ვადით ფლობის შემთხვევაში, არ ითვალისწინებს მესაკუთრის მოთხოვნის უფლებას კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ მოსარგებლის მფლობელობის შეწყვეტის შესახებ.

9. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ. მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება, შემდეგი საფუძვლით:

9.1. სააპელაციო სასამართლომ ძალაში დატოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, მიუხედავად იმისა, რომ საცხოვრებელი სადგომი პირველ ინსტანციაში საქმის განხილვის შემდეგ განადგურდა, დაიშალა და აღარ არსებობს. შესაბამისად, სასამართლო გადაწყვეტილება ვერ აღსრულდება. ამასთან, კანონი არ ავალდებულებს მესაკუთრეს, სადგომის განადგურების შემთხვევაში, მიწის ნაკვეთი გადასცეს მოსარგებლეს. ამდენად, ერთადერთი რჩება კომპენსაციის გადახდა, რომელიც მესაკუთრემ გადაიხადა.

9.2. სასამართლომ საცხოვრებელი სადგომის რემონტზე დახარჯული თანხა დააკისრა მოპასუხეს, რომელსაც ქონება ჩამოერთვა და მიაკუთვნა მოსარჩელეს. პალატამ კანონის საწინააღმდეგოდ გამოაკლო რემონტის ხარჯი ქონების საკომპენსაციო თანხას.

9.3. მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ წარუდგენია კანონით გათვალისწინებული ექსპერტიზის დასკვნა. აუდიტს არ აქვს ფართების ტექნიკური აზომვის კომპეტენცია, ასევე რემონტის დროის, ღირებულების და შენობის ტექნიკური მდგომარეობის განსაზღვრის უფლებამოსილება.

9.4. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ დაურთო საქმეს მტკიცებულებები, კერძოდ, ფაქტის კონსტანტაციის შესახებ მასალები, რომელიც ადასტურებს, რომ 2018 წლის 21 თებერვლისათვის საცხოვრებელი სადგომი აღარ არსებობდა მისი ჩამონგრევის გამო. ცხადია, აპელანტი ამ მტკიცებულებას ვერ წარადგენდა მანამ, სანამ შენობა არ დაინგრეოდა. პალატას საქმისთვის უნდა დაერთო აპელანტის მიერ მოწინააღმდეგე მხარის საკომპენსაციოდ 19 902 ევროს საერთო სასამართლოების სადეპოზიტო ანგარიშზე ჩარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტიც.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 ივნისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დასაბუთებულია, შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინება ნაწილობრივ უნდა გაუქმდეს და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

11. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორმა წარმოადგინა სააპელაციო სასამართლოს მიერ მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენებისა და განმარტების კუთხით ნაწილობრივ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

12. საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ მოსარგებლის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტი (მოსარგებლე, რომელიც არანაკლებ 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს და რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით, უფლებამოსილია მოითხოვოს საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვა საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 25 პროცენტის ოდენობის კომპენსაციის გადახდის პირობით (საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ სარჩელი). აღნიშნული მოთხოვნა განხორციელებადია შემდეგი წინაპირობების არსებობისას: მოსარჩელე 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად უნდა ფლობდეს საცხოვრებელ სადგომს და მფლობელობის უფლება მას მიღებული უნდა ჰქონდეს მესაკუთრისგან საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების საფუძველზე.

12.2. დადგენილია, რომ მოსარჩელე 1976 წლიდან 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, უწყვეტად ფლობს სადავო საცხოვრებელ სადგომს. საკასაციო პალატა ეთანხმება ქვემდგომი სასამართლოების იმ დასკვნასაც, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებებით (მხარეთა ახსნა-განმარტებები, მოწმეთა ჩვენებები) დასტურდება მოსარჩელის მიერ 49.28 კვ.მ საცხოვრებელ სადგომთან ერთად 13.47 კვ.მ. დამხმარე ფართის თავიდანვე ფლობაც. ამ ფაქტის საწინააღმდეგოდ, კასატორს დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

12.3. „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის (საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებით/გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა) შესაბამისად, საქმეში წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებებით დადგენილია, რომ მოსარჩელე რეგისტრირებული იყო სადავო საცხოვრებელ სადგომში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს. ამდენად, განხორციელებულია კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ყველა ფაქტობრივი წინაპირობა, შესაბამისად, საფუძვლიანია მოსარგებლის მოთხოვნა საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ.

13. ამასთან, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი (კომპენსაცია – ფულადი თანხა, რომელიც გამოიანგარიშება საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების შესაბამისი პროცენტის სახით. ამასთანავე, მოსარგებლის მიერ გადასახდელი კომპენსაციის დადგენისას საცხოვრებელი სადგომის ღირებულებას აკლდება მოსარგებლის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ან/და საცხოვრებელი სადგომის სხვა არსებითი გაუმჯობესების ღირებულება. მოსარგებლისათვის გადასახდელი კომპენსაციის დადგენისას საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების (მოსარგებლის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ან/და საცხოვრებელი სადგომის სხვა არსებითი გაუმჯობესების ღირებულების გამოკლებით) შესაბამის პროცენტს ემატება მოსარგებლის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ან/და საცხოვრებელი სადგომის სხვა არსებითი გაუმჯობესების ღირებულების სრული ოდენობა) და შესაბამისად, არასწორად მიიჩნია, რომ საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 25 %-ს უნდა გამოჰკლებოდა მიშენება/დაშენებისა და სხვა არსებითი გაუმჯობესების ხარჯები.

13.1. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ, ზემოხსენებული ნორმის თანახმად, მოსარგებლის მიერ გადასახდელ კომპენსაციას კი არ აკლდება მის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ან/და საცხოვრებელი სადგომის სხვა არსებითი გაუმჯობესების ღირებულება, არამედ საცხოვრებელი სადგომის ღირებულებას აკლდება შესაბამისი გაუმჯობესების ხარჯი და მიღებული თანხის შესაბამისი პროცენტი (მოცემულ შემთხვევაში, 25 %) იქნება მოსარგებლის მიერ მესაკუთრისათვის გადასახდელი კომპენსაცია. კანონის აღნიშნული დანაწესის მიზანია, მოსარგებლის ინტერესის დაცვა, რათა ის თანხა, რომელიც მან საცხოვრებელი სადგომის გაუმჯობესებისათვის გასწია, არ იქნას გათვალისწინებული, გადასახდელი კომპენსაციის დადგენის მიზნით, საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების შეფასებისას.

13.2. ამდენად, კოპენსაციის გადახდის გარეშე საცხოვრებელი სადგომის მოსარჩელისათვის არასწორად მიკუთვნების თაობაზე კასატორის პრეტეზია ნაწილობრივ დასაბუთებულია, კერძოდ, საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულებას 32715 აშშ დოლარს უნდა გამოაკლდეს მოსარგებლის მიერ გაწეული საცხოვრებელი სადგომის გაუმჯობესების ხარჯი - 9298.86 აშშ დოლარი და ამ უკანასკნელს უნდა დაეკისროს მიღებული 23 416.14 აშშ დოლარის 25%-ის - 5 854. 03 აშშ დოლარის კომპენსაციის გადახდა მოპასუხის სასარგებლოდ. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება მესაკუთრისთვის კომპენსაციის გადახდაზე უარის თქმის ნაწილში დაუსაბუთებელია, რის გამოც ამ ნაწილში განჩინება უნდა გაუქმდეს (სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე“ პუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული). ამასთან, რაკი არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების სსსკ-ის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძველი (საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა), საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება (სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები). შესაბამისად, პალატა აუქმებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 მარტის განჩინებას ნაწილობრივ და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელს ნაწილობრივ ნაწილობრივ აკმაყოფილებს.

14. რაც შეეხება კასატორის შეგებებული სარჩელის მოთხოვნას საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 50%-ის გადახდის სანაცვლოდ მოსარგებლის მფლობელობის შეწყვეტასთან დაკავშირებით, პალატა მიუთითებს, რომ ამ მოთხოვნის წარმოშობისათვის შესრულებული უნდა იყოს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის პირველი და მეორე პუნქტებით (თუ მესაკუთრეები ამ კანონის მე-4 და მე-5 მუხლებით გათვალისწინებულ მოსარგებლეებს წერილობით შესთავაზებენ შესაბამის საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემას იმავე მუხლებით განსაზღვრული შესაბამისი კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, მოსარგებლეები ვალდებული არიან, გადაიხადონ კომპენსაცია ასეთი მოთხოვნების მიღებიდან 3 წლის ვადაში ან ამავე ვადაში წარადგინონ ამ კანონის მე-4 და მე-5 მუხლებით გათვალისწინებული სარჩელები. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში მოსარგებლე კარგავს ამ კანონის მე-4 და მე-5 მუხლებით გათვალისწინებული სარჩელების წარდგენის უფლებას. ასეთ შემთხვევაში მესაკუთრე უფლებამოსილია სასამართლოს მეშვეობით მოსთხოვოს მოსარგებლეს მფლობელობის შეწყვეტა შესაბამისი საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 50 პროცენტის ოდენობის კომპენსაციის გადახდის პირობით. მფლობელობა შეწყდება კომპენსაციის სრულად გადახდის მომენტიდან) გათვალისწინებული წინაპირობები.

