საქმე №ას-498-2020 25 ნოემბერი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ვლადიმერ კაკაბაძე,
ლევან მიქაბერიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
პირველი კასატორი - გ.პ–ი (მოსარჩელე)
მეორე კასატორი – სს ,,ო–ა“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება
საკითხი, რომელზედაც მიღებულ უნდა იქნეს განჩინება - საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. გ.პ–ი (შემდეგში: დასაქმებული, მოსარჩელე, პირველი აპელანტი, პირველი კასატორი) 2009 წლიდან - 2016 წლამდე, უწყვეტად მუშაობდა სს ,,ო–აში“ (თავდაპირველი სახელწოდებით სს „ნ.ტ–ი“) (შემდეგში: დამსაქმებელი კომპანია, მოპასუხე, მეორე აპელანტი, მეორე კასატორი). 2014 წლის 1 თებერვალს მხარეთა შორის დაიდო წერილობითი შრომითი ხელშეკრულება (შრომითი ხელშეკრულება N2) 1 წლის ვადით, რომელიც ხელშეკრულების 1.4. პუნქტის საფუძველზე ავტომატურად გრძელდებოდა 1 წლის ვადით. მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულება წარმოადგენს უვადო შრომით ხელშეკრულებას (ტ.1,ს.ფ.20-26).
2. შრომითი ხელშეკრულება N2 დამატებით, მოსარჩელის ყოველთვიური ხელფასის ოდენობა განისაზღვრა 13 750 ლარით, საშემოსავლო გადასახადების გათვალისწინებით(ტ.1,ს.ფ.27).
3. დამსაქმებელმა კომპანიამ, 2016 წლის თებერვალში, თანამშრომელთა ნაწილს შესთავაზა ნებაყოფლობით სამსახურის დატოვება 3 თვის ანაზღაურების სანაცვლოდ, რასაც მოსარჩელის გარდა სხვა დასაქმებულები დათანხმდნენ.
4. დამსაქმებელმა, 2016 წლის 2 მარტს, გამოსცა ბრძანება ,,სამუშაო ძალის შემცირების/რეორგანიზაციის შესახებ“, რომლის საფუძველზეც, მოსარჩელესთან შეწყდა შრომითი ხელშეკრულება (ტ.1,ს.ფ.28-29).
5. დასახელებული ბრძანებით, დამსაქმებელმა, მოსარჩელეს შესთავაზა სხვა ვაკანტური თანამდებობის დაკავება, რაზეც ეს უკანასკნელი არ დათანხმდა იმ მოტივით, რომ შეთავაზებული თანამდებობის სახელფასო ანაზღაურება მნიშვნელოვნად ჩამორჩებოდა მის სახელფასო ანაზღაურებას.
6. მოსარჩელე, სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ, 2016 წლის 22 მარტს დაინიშნა მოპასუხის კონკურენტ კომპანიაში, კერძოდ შპს ,,ნ.ს–ის“ დირექტორად და მასვე საკუთრებაში გადაეცა აღნიშნული კომპანიის 10% წილი.
7. სარჩელის მოთხოვნა
7.1. დასაქმებულმა, 2016 წლის 19 აპრილს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს, დამსაქმებლის წინააღმდეგ, მოითხოვა:
7.1.1. დამსაქმებელი კომპანიის 2016 წლის 2 მარტის №02/03/2016 ბრძანების, მოსარჩელის თანამდებობიდან გათავისუფლების თაობაზე, ბათილად ცნობა;
7.1.2. მოსარჩელის აღდგენა, დამსაქმებელი კომპანიის ფინანსური დეპარტამენტის უფროსისა და გენერალური დირექტორის თანამდებობაზე;
7.1.3. მოპასუხისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების დაკისრება 2016 წლის 2 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველთვიურად 13 750 ლარის ოდენობით;
8. მოპასუხის შესაგებელი
8.1. მოპასუხემ, წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ შრომითი ურთიერთობა შეწყდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით, რეორგანიზაციის საფუძველზე.
9. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება
9.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი დამსაქმებელი კომპანიის სადავო ბრძანება, დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ და მოპასუხე კომპანიას, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა კომპენსაციის გადახდა 13 750 ლარი.
10. მხარეთა სააპელაციო საჩივრები
10.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მხარეებმა, პირველმა აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა, ხოლო მეორე აპელანტმა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
11. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები
11.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კომპანიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;
11.2. ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა დასაქმებულის სააპელაციო საჩივარი:
11.2.1. გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრის ნაწილში და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება;
11.2.2. კომპანიას, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა კომპენსაციის 25 000 ლარის გადახდა;
11.3. ხელახლა გადანაწილდა სახელმწიფო ბაჟი დაკმაყოფილებულ და უარყოფილ მოთხოვნათა პროპორციულად.
11.4. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა შრომითი ხელშეკრულების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის არამართლზომიერად მიჩნევის დასადასტურებლად დასაქმებულის მიერ მითითებული გარემოებები და განმარტა, რომ დამსაქმებლის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის კანონიერი საფუძველი, საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ) 37.1 მუხლის ,,ა“ ქვეპუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, რადგანაც მოპასუხის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები მეტწილად ეხებოდა ხელშეკრულების შეწყვეტის შემდეგ პერიოდს და ამავდროულად არ ადასტურებს გარემოებას, რომ კომპანიისათვის გარდაუვალი იყო მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა დასახული მიზნების მიღწევისათვის. პალატამ აღნიშნა, რომ დამსაქმებელს, როგორც მეწარმე სუბიექტს მართალია აქვს უფლება სამეწარმეო მიზნების შესაბამისად წარმართოს თავისი საქმიანობა, თუმცა, აღნიშნულ ინტერესს უპირისპირდება დასაქმებულის სოციალური უფლებები და შესაბამისად ინტერესთა შეპირისპირებისას გასათვალისწინებელია ორივე მხარის კანონით აღიარებული უფლებები. მოცემულ შემთხვევაში არ დგინდება, რომ დამსაქმებელი შეეცადა (გაატარა შესაბამისი ღონისძიება), უზრუნველეყო დასაქმებულისათვის დაკავებული პოზიციის შენარჩუნება, შესაბამისად არ დასტურდება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონით განსაზღვრული სათანადო წინაპირობების არსებობა.
11.5. დასაქმებულის გათავისუფლება ლეგიტიმურად, რომ ჩაითვალოს, სშკ-ის 37.1. „ა“ ქვეპუნქტით დამსაქმებელმა აუცილებლად უნდა დაიცვას კუმულაციურად ორი მოთხოვნა მაინც: 1) უნდა არსებობდეს ეკონომიკური გარემოებები, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული ცვლილებები და 2) აღნიშნულის შედეგად აუცილებელი უნდა იყოს სამუშაო ძალის შემცირება. ამასთან, პირველი ელემენტი შესაძლოა დამოუკიდებლად არსებობდეს, თუმცა იმისთვის, რომ შრომის ხელშეკრულების შეწყვეტა მოხდეს, აუცილებელია მეორე ელემენტის არსებობა. დამსაქმებლის ვალდებულებაა დაადასტუროს, რომ რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით, ეკონომიკური თვალსაზრისით გარდაუვალი იყო, რაც საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდება. აღნიშნული კი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 54-ე მუხლის შესაბამისად, სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველია.
11.6. სააპელაციო სასამართლომ, სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის დასაბუთებულად მიჩნევის პირობებში, მოსარჩელის იმავე ან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის შეუძლებლობის ნაწილში გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთება.
11.7. სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, იმ პირობებში თუ შეუძლებელია დასაქმებულის სამსახურში აღდგენა, უნდა შეფასდეს კომპენსაციის დაკისრებისა და მისი ოდენობის განსაზღვრის წინაპირობები. მოხმობილი ნორმის ჩანაწერი, სასამართლოს ანიჭებს უფლებამოსილებას მიიღოს გადაწყვეტილება კომპენსაციის დაკისრების თაობაზე, როგორც სამსახურში აღდგენის ალტერნატივა და მოსარჩელის შელახული კანონიერი უფლების ღირსეული და საკმარისი რესტიტუცია. შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის 1982 წლის N158 კონვენციის „შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ“ (Termination of Employment Convention, 1982 (No. 158)) მე-10 მუხლი ადგენს, რომ „თუ კომპეტენტური ორგანოები დაასკვნიან, რომ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა მოხდა არაკანონიერად და თუ სამსახურში აღდგენა არ არის შესაძლებელი, ეს ორგანოები უფლებამოსილნი უნდა იყვნენ, რომ დააკისრონ დამსაქმებელს ადეკვატური კომპენსაციის გადახდა“.
