№ ას-1099-2018 8 თებერვალი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სსიპ შემოსავლების სამსახური (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ო.ბ–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სამსახურიდან დათხოვნის შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ო.ბ–ი (შემდგომში - „მოსარჩელე“) სსიპ შემოსავლების სამსახურის (შემდგომში - „მოპასუხე“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“) უფროსის 2013 წლის 24 ივლისის №პ-807 ბრძანების საფუძველზე 2013 წლის 24 ივლისიდან დაინიშნა საბაჟო გამშვები პუნქტის ,,ყაზბეგი“ ოფიცრის თანამდებობაზე. შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2014 წლის 19 ივნისის №პ-833 ბრძანების საფუძველზე, მოსარჩელე გადაყვანილ იქნა საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის ,,მტკვარი“ მებაჟე-ოფიცრის თანამდებობაზე. მისი თანამდებობრივი სარგო განსაზღვრული იყო ყოველთვიურად 840 (რვაასორმოცი) ლარის ოდენობით, საშემოსავლო გადასახადის გარეშე. მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულება დადებული იყო განუსაზღვრელი ვადით.

2. 2015 წლის 10 აგვისტოს შემოსავლების სამსახურის უფროსმა გამოსცა ბრძანება №პ-1144 შემოსავლების სამსახურის შინაგანაწესის დარღვევის გამო საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტი ,,მტკვარის“ მებაჟე-ოფიცრის თანამდებობიდან მოსარჩელის გათავისუფლების შესახებ. სადავო ბრძანების საფუძვლად მითითებულია სამსახურებრივი მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილის 2015 წლის 6 აგვისტოს №112052-21 წერილი. აღნიშნული წერილი, როგორც სამსახურებრივი მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილის მიერ წარმოებული სამსახურებრივი შემოწმების შედეგების ამსახველი დასკვნა (შემდგომში - ,,დასკვნა“), შედგენილი იქნა შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის უფროსის 2015 წლის 20 ივლისის №101237-21-10 და შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის უფროსის მოადგილის 2015 წლის 27 ივლისის №106048-21-10 წერილებში მოყვანილი შემდეგი ფაქტების შესწავლის საფუძველზე: 2015 წლის 11 ივლისს მორიგეობის დროს, ს.გ.პ. ,,მტკვარის“ მებაჟე-ოფიცრებს - მოსარჩელესა და ი.ვ–ს შორის მომხდარი ინციდენტი და 2015 წლის 23 ივლისის 13:24 საათიდან 14:15 სთ-მდე მოსარჩელის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას სამუშაო ადგილის უნებართვოდ მიტოვება.

3. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტამდე მოსარჩელის მიმართ რაიმე სახის დისციპლინური სახდელის გამოყენება არ მომხდარა.

4. სსიპ შემოსავლების სამსახურის შინაგანაწესი არის შრომითი ხელშეკრულების განუყოფელი ნაწილი.

5. 2016 წლის 3 თებერვალს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2015 წლის 10 აგვისტოს №პ-1144 ბრძანების ბათილად ცნობა; საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვები პუნქტის „მტკვარი“ მებაჟე-ოფიცრის თანამდებობაზე აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება - 2015 წლის 10 აგვისტოდან სამუშაოზე აღდგენამდე.

6. მოპასუხემ წარადგინა შესაგებელი და აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მხრიდან ადგილი ჰქონდა სამსახურის შინაგანაწესის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ დისციპლინურ გადაცდომებს, კერძოდ, მან სამსახურში ჩაიდინა ზნეობრივი ნორმების წინააღმდეგ მიმართული უღირსი საქციელი, რაც გამოიხატა სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას მოქალაქეთა თანდასწრებით ამავე სამსახურის თანამშრომლის მიმართ სიტყვიერ შეურაცხყოფაში; სიტყვიერი შეურაცხყოფა გადაიზარდა ფიზიკურ დაპირისპირებაში. მოპასუხემ ასევე მიუთითა, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს კონფლიქტურ პიროვნებას და ის თანამშრომელთა შორის კარგი რეპუტაციით არ სარგებლობს. მოსარჩელემ 2015 წლის 23 ივლისს 13:24 საათზე სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ზემდგომი პირების გაუფრთხილებლად დატოვა სამუშაო ადგილი და დაბრუნდა 14:15 საათზე; მან ასევე სამსახურებრივი უფლებამოსილების გამოყენებით და საზღვრის კვეთის პროცედურების დარღვევით არაერთხელ გადაკვეთა საზღვარი და გარკვეული დროის განმავლობაში პირად საქმეებზე ესაუბრა აზერბაიჯანის საბაჟოს თანამშრომელს.

7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2015 წლის 10 აგვისტოს №პ-1144 ბრძანება; მოსარჩელე აღდგენილ იქნა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის საბაჟო გამშვებ პუნქტის ,,მტკვარის“ მებაჟე-ოფიცრის თანამდებობაზე; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა განაცდური შრომის ანაზღაურების სახით ყოველთვიურად 840 (რვაასორმოცი) ლარის გადახდა (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე) 2015 წლის 10 აგვისტოდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე.

8. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

10. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-4 პუნქტებში მითითებული ფაქტები.

