საქმე №ას-125-125-2018 13 მაისი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „რ.ს–ს“ (მოპასუხე, მოსარჩელე შეგებებულ სარჩელში)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „გ-ბ–ი“ (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 7 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით თავდაპირველი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – შესრულებული სამუშაოს ღირებულების ანაზღაურება (სარჩელში), თანხის დაკისრება და ზიანის ანაზღაურება (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. 2015 წლის 05 ოქტომბერს სსიპ თვითმმართველ ერთეულ ჭიათურის მუნიციპალიტეტსა (შემდგომში - „მუნიციპალიტეტი“) და შპს „რ.ს–სს” (შემდგომში - „მოპასუხე“, „შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“) შორის დაიდო სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ №162 ხელშეკრულება; ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა ელექტრონული ტენდერის საშუალებით ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაციის სამუშაოების სახელმწიფო შესყიდვა; ხელშეკრულების ჯამურმა ღირებულებამ შეადგინა 135 848.93 ლარი; სამუშაოების შესრულების ვადა განისაზღვრა 2015 წლის 04 დეკემბრამდე; ხოლო, ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2016 წლის 18 იანვრამდე.

2. 2015 წლის 23 დეკემბერს მუნიციპალიტეტსა და მოპასუხეს შორის გაფორმდა შეთანხმება, რომლითაც ცვლილება შევიდა 2015 წლის 05 ოქტომბრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ხარჯთაღრიცხვაში.

3. 2016 წლის 15 იანვარს მუნიციპალიტეტსა და მოპასუხეს შორის გაფორმდა შეთანხმება, რომლითაც ცვლილება შევიდა 2015 წლის 05 ოქტომბრის ხელშეკრულებაში და მისი მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2016 წლის 18 თებერვლამდე.

4. მოპასუხემ ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაციის სამუშაოების შესრულება დაუკვეთა შპს „გ -ბ–ს” (შემდგომში - „მოსარჩელე“, „შეგებებული სარჩელით მოპასუხე“). მოსარჩელემ, როგორც მოპასუხის ქვეკონტრაქტორმა, ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე განახორციელა გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაციის სამუშაოები.

5. 2016 წლის 16 მარტის საგადასახადო ანგარიშფაქტურის თანახმად, მოსარჩელის მიერ შესრულებული სამუშაოების ღირებულებამ შეადგინა 123 102.24 ლარი. აღნიშნული საგადასახადო ანგარიშფაქტურა დადასტურებულია მოპასუხის მიერ.

6. მოპასუხეს მოსარჩელისათვის არ აუნაზღაურებია ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაციისათვის გაწეული სამუშაოების ღირებულება.

7. 2016 წლის 05 მაისს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა მისთვის, შესრულებული სამუშაოს ღირებულების ანაზღაურების მიზნით, 123 102.24 ლარის დაკისრება; მოსარჩელემ, ასევე, მოითხოვა მის მიერ გაწეული ექსპერტიზის ხარჯის -2 955.12 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება.

8. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

9. 2016 წლის 27 ივნისს მოპასუხემ მოსარჩელის მიმართ აღძრა შეგებებული სარჩელი და მოითხოვა მისთვის, ზიანის ანაზღაურების მიზნით, 10 460.45 ლარის დაკისრება; ასევე, პირგასამტეხლოს დაკისრება 10 320.8 ლარის ოდენობით და მიწოდებული ბიტუმის ღირებულების - 29 349.77 ლარის ანაზღაურება.

10. მოსარჩელემ სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე შეგებებული სარჩელი ცნო ნაწილობრივ, კერძოდ, ნავთობის ბიტუმის ღირებულების - 29 349.77 ლარის მოთხოვნის ნაწილში.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა შესრულებული სამუშაოის ღირებულების - 123 102.24 ლარის გადახდა; სარჩელი ექსპერტიზის ხარჯის - 2955.12 ლარის მოთხოვნის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა; შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოსარჩელეს მოპასუხის სასარგებლოდ დაეკისრა 29 349.77 ლარის გადახდა; შეგებებული სარჩელი ზიანის ანაზღაურებისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

12. მოპასუხემ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი და მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში. მოპასუხემ სააპელაციო საჩივარში, სხვა გარემოებებთან ერთად, მიუთითა, რომ მოსარჩელემ სასამართლო სხდომაზე აღიარა დავალიანება 77 000 ლარის ოდენობით.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 07 ნოემბრის განჩინებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება.

14. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-6 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

15. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოისმინა და შეაფასა მოსარჩელის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოში 2016 წლის 01 აგვისტოს გამართულ სასამართლო სხდომაზე დაფიქსირებული პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, შეამცირა თუ არა მან სასარჩელო მოთხოვნა და განმარტა, რომ მოსამზადებელ სხდომაზე, დავის მორიგებით დასრულების პირობებზე მსჯელობისას მოსარჩელე მიუთითებდა 77 000 ლარის ოდენობის თანხაზე, თუმცა, სასამართლო სხდომაზე მას სასარჩელო მოთხოვნა არ შეუმცირებია და არც შემდგომ არ გამოუყენებია ეს საპროცესო უფლება.

16. სააპელაციო პალატამ წინამდებარე განჩინების მე-4-6 პუნქტებში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით მართებულად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხისათვის შესრულებული სამუშაოების ღირებულების - 123 102.24 ლარის დაკისრების ნაწილში.

17. რაც შეეხება შეგებებულ სასარჩელო მოთხოვნას მოსარჩელისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების შესახებ, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად არ მიიჩნია მოპასუხისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი, ვინაიდან, მისი მოსაზრებით, არ დგინდება კავშირი მოპასუხის მიერ 2016 წლის 11 მარტს ბიუჯეტში გადარიცხულ 10 460 ლარსა და სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ #162 ხელშეკრულებით სამუშაოს დროულად შეუსრულებლობისათვის გათვალისწინებულ ჯარიმას შორის; საგადახდო დავალებაში არ არის მითითებული გადახდილი თანხის არსი და მისი დანიშნულება, ხოლო საქმეში არ მოიპოვება სხვა მტკიცებულება მენარდის დაჯარიმების შესახებ. გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში არ მოიპოვება მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლითაც დადასტურდებოდა სამუშაოების შესრულების ზუსტი თარიღი. ამდენად, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, რომ მოპასუხემ ვერ დაადასტურა სამუშაოების დაგვიანებით შესრულების გამო მისთვის ზიანის მიყენების ფაქტი.

18. სააპელაციო პალატამ დასაბუთებულად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება მოსარჩელის მიერ ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაციის სამუშაოების ვადაგადაცილებით შესრულების ფაქტი. მისი განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში ბუნდოვანია საკითხი თუ როდის უნდა შესრულებულიყო მენარდის მიერ ვალდებულება, რამდენადაც თავად ხელშეკრულება ურთიერთსაწინააღმდეგო დათქმებს შეიცავს. ამასთან, საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა სამუშაოების დასრულების თარიღს.

19. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით თავდაპირველი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

20. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

20.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოში 2016 წლის 01 აგვისტოს გამართულ სასამართლო სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელმა აღიარა მოსარჩელის მიმართ ვალდებულების არსებობა 77 000 ლარის ოდენობით. ეს თანხა გამომდინარეობს იქიდან, რომ მოსარჩელე არ ხდიდა სადავოდ მოპასუხისათვის დარიცხულ ჯარიმასა და პირგასამტეხლოს;

20.2. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომლის თანახმად არ დასტურდება მუნიციპალიტეტის მიერ მოპასუხისათვის ჯარიმის დაკისრების ფაქტი. მისი მოსაზრებით, ეს გარემოება სასამართლომ არასწორად დაადგინა. კასატორის განმარტებით, მოსარჩელემ 77 000 ლარის აღიარებით დაადასტურა, რომ არ უარყოფდა მოპასუხისათვის დარიცხულ ჯარიმასა და სამუშაოების დაგვიანებით შესრულების ფაქტს. ობიექტის ვადაგადაცილებით ჩაბარებისა და დაჯარიმების ფაქტი, ასევე, დაადასტურა მოსარჩელის მიერ მოწვეულმა მოწმემ - გ.გ–ძემაც;

20.3. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია სადავოდ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულება, სადაც განსაზღვრულია ობიექტის ჩაბარების ვადები. მართალია, მასში სამუშაოების შესრულების ვადად მითითებულია 2016 წლის 04 დეკემბერი, თუმცა, აღნიშნული არის შეცდომა, რადგან იმავე ხელშეკრულების მიხედვით ხელშეკრულება ძალაშია 2016 წლის 18 იანვრის ჩათვლით, ხოლო მუნიციპალიტეტთან დადებული ხელშეკრულებით ობიექტის ჩაბარების ვადას წარმოადგენდა 2015 წლის 04 დეკემბერი. შესაბამისად, ობიექტის ჩაბარების ვადა ვერ იქნებოდა 2016 წლის 04 დეკემბერი.

21. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 12 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

22. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

23. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

24. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

25. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

26. განსახილველ შემთხვევაში კასატორის ძირითადი პრეტენზია ემყარება იმას, რომ მოსარჩელემ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის შესაბამისად, აღიარა მოპასუხის მიმართ დავალიანება 77 000 ლარის ოდენობით. საკასაციო სასამართლო, უპირველეს ყოვლისა, იმსჯელებს კასატორის ზემოაღნიშნულ არგუმენტზე.

27. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის თანახმად, ერთი მხარის მიერ ისეთი გარემოების არსებობის ან არარსებობის დადასტურება (აღიარება), რომელზედაც მეორე მხარე ამყარებს თავის მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს, სასამართლომ შეიძლება საკმარის მტკიცებულებად ჩათვალოს და საფუძვლად დაუდოს სასამართლო გადაწყვეტილებას.

28. საკასაციო სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე განმარტა, რომ „საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლით მოწესრიგებული აღიარების ინსტიტუტი, საპროცესო სამართლის თეორიაში მისი განსაკუთრებული მნიშვნელობიდან გამომდინარე, განმარტებულია იმგვარად, რომ ფაქტს, რომელსაც უნდა ადასტურებდეს დავის სუბიექტი, ადასტურებს მისი მოწინააღმდეგე მხარე. ფაქტის აღიარების დროს მხარე ცნობს დავის კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებას, რაც სასამართლომ შეიძლება საკმარის საფუძვლად მიიჩნიოს გადაწყვეტილების გამოტანისას და დაეყრდნოს ამ აღიარებას. თუმცა, უნდა აღინიშნოს, რომ აღიარება უნდა იყოს კონკრეტული და გამოხატავდეს მხარის გაცნობიერებულ ნებას, რომ ის ადასტურებს მტკიცების საგანში შემავალ ამა თუ იმ ფაქტს და მკაფიოდ და ნათლად ადასტურებს მის არსებობას“ (იხ. სუსგ საქმე №ას-856-800-2017, 20 ოქტომბერი, 2017 წელი).

29. ზემოაღნიშნული განმარტებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა უმართებულოდ მიიჩნევს კასატორის მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელის მიერ საკუთარი მოთხოვნის დაზუსტება/შემცირება წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლით გათვალისწინებულ აღიარებას, ვინაიდან აღნიშნული შესაძლოა განხორციელდეს მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის მიერ.

30. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ კასატორის დასახელებული მითითება შინაარსობრივად წარმოადგენს სასარჩელო მოთხოვნის შემცირებას. შესაბამისად, იმის გამოსარკვევად შეამცირა თუ არა მოსარჩელემ სასარჩელო მოთხოვნა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, საკასაციო სასამართლო დეტალურად გაეცნო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 01 აგვისტოს სხდომის ოქმს, საიდანაც არ დგინდება, რომ მოსარჩელემ შეამცირა სასარჩელო მოთხოვნა (იხ. 01.08.2016წ. სხდომის ოქმი 14:14:57-14:15:21სთ). საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ მოსარჩელე 77 000 ლარის ოდენობის თანხაზე მიუთითებს მხოლოდ დავის მორიგებით დასრულების პირობებზე მსჯელობისას, რაც ვერ იქნება მიჩნეული სასარჩელო მოთხოვნის შემცირებად. მოსარჩელეს არ გამოუყენებია აღნიშნული საპროცესო უფლება.

31. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია მოსარჩელის მიერ დავალიანების აღიარებისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის გამოყენებასთან დაკავშირებით.

32. რაც შეეხება შეგებებულ სასარჩელო მოთხოვნას ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო ხელმძღვანელობს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილით [მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის], იმავე კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით [იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება], ასევე, იმავე კოდექსის 412-ე მუხლით [ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს] და განმარტავს, რომ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს პირვანდელი მდგომარეობა, ანუ მდგომარეობა რომელიც იარსებებდა, რომ არა ვალდებულების დარღვევა (Totalreparation-ის პრინციპი). ანაზღაურება ეხება არა საერთოდ ზიანს, რომელიც შეიძლება ვინმემ განიცადოს, არამედ იმ ზიანს, რომელიც სამოქალაქო პასუხისმგებლობის საერთო საფუძვლებიდან გამომდინარე ანაზღაურებადია. ანაზღაურებას ექვემდებარება ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს (იხ. საქმე №ას-929-869-2017, 27 დეკემბერი, 2017 წელი).

33. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მუნიციპალიტეტსა და მოპასუხეს შორის დაიდო სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ #162 ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოპასუხეს უნდა განეხორციელებინა ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაციის სამუშაოები. თავის მხრივ, მოპასუხესა და მოსარჩელეს, როგორ ქვემენარდეს, შორის დაიდო ხელშეკრულება ზემოაღნიშნული სამუშაოების შესრულების შესახებ. დადგენილია, ასევე, რომ 2016 წლის 11 მარტს მოპასუხემ სახელმწიფო ბიუჯეტის ანგარიშზე გადარიცხა 10 460 ლარი. საგადახდო დავალებაში ნათლად და გარკვევით არ არის მითითებული გადახდილი თანხის დანიშნულება. ამასთან, საქმეში არ არის წარმოდგენილი სხვა მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა მოპასუხისათვის ჯარიმის დაკისრების ფაქტი.

34. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ არ დასტურდება კავშირი მოპასუხის მიერ 2016 წლის 11 მარტს ბიუჯეტში გადახდილ თანხასა და სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ #162 ხელშეკრულებით სამუშაოს ვადადარღვევით შესრულებისათვის გათვალისწინებულ ჯარიმას შორის. შესაბამისად, დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით.

35. როგორც ზემოთ აღინიშნა, კასატორის პრეტენზია, ასევე, შეეხება მოსარჩელისათვის პირგასამტეხლოს დაკისრებას. პირგასამტეხლოს დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლები რეგულირებულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 417-420-ე მუხლებით. აღნიშნული კოდექსის 417-ე მუხლის თანახმად, პირგასამტეხლო, მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა, მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის. აღნიშნულის შესაბამისად, პირგასამტეხლოს გადახდის საფუძველს წარმოადგენს: მხარეთა შეთანხმება პირგასამტეხლოს გადახდაზე და მოვალის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა და/ან არაჯეროვნად შესრულება. ამ პირობათაგან ერთ-ერთის არარსებობა გამორიცხავს პირგასამტეხლოს დაკისრების შესაძლებლობას.

36. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქმეში წარმოდგენილია მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის 2015 წლის 05 ოქტომბერს დადებული ხელშეკრულება, რომლის თანახმად მოსარჩელეს უნდა შეესრულებინა ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაციის სამუშაოები. აღნიშნული ხელშეკრულება სადავოდაა გამხდარი მოსარჩელის მიერ, თუმცა საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ თუნდაც დასახელებული ხელშეკრულება მხარეთა შორის მიჩნეულ იქნას დადებულად, ბუნდოვანი რჩება საკითხი, თუ როდის უნდა შესრულებულიყო ვალდებულება, ვინაიდან ხელშეკრულება შეიცავს ურთიერთსაწინააღმდეგო დათქმებს. კერძოდ, ხელშეკრულების მე-7 პუნქტში მითითებულია, რომ სამუშაოები უნდა შესრულდეს 2016 წლის 04 დეკემბრამდე, ხოლო ხელშეკრულების მოქმედების ვადად მითითებულია 2016 წლის 18 იანვრამდე პერიოდი. ამასთან, დადგენილია, რომ საქმეში არ არის წარმოდგენილი მიღება-ჩაბარების აქტი, ან სხვა მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მოსარჩელის მიერ სამუშაოების ვადადარღვევით შესრულების ფაქტს.

37. ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ დასტურდება მოსარჩელის მიერ მოპასუხის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების [ჭიათურაში, ქალაქის ტერიტორიაზე გზებისა და შიგა ეზოების რეაბილიტაცია] ვადაგადაცილებით შესრულების ფაქტი. შესაბამისად, აღნიშნულ შემთხვევაშიც საფუძველს მოკლებულია კასატორის პრეტენზია პირგასამტეხლოს თაობაზე.

38. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

39. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

40. ამასთან, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ. სუსგ საქმე №ას-242-230-2017, 29 იანვარი, 2018 წელი; №ას-221-210-2017, 12 იანვარი, 2018 წელი; №ას-999-943-2015, 18 დეკემბერი, 2015 წელი), რის გამოც საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით; არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

41. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

42. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 7194 ლარისა და 18 თეთრის 70% – 5035 ლარი და 93 თეთრი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „რ.ს–ს“-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორს შპს „რ.ს–ს“-ს (ს/კ: ....) დაუბრუნდეს ნ.მ–ას მიერ 2018 წლის 9 თებერვალს №54 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 7194 ლარისა და 18 თეთრის 70% – 5035 (ხუთი ათას ოცდათხუთმეტი) ლარი და 93 (ოთხმოცდაცამეტი) თეთრი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე