საქმე №ას-1414-2020 4 მარტი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

I კასატორი – ზ.კ–ძე (მოსარჩელე)

II მოწინააღმდეგე მხარე – რ.ჟ–ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

I კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

II კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. ზ.კ–ძემ (შემდგომ – მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში რ.ჟ–ის (შემდგომ – მოპასუხე) მიმართ და მოითხოვა, დაევალოს მოპასუხეს, აღადგინოს ქ.თბილისში, ..... ქ.№15/ ..... ქ.№5-ში (საკადასტრო კოდი № ....) პირვანდელი მდგომარეობა: მოშალოს საერთო საკუთრებაში თვითნებურად დაყენებული კარი, გააუქმოს მზიდ კედელთან არსებული სველი წერტილები.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის განმარტებით, მის საკუთრებაში არსებული ბინის ოთახის 90 სმ სისქის მზიდი კედლის მეორე მხარეს არსებულ ე.წ. ნიშაში, მოპასუხემ თვითნებურად მოაწყო სველი წერტილები, რის შედეგადაც კედელი შიდა მხრიდან არის დაზიანებული და განიცდის ამორტიზაციას.

მოპასუხის პოზიცია:

3. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ წყალგაყვანილობის მილები მოწყობილია კანონიერად, თვითნებურად ჩარევის გარეშე. მან სადავოდ გახადა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნას და იგი ვალიდურ მტკიცებულებად არ ჩათვალა. მოპასუხემ მიუთითა, რომ სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია, ვინაიდან სადავო სველი წერტილები და დერეფანი რამდენიმე ათეული წლის განმავლობაში არსებულ მდგომარეობაშია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეიცვალა სველი წერტილების მოშლის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, სარჩელი მოპასუხის მიმართ ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს დაევალა ქალაქ თბილისში, ...... ქ. №15/ ..... ქ. №5-ში პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, კერძოდ, მზიდ კედელთან არსებული წველი წერტილების დემონტაჟი, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

6. საჯარო რეესტრის ამონაწერების თანახმად, 1992 წლიდან 48.39 კვ.მ საკუთრების უფლებით ირიცხება მოსარჩელის სახელზე, ხოლო 2019 წლიდან 88.00 კვ.მ-ს მესაკუთრეს წარმოადგენს მოპასუხე.

7. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ მიერ 05/11/2018 წელს შედგენილი №007670918 ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, მოსარჩელემ მიმართა ექსპერტიზის ბიუროს და მოითხოვა ფაქტის დადასტურება, რომ ქ. თბილისში, ....../...... N29/5-ში, მისი საცხოვრებელი ოთახის უკანა მზიდი კედელი (დაახლოებით 1 მეტრი სისქის) მეზობელმა დაათხელა, გამოთავისუფლებულ ფართში მოაეწყო სველი წერტილი და კიბის უჯრედი, რამაც გამოიწვია კედლის დაზიანება. განმცხადებელმა ასევე მოითხოვა იმის დადგენა, დაირღვა თუ არა ტექნიკური ნორმები.

8. დასკვნის შესაბამისად, არსებული ბინა და საცხოვრებელი ოთახის მომიჯნავედ არსებული მეზობლის ბინა განმცხადებლისა და მეზობლის თანდასწრებით ექსპერტის მიერ ადგილზე იქნა შესწავლილი. ობიექტის ვიზუალური შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ განმცხადებლის ბინის საცხოვრებელი ოთახის 90 სმ სისქის კედლის მეორე მხარეს არსებულ ე.წ. „ნიშაში“ 70 სმ სიგანის შეჭრილში მოწყობილია სველი წერტილისათვის განკუთვნილი ხელსაბანი და უნიტაზი ჩამრეცხი ავზით, ასევე კედელში მოწყობილია წყალკანალიზაციის მილები. მოსარჩელის ბინის მისაღები ოთახის ის კედელი, რომელზეც კედლის მეორე მხრიდან მოწყობილია სველი წერტილის მოწყობილობები, კედელი დაბზარულია და განიცდის ამორტიზაციას, მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნულ კედელზე ბზარები გამოიწვია მეზობლის მიერ სველი წერტილის მოწყობამ, თუმცა ექსპერტიზისათვის უცნობია არსებული ბზარების წარმოშობის პერიოდი და ხანდაზმულობა.

9. დასკვნის შესაბამისად, 2.08.01-89 - „სამშენებლო ნორმები და წესების“ 2.6 პუნქტის თანახმად, „დაუშვებელია სველი წერტილისა და მისი მოწყობილობების, ასევე მილგაყვანილობის დამაგრება უშუალოდ ბინათშორის კედლებზე და ტიხრებზე, ასევე საცხოვრებელი ოთახის შემომსაზღვრელ კედლებზე“. შესაბამისად, „ქ. თბილისში, ......./...... ქ. №29/5-ში განმცხადებლის ბინის საცხოვრებელი ოთახის მზიდი კედლის მეორე მხარეს სველი წერტილის ამ სახით არსებობა და მილგაყვანილობის კედელში განთავსება ეწინააღმდეგება ზემოთხსენებულ 2.0.8.01.-89- „სამშენებლო ნორმები და წესები“-ს 2.6 პუნქტის მოთხოვნებს (იხ.СНиП 2.08.01-89*).

10. ქ. თბილისის მთაწმინდის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის საბინაო-საექსპლოატაციო ტრესტის 1991 წლის 22 თებერვლის №კ-21 წერილით, რომლის ადრესატია - №67 საბინაო საექსპლუატაციო უბნის უფროსი, თბილისში, ……ქ. №29/5-ში მცხ. მოქ. ნ. გ–ძემ ბინაში თვითნებურად მოაწყო სველი წერტილები მოსარჩელის ბინის კედელთან. აღნიშნულზე მოსარჩელე აცხადებდა პრეტენზიას. №67 საბინაო საექსპლუატაციო უბნის უფროსს დაევალა შესაბამისი ზომების მიღება.

11. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 2019 წლის 12 აგვისტოს საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული ინფორმაციით არ დგინდება, რომ მოპასუხის კარი, რომლის დემონტაჟსაც ითხოვს მოსარჩელე მხარე, განთავსებულია საერთო სარგებლობის ფართში.

12. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის დამატებითი ოქმის პირველი მუხლის პირველი აბზაცის თანახმად, ყოველ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს აქვს თავისი საკუთრების შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება. მხოლოდ საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის შეიძლება ჩამოერთვას ვინმეს თავისი საკუთრება კანონითა და საერთაშორისო სამართლის ზოგადი პრინციპებით გათვალისწინებულ პირობებში. საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების ან მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება.

13. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ – სსკ) 170-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით და მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, აპელანტის ბინა და საცხოვრებელი ოთახის მომიჯნავედ არსებული საცხოვრებელი ფართი ექსპერტმა ადგილზე შეისწავლა. ვიზუალური შესწავლით დადგინდა, რომ აპელანტის ბინის საცხოვრებელი ოთახის 90 სმ სისქის კედლის მეორე მხარეს არსებულ ე.წ. „ნიშაში“, კერძოდ კი, 70 სმ სიგანის შეჭრილში მოწყობილია სველი წერტილი, ხელსაბანი და უნიტაზი ჩამრეცხი ავზით, კედელში ასევე გატარებულია წყალკანალიზაციის მილები. აპელანტის ბინის მისაღები ოთახის ის კედელი, რომელზეც კედლის მეორე მხრიდან მოწყობილია სველი წერტილი, დაბზარულია და განიცდის ამორტიზაციას. აპელანტი მიუთითებს, რომ კედელზე ბზარები გამოწვეულია მეზობლის მიერ აღნიშნულ კედელზე (კედლის მეორე მხარეს) სველი წერტილის მოწყობის შემდგომ, ამასთან, საექსპერტო დასკვნით დადგინდა უტყუარად, რომ დარღვეულია სამშენებლო ნორმებისა და წესების 2.6 პუნქტის მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც „დაუშვებელია სველი წერტილისა და მისი მოწყობილობების, ასევე, მილგაყვანილობის დამაგრება უშუალოდ ბინათშორის კედლებზე და ტიხრებზე, ასევე საცხოვრებელი ოთახის შემომსაზღვრელ კედლებზე“ (იხ. СНиП 2.08.01-89*). შესაბამისად, განმცხადებლის ბინის საცხოვრებელი ოთახის მზიდ კედელზე, კედლის მეორე მხარეს სველი წერტილის ამ სახით არსებობა და მილგაყვანილობის კედელში განთავსება ეწინააღმდეგება ზემოთხსენებული ნორმების მოთხოვნებს.

14. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ სსკ-ის 174-ე მუხლის დანაწესით, მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობებისა, ვალდებულნი არიან, პატივი სცენ ერთმანეთს. მეზობლად მიიჩნევა ყველა ნაკვეთი ან სხვა უძრავი ქონება, საიდანაც შესაძლებელია გამომდინარეობდეს ორმხრივი ზემოქმედება. აღნიშნული ნორმა სამეზობლო სამართლის შემადგენელ დებულებას წარმოადგენს, რომელიც არეგულირებს მეზობლებს შორის ურთიერთსაწინააღმდეგო ინტერესების ოპტიმალურ დაკმაყოფილებას და მისი მიზანია, უზრუნველყოს მეზობლების მშვიდობიანი თანაცხოვრება. მართალია, საკუთრება აბსოლუტური უფლებაა, მაგრამ, ამავე დროს, საკუთრება საზოგადოებრივ ცხოვრებაში არის სოციალური მოვლენა, მას საზოგადოებრივი ინტერესებისათვის ანგარიშის გაწევა უხდება და მეზობელთა შორის ურთიერთობისას მოფრთხილება სჭირდება. ურთიერთპატივისცემა, უწინარესად, თითოეული მესაკუთრის მიერ ქონებით სარგებლობისას ეხება საკუთარ ვალდებულებას, პატივი სცეს მეზობლის უფლებას, რაც შესაძლოა, საკუთარი ქონებით სარგებლობის გარკვეული შეზღუდვითაც გამოიხატოს. ხსენებული მუხლი არ არის დეკლარაციული ხასიათის და გულისხმობს მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა ვალდებულებას, პატივი სცენ სხვისი საკუთრებისა თუ სხვა სამოქალაქო უფლებას და თავიანთი უფლებები გამოიყენონ ისე, რომ ამით ზიანი არ მიაყენონ სხვის უფლებას. ურთიერთპატივისცემა ნიშნავს, არ განახორციელონ ისეთი ქმედებები, რომლებიც ხელს შეუშლიან მეზობელს, ასევე, ზოგიერთ შემთხვევაში, იმოქმედონ იმისათვის, რომ ხელი არ შეეშალოს მეზობელს საკუთრების უფლების სრულფასოვნად განხორციელებაში. სწორედ ურთიერთპატივისცემის პრინციპიდან გამომდინარეობს მეზობლის მიერ ზემოქმედებათა თმენის ვალდებულება, რომელიც, როგორც სამეზობლო ურთიერთობისათვის დამახასიათებელი თვისება, ემყარება მეზობლების ურთიერთპატივისცემას. ნორმის გაგებით, მეზობლები ქმნიან განსაზღვრულ სივრცობრივად ურთიერთდაკავშირებულ ერთობას, რაც მათ „აიძულებს“, პატივი სცენ ერთმანეთს, ასევე, სამეზობლო სივრცე საზოგადოების ინტერესების გათვალისწინებით გონივრულად მოაწყონ.

15. სსკ-ის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ, მართალია, საექსპერტო დასკვნით დადგენილია სამშენებლო ნორმების დარღვევის ფაქტი, თუმცა საექსპერტო დასკვნაში არ არის განმარტებული, არის თუ არა დაზიანება გამოწვეული მოპასუხის ქმედებით. ნეგატორული სარჩელი დაკმაყოფილებას ექვემდებარება მაშინ, როდესაც არსებობს ნივთის მესაკუთრე, რომლის საკუთრების ხელყოფა ხდება სხვა პირის უკანონო ქმედებით. საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა არის საკუთრების შინაარსის საწინააღმდეგო ჩარევა მესაკუთრის ფაქტობრივ ან სამართლებრივ უფლებამოსილებებში. შინაარსობრივი თვალსაზრისით, საკუთრების ხელშეშლა გამოწვეული უნდა იყოს ადამიანის ქცევის შედეგად და ტრადიციულად, ხელშემშლელი არის პირი, რომელიც პირდაპირი ან არაპირდაპირი მოქმედებით, ან უკანონო უმოქმედობით გამოიწვევს საკუთრების ხელშეშლას ან ხელყოფას.

16. განსახილველ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარად დგინდება, რომ მოპასუხის მფლობელობაში არსებული სველი წერტილები მოწყობილია არამართლზომიერად, კერძოდ, სამშენებლო რეგულაციებით დაუშვებელია სველი წერტილის ამ ფორმითა და სახით მოწყობა, რაც, თავის მხრივ, თავდაპირველი მოსარჩელის უფლების ხელმყოფ ქმედებას წარმოადგენს. მოწინააღმდეგე მხარე ახდენს ამ სველი წერტილის უწყვეტად ექსპლუატაციას და შესაბამისად, მისი ქმედება ვერ იქნება მართლზომიერი, მით უმეტეს, როდესაც სველი წერტილები მოწყობილია მზიდ კედელში მისი სისქის შევიწროვების ხარჯზე და არსებობს საფრთხე იმისა, რომ გარკვეული დროის შემდეგ უფრო ნათლად გამოიკვეთოს პირდაპირი მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი მზიდ კედელში მოწყობილ სველ წერტილსა და კედელზე არსებულ ბზარებს შორის, ხოლო დაგვიანებით განხორციელებულმა ჩარევამ შესაძლოა ვეღარ უზრუნველყოს უძრავი ქონების დაცვა დაზიანებისაგან.

17. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კანონმდებლობა მოწესრიგებულია ზოგადი მოთხოვნების საფუძველზე, მათ შორისაა კეთილსინდისიერების პრინციპი, რაც გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას გულისხმიერებითა და პასუხისმგებლობით, ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში აღნიშნული პრინციპი გამოვლენილია მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილით, რომლითაც დადგენილია, რომ სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობანი. უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება საკუთრებით ისეთი სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა, და მისი მოქმედების აუცილებლობა გაუმართლებელია. სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული მუხლის დანაწესი მესაკუთრეს უფლებას აძლევს, განკარგოს თავისი ნივთი შეხედულებისამებრ, არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, თუმცა, ამავე მუხლით დგინდება, რომ საკუთრების უფლება აბსოლუტურ უფლებას არ წარმოადგენს და მისი შეზღუდვა კანონით დადგენილ შემთხვევაში შესაძლებელია.

18. „ნეგატორული სარჩელი „მიმართულია უფლების ისეთი დარღვევის წინააღმდეგ, რაც არ არის დაკავშირებული ნივთის მფლობელობის დაკარგვასთან, მაგრამ ხელშემშლელია ნივთის სარგებლობისა და განკარგვისათვის, ე.ი. პირი მოკლებულია ამ უფლებამოსილებათა განხორციელების შესაძლებლობას, რადგან სხვა პირი თავისი მოქმედებით ხელს უშლის მათ რეალიზებას... ამ სარჩელის საფუძველია გარემოებები, რომლებიც აფუძნებენ მოსარჩელის მიერ ნივთით სარგებლობისა და განკარგვის უფლებამოსილებას. ასევე ამტკიცებენ, რომ მესამე პირთა მოქმედება აბრკოლებს მათ განხორციელებას. მოსარჩელეს არ ევალება, ამტკიცოს მოპასუხის მოქმედების ან უმოქმედობის არამართლზომიერება, ის ივარაუდება, სანამ მოპასუხე არ დაამტკიცებს მის მართლზომიერებას ... ნეგატორული სარჩელი მიზნად ისახავს მესაკუთრის თავისუფლების აღიარებას ხელმყოფისაგან, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენას, ზიანის ანაზღაურებასა და დაცვის გარანტიების შექმნას შემდგომში შესაძლო ხელყოფისაგან. ნეგატორული სარჩელით სარგებლობს როგორც მესაკუთრე, ისე ნებისმიერი მართლზომიერი მფლობელი“ (იხ. სუსგ საქმე №ას-1723-2019).

19. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნა უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის მიზნით სველი წერტილების მოშლის მოთხოვნით საფუძვლიანია. თავდაპირველმა მოსარჩელემ/აპელანტმა შეძლო მისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება, რომ არის ქონების მესაკუთრე და მოპასუხის მხრიდან განხორციელებული ზემოქმედება არსებითი ხასიათისაა და დაუშვებლად ხელყოფს მოსარჩელის ინტერესებს. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სარჩელი ამ ნაწილში დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს

20. რაც შეეხება მოსარჩელის მეორე სასარჩელო მოთხოვნას, კარის დემონტაჟის თაობაზე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება, რომ სადავო კარი განთავსებულია საერთო სარგებლობის ფართში.

21. სააპელაციო პალატის მითითებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ – სსსკ) 105-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების სრულყოფილად გამოკვლევის შედეგად უნდა დაასაბუთოს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტების არსებობა-არარსებობის საკითხი. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს როგორც ინდივიდუალურად, ასევე ერთობლიობაში, ურთიერთშეჯერებით და მხოლოდ ამის შემდეგ იღებს დასკვნას საქმისათვის მნიშნელოვანი გარემოებების არსებობის შესახებ. სსსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. სსსკ-ის მე-3 მუხლით, დისპოზიციურობის პრინციპის მიხედვით, დადგენილია შეჯიბრებითობის პრინციპით ფაქტების დადგენა. მტკიცების ტვირთი მხარეებს შორის თანაბრადაა გადანაწილებული, მხარეები თავად განსაზღვრავენ, თუ რომელი მტკიცებულებები გამოიყენონ ამა თუ იმ ფაქტობრივი გარემოებების დასადასტურებლად. მოდავე მხარეებმა უნდა წარმოადგინონ მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდება სარჩელში და შესაგებელში მითითებული გარემოებების უტყუარად არსებობა. დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპები გულისხმობს მხარეების ვალდებულებას, წარმოადგინონ სარჩელში და შესაგებელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების უფრო მყარი და დამაჯერებელი მტკიცებულებები, რითაც სასამართლოს შეუქმნიან საკუთარი პოზიციის სარწმუნო სამართლებრივ საფუძველსა და შინაგან რწმენას (შდრ: სუსგ ას-1051-991-2015, 29.12.2015).

22. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმეში მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე, კერძოდ, აზომვით ნახაზზე, რომელზეც საერთო სარგებლობის ფართი (მოსარჩელის განმარტებით) დაშტრიხული სახით არის დატანილი (იხ. ს.ფ. 114), აპელანტმა კი განმარტა, რომ ამ ნახაზზე არსებულ 29.45 კვ.მ-სა და 1.9 კვ.მ-ს შორის არის მოწყობილი კარი, ხოლო ის გარემოება, რომ დაშტრიხული ფართი საერთო სარგებლობაში იყო, აპელანტმა დაადასტურა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში 2019 წლის 9 აგვისტოს წარდგენილი №368658/17 განცხადებისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აგვისტოს წერილის საფუძველზე (აღნიშნული წერილში მითითებულია: ,,საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში 2019 წლის 1 აგვისტოს წარმოდგენილი თქვენი (მოსარჩელის) №355078/17 განცხადების პასუხად გაცნობებთ, რომ უძრავ ნივთზე ქალაქ თბილისში, ქუჩა ……. №15, ქუჩა …… №5-ში (მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი №......, ნაკვეთის საკუთრების ტიპი: თანასაკუთრება, ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 1009.00 კვ.მ. ნაკვეთის წინა ნომერი: 69. შენობა-ნაგებობები: №1, №2, №3, სარდაფებისა და ბინის ნომრების გარეშე რეგისტრირებული ფართის რეგისტრირებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, თქვენს მიერ წარმოდგენილ განცხადებაზე თანდართულ სართულებრივ გეგმაზე მონიშნულ ფართზე, როგორც ინდივიდუალურ საკუთრების საგანზე ან ცალკე უფლების ობიექტზე საკუთრების უფლება არ არის რეგისტრირებული. შესაბამისად, აღნიშნულ უძრავ ნივთზე მოპასუხის საკუთრების უფლება რეგისტრირებული არ არის“). გამომდინარე იქიდან, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აგვისტოს წერილი მომზადებულია აპელანტის 2019 წლის 1 აგვისტოს №355078/17 განცხადების საფუძველზე და ამ განცხადებაზე პასუხს წარმოადგენს, ხოლო ეს უკანასკნელი საქმეში არ მოიპოვება, ხსენებული დოკუმენტები (2019 წლის 9 აგვისტოს №368658/17 განცხადება და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აგვისტოს წერილი) სადავო გარემოების დამადასტურებელ სათანადო მტკიცებულებად ვერ იქნება მიჩნეული. ხსენებული მასალებით შეუძლებელია დადგინდეს, თუ რომელი ფართის თაობაზე იქნა მოსარჩელის მიერ ინფორმაცია გამოთხოვილი და ეხება თუ არა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს პასუხი ზემოაღნიშნულ აზომვით ნახაზზე დაშტრიხულ ფართს.

23. სსსკ-ის 102-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება, რის საფუძველზეც აპელანტის მითითება, რომ ხელი ეშლება საერთო სარგებლობის ფართით სარგებლობაში, მტკიცებას მოკლებულია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

კასატორების მოთხოვნა და საფუძვლები:

24. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

25. პირველმა კასატორმა მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, 48 კვ.მ საერთო ფართზე მოსარჩელის საკუთრება უტყუარადაა დადგენილი. მოპასუხე ზემოხსენებულ მისამართზე მდებარე, პირველი კასატორის მომიჯნავედ არსებული საცხოვრებელი ბინის მესაკუთრეა, რომელზეც საკუთრების უფლება დაირეგისტრირა 2019 წელს. ამ თარიღამდე ბინა ირიცხებოდა ნაზი გ–ძის საკუთრებაში, რომლის ოჯახის წევრიც – რძალიც მოპასუხეა. მჭიდრო ოჯახური კავშირის არსებობის ფაქტი შედავებული არ ყოფილა თავად მოპასუხე მხარის მხრიდან, შესაბამისად, იგი უდავოდ დადგენილ გარემოებას წარმოადგენს.

26. ჯერ კიდევ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს – 2019 წლის 4 სექტემბერს პირველი კასატორის მიერ დამატებით იქნა წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი მისი განცხადების და დანართის, ასევე იქედან მიღებული პასუხის ასლები, საიდანაც ირკვევა, რომ მოსარჩელემ მარეგისტრირებელ ორგანოს წარუდგინა აზომვითი ნახაზი, სადაც ნაჩვენები და დაშტრიხული იყო ის საერთო სარგებლობის ფართი (მდებარე კასატორის საცხოვრებელი ბინის მომიჯნავედ), რომლის ნაწილიც დღეს იმყოფება მოპასუხის მფლობელობაში იმ გზით, რომ მან საერთო შესასვლელში დაკიდა კარი და ბუნებრივია, პირველ კასატორს, როგორც ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრსა და ამ საერთო ფართის ერთ-ერთ თანამესაკუთრეს, ამ საერთო ფართთან წვდომა არ შეუძლია.

27. პირველმა კასატორმა მარეგისტრირებელ ორგანოს დაუსვა კითხვა, რომ ამ უკანასკნელს მოეხდინა დაშტრიხული ფართის სამართლებრივი მდგომარეობის იდენტიფიცირება და იმის გარკვევა, ხომ არ იყო ეს დაშტრიხული ფართი ვინმეს ინდივიდუალურ საკუთრებაში, თუნდაც მოპასუხის საკუთრებაში რეგისტრირებული. მარეგისტრირებელმა ორგანომ მოახდინა ფართის სამართლებრივი მდგომარეობის გარკვევა და განმარტა, რომ დაშტრიხული ფართი, როგორც ინდივიდუალური საკუთრების საგანი ან ცალკე უფლების ობიექტი, არ არის აღრიცხული არავის, მათ შორის, არც მოპასუხის საკუთრებაში. მაშასადამე ის ფართი, რომელიც თვითნებურად კარის დაკიდებით ფაქტობრივად გადაკეტა მოპასუხე მხარემ, მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არ არის აღრიცხული. მარეგისტრირებელი ორგანოს ამ განმარტების მხედველობაში მიღების შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეტანა დასკვნა, რომ კარი, რომლის განთავსების ადგილიც ჩანს აზომვით ნახაზზე, არ არის საერთო სარგებლობის ფართში განთავსებული. საყურადღებოა, რომ მოპასუხე მხარე სადავოდ ხდიდა არა თავად კარის არსებობის ან მისი მდებარეობის ფაქტს, არამედ მისი მხრიდან საერთო ფართის მითვისების ფაქტს. მოპასუხე მხარეს რაიმე წერილობითი მტკიცებულება სადავო ფართის ინდივიდუალურ საკუთრებაში ყოფნის დადასტურების მიზნით, სასამართლოსათვის არ წარუდგენია. ვინაიდან საქმეში არსებული მტკიცებულება იძლევა სრულიად საპირისპირო დასკვნის გაკეთების საფუძველს, მოთხოვნის ეს ნაწილიც დასაბუთებულია, ვინაიდან მოპასუხეს არ გააჩნია სამართლებრივი საფუძველი იმისათვის, რომ საერთო ფართის ნაწილი გადაეკეტა თვითნებურად დამონტაჟებული კარით, შესაბამისად, პირველმა კასატორმა მიიჩნია, რომ მისი მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილებულიყო, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ამ ნაწილში იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული და ნათელი არ იყო.

28. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემაც (მეორე კასატორმა) და მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

29. მეორე კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატამ სსსკ-ის 102-ე მუხლის მესამე ნაწილის მოთხოვნთა დარღვევით იტვირთა ექსპერტის ფუნქცია იმ დროს, როდესაც ექსპერტმა თავი აარიდა კედლის დათხელებასა და ბზარების წარმოშობას შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის დადგენას (მოსარჩელემ ექსპერტს მიმართ კონსტატაციით, რომ კედლის დათხელებამ გამოიწვია ბზარების წარმოშობა და სთხოვა ამ გარემოების დადასტურება), სააპელაციო პალატამ, ამ საკითხზე, რომელიც ცალსახად სცილდებოდა მის პროფესიულ კომპეტენციას (სსსკ-ის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილი), დაასკვნა, რომ კედლის დათხელებამ გამოიწვია ბზარების წარმოშობა.

30. მეორე კასატორის მოსაზრებით, მხოლოდ ის ფაქტი, რომ მოხდა კედლის დათხელება, არ ადასტურებს რაიმე კავშირს კედლის სიმყარის დაქვეითებასთან. ზემოაღნიშნული სამშენებლო ნორმები და წესები, რომლებიც არა მხოლოდ შენობა-ნაგებობის მდგრადობის და უსაფრთხოების, არამედ სხვა მრავალ ასპექტსაც ითვალისწინებენ, რუსეთის კლიმატური პირობების გთვალისწინებით შენობის გარე მზიდი კედლების მინიმალურ სისქედ 60სმ-ს ითვალისწინებენ, რაც, უპირველეს ყოვლისა, დაკავშირებულია კედლის თბოიზილაციური პარამეტრების დაცვასთან, ვინაიდან მსუბუქი კონსტრუქციებისთვის შენობის მდგრადობის მისაღწევად გაცილებით ნაკლები სისქის კედელი იქნებოდა საკმარისი. ფაქტია, რომ საქართველოს პირობებში კედლის 60 სანტიმეტრიანი სისქის დაცვა არ ხდება.

31. დასკვნისთვის, ხელს შეუწყობდა თუ არა კედლის დათხელება მასში ბზარების გაჩენას, აუცილებელი იყო მრავალმხრივი და მრავალწახნაგოვანი სპეციალური ცოდნის გამოყენება და შესაბამისი გამოკვლევების ჩატარება და სპეციალური ცოდნა, რაც სააპელაციო პალატის მოსამართლეს დიდი ალბათობით არ გააჩნია. ასევე უნდა გამოკვლეულიყო, თუ რა მასალისგანაა (ბეტონისგან, აგურისგან, სამშენებლო ბლოკისგან) მოწყობილი კედელი, როგორი იყო მისი ბუნებრივი დეგრადაცია და ნარჩენი მდგრადობა, სცილდება თუ არა კედლის დარჩელილი სისქე იმ ნორმებს, რომლებიც საკმარისია მისი მდგრადობის მინიმუმის უზრუნველყოფისთვის (არაპროფესიონალური ცოდნიდან და მხარის ხელთ არსებული ინფორმაციიდან გამომდინარე, კედლის სისქე 60 სმ-ზე გაცილებით ნაკლები შეიძლება იყოს და მზიდი კედლების სისქე ხშირად 37 სმ-ს არ აღემატება).

32. მეორე კასატორის განმარტებით, საყოველთოდ ცნობილია ფაქტი, რომ 2004 წლის მიწისძვრასთან დაკავშირებით თბილისში ბევრი შენობა არა თუ მხოლოდ დაზიანდა, არამედ დაინგრა კიდეც. იტალიური ეზოს ტიპის შენობებათა უმრავლესობამ, როგორც მოსალოდნელი იყო, ვერ გაუძლეს მიწიძვრის გამოცდას. უზენაესი სასამართლოს შენობა, სადაც ეს დავა უნდა იქნეს განხილული, რომელიც იმავე რაიონში მდებარეობს, სადაც მოდავე მხარეების საცხოვრისი მდებარეობს, ამ უკანასკნელისგან განსხვავებით, მყარი კაპიტალური ნაგებობაა, მაგრამ მას ყოველგვარი გარე ზემოქმედების გარეშე (2004 წლის მიწისძვრის გარეშე) გაუჩდა სერიოზული ბზარები, რამაც დახლოებით 2000 წელს გამოიწვია შენობის სპეციალური წებოვანი მასალით გამაგრების საჭიროება.

33. სასამართლოს შენობისგან განსხვავებით, მხარეთა ბინები ე.წ „იტალიურო ეზოს“ ტიპის საერთო საცხოვრებელში მდებარეობს და როგორც ცნობილია, ეს ნაგებობები, უმეტესწილად, ძალზე სუსტ და უკვე საკმაოდ ამორტიზირებულ კონსტრუქციას წარმოადგენენ (სსსკ-ის 106-ე მუხლი – საყოველთაოდ ცნობილი ფაქტი).

34. სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში დაფიქსირებულ არგუმენტებს და მიუთითა, რომ გააბათილებდა, მისი შეხედულებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მცდარ დასკნებს. მაგრამ ზემოაღნიშნული არგუმენტების გაბათილება მხოლოდ იმ საშუალებით მოხდა, რომ სპეციალური ცოდნის არმქონე მოსამართლემ, სამშენებლო მასალის სპეციალური საშუალებებით გამოკვლევის გარეშე, პასუხი გასცა მშენებლობის ნორმებთან დაკავშირებულ იმ საკითხებზე, რომელზეც პასუხის გაცემას თავი აარიდა ასეთი სპეციალური ცოდნის მქონე ექსპერტმა.

35. მტკიცების ტვირთის განაწილებასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატის მსჯელობა მეორე კასატორმა არასწორად მიიჩნია, ვინაიდან სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოსარჩელე ვალდებული იყო, ეზრუნა სარჩელის საფუძვლად მითითებული გარემოებების დამტკიცებაზე და ამ გარემოებების გამოსაკვლევად (ექსპერტიზის ჩასატარებლად) მას მოპასუხის მხრიდან არანაირი დაბრკოლება არ შეხვედრია. მოსარჩელეს აგრეთვე არ უზრუნვია იმაზე, რომ დაესაბუთებინა და დაემტკიცებინა, რომ მოპასუხის მხრიდან ხელყოფას ჰქონდა დაუშვებელი, არსებითი ხასიათი.

36. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს №ას-549-853-05 საქმეზე მიღებული განჩინების თანახმად, მეზობელ ნაკვეთზე სსკ-ის 174-ე მუხლით გათვლისწინებული ზემოქმედება მხოლოდ მაშინ ექვემდებარებოდა აღკვეთას, თუ ის ხელს უშლიდა მესაკუთრეს თავისი ნაკვეთით სარგებლობაში, ეს ზემოქმედება იყო მნიშვნელოვნი, წარმოადგენდა დაუშვებელ ხელყოფს და აშკარად ლახავდა მოსარჩელის უფლებებს.

37. მეორე კასატორმა მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული განჩინება გულისხმობს შემთხვევას, როდესაც ხელყოფა სახეზეა, პროცესუალური საშულებებით დადასტურებულია, არაა სადავო და განსაზღვრას ექვემდებრება მხოლოდ ხელყოფის ხარისხი. განსახილველ საქმეზე კი, მოპასუხის მხრიდან, მისი ნებელობითი მოქმედებით ხელყოფის განხორციელება დადგენილი არ არის (შესაძლოა ბზარები შენობის ხანდაზმულობის, ნორმატიული ამორტიზაციის ან მიწიძვრის, ანდა ამა და სხვა ფაქტორების ერთობლიობით იყოს გამოწვეული) და ამით არც კი წარმოიშობა ვალდებულება იმისა, მოპასუხეს ემტკიცებინა, იყო თუ არა ხელყოფა დაუშვებელი და, მით უფრო, – აშკარა.

38. მეორე კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, როდესაც მიიჩნია, რომ მტკიცების ტვირთი ორკომპონენტიანია, დავის ინიციატორი მესაკუთრეა და რომ მის საკუთრებას ხელყოფენ და ეს ხელყოფა დაუშვებელი და აშკარაა.

39. მეორე კასატორმა მიუთითა, რომ დავის საგანს საერთოდ არ წარმოადგენს ის გარემოება, თუ როგორია მოპასუხე მხარის სუბიექტური დამოკიდებულება იმ ფაქტისადმი, რომ მან მოახდინა კედლის დათხელება, არც ის, იგი მართლზომიერად მოქმედებდა, თუ არა. სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საფუძვლის არსებობა-არარსებობის გარკვევისთვის, სპეცილური პროცედურების განხორციელებით საკმარისი იყო გარკვეულიყო, კონკრეტულ მოქმედებას (კედლის დათხელებას) მოჰყვა თუ არა მოსარჩელისთვის არახელსაყრელი შედეგის დადგომა და ასეთის არსებობის შემთხვევაში, ეს შედეგი პასუხობს თუ არა ხელყოფის დაუშვებლობის და სიაშკარავის კრიტერიუმებს, ვინაიდან ცხადია, რომ არ არსებობს სამართლებრივი მოთხოვნისა და მისი დაკმაყოფილების საფუძველი, თუ სახეზე არ არის მოქმედება, ან უმოქმედება, რომელიც პირდაპირ და უშუალო კავშირშია იმ შედეგთან, რომლის აღმოფხვრასაც მოითხოვს დაინტერესებული სუბიექტი.

40. რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას სველი წერტილის მოშლის ნაწილში, მეორე კასატორმა მიიჩნია, რომ აღნიშნული საკითხის სამშენებლო ნორმებითა და წესებით მოწესრიგება ემსახურება არა სამეზობლო ურთიერთობების დალაგებს, არამედ სხვა მიზნებს, მოსარჩელე არ უთითებს სველი წერტილის მოწყობით მისი საკუთრების უფლების ხელყოფასთან კავშირზე, ასეთი დარღვევა შეიძლება მრავალი იყოს სამშენებლო ობიექტის მშენებლობის დროს და ფაქტი არაა, რომ ყველა ასეთი დარღვევა შეიძლება დაკავშირებული იყოს სხვა პირის საკუთრების ხელყოფასთან.

41. მეორე კასატორმა მიუთითა, რომ სააპელაციო პალატა დაეყრდნო ექსპერტიზის დასკვნას, სადაც მითითებულია ე.წ სნიპ „საამშენებლო ნორმები და წესების“ 2.08.01.-89-ის 2.6. მუხლზე, რომლის თანახმადაც „დაუშვებელია სველი წერტილისა და მისი მოწყობილობების, ასევე მილგაყვანილობის დამაგრება უშუალოდ ბინათშორის კედლებზე და ტიხრებზე“. ეს ე.წ სნიპები მოქმედებდა 1992 წლამდე, ვიდრე საბჭოთა კავშირი დაინგრეოდა, მაგრამ მათი გამოყენება საქართველოს მთავრობამ გადაწყვიტა დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგაც, ვინაიდან არ იყო მიღებული ქართული სამშენებლო ნორმები, რაზეც ეკონომიკისა და მდგრადი განვითერების მინისტრმა 2011 წლის 18 თებერვალს გამოსცა №1-1/251 ბრძანება „საქართველოს ტერიტორიაზე ტექნიკური ზედამხედველობისა და სამშენებლო სფეროში 1992 წლამდე მოქმედი ნორმების, წესების და ტექნიკური რეგულირების სხვა დოკუმენტების გამოყენების შესახებ“. შემდგომში ამ ბრძანებას მოჰყვა მასში ცვლილებების მიღება და ასევე საქართველოს მთავრობის დადგენილებაც 2015 წელს, მაგრამ არცერთ ამ დოკუმენტებში არ არის მითითება 2.08.01-89 ნორმის საქართველოს ტერიტორიაზე გამოყენების შესახებ. შეიძლება ეს რუსული ნორმა ამ ნომრით ფიზიკურად არსებობდეს, მაგრამ მისი საქართველოს ტერიტორიაზე გამოყენების შესახებ დოკუმენტი არ არსებობს. ამასთან, 2012 წლის 8 მაისის საქართველოს კანონმა „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი“ გააუქმა 2014 წლის 1 იანვრის შემდეგ ყველა ტექნიკური რეგლამენტი (ნორმები, წესები, ინსტრუქციები, მოთხოვნები), თუ ისინი სათანადო წესით არ იქნებოდა მიღებული. სააპელაციო პალატას, მიუხედავად ამ ნორმის არსებობისა, არ უნდა გამოეყენებინა ისეთი ნორმა, რომელიც ეკონომიკის მინისტრის ბრძანების ზემოაღნიშნულ ჩამონათვალში არ იკითხება და ახალმა კანონმა გააუქმა.

42. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 14 დეკემბრის განჩინებით პირველი – საკასაციო საჩივარი, ხოლო 21 დეკემბრის განჩინებით მეორე საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

43. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ ისინი დაუშვებლად უნდა იქნენ მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

44. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

45. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

46. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორებს მოცემულ საკასაციო საჩივრებში დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიების წარდგენის გზით სადავოდ არ გაუხდია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტები, ამდენად, სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე დადგენილად უნდა ჩაითვალოს შემდეგი გარემოებანი:

47. საჯარო რეესტრის ამონაწერების თანახმად, 1992 წლიდან 48.39 კვ.მ საკუთრების უფლებით ირიცხება მოსარჩელის სახელზე, ხოლო 2019 წლიდან 88.00 კვ.მ-ს მესაკუთრეს წარმოადგენს მოპასუხე.

48. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ მიერ 05/11/2018 წელს შედგენილი №007670918 ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, მოსარჩელემ მიმართა ექსპერტიზის ბიუროს და მოითხოვა ფაქტის დადასტურება, რომ ქ. თბილისში, ......, მისი საცხოვრებელი ოთახის უკანა მზიდი კედელი (დაახლოებით 1 მეტრი სისქის) მეზობელმა დაათხელა, გამოთავისუფლებულ ფართში მოაეწყო სველი წერტილი და კიბის უჯრედი, რამაც გამოიწვია კედლის დაზიანება. განმცხადებელმა ასევე მოითხოვა იმის დადგენა, დაირღვა თუ არა ტექნიკური ნორმები.

49. დასკვნის შესაბამისად, არსებული ბინა და საცხოვრებელი ოთახის მომიჯნავედ არსებული მეზობლის ბინა განმცხადებლისა და მეზობლის თანდასწრებით ექსპერტის მიერ ადგილზე იქნა შესწავლილი. ობიექტის ვიზუალური შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ განმცხადებლის ბინის საცხოვრებელი ოთახის 90 სმ სისქის კედლის მეორე მხარეს არსებულ ე.წ. „ნიშაში“ 70 სმ სიგანის შეჭრილში მოწყობილია სველი წერტილისათვის განკუთვნილი ხელსაბანი და უნიტაზი ჩამრეცხი ავზით, ასევე კედელში მოწყობილია წყალკანალიზაციის მილები. მოსარჩელის ბინის მისაღები ოთახის ის კედელი, რომელზეც კედლის მეორე მხრიდან მოწყობილია სველი წერტილის მოწყობილობები, კედელი დაბზარულია და განიცდის ამორტიზაციას, მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნულ კედელზე ბზარები გამოიწვია მეზობლის მიერ სველი წერტილის მოწყობამ, თუმცა ექსპერტიზისათვის უცნობია არსებული ბზარების წარმოშობის პერიოდი და ხანდაზმულობა.

50. დასკვნის შესაბამისად, 2.08.01-89 - „სამშენებლო ნორმები და წესების“ 2.6 პუნქტის თანახმად, „დაუშვებელია სველი წერტილისა და მისი მოწყობილობების, ასევე მილგაყვანილობის დამაგრება უშუალოდ ბინათშორის კედლებზე და ტიხრებზე, ასევე საცხოვრებელი ოთახის შემომსაზღვრელ კედლებზე“. შესაბამისად, „ქ. თბილისში, ...... ქ. №29/5-ში განმცხადებლის ბინის საცხოვრებელი ოთახის მზიდი კედლის მეორე მხარეს სველი წერტილის ამ სახით არსებობა და მილგაყვანილობის კედელში განთავსება ეწინააღმდეგება ზემოთხსენებულ 2.0.8.01.-89 - „სამშენებლო ნორმები და წესები“-ს 2.6 პუნქტის მოთხოვნებს (იხ.СНиП 2.08.01-89*).

51. ქ. თბილისის მთაწმინდის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის საბინაო-საექსპლოატაციო ტრესტის 1991 წლის 22 თებერვლის №კ-21 წერილით, რომლის ადრესატია - №67 საბინაო საექსპლუატაციო უბნის უფროსი, თბილისში, ……ქ. №29/5-ში მცხ. მოქ. ნ.გ–ძემ ბინაში თვითნებურად მოაწყო სველი წერტილები მოსარჩელის ბინის კედელთან. აღნიშნულზე მოსარჩელე აცხადებდა პრეტენზიას. №67 საბინაო საექსპლუატაციო უბნის უფროსს დაევალა შესაბამისი ზომების მიღება.

52. მოცემულ საქმეზე დადგენილია, რომ მოსარჩელის და მოპასუხის უძრავი ქონება მომიჯნავე, მეზობელ ნაკვეთებზე მდებარეობს, შესაბამისად, მართებულია სასამართლოს მიერ სამეზობლო სამართლის მომწესრიგებელ ნორმათა გამოყენება. სამეზობლო ურთიერთთმენის ვალდებულებას ადგენს სსკ-ის 174-ე მუხლი, რომლის თანახმად, მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობისა, ვალდებული არიან, პატივი სცენ ერთმანეთს. აღნიშნული ნორმა არ არის დეკლარაციული ხასიათის და გულისხმობს მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა ვალდებულებას, პატივი სცენ სხვისი საკუთრებისა თუ სხვა სამოქალაქო უფლებას და თავიანთი უფლებები გამოიყენონ ისე, რომ ამით ზიანი არ მიაყენონ სხვის უფლებას. კანონი უშვებს მეზობელი უძრავი ქონებიდან მომდინარე ზემოქმედების არსებობას კანონით დასაშვებ ფარგლებში (სსკ-ის 175-ე მუხლი) და ამ ზემოქმედებათა თმენა სამეზობლო ურთიერთობისათვის დამახასიათებელი თვისებაა, რომელიც ეთანხმება მეზობლების ურთიერთპატივისცემის მოვალეობას (სუსგ №ას-1046-1007-2016, 03.02.2017წ.).

53. სსკ-ის 176-ე მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობების არსებობის შესამოწმებლად, შესაძლებელია ამავე კოდექსის 175-ე მუხლის მოწესრიგების გამოყენება, რომელიც სამეზობლო ზემოქმედებათა თმენის ვალდებულებას ეხება და ადგენს ერთმანეთისაგან განსხვავებული იურიდიული შედეგის გამომწვევ წინაპირობებს. სსკ-ის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილია მეზობელი მიწის ნაკვეთიდან მომდინარე იმგვარი ემისიები (გაზი, ორთქლი, სუნი, ჭვარტლი, კვამლი, ხმაური, სითბო, რყევები და სხვა მსგავსი ზემოქმედებანი), რომელთა ჩამონათვალი არ არის ამომწურავი, რომლებიც არ უშლიან ხელს მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს თავისი ნაკვეთით სარგებლობაში, შესაბამისად, ასეთ ზემოქმედებათა აკრძალვა მესაკუთრეს არ შეუძლია. თავის მხრივ, მითითებული ემისიების თმენის ვალდებულება იმთავითვე გათვალისწინებულია და მათი შემოწმება შესაძლებელია სსკ-ის 174-ე მუხლით დადგენილი ობიექტური და სუბიექტური ელემენტების კლასიფიკაციის მიხედვით: „მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობებისა, ვალდებულნი არიან პატივი სცენ ერთმანეთს. მეზობლად მიიჩნევა ყველა ნაკვეთი ან სხვა უძრავი ქონება, საიდანაც შესაძლებელია გამომდინარეობდეს ორმხრივი ზემოქმედება“. სამეზობლო ურთიერთპატივისცემის ელემენტები შემდეგნაირად არის ჩამოყალიბებული: „ა) დაიცვან კანონით დადგენილი წესი და აკრძალვები; ბ) პატივი სცენ ერთმანეთს. ჩამოთვლილთაგან, პირველი ობიექტურ ფაქტორს წარმოადგენს და მის დარღვევად ყოველთვის შეიძლება მივიჩნიოთ მატერიალური კანონმდებლობით დადგენილი კონკრეტული აკრძალვები; რაც შეეხება მეორე ელემენტს, ის შეფასების საგანს წარმოადგენს და, საქმის გარემოებების გათვალისწინებით, იგი ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში შეიძლება მსჯელობის საგნად იქცეს“ (იხ. სუსგ. ას-122-116-2014, 25.05.2015წ.).

54. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „ექსპერტიზის დასკვნა, ესაა მტკიცებულების ერთ-ერთი სახე, რომელიც შესაძლებელია გამოყენებული იქნეს საქმის გარემოებათა დასადგენად. იმის მიხედვით, თუ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე რა გარემოებაა დასადგენი. თავად ექსპერტი კი, პროცესის მონაწილე დამხმარე სუბიექტია, რომელიც ფლობს სპეციალურ ცოდნას მეცნიერების, ტექნიკის, მედიცინის, ხელოვნების ან ხელობის დარგში. მის მიერ შედგენილ დასკვნაში გადმოცემულია გამოკვლევის შინაარსი, შედეგები და პასუხი მის წინაშე დასმულ კითხვებზე. სსსკ-ის 162-ე მუხლის ნორმატიული გაგებით, მტკიცების ამ საშუალებით შესაძლებელია საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტის დადგენა, ხოლო ამგვარი მტკიცებულების გარეშე, ზოგიერთ შემთხვევაში, საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანა შეუძლებელია. ექსპერტიზის საჭიროება საქმეზე დასადგენი გარემოებების თავისებურებიდან გამომდინარეობს. ექსპერტიზის დასკვნა, როგორც სპეციალური ცოდნით აღჭურვილი პირის კვლევის წერილობითი შედეგი პასუხს სცემს სამოქალაქო საქმესთან დაკავშირებით მხარეთა ანდა სასამართლოს მიერ დასმულ კითხვებს. (იხ., ილონა გაგუა, „მტკიცებულებები და მტკიცების პროცესი კერძო ხასიათის სამართლებრივ დავებზე“, 2020 წელი, გვ: 97-99,102, 106-107, 112-113. რედაქტორები: ზურაბ ძლიერიშვილი, ნუნუ კვანტალიანი).

55. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მტკიცების საპროცესო ვალდებულების შესრულების პირობებში, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საწინააღმდეგო მტკიცების საპროცესო საშუალების წარმოდგენის ვალდებულებამ, მოპასუხის მხარეზე გადაინაცვლა. შესაბამისად, დავის საერთო სასარჩელო წესით განხილვისას, მოპასუხეს შეეძლო საპირისპირო გარემოების დასადასტურებლად და მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის გასაქარწყლებლად თავადაც წარმოედგინა რელევანტური მტკიცებულება (სხვა საექსპერტო დასკვნა).

56. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დისპოზიციურობის პრინციპი სამოქალაქო საპროცესო სამართალში ნიშნავს მხარეთა თავისუფლებას, განკარგოს თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები. ამ პრინციპზეა აგებული სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა. უფლების დასაცავად სასამართლოსათვის მიმართვა თვით დაინტერესებული პირის ნება-სურვილზეა დამოკიდებული. მისი ნების გარეშე, არავის აქვს უფლება, მიმართოს სასამართლოს. მხარეები თვითონ წარუდგენენ სასამართლოს მტკიცებულებებს. ისინი თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. თუმცა, მხარემ უნდა უზრუნველყოს მტკიცების საპროცესო საშუალებათა დროული განკარგვა. სასამართლო კი, დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, ვერ უზრუნველყოფს მხარისათვის იურიდიული დახმარების გაწევას, რაც თანაბრობას დაარღვევს და სამართალწარმოებას მიკერძოებულს გახდის. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი უზრუნველყოფს სამართლიანი სასამართლო განხილვის პროცედურულ უფლებას. სამართლიანობის მოთხოვნა კი, მიემართება მთლიანად სასამართლო პროცესს; იგი არ არის შემოფარგლული მხარეებს შორის დავის წარმოებით. სამართლიანი სასამართლოს კონცეფცია, თავის თავში მოიცავს სასამართლოს მხრიდან მხარისათვის საკუთარი პოზიციის დაცვის მოსამზადებლად ადეკვატური დროის განსაზღვრას და დაცვის მომზადების შესაძლებლობის მიცემას. საპროცესო მოქმედების განსაზღვრულ დროში შესრულების კონკრეტული მაგალითია ექსპერტის დასკვნის საქმის მომზადების სტადიაზე წარდგენის აუცილებლობაც (სსსკ-ის 162-ე მუხლის მე-2 ნაწილი და 219-ე მუხლის პირველი ნაწილი), რასაც განსახილველ დავაში, მოპასუხემ თავი ვერ გაართვა - არ წარმოადგინა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საპირწონე მტკიცებულება. მით უმეტეს, აღანიშნავია, რომ „ერთი მხარის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის მტკიცებულებითი მნიშვნელობის შეფასება დამოკიდებულია მეორე მხარის კვალიფიციურ შედავებაზე. ცხადია, აქ მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის ზეპირსიტყვიერი, ექსპერტიზის დასკვნის საწინააღმდეგო მოსაზრება არ იგულისხმება. ექსპერტიზის, თუნდაც სავარაუდო დასკვნა, აბათილებს მოპასუხის მარტოოდენ ზეპირ განმარტებას, რადგან სხვა მტკიცებულებებთან ერთად, სპეციალური ცოდნით აღჭურვილი პირის მოსაზრებას სადავო ურთიერთობის ფაქტობრივ სამართლებრივი დასაბუთებისას, უთუოდ ენიჭება გარკვეული უპირატესობა მაშინ, როდესაც მოწინააღმდეგე ვერ აბათილებს ობიექტური მტკიცებულებებით სადავო გარემოებებს. ამდენად, ერთი მხარის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის გაქარწყლების ვალდებულება, მტკიცებულებათა შეფასების ეტაპზე უაღრესად დიდი მნიშვნელობის მქონეა. კერძო დავებზე წარმატების მისაღწევად კი, მხარეებმა ჯეროვნად უნდა განკარგონ თავიანთი საპროცესო უფლებები, რაც დავის ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებისა და მათი რელევანტური მტკიცებულებებით დამტკიცების ტვირთის რეალიზებაში მდგომარეობს. ამ უფლებით თანაბრად სარგებლობს როგორც მოსარჩელე (სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება), ასევე, მოპასუხე (სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების გაქარწყლება)“ (იხ., ილონა გაგუა, „მტკიცებულებები და მტკიცების პროცესი კერძო ხასიათის სამართლებრივ დავებზე“, 2020 წელი, გვ: 117-121. რედაქტორები: ზურაბ ძლიერიშვილი, ნუნუ კვანტალიანი).

57. განსახილველ შემთხვევაში, ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, მოსარჩელემ თავის მტკიცების ტვირთს წარმატებით გაართვა თავი. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, კასატორმა დასაშვები (დასაბუთებული) საკასაციო პრეტენზია ვერ წარმოადგინა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების მიმართ.

58. რაც შეეხება პირველი კასატორის პრეტენზიას სადავო კარის დემონტაჟთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ არც ამ ნაწილში საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი არ არსებობს და დასაბუთებულია სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომ მოსარჩელემ სარწმუნო მტკიცებულების წარდგენის გზით ვერ დაადასტურა საქმეში არსებულ ნახაზზე 29.45 კვ.მ-სა და 1.9 კვ.მ-ს შორის მოწყობილი კარის საერთო სარგებლობის ფართზე ყოფნის ფაქტი.

59. აღნიშნული გარემოების დასადასტურებლად მოსარჩელემ მიუთითა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის 2019 წლის 9 აგვისტოს წარდგენილი №368658/17 განცხადებასა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აგვისტოს წერილზე, რომელთა თანახმად „საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში 2019 წლის 1 აგვისტოს წარმოდგენილი თქვენი (მოსარჩელის) №355078/17 განცხადების პასუხად გაცნობებთ, რომ უძრავ ნივთზე ქალაქ თბილისში, ……. (მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი №01......, ნაკვეთის საკუთრების ტიპი: თანასაკუთრება, ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართი: 1009.00 კვ.მ. ნაკვეთის წინა ნომერი: 69. შენობა-ნაგებობები: №1, №2, №3, სარდაფებისა და ბინის ნომრების გარეშე რეგისტრირებული ფართის რეგისტრირებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, თქვენს მიერ წარმოდგენილ განცხადებაზე თანდართულ სართულებრივ გეგმაზე მონიშნულ ფართზე, როგორც ინდივიდუალურ საკუთრების საგანზე ან ცალკე უფლების ობიექტზე საკუთრების უფლება არ არის რეგისტრირებული. შესაბამისად, აღნიშნულ უძრავ ნივთზე მოპასუხის საკუთრების უფლება რეგისტრირებული არ არის“).

60. სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აგვისტოს წერილი მოსარჩელის 2019 წლის 1 აგვისტოს №355078/17 განცხადების პასუხია, თავად მხარის წერილი კი მოსარჩელეს საქმეზე არ დაურთავს, შესაბამისად, სასამართლომ სარწმუნო მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, ვერ დაადგინა, კონკრეტულად რა ფართს შეეხებოდა მოსარჩელის მიერ გამოთხოვილი ინფორმაცია და ვერ მოახდინა სადავო ფართისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს პასუხში, აზომვით ნახაზზე დაშტრიხული ფართის იდენტურობა.

61. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

62. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

63. ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრების განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

64. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

65. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.

66. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ პირველ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2020 წლის 16 ნოემბერს №24427597 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარიდან ზედმეტად გადახდილი 150 ლარი სრულად, სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი, ხოლო მეორე კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გ.კ–ის მიერ 2020 წლის 16 დეკემბერს №10238253856 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ.კ–ძისა და რ.ჟ–ის საკასაციო საჩივრები დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ ზ.კ–ძეს (პირადი №........ (პირადი №.......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2020 წლის 16 ნოემბერს №24427597 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარიდან ზედმეტად გადახდილი 150 ლარი სრულად, სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი, ჯამში – 255 ლარი, ხოლო რ.ჟ–ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გ.კ–ის მიერ 2020 წლის 16 დეკემბერს №10238253856 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე. გასიტაშვილი