11. სააპელაციო პალატის მითითებით, სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას, ადგილი ხომ არ ჰქონდა მის მიმართ რომელიმე ნიშნით დისკრიმინაციულ მოპყრობას და სხვა. აღნიშნული საკითხის დადგენა კი შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ადმინისტრაციის ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად.

12. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ“ ქვეპუნქტით, რომლის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია დასაქმებულის მიერ მისთვის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევა.

13. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, აგრეთვე შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2013 წლის 11 აპრილის №14823 ბრძანებით დამტკიცებული, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის თანამშრომელთა ეთიკის კოდექსის მე-2 მუხლის ,,გ“, ,,ზ“ ,,თ“ ქვეპუნქტებზე, რომელთა შესაბამისად, თანამშრომელი ვალდებულია საზოგადოების წევრებთან და სხვა მოსამსახურეებთან ურთიერთობაში იყოს ტაქტიანი და თავაზიანი; თავისი აზრი, მოთხოვნები, შენიშვნები და წინადადებები გამოთქვას კორექტული და ზრდილობიანი ფორმით; საზოგადოების წევრებსა და კოლეგებს მოეპყრას თავაზიანად; ხელმძღვანელობდეს საყოველთაოდ აღიარებული ეთიკის ნორმებით, რათა არ შეურაცხყოს ადამიანის ღირსება; და იმავე ბრძანების მე-11 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის მიხედვით ეთიკის კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევა გამოიწვევს თანამშრომლის დისციპლინურ პასუხისმგებლობას.

14. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ მოსარჩელეს არ ჩაუდენია სამსახურის შინაგანაწესის ისეთი უხეში დარღვევა - მძიმე გადაცდომა, რომელიც შეიძლებოდა მისი სამუშაოდან დათხოვნის, როგორც დისციპლინური პასუხისმგებლობის უკიდურესი ზომის, გამოყენების საფუძველი გამხდარიყო. მის მიერ ადგილი არ ჰქონია ეთიკის ნორმების არაერთგზის დარღვევას და, როგორც ეს დასკვნაშია მითითებული, მან ,,მუშაობის პერიოდში თავი გამოიჩინა მონდომებით, შედეგებზე ორიენტირებულობით, დამახასიათებელი თვისებაა ენერგიულობა; მოქალაქეებთან ურთიერთობაში არის ზრდილობიანი.“

15. სააპელაციო პალატის მითითებით, დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნამდე, მისი ქმედება უნდა შეფასდეს მიზეზ-შედეგობრივი თვალსაზრისით, დარღვევასა (გადაცდომას) და გათავისუფლებას შორის ზომიერი ბალანსის დაცულობით. ამავე პრინციპის შესაბამისად, დამსაქმებლმა დარღვევის (გადაცდომის) აღმოჩენისას, უნდა გამოიყენოს ისეთი ზომები, რომლებიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერ მოქცევას აიძულებს. შესაბამისად, გადაცდომის დროს უნდა მოხდეს პროპორციული დასჯის მექანიზმის შერჩევა, რაც შედეგობრივად, გარდა იმისა, რომ დამრღვევს დასჯის, მას და სხვა დასაქმებულებს უფრო ეფექტური შრომის მოტივაციას შეუქმნის.

16. სააპელაციო პალატამ დარღვევის პირველ ეპიზოდთან დაკავშირებით დადგენილად მიიჩნია, რომ 2011 წლის 11 ივლისს, მოსარჩელესა და იმავე სასაზღვრო-გამშვები პუნქტის მებაჟე-ოფიცერს, ი.ვ–ს შორის სამუშაოს შესრულებისას, მოხდა სიტყვიერი და ფიზიკური დაპირისპირება.

17. დაპირისპირების უშუალო მიზეზი გახდა ი.ვ–ის მიერ მისი შესვენების დასრულებისა და მოსარჩელის შესვენების დაწყების დროს მოსასვენებელ ოთახში გაგრილების სისტემის (,,კონდენციონერის“) გამორთვა, რომლის ხელახლა ჩართვასაც, ამ მოწყობილობის დაზიანების გამო, საბაჟო-გამშვებ პუნქტში იმ დროს მყოფი თანამშრომლებიდან მხოლოდ ვ–ი ახერხებდა.

18. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელისა და ი.ვ–ის დაპირისპირების ეპიზოდის ნაწილში საქმეში წარდგენილი ვიდეო-ჩანაწერიდან არ დგინდება მონიტორინგის დასკვნაში მითითებული გარემოება, რომ ოთახში შესვლის შემდეგ ფიზიკური დაპირისპირების ინიციატორი მოსარჩელე იყო.

19. სააპელაციო პალატამ ზემოაღნიშნული ფაქტის დამადასტურებელ სათანადო მტკიცებულებად არ მიიჩნია სამსახურებრივი მოკვლევისას ი.ვ–ის მიერ მიცემული ახსნა-განმარტება, სადაც აღნიშნულია, რომ ოთახში შესვლის შემდეგ მის მიმართ მოსარჩელის მხრიდან ადგილი ჰქონდა ფიზიკურ შეურაცხყოფას - თავისა და ფეხის დარტყმას. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ აღნიშნული გარემოებების მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს ეკისრებოდა, რისი უტყუარი მტკიცებულებებიც საქმეში არ წარდგენილა.

20. სააპელაციო პალატის შეფასებით, აღნიშნულ ინციდენტს ჰქონდა ერთჯერადი ხასიათი და იგი არ მომხდარა გარეშე პირთა თანდასწრებით, რასაც შეეძლო უარყოფითად ემოქმედა სამსახურის პრესტიჟსა და რეპუტაციაზე.

21. დარღვევის მეორე ეპიზოდთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს სამუშაო ადგილი დატოვა 50 წუთით. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელე ამ დროს სასაზღვრო-გამშვებ პუნქტთან რამდენიმე მეტრში იმყოფებოდა და არ გასულა ვიდეო-მეთვალყურეობის ზონიდან; მოსარჩელე შეეცადა გასვლამდე აღნიშნული საკითხი ტელეფონის მეშვეობით შეეთანხმებინა უშუალო უფროსთან, რაც ვერ მოახერხა ამ უკანაკნელის ტელეფონის დაკავების გამო; მას პუნქტი არ მიუტოვებია უმეთვალყურეოდ, საბაჟო-გამშვებ პუნქტში არ შექმნილა რაიმე შეფერხება და არც სამსახურს მისდგომია რაიმე სახის ზიანი.

22. სააპელაციო პალატის მითითებით, მართალია, მოსარჩელის ქმედება წინააღმდეგობაში იყო სამსახურის შინაგანაწესის მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტთან, რომელიც კრძალავს სამუშაო დროს პირად საკითხებზე სამუშაო ადგილიდან გასვლას უშუალო უფროსთან შეთანხმების გარეშე, მაგრამ დარღვევის ერთჯერადი ხასიათიდან და მისი ხარისხიდან გამომდინარე, ამ ეპიზოდში ადგილი არ ჰქონია მოსარჩელის მიერ სამსახურებრივი შინაგანაწესის ისეთ უხეშ დარღვევას, რომლის საფუძველზე გამართლებული იქნებოდა სამსახურიდან გათავისუფლების გამოყენება.

23. დარღვევის მესამე ეპიზოდთან (საზღვრის უკანონო გადაკვეთა) დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხეს სასამართლოში არ წარუდგენია არანაირი კანონშესაბამისი და უტყუარი მტკიცებულება. აღნიშნული ეპიზოდი მონიტორიგის სამსახურის წერილში შეტანილი იქნა მარტოოდენ ი.ვ–ის ახსნა-განმარტების საფუძველზე, მოსარჩელესთან დაპირისპირების შემდეგ, რომელიც, თავის მხრივ, არ წარმოადგენს ობიექტურ მტკიცებულებას. გარდა ამისა, ასეთი ქმედება შეიცავს დანაშაულის ნიშნებს და თუ მოსარჩელე სისტემატურად სჩადიოდა ასეთ სამართლადარღვევას, მის მიმართ უნდა გატარებულიყო კანონით გათვალისწინებული ღონისძიებები, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

24. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მხრიდან ადგილი არ ჰქონდა შრომის შინაგანაწესით გათვალისწინებული მოთხოვნების ისეთ უხეშ დარღვევას, რაც შექმნიდა საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მისი სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველს. დამსაქმებლის მიერ გამოყენებული უკიდურესი ზომა - გათავისუფლება არ იყო მოსარჩელის მიერ ჩადენილი დარღვევების პროპორციული.

25. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს შრომის კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით და აღნიშნა, რომ შრომითი ხელშეკრულების არამართლზომიერად მოშლის მომენტიდან დასაქმებულის სამუშაოზე აღდგენამდე დრო დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული მოცდენაა.

26. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ მოსარჩელის ხელფასი შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის დროისათვის შეადგენდა ყოველთვიურად 840 ლარს და აღნიშნულთან დაკავშირებით მიუთითა სს ,,ტ–ის“ ანგარიშიდან 01.01.2013-01.01.2015 წლების ამონაწერზე. სააპელაციო პალატის მითითებით იმის მტკიცების ტვირთი, რომ მოსარჩელის თანამდებობრივი სარგო შეადგენდა თვეში 835 ლარს, ნაცვლად 840 ლარისა, მოპასუხეს ეკისრებოდა, რაც მან ვერ გასწია.

27. სააპელაციო პალატამ განაცდურის ანაზღაურების ნაწილში აღნიშნა, რომ მოსარჩელის ერთ-ერთი სასარჩელო მოთხოვნა იყო - განაცდურის სრული პერიოდის ანაზღაურება - 2015 წლის 10 აგვისტოდან სამუშაოზე აღდგენამდე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კი სსიპ შემოსავლების სამსახურს მოსარჩელის სასარგებლოდ, განაცდური შრომის ანაზღაურების სახით, დაეკისრა ყოველთვიურად 840 (რვაასორმოცი) ლარის გადახდა (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე) 2015 წლის 10 აგვისტოდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე. შესაბამისად, სასამართლომ სასარჩელო მოთხოვნა აღნიშნულ ნაწილში დააკმაყოფილა იმ მოცულობით, რა მოცულობითაც მოითხოვდა მხარე და სასამართლოს მხრიდან სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლების გაცდენას ადგილი არ ჰქონია.

28. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებისა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 18 აპრილის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

29. კასატორმა მიუთითა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:

29.1. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა და სააპელაციო სასამართლომაც გაიზიარა, რომ ზნეობრივი ნორმების წინააღმდეგ მიმართული უღირსი საქციელის ჩადენა მარტო მაშინ არის მძიმე დარღვევა, თუ ამით შეილახა სამსახურის რეპუტაცია, რაც შინაგანაწესის არასწორი განმარტებაა. სამსახურის რეპუტაციის შემლახავი მოქმედების განხორციელება შინაგანაწესით არის ცალკე დისციპლინური გადაცდომის საფუძველი. ზნეობრივი ნორმების წინააღმდეგ მიმართული უღირსი საქციელი კი არის ცალკე გადაცდომა, რომლის სიმძიმეც უნდა დადგინდეს ინდივიდუალურ საქმეზე არსებული ობიექტური გარემოებების შეფასების შედეგად და არა ზოგადად დადგენილი სტანდარტით;

29.2. სასამართლოს მსჯელობა (იხ. ტომი 1, ს.ფ 212 (ბოლო აბზაცი), 213) თავიდან ბოლომდე ემყარება მოსარჩელის მიერ სასამართლო სხდომაზე დაფიქსირებულ ახსნა-განმარტებას. სასამართლოს მიერ უგულვებელყოფილია საქმეში წარდგენილი მთელი რიგი მტკიცებულებები. სასამართლომ არ გაითვალისწინა მოსარჩელის 2015 წლის 21 ივლისისა და ი.ვ–ის 2015 წლის 22 ივლისის ახსნა-განმარტებები. წარდგენილი ახსნა-განმარტების თანახმად მოსარჩელე აღიარებდა, რომ ი.ვ–მა პირველ ჯერზე ასწავლა, თუმცა მოსარჩელემ მაინც ვერ მოახერხა კონდიციონერის ჩართვა. იმ რისკის გათვალისწინებით, რომ კონდიციონერი გაფუჭებული იყო და მის ჩართვას შესაძლოა მოჰყოლოდა სავალალო შედეგი (მაგალითად, ხანძარი), ი.ვ–მა უარი განაცხადა კონდიციონერის ჩართვაზე, ვინაიდან არ უნდოდა ასეთი რისკის თავის თავზე აღება. აქვე გასათვალისწინებელია, რომ ი.ვ–ის სამსახურებრივ ვალდებულებას საერთოდ არც წარმოადგენდა საბაჟო-გამშვები პუნქტის ტექნიკური უზრუნველყოფა. ხოლო ის გარემოება, რომ მხოლოდ ი.ვ–მა იცოდა კონდიციონერის ჩართვა, საერთოდ გაურკვეველია საიდან დაადგინა სასამართლომ; მოსარჩელის ახსნა-განმარტებიდან ირკვევა, რომ კონდიციონერის ჩართვაზე უარს მოსარჩელის მხრიდან მოჰყვა ხმამაღალი ტონით სიტყვიერი შეურაცხყოფის მიყენება. კერძოდ, მან ი.ვ–ს „არაკაცი“ და „არაადამიანი“ უწოდა. მოსარჩელის განმარტებიდან ასევე ირკვევა, რომ ამას მოჰყვა დაპირისპირებულ მხარეებს შორის ყვირილი და სიტყვიერი შეურაცხყოფა. მოსარჩელე ახსნა-განმარტებაში დამატებით აღნიშნავს, რომ შელაპარაკებისას „მოუხვდა თავი მის შუბლზე“. ი.ვ–ის ახსნა-განმარტებიდან კი ირკვევა, რომ მოსარჩელემ სცადა მისთვის ჯერ თავის, ხოლო შემდეგ ფეხის დარტყმა. სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელეს არცერთხელ უარუყვია, რომ იგი იყო ფიზიკური დაპირისპირების ინიციატორი. ვიდეო ჩანაწერებში ასევე ჩანს, რომ ოთახში შესვლის შემდეგ კარებიდან ორჯერ უკან გამოვარდა ი.ვ–ი. შესაბამისად, ვიდეო ჩანაწერითა და წარდგენილი ახსნა-განმარტებებით ირკვევა, რომ მოსარჩელის მხრიდან ი.ვ–ის მიმართ ადგილი ჰქონდა ჯერ ხმამაღალი ტონით სიტყვიერ შეურაცხყოფას, ხოლო შემდგომ ფიზიკური შეურაცხყოფის მიყენების მცდელობასაც;

29.3. კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს მოსაზრებას ი.ვ–ისა და ნ.კ–ძის მოწმედ დაკითხვასთან დაკავშირებით. აღნიშნული პირების მოწმედ დაკითხვა შესაძლოა საჭირო ყოფილიყო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქმეზე არ იარსებებდა მათი ახსნა-განმარტებები. წარდგენილ ახსნა-განმარტებაში ი.ვ–ი დეტალურად აღწერდა კონფლიქტის მიზეზებსა და შედეგებს, შესაბამისად ამ ნაწილში არ იკვეთება მისი მოწმედ დაკითხვის საჭიროება. რაც შეეხება ნ.კ–ძის მოწმედ დაკითხვას, ახსნა-განმარტებიდან და ვიდეო ჩანაწერიდან ირკვევა, რომ იგი არ შესწრებია არც მოსარჩელისა და ი.ვ–ს შორის სიტყვიერი შეურაცხყოფის მიყენების ფაქტს და არც ფიზიკურ დაპირისპირებას. შესაბამისად, ის ვერ დაასახელებდა კონფლიქტის ინიციატორს;