14.1. მოცემულ შემთხვევაში, არ დგინდება, რომ მოპასუხემ მოსარჩელეს წერილობით შესთავაზა საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა შესაბამისი კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ. ამასთან, მოსარგებლემ წარადგინა კანონის მე-5 მუხლით გათვალისწინებული საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ სარჩელი. შესაბამისად, მესაკუთრე არ არის უფლებამოსილი მოითხოვოს მფლობელობის შეწყვეტა საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 50%-ის ოდენობით კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ. ამდენად, შეგებებული სარჩელი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველი (სსსკ-ის 410-ე მუხლი).

15. კასატორის პრეტენზია ისიცაა, რომ 2018 წლის 15 მარტის საოქმო განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ არ დაურთო საქმეს წარდგენილი მტკიცებულებები, კერძოდ, ფაქტის კონსტანტაციის შესახებ მასალები და მოსარგებლის საკომპენსაციოდ საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტი.

15.1. სსსკ-ის 404-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანი შეიძლება იყოს, აგრეთვე, სასამართლოს ის განჩინებები, რომლებიც წინ უსწრებს სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებას, იმისგან დამოუკიდებლად, დასაშვებია თუ არა მათ მიმართ კერძო საჩივრის შეტანა.

15.2. აპელანტის შუამდგომლობა წარდგენილი მტკიცებულებების საქმეზე დართვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ მათ საქმისათვის მნიშვნელობა არ ჰქონდა. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ აპელანტს სწორად ეთქვა უარი მათ მიღებაზე, რამდენადაც წარდგენილი მტკიცებულებები არ არის არსებითი. სსსკ-ის 104.1 მუხლიდან გამომდინარე, დაუშვებელია მტკიცებულებათა შეგროვება იმ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლებსაც მნიშვნელობა არ აქვს საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანისათვის.

15.3. ამასთან, საერთო სასამართლოების სადეპოზიტო ანგარიშზე საკომპენსაციო თანხის ჩარიცხვის დამადასტურებელ მტკიცებულებასთან დაკავშირებით პალატა დამატებით განმარტავს, რომ განჩინების მე-14 პუნქტში შეგებებული სარჩელის საფუძვლიანობასთან მიმართებით განვითარებული მსჯელობიდან გამომდინარე, არ არსებობს მხარის შედავების საფუძლიანად მიჩნევის წინაპირობა. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინდა და საკასაციო სასამართლომ გაიზიარა, რომ მესაკუთრეს საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 50%-ის ოდენობით კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, მფლობელობის შეწყვეტის მოთხოვნის უფლებამოსილება კანონიდან გამომდინარე არ წარმოშობია. აქედან გამომდინარე, ფაქტობრივი გარემოება, გადაიხადა თუ არა კომპენსაცია მესაკუთრემ, არ არის მნიშვნელოვანი საქმის გადაწყვეტისათვის. შესაბამისად, ამ ფაქტობრივ გარემოებასთან დაკავშირებით მტკიცებულებები არ შეგროვდება. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მტკიცებულება დასაშვებადაც რომ მიეჩნია და საქმისთვის დაერთო, ის მოპასუხისათვის ხელსაყრელ შედეგს მაინც არ გამოიწვევდა და ვერ შეცვლიდა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. სწორედ ამიტომ მიუთითებს სააპელაციო პალატა, რომ წარმოდგენილი დოკუმეტი იმგვარი მტკიცებულებაა, რომელზეც არ არის დამოკიდებული საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანა. შესაბამისად, არ არსებობს სადავო საოქმო განჩინების გაუქმების სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლებით განსაზღვრული წინაპირობები.

16. სსსკ-ის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოსარჩელე და შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბიუჯეტში სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 46-ე, 55.3-ე, 264.3-ე, 410-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ა.ო–ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 მარტის განჩინება, რომლითაც ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილების პირველი და მეორე პუნქტები და ამ ნაწილში მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. კ.ჯ–ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

4. კ.ჯ–ძეს ა.ო–ის სასარგებლოდ დაეკისროს კომპენსაციის - 5 854. 03 აშშ დოლარის გადახდა და ამ ვალდებულების შესრულების სანაცვლოდ ცნობილ იქნეს ა.ო–ის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონებიდან, მდებარე: ქ.თბილისში, ...... (ს/კ .....) 49.28 კვ.მ საცხოვრებელი სადგომისა და 13.47 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ (ი/მ ა.ყ–ის მიერ 02.03.2017 წელს შესრულებული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად);

5. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 მარტის განჩინება, რომლითაც ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება ა.ო–ის შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში;

6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე. გასიტაშვილი