11.8. კომპენსაციის განსაზღვრასთან დაკავშირებით, გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ ეს არის პასუხისმგებლობის ზომა, რაც ეკისრება დამსაქმებელს მუშაკის უკანონოდ დათხოვნისათვის და მანვე (კომპენსაციის ოდენობამ) უნდა უზრუნველყოს დასაქმებულის მინიმალური სოციალური გარანტიის შექმნა, რითაც კომპენსაცია განსხვავდება ზიანის ანაზღაურებისას პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენისგან. ამასთან, მხედველობაშია მისაღები, რომ კომპენსაციის ზოგადი მიზანი და ორიენტირი არის ის რომ მან დაფაროს დროის ის მონაკვეთი (მინიმალურად), რაც საჭირო იქნებოდა ახალი სამსახურის მოსაძებნად. დადგენილი სასამართლო პრაქტიკით ეს ვადა საშუალოდ არის ერთი წელი.
11.9. გასათვალისწინებელია, რომ მოსარჩელე მალევე დასაქმდა (ერთ თვეში) და მისი სახელფასო ანაზღაურება შეადგენს 7 500 ლარს. სხვაობა არსებულ სახელფასო ანაზღაურებასთან მიმართებით შეადგენს 6 250 ლარს, შესაბამისად, კომპენსაციად მოსარჩელეს უნდა მიეკუთვნოს 25 000 ლარი, რაც წარმოადგენს არსებული სხვაობის 4 თვის ოდენობას (6250X4), რამეთუ სახელფასო ანაზღაურების ოდენობიდან გამომდინარე დასაქმებულისათვის კომპენსაციის მიკუთვნებამ არ უნდა წარმოშვას მისი უსაფუძვლო გამდიდრების შესაძლებლობა. ამასთან, პალატამ კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრისას მხედველობაში მიიღო ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ბრძანებით მიენიჭა ასევე 2 თვის კომპენსაცია, საკანონმდებლო დანაწესის შესაბამისად.
11.10. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიციას და განუმარტა მხარეს, რომ ვალდებულების დარღვევით გამოწვეული ზიანი არ წარმოადგენდა სშკ-ის 38-ე მუხლით გათვალისწინებული კომპენსაციის თანასწორ სიკეთეს, რამეთუ, კომპენსაცია შრომითი ურთიერთობის არამართლზომიერი შეწყვეტის შემთხვევაში სპეციალური ნორმით გათვალისწინებული დამსაქმებლის პასუხისმგებლობის განმსაზღველი ერთ-ერთი ზომაა, რომელიც უნდა უზრუნველყოფდეს დასაქმებულისათვის მინიმალური სოციალური გარანტიის შექმნას, რაც მას სავსებით განასხვავებს პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენისაგან (იხ. სუსგ Nას-969-934-2016, 05.01.2017წ.).
12. პირველი კასატორის საკასაციო საჩივარი
12.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დასაქმებულმა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გაუქმებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.
12.2. პირველი კასატორის მტკიცებით, იმ პირობებში, როდესაც სადავო ბრძანება მართებულადაა ბათილად ცნობილი, დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა, რომ დასაქმებულს ემტკიცებინა იმავე თანამდებობის არსებობა, ამასთან, დადგენილია, რომ გათავისუფლებამდე არსებული თანამდებობა სწორედ იმ ბრძანებით გაუქმდა რომელიც ბათილადაა ცნობილი, შესაბამისად სადავო ბრძანების ყველა შედეგი ბათილია.
12.3. პირველი კასატორის განმარტებით, სასამართლომ სწორად დაადგინა, რომ სხვაობა, გათავისუფლებამდე არსებულ თანამდებობრივ სარგოსა და გათავისუფლების შემდეგ სხვა სამსახურში არსებულ სარგოს შორის 6 250 ლარია, სწორედ აღნიშნული თანხა უნდა დაეკისროს იძულებითი განაცდურის სახით დამსაქმებელ კომპანიას პირის გათავისუფლებიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.
12.4. სამსახურის რეორგანიზაცია არ განაპირობებს პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შეუძლებლობას. საქმეზე დაკითხული მოწმის ჩვენებით დადგენილია, რომ სადავო თანამდებობას მხოლოდ სახელწოდება შეეცვალა, თუმცა ფუნქციურად იგივე დარჩა სხვა სახელწოდებით არსებული თანამდებობა და სხვა პირია დასაქმებულია.
13. მეორე კასატორის საკასაციო საჩივრის საფუძვლები
13.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 18 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დამსაქმებელმა, მისი სააპელაციო საჩივრის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო მოწინააღმდეგის სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა მოითხოვა.
13.2. მეორე კასატორის განმარტებით, სარჩელი ხანდაზმული იყო და აღნიშნულ საკითხზე შესაგებელში მითითების მიუხედავად, არ უმსჯელია ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებს. სადავო ბრძანება, მოსარჩელეს 2016 წლის 4 მარტს ჩაჰბარდა, იმის გათვალისწინებით, რომ არ უსარგებლია შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ბრძანების დასაბუთების მოთხოვნით, ხოლო სარჩელი 2016 წლის 19 აპრილს წარადგინა, მოთხოვნა ხანდაზმულობის საფუძვლით არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
13.3. მეორე კასატორის განმარტებით, სასამართლოს კომპეტენციაში არ შედის საწარმოს ბიზნეს გადაწყვეტილების შედეგად რეორგანიზაციის ჩატარების მართლზომიერების კვლევა. განსახილველ შემთხვევაში, გარდაუვალი იყო რეორგანიზაციის შედეგად სადავო თანამდებობის გაუქმება. სრულად შეიცვალა მმართველობის სტრუქტურა, გაუქმდა ფინანსური დეპარტამენტი და შესაბამისად ის თანამდებობაც, რომელიც მოსარჩელეს ეკავა. მოსარჩელის უფლება-მოვალეობები გადანაწილდა სხვადასხვა დასაქმებულებზე.
13.4. სასამართლოს განმარტებით, რეორგანიზაცია მართებულად ჩატარდა, თუმცა არ არსებობდა სამუშაო ძალის შემცირების აუცილებლობა.
14. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
14.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2020 წლის 9 სექტემბრის განჩინებით კომპანიის საკასაციო საჩივარი, ხოლო იმავე წლის 28 სექტემბერი განჩინებით, მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი წარმოებაშია მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:
15. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
16. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.
17. საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:
ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.
19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.
20. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ პირველი კასატორის პრეტენზია, სადავოდ გამხდარი ბრძანების ბათილობის პირობებში, მის, გათავისუფლებამდე აღდგენის საკითხსა და იძულებითი განაცდურის მიცემას, აგრეთვე, აღდგენისა და განაცდურის შესახებ მისი პოზიციების გაუზიარებლობის შემთხვევაში, კომპენსაციის გამოანგარიშების წესსა და ოდენობას ეხება.
21. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი შედეგის - შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა (უფლებრივი რესტიტუცია) და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება - სამართლებრივი საფუძველია სშკ-ის 38.8 (იხ. შრომის კოდექსის მოქმედი რედაქციის 48.8 მუხლი) „სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება“ (დამატ. იხ. სშკ-ის 2.1, 2.2 მუხლი), 44-ე (იხ. შრომის კოდექსის მოქმედი რედაქციის 58-ე მუხლი) „შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით“, ასევე, სსკ-ის 394.1 „მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება“ და 408.1-ე „იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება“ მუხლები.
22. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლებას საფუძვლად დაედო სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ „შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია ეკონომიკური გარემოებები, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული ცვლილებები, რომლებიც აუცილებელს ხდის სამუშაო ძალის შემცირებას“ ქვეპუნქტი.
23. მითითებული ნორმის სამართლებრივი ანალიზის საფუძველზე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ორგანიზაციული ცვლილებები (რეორგანიზაცია) მხოლოდ მაშინ წარმოშობს მუშაკის სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერ საფუძველს, თუ არსებობს სამუშაო ძალის შემცირების აუცილებლობა (შდრ. სუსგ №ას-1444-1364-2017, 9.03.2018).
24. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ დასაქმებულის თანამდებობის გაუქმება, რეორგანიზაციის პროცესს მოჰყვა, შედეგად კი მისი უფლება-მოვალეობების სხვადასხვა თანამდებობის პირებზე გადანაწილება მოხდა. პირველი კასატორი, ვერ ადასტურებს, კონკრეტულად სხვა პირზე მისი თანამდებობის შესაბამისი ფუნქციების გადაკისრებას, მის მიერ მითითებული მოწმის ჩვენება კი აღნიშნული ფაქტის დასადასტურებლად სარწმუნოდ და საკმარისად ვერ მიიჩნევა.
25. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს და განმარტავს, რომ მოპასუხემ ვერ დაადასტურა, მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ბრძანების მართლზომიერება, საპირისპიროდ, ვერც მოსარჩელემ უზრუნველყო, იმ გარემოების წარმატებით მტკიცება, რომ სამსახურში, მისი გათავისუფლების შემდეგ არსებობდა იგივე, ან ტოლფასი თანამდებობა, რომელზეც, ამ უკანასკნელის აღდგენის შესაძლებლობა ექნებოდა სასამართლოს.
26. საკასაციო პალატა, შრომით დავებში, დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის მტკიცების ტვირთის გადანაწილების სპეციფიკურობის შესახებ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მყარად დადგენილ პრაქტიკაზე მიუთითებს „საპროცესო სამართალწარმოებაში მოქმედი მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი). საკასაციო პალატამ არაერთხელ აღნიშნა და ამ შემთხვევაშიც, ამახვილებს კასატორის ყურადღებას იმაზე, რომ შრომითსამართლებრივი დავები მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეული თავისებურებით ხასიათდება, რასაც, მტკიცებულებების წარმოდგენის თვალსაზრისით, დამსაქმებლისა და დასაქმებულის არათანაბარი შესაძლებლობები განაპირობებს. მოსარჩელე, დასაქმებული, რომელიც სამსახურიდან უკანონოდ დათხოვნის თაობაზე აპელირებს, ვერ დაადასტურებს სამსახურიდან დათხოვნის უკანონობას. შესაბამისად, მოსარჩელის მითითება მასზე, რომ იგი უკანონოდ გაათავისუფლეს სამსახურიდან, მტკიცების ტვირთს აბრუნებს დამსაქმებლის მხარეს, რომელსაც აკისრებს დასაქმებულის სამსახურიდან მართლზომიერად გათავისუფლების მტკიცების ვალდებულებას. დასკვნა გამომდინარეობს შემდეგი ძირეული პრინციპიდან, კერძოდ, დამსაქმებელს აქვს მტკიცებითი უპირატესობა, სასამართლოს წარუდგინოს მისთვის ხელსაყრელი მტკიცებულებები იმასთან დაკავშირებით, რომ მისმა თანამშრომელმა შრომითი მოვალეობები დაარღვია, რაც კონკრეტული ქმედებით გამოიხატა, ვიდრე დასაქმებული, რომელიც ობიექტურად ვერ შეძლებს მტკიცებულებების წარდგენას მასზე, რომ იგი ვალდებულებას ჯეროვნად ასრულებდა.“ (იხ. სუსგ. ას-1483-2019, 2019 წლის 19 დეკემბერი).
27. საქართველოს შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-8 პუნქტის თანახმად (იხ. შრომის კოდექსის მოქმედი რედაქციის 48.8 მუხლი), სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით. მითითებული ნორმის გამოყენების საკითხზე საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ სხვა საქმეზე განმარტა შემდეგი: „დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლების ბრძანების უკანონოდ (ბათილად) ცნობის შემთხვევაში, დასახელებულ ნორმაში მითითებულია დამსაქმებლის ვალდებულება, რომელიც რამდენიმე შესაძლებლობას მოიცავს, თუმცა კანონმდებლის მიერ დადგენილი წესი არ შეიძლება იმგვარად განიმარტოს, რომ სასამართლოს, დისკრეციული უფლებამოსილებით, შეუძლია მოხმობილი ნორმის დანაწესის საკუთარი შეხედულებისამებრ გამოყენება. სშკ დამსაქმებელს ავალდებულებს „პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით“. მითითებული რეგულაციით დამსაქმებლისათვის დადგენილია უკანონოდ გათავისუფლებული დასაქმებულის პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენა, ხოლო, თუკი აღნიშნული შეუძლებელია, მაშინ მომდევნო რიგითობით დადგენილი ვალდებულებების შესრულება (შდრ. სუსგ Nას-951-901-2015, 29.01.2016წ.; N ას-931-881-2015., 29.01.2015წ). ამავე ნორმის მიხედვით, სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილის მიზნებისთვის ტოლფასი სამუშაო ნიშნავს, როგორც ფუნქციური დატვირთვით, ისე შრომის ანაზღაურების მხრივ მსგავს თანამდებობას.
28. ამდენად, ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ვინაიდან, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობდა, მოსარჩელის თანამდებობა, რომლიდანაც ის გათავისუფლდა, ამასთან, ვერც სხვა, ისეთ თანამდებობაზე მიუთითა, რომელიც ფუნქციურად იდენტური იქნებოდა, ხოლო, რეორგანიზაციის ფარგლებში, მისი გათავისუფლება, კომპანიამ სათანადოდ ვერ დაასაბუთა, გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის პირობებში, არსებული საკანონმდებლო რეგულაციის გათვალისწინებით, სასამართლოს დასაქმებულისთვის მხოლოდ კომპენსაციის მიცემის საშუალებას უტოვებდა, რაც მართებულად გამოიყენა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა (კომპენსაციის ოდენობაზე, იხ. ქვემორე პუნქტები) (შდრ. სუსგ. ას-637-637-2018, 2018 წლის 29 აგვისტო).
29. ამდენად, როდესაც უკანონოდ დათხოვნილი პირი შრომითი ხელშეკრულების ბათილად ცნობასა და უფლებებში აღდგენას ითხოვს, სასამართლომ თავად უნდა შეაფასოს მოსარჩელის უფლებრივი რესტიტუციის საუკეთესო გზა შემდეგი პრიორიტეტული თანმიმდევრობით, კერძოდ, თუ მოსარჩელის ინტერესი პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენაა, სასამართლომ დასაქმებულისა და დამსაქმებლის ორმხრივი პატივსადები ინტერესების დაცვით უნდა შეამოწმოს მითითებული მოთხოვნის საფუძვლიანობა და დაკმაყოფილების მიზანშეწონილობა. პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენის მოთხოვნა საფუძვლიანია, თუ ხელშეკრულების შეწყვეტა უკანონოა, თუმცა, აღნიშნული ავტომატურად არ იწვევს დასაქმებულის პირვანდელ მდგომარეობის აღდგენას, ვინაიდან, აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილება დამოკიდებულია მისი აღსრულების შესაძლებლობასა და მხარეთა კანონიერი ინტერესების გათვალისწინებით, მისი აღსრულების შესაძლებლობასა და ეფექტიანობაზე. შესაბამისად, თუ სასამართლომ დაადგინა, რომ გათავისუფლების ბრძანება უკანონოა, თუმცა უკანონოდ დათხოვნილი დასაქმებულის პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღდგენა შეუძლებელია ან მიზანშეუწონელია, ასეთ შემთხვევაში, სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ხომ არ არის შესაძლებელი უფლებადარღვეული დასაქმებულის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა. ამ მიზნით, მან უნდა გამოიკვლიოს რა ადამიანურ რესურსს ფლობს დამსაქმებელი, რა ტოლფასი ვაკანტური პოზიციები აქვს მას, რა ფუნქციური მსგავსებაა პირვანდელ და ტოლფას თანამდებობებს შორის. იმავდროულად, სასამართლომ კვლევის შედეგები უნდა შეუსაბამოს უკანონოდ დათხოვნილი პირის ნებას, ინტერესსა და შესაძლებლობას, დაიკავოს კონკრეტული ტოლფასი თანამდებობა (იხ. საქართველოს შრომის სამართალი და საერთაშორისო შრომის სტანდარტები, გვ. 270-272).
30. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში დაადგინა, რომ დამსაქმებლისთვის შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონით მინიჭებული უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად (სსკ-ის 115-ე მუხლი) (იხ. სუსგ-ები №ას-1155-1086-2015, 2016 წლის 2 თებერვლის განჩინება; №ას-545-513-2012, 2012 წლის 5 ოქტომბრის განჩინება; № ას-549-517-2010, 2010 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, № ას-545-513-2012, 2012 წლის 5 ოქტომბრის განჩინება).
31. საკასაციო სასამართლო, კომპენსაციის გამოთვლის საკითხთან დაკავშირებით, კასატორის პრეტენზიის პასუხად დამატებით განმარტავს, რომ კანონმდებლობით, რაიმე მიდგომა, რაც წინასწარ განჭვრეტადს გახდის, საქმეზე, სამომავლოდ მისაცემი კომპენსაციის, ოდენობას, არ არის დადგენილი, არც რაიმე მეთოდია შემუშავებული, თუ რა გარემოებებისას, რა სახით უნდა მოხდეს გასაცემი კომპენსაციის გამოთვლა.
32. არც მოქმედი შრომის კოდექსი და არც კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის მარეგულირებელი სხვა ნორმატიული აქტი არ განსაზღვრავს კომპენსაციის ოდენობას და/ან მისი გამოანგარიშების წესს. სხვადასხვა ქვეყნების სასამართლო პრაქტიკის განზოგადება კი იძლევა კომპენსაციის გამოთვლის შესაძლებლობას შემდეგი კრიტერიუმებით: კომპანიის ლიკვიდურობა; პირის შანსები შრომის ბაზარზე; პირის სოციალური მდგომარეობა; დამსაქმებლის ფინანსური მდგომარეობა; პირი სხვაგან დასაქმდა თუ არა დავის პერიოდში; სამუშაო სტაჟი; დამსაქმებლის საწარმოუნარიანობა; პირის მუშაობის ხანგრძლივობა დამსაქმებელთან.
33. მოხმობილი კრიტერიუმებისა და იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ სხვა თანამდებობაზე დასაქმებით (დამსაქმებელი კომპანიიდან გათავისუფლებიდან რამდენიმე თვეში დასაქმდა სხვა კომპანიაში (სხვა კომპანიაში წილის ფლობას ადასტურებს მოსარჩელეც, (რომელიც განმარტავს, რომ დასახელებული კომპანიის 50% წილის მფლობელი კომპანიაა მოპასუხის კონკურენტი და არა ის კომპანია, რომელშიც მოსარჩელე 10% წილს ფლობს ტ.3,ს.ფ.60), ამასთან, მოპასუხე კომპანიის კონკურენტ კომპანიაში მიიღო საკუთრების უფლება საწარმოს წილზე) მოსარჩელის შრომის სოციალური უფლება ნაწილობრივ დაცულია, საკასაციო პალატა კომპენსაციის გონივრულ და სამართლიან ოდენობად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ კომპენსაციას.
34. საკასაციო სასამართლო, მეორე კასატორის ძირითადი პრეტენზიის პასუხად განმარტავს, რომ დამსაქმებელზე გადავიდა დასაბუთების მტკიცების ტვირთი (რეორგანიზაციის ჩატარების აუცილებლობა ისეთი საფუძვლით, რომელიც მოსარჩელის გათავისუფლებას გამოიწვევდა შედეგად), თუმცა, დამსაქმებელმა ვერ შეძლო დაემტკიცებინა ისიც კი, თუ რა ლეგიტიმური საფუძველი იდგა დასაქმებულის შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის უკან, ან თუ რა მიზეზობრივი კავშირი არსებობდა დასაქმებულის დათხოვნასა და საწარმოს რეორგანიზაციას შორის, ამიტომ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის წინაპირობების არსებობის თაობაზე (შდრ. სუსგ #ას-1513-2019, 16.12.19 წ.).
35. საკასაციო სასამართლოს არაერთ განჩინებასა თუ გადაწყვეტილებაში აქვს განმარტებული, რომ რეორგანიზაცია შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ფორმალური სამართლებრივი საფუძველი ვერ გახდება, „ვინაიდან რეორგანიზაცია მუშაკთან ხელშეკრულების შეწყვეტის ფორმალური საფუძველი არ არის და ორგანიზაციაში მიმდინარე სტრუქტურული, ორგანიზაციული ცვლილებები არ უნდა იქცეს უმართებულო გადაწყვეტილების, რაც პირდაპირ ეწინააღმდეგება დასაქმებულთა უფლებებს, მიღების კანონისმიერ საფუძვლად. დასაქმებულის სამუშაო ადგილიდან დათხოვნისას, სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობების განხორციელების შემთხვევაშიც, უნდა არსებობდეს გათავისუფლების გონივრული საფუძველი. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ დასაქმებულთა სამუშაოდან გათავისუფლების საფუძველი შეიძლება გახდეს საწარმოში განხორციელებული არა ყოველგვარი, არამედ ისეთი რეორგანიზაცია, რომელსაც თან სდევს შტატების შემცირება ან ახალი საშტატო ნუსხით გათვალისწინებული თანამდებობებისათვის დაწესებული ისეთი ფუნქციები, რომლებიც არსებითად განსხვავდება რეორგანიზაციამდე არსებული შესაბამისი თანამდებობებისათვის დაწესებული ფუნქციებისგან“ (იხ. სუსგ. #ას-665-636-2016, 9.12.2016)“.
36. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ დამსაქმებელმა კომპანიამ ვერ შეძლო სათანადოდ ემტკიცებინა, რომ რეორგანიზაცია გამოწვეული იყო გადაუდებელი საწარმოო აუცილებლობით და რომ მოსარჩელე იყო ის კადრი, ვისი გათავისუფლებაც ყველაზე მიზანშეწონილი და სამართლიანი იყო. მოპასუხემ ვერ უზრუნველჰყო მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთის რეალიზება.
37. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორის პრეტენზიათა ნაწილი დასაბუთებულია, რის გამოც არსებობს საკასაცო განაცხადის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.
38. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოვალის პროცესუალური შესაგებელი, მოთხოვნის ხანდაზმულობის შესახებ, ე.წ. უფლების შემაფერხებელ შესაგებელს წარმოადგენს რა შემთხვევაშიც მოვალის შეპასუხება არა თავისთავად უფლების ნამდვილობას, არამედ მისი ხანდაზმულობის მოტივით უკუგდებას ემსახურება (აღსანიშნავია, რომ მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე მითითებისას, უფლება თავისთავად ნამდვილია და არსებობს, ანუ ასეთი შესაგებლის არსებობისას, მოპასუხე სასარჩელო მოთხოვნას უფლების შემწყვეტი ან გამომრიცხავი პასუხით არ უპირისპირდება, მეტიც შეიძლება პირდაპირ აღიარებდეს უფლების ნამდვილობას, უბრალოდ მისი სასამართლოს მეშვეობით განხორციელებას აფერხებეს ხანდაზმულობაზე მითითებით). მოთხოვნის ხანდაზმულობა ფაქტის საკითხია, და განსხვავებით სამართლის საკითხისგან, რა დროსაც, მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების ფარგლებში სასამართლო თავად მოიძიებს მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას და შეუფარდებს საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ შემთხვევაში, მხარე თავადაა ვალდებული უფლების სასამართლო წესით განხორციელებისგან ასეთი მითითებით დაიცვას თავი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლო მოთხოვნის ნამდვილობისა და განხორციელებადობის დადგენის შემთხვევაში, მიუხედავად მისი ხანდაზმულობისა, მოვალეს დააკისრებს ვალდებულების შესრულებას.
39. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სარჩელში მითითებული ფაქტი, მოთხოვნის ხანდაზმულობის თაობაზე, კასატორის სააპელაციო პრეტენზიებში აღარ ასახულა, რის გამოც, სააპელაციო საჩივრის განმხილველი სასამართლო, მოკლებული იყო შესაძლებლობას ემსჯელა დასახელებულ საკითხზე, თავისმხრივ კი, საკასაციო სასამართლო ვერ იმსჯელებს ისეთ ფაქტებსა და გარემოებებზე, რომელიც სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ დადგენილა, არა სასამართლო შეცდომის გამო (რაც სულ სხვა პროცესუალურ შედეგებს ითვალისწინებს, მათ შორის სააპელაციო სასამართლოში საქმის დაბრუნებას გარკვეული გარემოების დამატებითი გამოკვლევის მიზნით, ან საკასაციო სასამართლოს მიერ ამავე გარემოების განმარტებას), არამედ მხარის მიერ ასეთ ფაქტებზე შესაბამისი წესით მიუთითებლობის გამო.
40. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. გ.პ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;
2. სს ,,ო–ას“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;
3. გ.პ–ს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, მის მიერ (პ/ნ:......) გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადახდო დავალება N0, გადახდის თარიღი 2020 წლის 6 აგვისტო), 70% – 210 ლარი;
4. სს ,,ო–ას“ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, უ.ქ–ას (პ/ნ: .....) გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1 250 ლარის (საგადახდო დავალება N0, გადახდის თარიღი 2020 წლის 4 აგვისტო), 70% – 875 ლარი;
5. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ერემაძე
მოსამართლეები: ვ. კაკაბაძე
ლ. მიქაბერიძე