29.4. სააპელაციო სასამართლოს შემდეგ განმარტებას არ ეთანხმება კასატორი - „საქმის გარემოებების გაანალიზების საფუძველზე, იმის გათვალისწინებით, რომ ინციდენტის უშუალო მიზეზი იყო მძიმე კლიმატურ პირობებში (მაღალი ტემპერატურა) მოსარჩელისთვის მისი დასვენების დროს მოსასვენებელ ოთახში გაგრილების სისტემის ჩართვასთან დაკავშირებით დახმარებაზე ი.ვ–ის მიერ უარის თქმა; მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი მასალებიდან არ დგინდება, რომ მოსარჩელე იყო ფიზიკური დაპირისპირების ინიციატორი; ფაქტს ჰქონდა ერთჯერადი ხასიათი და იგი არ მომხდარა გარეშე პირების თანდასწრებით, რასაც შეეძლო უარყოფითად ემოქმედა სამსახურის პრესტიჟსა და რეპუტაციაზე; შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტამდე, მოსარჩელის მიმართ რაიმე სახის დისციპლინური სახდელის გამოყენებას ადგილი არ ჰქონია, სასამართლო თვლის, რომ მოსარჩელეს არ ჩაუდენია სამსახურებრივი შინაგანაწესის უხეში დარღვევა-მძიმე გადაცდომა, რაც შეიძლება გამხდარიყო მისი სამუშაოდან დათხოვნის, როგორც დისციპლინური პასუხისმგებლობის უკიდურესი ზომის, გამოყენების საფუძველი.“ ტემპერატურული ცვლილებები (სიცხე, სიცივე) არ შეიძლება შეფასდეს პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ გარემოებად.

29.5. კასატორი არ ეთანხმება იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია სხვა დისციპლინურ დარღვევას ან არასათანადო/არაეთიკურ ქცევას. განსახილველ საქმეში წარმოდგენილია ამას გარდა 2 სხვა დისციპლინური გადაცდომა. აქედან ერთს, მოსარჩელე სადავოდ არ ხდის (2015 წლის 23 ივლისს სამუშაო ადგილის მიტოვება), ხოლო მეორესთან დაკავშირებით წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებითაც და სხდომაზე დაფიქსირებული ახსნა-განმარტებითაც დასტურდება საზღვრის არაერთხელ გადაკვეთა საზღვრის კვეთის პროცედურის დარღვევით.

29.6. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის 2015 წლის 31 ივლისის ახსნა-განმარტება, სადაც ის წერდა, რომ, ერთი მხრივ შეეცადა ცვლის უფროსთან დაკავშირებას და, მეორე მხრივ, პუნქტი არ მიუტოვებია უმეთვალყუროდ. აღნიშნული განმარტება წარმოადგენს საქმეზე დაინტერესებული პირის ახსნა-განმარტებას და შესაბამისი მტკიცებულების გარეშე არ შეიძლება დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად ჩაითვალოს, მითუმეტეს მაშინ, როდესაც ი.ვ–ის ახსნა-განმარტებასთან დაკავშირებით (სიტყვიერი და ფიზიკური დაპირისპირების ეპიზოდი) სასამართლოები თავადვე მიუთითებენ, რომ დაინტერესებული პირის ახსნა-განმარტება ვერ გადალახავს მტკიცების ტვირთს.

29.7. სასამართლომ არასწორი მსჯელობა განავითარა საზღვრის უკანონო კვეთის ეპიზოდზე. მოპასუხე მიუთითებს, რომ დისციპლინური გადაცდომის გამოკვლევის ეტაპზე მოსარჩელემ წარმოადგინა 2015 წლის 21 ივლისის ახსნა-განმარტება, სადაც მხარე უთითებს - „მხოლოდ ჩემს ნაცნობთან გასაუბრების მიზნით ვკვეთდი საზღვარს და გადავდიოდი ნეიტრალურ ტერიტორიაზე... ჩემთვის ცნობილია, რომ სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით არ შემეძლო საზღვრის კვეთა შესაბამისი პროცედურების განხორციელების გარეშე, მაგრამ ვინაიდან საზღვარი არის სულ რაღაც 15 მეტრში, არც ვთვლიდი, რომ ეს იყო მნიშვნელოვანი დარღვევა“. ამას გარდა, სასამართლო სხდომის მიმდინარეობისას მოსარჩელემ განაცხადა, რომ წლების განმავლობაში ის ხშირად კვეთდა საზღვარს შესაბამისი პროცედურების გავლის გარეშე. შესაბამისად, გაურკვეველია თუ რატომ არ გაითვალისწინეს სასამართლოებმა აღნიშნული მტკიცებულება და ახსნა-განმარტება. არ შეიძლება დამსაქმებელს მოეთხოვოს ყველა გადაცდომის ვიდეო-ჩანაწერზე აღბეჭდვა. შესაბამისად ფაქტები, რომლებზეც არ არსებობს ვიდეო-ჩანაწერი, უნდა დადგინდეს სხვა ობიექტური მტკიცებულებების გამოკვლევის შედეგად, ხოლო მოსარჩელის აღიარებით ახსნა-განმარტებაზე მეტად ობიექტური მტკიცებულება, ბუნებრივია, ვერც იარსებებს. სასამართლომ არასწორად მიუთითა, რომ ასეთი ფაქტის დასადასტურებლად საჭიროა მოსარჩელის მიმართ საზღვრის უკანონო გადაკვეთის ფაქტზე გატარებული იყოს კანონით გათვალისწინებული ღონისძიებები (სისხლისსამართლებრივი ან ადმინისტრაციული). ასეთ მტკიცებულების წარმოდგენის ვალდებულება არ აქვს დამსაქმებელს არც კანონით და არც შრომითი ხელშეკრულებით. მეტიც, თუ შესაბამისი ორგანოები (შინაგან საქმეთა სამინისტრო, სასაზღვრო პოლიცია) არ ახდენენ ფაქტზე რეაგირებას, ეს არ ნიშნავს, რომ ფაქტს ადგილი არ ჰქონია.

29.8. ორივე ინსტანციის სასამართლომ არასწორად შეაფასა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებიც. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მითითებულია (და სააპელაციო სასამართლომაც გაიზიარა), რომ ერთ-ერთ სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა მოსარჩელეს სასარგებლოდ მოპასუხის მიერ, განაცდური შრომის ანაზღაურების სახით ყოველთვიურად 840 ლარის გადახდა (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე), 2015 წლის 10 აგვისტოდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე. მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა ფორმულირებულია შემდეგნაირად: „განაცდურის სრული პერიოდის ანაზღაურება, 2015 წლის 10 აგვისტოდან სამუშაოზე აღდგენამდე.“ შესაბამისად, სასარჩელო მოთხოვნაში (და შემდგომ წარმოდგგენილ განცხადებებში) არ იყო მითითებული, თუ რა თანხის ანაზღაურებას ითხოვდა მოსარჩელე. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-4 და 83-ე მუხლების შესაბამისად, მოსარჩელე მხარე თავადაა უფლებამოსილი განსაზღვროს დავის საგანი და ვალდებულია სასარჩელო მოთხოვნაში ჩამოაყალიბოს აღნიშნული. სასამართლო მხოლოდ სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში წარდგენილი მტკიცებულებების შეფასებას ახდენს. შესაბამისად, სასამართლო გასცდა თავის უფლებამოსილებას, თვითონ განსაზღვრა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლები და აღნიშნული მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად, როდესაც ასეთი ფაქტობრივი გარემოება წარდგენილ სარჩელის ფორმაში საერთოდ არ იყო მითითებული. სასამართლომ მოსარჩელე მხარის მიერ წარდგენილი საბანკო ანგარიშიდან ამონაწერით განსაზღვრა, რომ თანამდებობრივი სარგო ყოველთვიურად 840 ლარს შეადგენდა (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე). აღნიშნული ამონაწერი 2013-2014 წლებს და 2015 წლის მხოლოდ აგვისტოს თვეს შეეხება. მოპასუხე მიუთითებს, რომ თანამდებობრივი სარგოს ოდენობა უნდა განისაზღვროს უახლოეს წარსულში მიღებული შემოსავლით და არა 2-3 წლის წინ მიღებული ხელფასით. მხარეს საერთოდ არ წარმოუდგენია 2015 წლის პირველი 7 თვის ხელფასის შესახებ ინფორმაცია. გასათვალისწინებელია 2014 წლის ბოლო მონაცემი, კერძოდ, დეკემბრის თვის თანამდებობრივი სარგო, რომლის მიხედვითაც ხელფასი შეადგენდა 688,92 ლარს და არა 840 ლარს. სასამართლომ იხელმძღვანელა 2013-2014 წელს ჩარიცხული წამახალისებელი პრემიებით და არა ჩარიცხული ხელფასით. 2014 წლის პირველი 7 თვის თანამდებობრივი სარგო (და არა პრემია) ჩარიცხულია 836 ლარის ოდენობით, ხოლო აგვისტოს, სექტემბრის, ოქტომბრისა და ნოემბრის თვეებში ჩარიცხულია 835 ლარი. მოსარჩელე მხარისთვის იძლებითი განაცდურის სახით 840 ლარის დაკისრება არასწორი და გაუმართლებელია.

30. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

31. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია.

32. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

33. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

34. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

35. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

36. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ შრომით დავებთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებში განმარტებულია, რომ სამსახურიდან პირის გათავისუფლების შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების მართლზომიერების შეფასებისას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება შრომის სამართალში მოქმედ "Ultima Ratio"-ს პრინციპის დაცვას. აღნიშნული პრინციპი გულისხმობს, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება, როგორც უკიდურესი ღონისძიება, გამოყენებულ უნდა იქნას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დასაქმებულის მიმართ, მის მიერ ჩადენილი გადაცდომის (დარღვევის) ხასიათიდან და სიმძიმიდან გამომდინარე, უფრო მსუბუქი სანქციის შეფარდებას აზრი აქვს დაკარგული. შესაბამისად, დასაქმებულის მიერ დარღვევის ჩადენისას დამსაქმებელმა უნდა გამოიყენოს ისეთი ზომები, რომლებიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს უკეთესს გახდის, კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერად მოქცევას აიძულებს. სწორედ ამ მიზნის განხორციელებას ემსახურება საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლში 2013 წლის 12 ივნისს შესული ცვლილებები, რომელთა შესაბამისად, ამ ნორმის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტით დამსაქმებელს ენიჭება დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლების უფლება არა შრომითი ხელშეკრულების ყოველგვარი დარღვევის, არამედ მხოლოდ ვალდებულების „უხეში დარღვევის“ შემთხვევაში.

37. მუშაკის სამუშაოდან გათავისუფლების საფუძვლების კვლევისას, სასამართლო ამოწმებს დამსაქმებლის უფლების გამოყენების მართლზომიერების საკითხს, რის საფუძველზეც აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა დასაბუთებულობას. ამისათვის კი აუცილებელია უფლების გამოყენების განმაპირობებელი ყველა გარემოების შესწავლა. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერების შეფასების მიზნით, დადგინდეს დასაქმებულის მიერ მისთვის დაკისრებული ვალდებულებების უხეში დარღვევის ფაქტი, რაც შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ადმინისტრაციის ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (იხ. სუსგ №ას-416-399-16, 29 ივნისი, 2016 წელი; №ას-812-779-2016, 19 ოქტომბერი, 2016 წელი; №ას-1276-1216-2014, 18 მარტი, 2015 წელი; №ას-483-457-2015, 7 ოქტომბერი, 2015 წელი).

38. შრომითი ხელშეკრულებით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა რამდენად არის „უხეში“ ხასიათის, ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში ინდივიდუალური შეფასების საგანია, რა დროსაც გასათვალისწინებელია საქმის კონკრეტული გარემოებები. იმისათვის, რომ დამრღვევის მოქმედების სიმძიმე შეფასდეს, თავდაპირველად, გამოკვლეულ უნდა იქნას იმ სამსახურის დანიშნულება, სადაც დასაქმებული მუშაობს, დასაქმებულის ფუნქცია და მისი მოვალეობები (სუსგ №ას-816-782-2016, 6 დეკემბერი, 2016 წელი).

39. შრომითი დავები მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეული თავისებურებით ხასიათდება, რასაც მტკიცებულებების წარმოდგენის თვალსაზრისით, დამსაქმებლისა და დასაქმებულის არათანაბარი შესაძლებლობები განაპირობებს. მოსარჩელე, დასაქმებული, რომელიც სამსახურიდან უკანონოდ დათხოვნის თაობაზე აპელირებს, ვერ დაადასტურებს მისი სამსახურიდან დათხოვნის უკანონობას. შესაბამისად, მოსარჩელის მითითება, რომ იგი უკანონოდ გაათავისუფლეს სამსახურიდან, მტკიცების ტვირთს აბრუნებს და დამსაქმებელს დასაქმებულის სამსახურიდან მართლზომიერად გათავისუფლების მტკიცების ვალდებულებას აკისრებს. აღნიშნული დასკვნა გამომდინარეობს იმ ძირითადი პრინციპიდან, რომ დამსაქმებელს დასაქმებულთან შედარებით გააჩნია მტკიცებითი უპირატესობა სასამართლოს წარუდგინოს მისთვის ხელსაყრელი მტკიცებულებები იმასთან დაკავშირებით, რომ მისმა თანამშრომელმა შრომითი მოვალეობები დაარღვია, რაც კონკრეტულ ქმედებებში გამოიხატა, რადგან დასაქმებული ობიექტურად ვერ შეძლებს მტკიცებულებების წარდგენას მასზედ, რომ იგი ვალდებულებას ჯეროვნად ასრულებდა (იხ. სუსგ №ას-1276-1216-2014, 18 მარტი, 2015 წელი; სუსგ №ას-122-114-2015, 23 მარტი, 2015 წელი; სუსგ №ას-922-884-2014, 16 აპრილი, 2015 წელი).

40. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დარღვევის პირველ ეპიზოდთან დაკავშირებით დისციპლინური პასუხისმგებლობის უკიდურესი ღონისძიების - სამსახურიდან გათავისუფლების გამოყენება არაპროპორციული იყო. აღნიშნულ შეფასებას ვერ აბათილებს კასატორის მითითება იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ დარღვევის პირველ ეპიზოდთან დაკავშირებით არ გაითვალისწინა მოსარჩელის 2015 წლის 21 ივლისისა და მოპასუხის 2015 წლის 22 ივლისის ახსნა-განმარტებები (იხ. წინამდებარე განჩინების 29.2 პუნქტი), რომლითაც დგინდება, რომ მოსარჩელემ ი.ვ–ს მიაყენა სიტყვიერი შეურაცხყოფა და ფიზიკური დაპირისპირების ინიციატორი იყო. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სააპელაციო სასამართლომ სრულად გამოიკვლია საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები (მონიტორინგის სამსახურის დასკვნა, მხარეთა ახსნა-განმარტებები და ვიდეომასალები) და ისე შეაფასა მოსარჩელის ქმედება (იხ. ტომი 1, ს.ფ. 312). სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია კონფლიქტის ფაქტი და იმ შემთხვევაშიც კი, თუ გაზიარებული იქნება კასატორის მითითება მოსარჩელის მიერ ფიზიკური დაპირისპირების ინიცირების შესახებ, მისი ქმედების სიმძიმის შეფასებისას გასათვალისწინებელია სხვა გარემოებებიც: დაპირისპირების ერთჯერადი ხასიათი; ის ფაქტი, რომ კონფლიქტი არ მომხდარა გარეშე პირთა თანდასწრებით და მოსარჩელის მიმართ მანამდე დისციპლინური სახდელის გამოყენებას ადგილი არ ჰქონია.

41. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ყველა გარემოების შეფასებით მართებულად დაასკვნა, რომ დარღვევის პირველ ეპიზოდთან მიმართებით დისციპლინური პასუხისმგებლობის უკიდურესი ღონისძიების გამოყენება არაპროპორციული იყო.

42. დარღვევის მეორე ეპიზოდთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელემ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს სამუშაო ადგილი დატოვა 50 წუთით, თუმცა სასაზღვრო-გამშვებ პუნქტთან რამდენიმე მეტრში იმყოფებოდა და არ გასულა ვიდეო-მეთვალყურეობის ზონიდან; მოსარჩელე შეეცადა გასვლამდე აღნიშნული საკითხი ტელეფონის მეშვეობით შეეთანხმებინა უშუალო უფროსთან, რაც ვერ მოახერხა ამ უკანაკნელის ტელეფონის დაკავების გამო; მას პუნქტი არ მიუტოვებია უმეთვალყურეოდ, საბაჟო-გამშვებ პუნქტში არ შექმნილა რაიმე შეფერხება და არც სამსახურს მისდგომია რაიმე სახის ზიანი. აღნიშნულ გარემოებებზე ვერ ახდენს გავლენას კასატორის მითითება, რომ სასამართლოს მოსარჩელის ახსნა-განმარტება ცვლის უფროსთან დაკავშირების მცდელობის შესახებ არ უნდა გაეზიარებინა, რადგან გაზიარების შემთხვევაშიც იგი ზემოთ მითითებულ სხვა გარემოებებს ვერ აბათილებს და არ არის საკმარისი გადაცდომის „უხეშ დარღვევად“ მიჩნევისათვის.

43. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დარღვევის მეორე ეპიზოდთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ ფაქტები მართებულად დაადგინა.

44. საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის მითითებას, რომ დარღვევის მესამე ეპიზოდთან დაკავშირებით მოსარჩელის 2015 წლის 21 ივლისის ახსნა-განმარტება მის მიერ საზღვრის არაერთხელ გადაკვეთის დამადასტურებელ, აღიარებით ახსნა-განმარტებად უნდა ჩაითვალოს. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ დარღვევის ზემოაღნიშნული ფაქტის არსებობა, ასევე დარღვევის არაერთჯერადი ხასიათი მოპასუხის მტკიცების საგანი იყო, რაც მან სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით ვერ განახორციელა.

45. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვევის მესამე ეპიზოდის სამართლებრივ შეფასებას.

46. საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ დარღვევის სამივე ეპიზოდი ერთობლიობაში არ ქმნის დისციპლინური პასუხისმგებლობის სახით გათავისუფლების გამოყენების პროპორციულად მიჩნევის საფუძველს.

47. რაც შეეხება პრეტენზიას, რომ სასამართლო გასცდა მოთხოვნის ფარგლებს და მოსარჩელეს მოთხოვნილზე მეტი თანამდებობრივი სარგო მიაკუთვნა თვეში 840 ლარის ოდენობით, ვერ იქნება გაზიარებული. საქართველოს შრომის კოდექსის 32-ე მუხლის მიხედვით, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული იძულებითი მოცდენის დროს დასაქმებულს შრომის ანაზღაურება მიეცემა სრული ოდენობით. შესაბამისად, მოსარჩელე უფლებამოსილი იყო სამუშაოდან გათავისუფლების დღიდან მის აღდგენამდე მოეთხოვა განაცდურის ანაზღაურება. ამასთან, როგორც პირველმა ინსტანციის, ისე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელის ხელფასი შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის დროს 840 ლარი იყო. იმის მტკიცების ტვირთი, რომ მოსარჩელის თანამდებობრივი სარგო ნაკლები, კერძოდ, 835 ლარი იყო, მოპასუხეს ეკისრებოდა, რაც შესაბამისი მტკიცებულებების წარუდგენლობის გამო მხარემ ვერ დაადასტურა. მარტოოდენ კასატორის მითითება არ არის საკმარისი ისეთი გარემოების დასადგენად, როგორიცაა ხელფასის ოდენობა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმეში არსებული საბანკო ამონაწერები საპირისპიროს ადასტურებს.

48. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

49. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისგან (იხ. სუსგ №ას-107-103-2016, 9 ივნისი 2016 წელი; №ას-864-831-2016, 3 ივლისი 2017 წელი; №ას-812-779-2016, 19 ოქტომბერი 2016 წელი). კასატორს აგრეთვე არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პოზიცია ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით გადაწყვეტილების გაუქმებასთან დაკავშირებით.

50. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

51. კასატორი საქართველოს კანონით „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე