საქმე №ას-426-426-2018 18 სექტემბერი, 2020 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „თ–ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სსიპ ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის მოთხოვნა და სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. სს „თ–მა“ (შემდგომში _ მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორი ან კომპანია) სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდის (შემდგომში _ მოპასუხე ან მოწინააღმდეგე მხარე ან ფონდი) მიმართ ელექტრო ენერგიის დავალიანების _ 4 287,56 მოპასუხისათვის დაკისრების მოთხოვნით.

1.2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

მხარეები იმყოფებიან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2009 წლის 25 დეკემბრის #428/ნ ბრძანების („საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრის სისტემაში არსებული ზოგიერთი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის (ხანდაზმულთა, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე და მზრუნველობას მოკლებულ ბავშვთა სახლების, პანსიონატების, დაწესებულებებისა და დღის ცენტრების) რეორგანიზაციისა და მათ უფლებამონაცვლედ სსიპ _ „შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა, ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა მომსახურების სააგენტოს“ დაფუძნების შესახებ“), 2010 წლის 18 ოქტომბრის ბრძანებისა („საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სისტემაში არსებული ზოგიერთი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის (ხანდაზმულთა, შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე და მზრუნველობას მოკლებულ ბავშვთა სახლების, პანსიონატების, დაწესებულებებისა და დღის ცენტრების) რეორგანიზაციისა და მათ უფლებამონაცვლედ სსიპ _ „შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა, ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა მომსახურების სააგენტოს“ დაფუძნების შესახებ“ 2009 წლის 25 დეკემბრის #428/ნ ბრძანებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ) და 2012 წლის 27 დეკემბრის #01-73/ნ („საჯარო სამართლის იურიდიული პირის „სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტოს“ რეორგანიზაციის შესახებ) ბრძანების თანახმად სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლესა და #3342332 აბონენტთან დაკავშირებულ საკითხებზე პასუხისმგებელ პირს წარმოადგენს მოპასუხე. აღნიშნულ აბონენტს, მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის გადაუხდელობის გამო, ერიცხება დავალიანება 4 287,56 ლარის ოდენობით. სააგენტო არ იხდის დავალიანებას.

2. მოპასუხის პოზიცია:

მოთხოვნის გამომრიცხველი/მისი განხორციელების შემაფერხებელი შესაგებლით მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ მისთვის გაურკვეველია, რა დავალიანების ანაზღაურებას მოითხოვს მოსარჩელე, რადგანაც არც მოპასუხის და არც მისი წინამორბედი დაწესებულების აბონენტის ნომერზე _ 3342332 დავალიანება არ დარიცხულა. დავალიანების აღრიცხვა ხდებოდა აბონენტის ნომერზე _ 3388765. მოპასუხის აბონენტის ნომერზე კი, არც დავალიანება დარიცხულა და არც ანგარიშ-ფაქტურა ყოფილა წარდგენილი. ამგვარი დოკუმენტი არ ერთვის არც სარჩელს. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი აბონენტის ბრუნვის ისტორიის თანახმად, ელ.ენერგიის მოხმარება ნაჩვენებია 2002-2008 წლებში, მაშინ, როდესაც არც მოპასუხე ფონდი და არც მისი წინამორბედი იურიდიული პირი არ იყო დაარსებული. სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ შეიქმნა 2009 წელს. ასეც რომ არ იყოს, 2002-2008 წლების დავალიანება ხანდაზმულია. იმ ფაქტზე, რომ ფონდი ყოველთვის ასრულებდა ვალდებულებებს და არ გააჩნია დავალიანება, მეტყველებს შედარების აქტები, სადაც მოსარჩელის მიერ მითითებული აბონენტის ნომერი საერთოდ არ ფიქსირდება. 2015 წლის 26 ნოემბრის ბოლო შედარების აქტის თანახმად, ფონდის (აბ. #55444) დავალიანება შეადგენდა 5 114,89 ლარს. აქტის დანართში მითითებული ის სტრუქტურული ერთეულები, რომელთა მიერ მოხმარებულმა ელ. ენერგიამაც შეადგინა ხსენებული დავალიანება, მათ შორის #3342332 აბონენტი არ ფიქსირდება. ხსენებული დავალიანება მოპასუხემ 2015 წლის 16 ოქტომბერს დაფარა სრულად. გარდა ამისა, მოსარჩელემ 2015 წლის ოქტომბერ-ნოემბრის დავალიანების ამსახველი ანგარიშ-ფაქტურებიც წარუდგინა მხარეს და არც ამ დოკუმენტებში არ ფიქსირდება აბონენტის ნომერი 3342332. სადავო მისამართზე სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ შექმნამდე არსებობდა სს „ქ.თ.ჩ.ბ.ს–ი“, რომელიც რეორგანიზაციის შედეგად შეერწყა შპს „ს–ს“ და მის უფლებამონაცვლეს მოპასუხე არ წარმოადგენს.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი უარყოფილ იქნა.

4. აპელანტის მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 იანვრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორის მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა აპელანტმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. გასაჩივრებული განჩინების უცვლელად დატოვების დასაბუთება:

1.1. საკასაციო პრეტენზიების მოცულობა და საკასაციო განხილვის ფარგლები:

საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენს მოხმარებული ელექტროენერგიის აბონენტისათვის დაკისრების წინაპირობების არსებობა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად (საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა), წინამდებარე განჩინებით საკასაციო სასამართლო შეამოწმებს კასატორის შემდეგი პრეტენზიების საფუძვლიანობას:

- სასამართლოებმა არასწორად გამოიყენეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლი, ამასთან, არასათანადოდ გამოიკვლიეს და შეაფასეს საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებები და არასწორად განმარტეს საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2001 წლის 20 სექტემბრის #10 დადგენილებისა და 2008 წლის 18 სექტემბრის #20 დადგენილების მთელი რიგი მუხლები. სასამართლო გადაწყვეტილების ფაქტობრივ და სამართლებრივ დასაბუთებაში მიუთითებს, რომ სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ დაფუძნდა საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 ივლისის #585 ბრძანებულებისა და მის საფუძველზე 2009 წლის 24 თებერვალს გამოცემული საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის #90/ნ ბრძანების შესაბამისად, თუმცა, საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებების თანახმად, აღნიშნული ორგანიზაცია დაფუძნდა საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 ივლისის #585 ბრძანებულების საფუძველზე გამოცემული საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2008 წლის 27 მარტის #272 ბრძანების საფუძველზე, სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ დაფუძნებისა და მისი წესდების დამტკიცების შესახებ. ამასთან, საქართველოს პრეზიდენტის 2009 წლის 6 თებერვლის #51 ბრძანებულებით 2005 წლის 12 ივლისის #585 ბრძანებულების მე-5 პუნქტში შეტანილ იქნა ცვლილება და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების, მათ შორის სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ სახელმწიფო კონტროლი დაევალა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს, ხოლო, ამავე ბრძანებულების მე-6 პუნქტის თანახმად, მინისტრს დაევალა დაემტკიცებინა ბრძანებულების მე-5 პუნქტის შესაბამისად სახელმწიფო კონტროლის ქვეშ მყოფი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების დებულებები და დაენიშნა წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირები. გამომდინარე აქედან, მინისტრის 2009 წლის 24 თებერვლის #90/ნ ბრძანებით დამტკიცდა სსიპ თ.ჩ.ბ.ს–ის დებულება. მაკონტროლებელი ორგანოს შეცვლის მიუხედავად, ორგანიზაციის საიდენტიფიკაციო ნომერი (20..) არ შეცვლილა და არ არსებობს ზემოთ მითითებული ორი სამინისტროს მიერ დაფუძნებული ორი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ერთი და იმავე დასახელებით, როგორც ამის წარმოჩენას ცდილობდა მოპასუხე. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ სხვა რაიმე მტკიცებულება წარმოდგენილი არ ყოფილა;

- 2008 წლის 10 ივლისს სს თ–ს #95 წერილით მიმართა სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ დირექტორმა ი.ბ–ძემ, რომელშიც მიუთითა, რომ დაწესებულებას დავალიანება აქვს დენის ორ წყაროზე, კერძოდ: აბონენტი #33423.., რომელზეც რიცხული დავალიანება შეადგენს 3 409,76 ლარს და აბონენტი #406.., რომელზეც რიცხული დავალიანება შეადგენს 3 999,09 ლარს. ამასთან, სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ზე“ რიცხულ დავალიანებათა დაფარვის მიზნით მოითხოვა აღნიშნულ თანხაზე შედარების აქტების მიწოდება. წერილზე დართული იყო სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ზე“ გაცემული გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო რეგისტრაციის მოწმობა (#00150), საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2008 წლის 27 მარტის #272 ბრძანებისა და საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 ივლისის #585 ბრძანებულების ასლები. აღნიშნული წერილისა და მასზე დართული დოკუმენტების საფუძველზე ცხადი იყო, რომ მოცემულ ობიექტზე შეიცვალა მომხმარებელი, კერძოდ სს „თ.ჩ.ბ.ს–ს“ ჩაენაცვლა სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ და შემდგომში #3342332 და #4061525 სააბონენტო ნომრებით ელექტროენერგიის მიწოდება მოხდებოდა სწორედ სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ისათვის“ (მოცემული პერიოდში #3388765 სააბონენტო ბარათზე დავალიანება არ ირიცხებოდა, კერძოდ 2006 წლის ნოემბრიდან 2008 წლის ივლისამდე აღნიშნულ აბონენტზე დაფიქსირებულია ნულოვანი ხარჯი). ამავე დოკუმენტების საფუძველზე განხორციელდა კასატორის მიერ შიდა სამსახურეობრივი წერილით აბონენტის დასახელების ცვლილება, რაც თვითონ სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ს“ სადავოდ არ გაუხდია და აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში არ არის. შესაბამისად, სრულიად გაუგებარია თუ რატომ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლო, რომ განსახილველ შემთხვევაში აბონენტად რეგისტრირებული პირის არაუფლებამოსილი პირით შეცვლა მოხდა. მით უმეტეს, მაშინ როდესაც სასამართლო განმარტავს იმ დროს მოქმედ სემეკ-ის #10 დადგენილებას და აღნიშნავს, რომ „2008 წლამდე მოქმედი სემეკ-ის #10 დადგენილებით სავალდებულო არ იყო ელექტროენერგიის მიწოდებისათვის და აბონენტად აღრიცხვისათვის უძრავი ქონების საკუთრებაში ან მართლზომიერ სარგებლობაში არსებობა, საკმარისი იყო მხოლოდ ელექტროენერგიის მიმწოდებლის წინაშე ელექტროენერგიის მიღებისათვის ნების გამოვლენა“. წინააღმდეგობრივია სასამართლოს განმარტებანი სემეკ-ის #20 დადგენილების მე-4 პუნქტთან დაკავშირებით, კერძოდ სასამართლო, ერთი მხრივ, მიუთითებს, რომ თუ ახალი მესაკუთრე ელექტროენერგიას ღებულობს ძველი ქონების მესაკუთრის სახელით, უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის შემდგომ წარმოშობილ დავალიანებაზე ახალ მესაკუთრეს ეკისრება მიმწოდებლის მიმართ სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობა, თუმცა, მომდევნო აბზაცში განმარტავს, რომ სემეკ-ის #20 დადგენილების მუხლების ანალიზის საფუძველზე მოხმარებული ელექტროენერგიის ღირებულების ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირად უნდა მივიჩნიოთ აბონენტი, რომელიც რეგისტრირებულია მოსაჩელესთან ელექტროენერგიის მიმღებ პირად და არა ფაქტობრივი მოსარგებლე, რომელიც შეიძლება სარგებლობდეს უძრავი ქონებით რაიმე სამართლებრივი საფუძვლით. არასწორია სასამართლოს რეკომენდაცია იმის თაობაზე, რომ აბონენტის იდენტიფიცირების მიზნით უნდა მოხდეს მისთვის ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტა. სემეკ-ის #20 დადგენილების მე-2 პუნქტში ამომწურავადაა ჩამოთვლილი ის გარემოებები, რომელთა არსებობისას განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია ან/და უფლებამოსილია შეუწყვიტოს მომხმარებელს ელექტროენერგიის მიწოდება. მაკონტროლებელი ორგანოს _ სემეკ-ის მიერ არაერთხელ იყო გაფრთხილებული კასატორი იმის თაობაზე, რომ დავალიანების არმქონე აბონენტისთვის ჩამოთვლილთაგან სხვა მიზეზით ელექტროენერგიის შეწყვეტა ჩაითვლებოდა სალიცენზიო პირობების დარღვევად და გამოყენებული იქნებოდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 92¹ მუხლით გათვალისწინებული სახდელი. სემეკ-ის #20 დადგენილების მე-4 და მე-5 პუნქტების თანახმად, საცხოვრებელი ბინის, საწარმოს ან სხვა ობიექტის მესაკუთრის შეცვლის შემთხვევაში ახალი მესაკუთრე ვალდებულია, საკუთრების დამადასტურებელ დოკუმენტაციასთან ერთად დაუყოვნებლივ წარადგინოს ამ მუხლით გათვალისწინებული განაცხადი შესაბამის განაწილების ლიცენზიატთან. პირის მიერ უძრავი ქონების დროებით სარგებლობისას ამ უძრავი ქონების მესაკუთრის წერილობითი თანხმობის შემთხვევაში, უფლება აქვს, მოითხოვოს აბონენტად რეგისტრაცია, ხოლო განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია, ამ მისამართზე დაარეგისტრიროს იგი აბონენტად. გამომდინარე აღნიშნულიდან ცხადია, რომ თუ პირმა შეიძინა ან სარგებლობაში გადაეცა ესა თუ ის ობიექტი და ამ ობიექტზე ელექტროენერგიის მიწოდება ხდება მაგალითისათვის სამი აბონენტის (სააბონენტო ხაზის) მეშვეობით, აღნიშნული პირი ვალდებულია დარეგისტრირდეს აბონენტად სამივე სააბონენტო ნომერზე, თუმცა მას შეუძლია არ აღიაროს რომელიმე სააბონენტო ნომერზე დარჩენილი ძველი მესაკუთრის ვალი და მოითხოვოს მისი ჩამოწერა სააბონენტო ბარათიდან ან ძველი მესაკუთრის სხვა სააბონენტო ბარათზე გადატანა, დადგენილების მე-14 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად. სურვილის შემთხვევაში ახალ მესაკუთრეს (ან მოსარგებლეს) შეუძლია მოითხოვოს რომელიმე სააბონენტო ხაზის გაუქმებაც. დადგენილების მე-4 და მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებული აბონენტად რეგისტრაციის ვალდებულების შეუსრულებლობისათვის, ამავე დადგენილებით პირის მიმართ რაიმე პასუხისმგებლობა გათვალისწინებული არ არის;

- შესაგებელში მოპასუხე აღნიშნავდა, რომ იგი წარმოადგენს სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლეს, თუმცა არც მას და არც სხვა წინამორბედ უფლებამონაცვლე ორგანიზაციებს, მიუხედავად იმისა, რომ სარგებლობაში გადაეცათ იგივე ობიექტი, რომელშიც განთავსებული იყო სს „თ.ჩ.ბ.ს–ი" დავალიანების არსებობის გამო სს „თ–ისათვის“ #3342.. აბონენტზე დასახელების შეცვლის მოთხოვნით არ მოუმართავთ, ხოლო სს „თ–ი“ გამომდინარე იმავე #20 დადგენილების მე-4 და მე-5 პუნქტებიდან, მოკლებული იყო შესაძლებლობას, საკუთარი ინიციატივით შეეცვალა აბონენტის დასახელება;

- საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2009 წლის 25 დეკემბრის #428/ნ ბრძანებით სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ რეორგანიზებულ იქნა „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა, ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა მომსახურების სააგენტოდ“, მინისტრის 2010 წლის 18 ოქტომბრის #339/ნ ბრძანების საფუძველზე აღნიშნულ სააგენტოს შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა „სახელმწიფო ზრუნვის სააგენტო“. ეს უკანასკნელი 2012 წლის 27 დეკემბრის #01-73/ნ ბრძანებით რეორგანიზებულ იქნა სსიპ „ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდთან“ მიერთების გზით. იმ გარემოებას, რომ ფონდი წარმოადგენს სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლეს, შესაგებელში ადასტურებს თავად მოპასუხე. სს „თ.ჩ.ბ.ს–ი“, რომლის ადგილიც დაიკავა სსიპ "თ.ჩ.ბ.ს–მა“, განთავსებული იყო ქ.თბილისი, ....და წარმოადგენდა ამავე მისამართზე უძრავი ქონების მესაკუთრეს (მიწის საკადასტრო კოდი #01......). შემდგომში უძრავი ქონების მართლზომიერ მოსარგებლედ შესაბამისი თანმიმდევრობით რეგისტრირდება ყველა მითითებული უფლებამონაცვლე ორგანიზაცია და მათ შორის მოპასუხეც;

- როგორც მოპასუხე, ისე _ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოები მიუთითებენ, რომ მხარეთა შორის გაფორმებულ არცერთ შედარების აქტში აბონენტი #334.. არ ფიგურირებს, მოპასუხეზე ამოწერილ კომპიუტერულ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებში ასევე არ ფიგურირებს სადავოდ გამხდარი აბონენტი. მოპასუხემ აბონენტის დასახელების ცვლილების თაობაზე განაცხადით მომართა სს „თ–ს“ (განცხადებისა და თანდართული დოკუმენტების დართვაზე სააპელაციო სასამართლომ განაცხადა უარი) და მოცემულ მისამართზე, შეიცვალა დასახელება სამიდან მხოლოდ ორ აბონენტზე (#3388.. და #406..), შესაბამისად, სადავო აბონენტზე დასახელება დარჩა უცვლელი (სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“). იმისათვის, რომ გაიცეს ანგარიშ-ფაქტურები, შედგეს შედარების აქტი და სადავო აბონენტიც შეყვანილ იქნას საერთო ქვითარში, სადაც მხოლოდ მოპასუხის საიდენტიფიკაციო კოდზე რეგისტრირებული აბონენტებია შეყვანილი, პირველ რიგში უნდა შეცვლილიყო აბონენტის დასახელება (უნდა მოემართა განცხადებით, რაც არ გაუკეთებია) და შემდგომ უკვე მისივე განცხადების საფუძველზე შედგებოდა როგორც შედარების აქტები, ასევე გაიცემოდა ანგარიშ-ფაქტურებიც. მიუხედავად იმისა, რომ მოპასუხის მხრიდან არ მომხდარა სადავო აბონენტზე დასახელების ცვლილება, რაც კანონის თანახმად მისი ვალდებულებაა, ობიექტის მისამართზე ყოველთვიურად იბეჭდება და იგზავნება შესაბამისი ქვითრები, მათ შორის სადავო აბონენტზე #334...;

- სემეკ-ის 2008 წლის 18 სექტემბრის #20 დადგენილების მე-9 მუხლის თანახმად, მოხმარებული ელექტროენერგიის აღრიცხვა და საფასურის გადახდა უნდა განხორციელდეს ყოველთვიურად (საცალო მომხმარებლის მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიის შესაბამისად), ამასთან, საცალო მომხმარებელმა მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასური უნდა გადაიხადოს ქვითარში მითითებულ ვადაში, რომელიც არ უნდა იყოს 15 კალენდარულ დღეზე ნაკლები. ამავე მუხლის 5¹ პუნქტის თანახმად, ქვითარი საცალო მომხმარებელს უნდა მიეწოდოს ყოველთვიურად შეძლებისდაგვარად ერთსა და იმავე დროს. ქვითრის არმიღება მომხმარებელს არ ათავისუფლებს მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის გადახდის ვალდებულებისაგან (#554.. არ წარმოადგენს სააბონენტო ნომერს, აღნიშნული ნომერი წარმოადგენს ე.წ შიდა მოხმარების კოდს და მის ქვეშ იგულისხმება მოპასუხეზე რიცხული ყველა სააბონენტო ნომერი სს „თ–ის“ მოქმედების არეალში);

- სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოსარჩელის მტკიცება, რომ 2008 წლის 10 ივლისის წერილით სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–მა“ აღიარა მოწოდებული ელექტროენერგიის დავალიანება ორ წყაროზე, მათ შორის #33423.. აბონენტზე და მოითხოვა შედარების აქტები. პალატამ მიუთითა, თითქოს აპელანტის განმარტების თანახმად, წერილში შეცდომით იყო მითითება #3342.. წყაროზე, რაც გაირკვა ამ აბონენტთან დაკავშირებით დამატებითი ინფორმაციის მიღების შემდეგ, შესაბამისად, აღნიშნულ აბონენტზე სს „თ–ის“ მიერ 2008 წლის 14 ივლისს მიწოდებული #002451 შედარების აქტი ხელმოწერილი და და ბეჭედდასმულია მხოლოდ სს „თ–ის“ მიერ, ხოლო მეორე მხარის მიერ იგი ხელმოწერილი და ბეჭედდასმული არ არის“. ამგვარი განმარტება კომპანიას არ გაუკეთებია. 2008 წლის 10 ივლისის სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ წერილის, მასზე დართული სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ზე“ გაცემული გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო რეგისტრაციის მოწმობის (#00150), საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2008 წლის 27 მარტის #272 ბრძანებისა და საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 ივლისის #585 ბრძანებულების, ასევე, ხელმოუწერელი შედარების აქტის თაობაზე უნდა ითქვას, რომ სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ დირექტორმა მისდამი დაქვემდებარებული ორგანიზაციის წარმოშობა დაუკავშირა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო რეგისტრაციის მოწმობაში დაფიქსირებულ თარიღს - 20.05.2008წ. (საგადასახადო რეგისტრაციას) და არა ორგანიზაციის დაფუძნების თაობაზე მინისტრის #272 ბრძანების გამოცემის თარიღს - 27.03.2008წ. (მიუხედავად იმისა, რომ ბრძანების მე-3 პუნქტის თანახმად, ძალაში შევიდა გამოქვეყნებისთანავე), რის გამოც უარი განაცხადა #3342.. აბონენტზე რიცხული დავალიანების გადახდაზე იმ საფუძვლით, რომ დავალიანება წარმოიშვა 2008 წლის მაისამდე, ხოლო #4061... სააბონენტო ბარათზე რიცხული დავალიანება გადაიხადა და ხელი მოაწერა შედარების აქტს, ვინაიდან ვალი წარმოიშვა მაისი-ივლისის პერიოდში. აღნიშნული კიდევ ერთხელ მეტყველებს იმ გარემოებაზე, რომ სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ს“ ელექტროენერგია მიეწოდებოდა ორივე წყაროთი, ხოლო მას შემდეგ #3342332 აბონენტი არ გაუქმებულა და აღნიშნულის თაობაზე კომპანიაში არავითარი განაცხადი არ შესულა;

- სააპელაციო პალატის დასკვნით, #3342... აბონენტზე 3 409,76 ლარის ოდენობით დავალიანება წარმოიშვა 2008 წლის მარტი-ივნისის პერიოდში, ხოლო 877,80 ლარის ოდენობით - 2014 წლის სექტემბერ-ოქტომბრის პერიოდში. 2008 წელს ელექტროენერგიას მოიხმარდა სს „თ.ჩ.ბ.ს–ი“, ხოლო 2014 წელს - სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლე შპს „ს–ი“. გაუგებარია, რომელი მტკიცებულების საფუძველზე ასკვნის სასამართლო, რომ 2014 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში ელექტროენერგიას მითითებულ სააბონენტო მისამართზე ....) მოიხმარდა შპს „ს–ი“. სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლე შპს „ს–ი“, რომლის იურიდიული მისამართიც იყო ქ.თბილისი, ... და რომელსაც 2012 წლის სექტემბერში შეერწყა სს „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ ვერ იქნება პასუხისმგებელი #3342... სააბონენტო ბარათზე რიცხულ დავალიანებაზე, განსაკუთრებით კი დავალიანების იმ ნაწილზე, რომელიც დაფიქსირდა 2014 წლის 3 ოქტომბერს. მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი 2014 წლის 15 ოქტომბრის მოვალის გაკოტრებულად გამოცხადების და რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ კანონიერ ძალაში შესული განჩინების თანახმად, შპს „ს–ი“ არ ფუნქციონირებს, მას ბალანსსა და საკუთრებაში უძრავი ქონება არ ერიცხება, ხოლო შსს მომსახურების სააგენტოს წერილის თანახმად, სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ სახელზე რეგისტრირებულია „მერსედეს - ბენც ვიტო“, რაც შპს „ს–ის“ ერთადერთ საკუთრებას წარმოადგენს. ის განცხადება, რომ 2014 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში მოცემულ მისამართზე ელექტროენერგიას უშუალოდ მოიხმარდა სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლე შპს „ს–ი“ მოწინააღმდეგე მხარემ გააკეთა სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე, ფაქტიურად სხდომის ბოლოს (მანამდე და საქალაქო სასამართლოშიც მიუთითებდა, რომ შპს ს–ი პასუხისმგებელი იყო დავალიანების გადახდაზე, როგორც სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლე), თუმცა, მტკიცებულებაზე ვერ მიუთითა. სასამართლომ კი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე და 105-ე მუხლების დარღვევით გაიზიარა ხსენებული განცხადება და დადგენილ ფაქტად მიიჩნია;

- სს „თ–ის“ ბიზნეს-ცენტრი „ს–ოს“ უფროსის #0216/824 სამსახურეობრივი წერილის თანახმად, ობიექტი მარაგდებოდა სამი დამოუკიდებელი დენის წყაროს (#3388.., #4061.. და #3342.. აბონენტების) მეშვეობით. #3342..აბონენტი წარმოადგენს სარეზერვო აბონენტს და აბონენტი #338..-დან კვების შეწყვეტის შემთხვევაში, ობიექტის ტერიტორიაზე არსებული გადამრთველის მეშვეობით შესაძლებელი იყო სარეზერვო აბონენტიდან კვების მიღება. გადამრთველი დამონტაჟებული იყო აბონენტის ტერიტორიაზე და მისი მომსახურება და გადართვა ხდებოდა აბონენტის მიერ დამოუკიდებლად (დასაშვებია დავის არსებობის პირობებში აღნიშნული გადამრთველი მოხსნილიც იყოს მოპასუხის მიერ და ამ შემთხვევაში, ფაქტის კონსტატაციასაც ვერანაირი შედეგი ვერ გამოეღო). ამ მტკიცებულებაზე საქალაქო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა რა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლებზე, განმარტა, რომ მოპასუხე უარყოფდა არა თუ სათადარიგო წყაროს გამოყენებას, არამედ ასეთი წყაროს არსებობის ფაქტს მის ტერიტორიაზე, რის გამოც, მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოების დადასტურება მხოლოდ მისივე სტრუქტურული დანაყოფის ხელმძღვანელის წერილით, არ იყო საკმარისი. სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სამსახურებრივი ბარათი წარმოადგენდა წერილობით მტკიცებულებას და იგი სრულად შეესაბამებოდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134-ე მუხლის მოთხოვნებს. სემეკ-ის #20 დადგენილების მე-6 და მე-7 მუხლებიდან გამომდინარე, კასატორი ვალდებულია, მოაწყოს აბონენტისათვის ელ.ქსელი და მისი შესაბამისი ქვედანაყოფები ვალდებული არიან, იცოდნენ თუ როგორაა მოწყობილი ელ.ქსელი ყველა კონკრეტულ ობიექტზე. კანონისმიერი ვალდებულების პირობებში გაცემული წერილობითი დოკუმენტი და მისი მტკიცებულებითი ძალა, არ შეიძლება ეჭვქვეშ იყოს დაყენებული, მით უმეტეს, რომ საქმეში არსებობს სხვა მტკიცებულებებიც (სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ დირექტორის ი.ბ–ძის 2008 წლის 10 ივლისის #95 წერილი), რომლებიც განხილულ უნდა ყოფილიყვნენ ერთობლიობაში. 90-იანი წლებიდან მოცემული ობიექტი განკუთვნილი იყო მზრუნველობას მოკლებული ავადმყოფი ბავშვებისათვის, რომელთაგან ბევრი საციცოხლო ფუნქციების შესანარჩუნებლად მიერთებული იყო სპეციალურ სამედიცინო აპარატზე, შესაბამისად, ელ.ენერგიის მიწოდების შეფერხების შემთხვევაში, რასაც ხშირად ჰქონდა ადგილი არც თუ ისე შორეულ წარსულში ერთი სატრანსფორმატორო ჯიხურიდან კვების შეწყვეტის შემთხვევაში გადართვა უნდა მომხდარიყო ალტერნატიულ წყაროზე, რის გამოც საჭირო გახდა მოცემულ ობიექტზე 3 დამოუკიდებელი დენის წყაროს შეყვანა. ამასთან, ელ.მრიცხველები დამონტაჟებულია ობიექტის გარეთ, ხოლო ტერიტორიის შიგნით ელ.მეურნეობის მართვას ახდენდა თვითონ აბონენტი.

1.2. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სავალდებულობა საკასაციო პალატის წინამდებარე განჩინების მიმართ:

საკასაციო პალატის წინამდებარე განჩინების მიმართ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული (სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება)) სავალდებულო ძალა გააჩნია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა წინააღმდეგაც საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. სააპელაციო პალატის დასკვნით:

1.2.1. სს „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ (ს/კ ....) რეგისტრაციაში გატარდა 1995 წლის 8 აგვისტოს და მის რეგისტრირებულ მისამართს წარმოადგენდა ქ.თბილისი, ..... მოსარჩელე კომპანიაში სს „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ აღრიცხული იყო #334... აბონენტად და ელექტროენერგია მიეწოდებოდა ამავე მისამართზე;

1.2.2. #3342.... აბონენტის ბრუნვის ისტორიის მიხედვით 2008 წლის 6 მარტიდან ამავე წლის 6 ივნისამდე აბონენტს ერიცხებოდა დავალიანება 3 409.76 ლარი. 2014 წლის 3 სექტემბრიდან 3 ოქტომბრამდე დაფიქსირდა აბონენტის მიერ 877.80 ლარის ღირებულების ელექტროენერგიის ხარჯვა, რის შედეგადაც საერთო დავალიანებამ შეადგინა 4 287.56 ლარი. 2014 წლის 5 ნოემბრიდან 2017 წლის 3 იანვრამდე ელექტროენერგიის ხარჯვა არ დაფიქსირებულა და დავალიანება შეადგენს 4 287.56 ლარს. აბონენტის ბრუნვის ისტორიის მიხედვით, ბოლოს ვალდებულების შესრულება 2007 წლის 14 მაისს, 1,44 ლარის ოდენობით გადახდაში დაფიქსირდა, ხოლო, 2007 წლის 19 თებერვალს _ 1 120.21 ლარის ოდენობით. აბონენტის ბრუნვის ისტორიის მიხედვით, მთლიანი დავალიანება შეადგენს 4 287.56 ლარს, მათ შორის 3 წელზე მეტი დავალიანება _ 3 409.76 ლარს;

1.2.3. 2012 წლის 14 სექტემბერს სს „ქ.თ.ჩ.ბ.ს–ი“ (ს/კ ....) შეერწყა შპს „ს–ს“ (ს/კ .....), რის გამოც, სააქციო საზოგადოებამ, როგორც დამოუკიდებელმა იურიდიულმა პირმა, შეწყვიტა არსებობა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით შპს „ს–ი“ გამოცხადდა გაკოტრებულად და გაუქმდა მისი რეგისტრაცია სამეწარმეო რეესტრში;

1.2.4. საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 ივლისის #585 ბრძანებულებისა და მის საფუძველზე 2009 წლის 24 თებერვალს გამოცემული საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის #90/ნ ბრძანების საფუძველზე დაფუძნდა სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“, რომლის რეორგანიზაციის შედეგად შეიქმნა სსიპ „ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდი“;

1.2.5. მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა ის გარემოება, რომ #334... სააბონენტო ხაზი წარმოადგენს #3388.. აბონენტის სარეზერვო წყაროს და ძირითადი წყაროდან კვების შეწყვეტის შემთხვევაში, ელექტოენერგიით მომარაგება ხდებოდა #33423.. სათადარიგო აბონენტის მეშვეობით. მოპასუხესა და მოსარჩელეს შორის გაფორმებულ არც ერთ შედარების აქტში #334... აბონენტი არ ფიგურირებს, ასევე არ ფიქსირდება სადავო აბონენტის მიხედვით რაიმე თანხის გადარიცხვის ფაქტი. დაარსების დღიდან მოპასუხე სისტემატურად იხდის მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურს, თუმცა არ ეთანხმება სადავო აბონენტზე რიცხულ დავალიანებას, რადგან ამ წყაროდან ელექტროენერგიას არ ღებულობს. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ გადამრთველი, რომლის მეშვეობითაც ხდება კვების ერთი წყაროდან მეორეზე გადართვა, დამონტაჟებულია აბონენტის ტერიტორიაზე და როგორც მომსახურება, ისე _ გადართვა ხდება მისივე მხრიდან დამოუკიდებლად. აღნიშნულის დადასტურების მიზნით მან წარადგინა სს „თ–ის“ ბიზნეს-ცენტრი „ს–ოს“ უფროსის სამსახურეობრივი წერილი. მოპასუხე უარყოფს არა თუ სათადარიგო წყაროს გამოყენებას, არამედ ასეთი წყაროს არსებობის ფაქტს მის ტერიტორიაზე, ხოლო მოსარჩელეს სხვა სარწმუნო მტკიცებულება სადავო ფაქტის დადასტურების მიზნით არ წარუდგენია.

1.3. საკასაციო სასამართლოს შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები:

1.3.1. საკასაციო სასამართლო უარყოფს კასატორის პრეტენზიებს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან საქმის მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმათა დარღვევით განხილვის თაობაზე და მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული რომელიმე წინაპირობის არსებობა არ დგინდება. საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შემოწმების მიზნით, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს განსახილველი სარჩელის სამართლებრივ საფუძვლებზე, ასევე, მტკიცების საგანში შემავალ ფაქტებსა და სააპელაციო პალატის მხრიდან ამ ფაქტების დადგენის სანდოობაზე.

1.3.2. განსახილველი მოთხოვნა სახელშეკრულებო სამართლიდან გამომდინარეობს, კერძოდ, მოსარჩელე მოითხოვს მოპასუხისაგან მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის ანაზღაურებას, შესაბამისად, მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები წარმოადგენს. ხსენებული ნორმის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი, ხოლო, მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. ამდენად, ნასყიდობის საზღაურის დაკისრების შესახებ მოთხოვნა განხორციელებადია, თუკი არსებობს მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა, გამყიდველმა მყიდველს მიაწოდა ელ.ენერგია, ხოლო, ამ უკანასკნელს არ გადაუხდია საზღაური. სარჩელის შესწავლის შედეგად საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ იგი ფორმალურ-პროცესუალური თვალსაზრისით გამართულია, კერძოდ, მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ მოპასუხე სადავო მისამართზე ადრე რეგისტრირებული კომპანიის უფლებამონაცვლეა, რომლის უფლებრივმა წინამორბედმა მიიღო განაწილების ლიცენზიატისგან საქონელი _ ელ.ენერგია და საფასურის გადაუხდელობის გამო, ერიცხება დავალიანება. რაც შეეხება მოპასუხეს, მან არსებითი ხასიათის შედავება წარადგინა, კერძოდ, უარყო დავალიანების არსებობა და აღნიშნა, რომ ის წარმოადგენს არა სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“, არამედ _ სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლეს. სააქციო საზოგადოება მოგვიანებით შეერწყა სხვა კომპანიას _ შპს „ს–ს“, რომელიც ამ დროისათვის ამოშლილია სამეწარმეო რეესტრიდან სასამართლოს მიერ კომპანიის გაკოტრებულად გამოცხადების მოტივით.

1.3.3. ვიდრე სარჩელსა და შესაგებელში გადმოცემული ფაქტებიდან გამომდინარე სასამართლო განსაზღვრავდეს მტკიცების საგანს, შეფასება უნდა მიეცეს სათანადო მოპასუხის საკითხს. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო დავის განხილვისას სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა პასუხი გასცეს შემდეგ შეკითხვებს: ვინ? ვისგან? რას? რის საფუძველზე მოითხოვს? პირველი და მეორე კითხვა მხარეთა სათანადოობას განსაზღვრავს, რამდენადაც უმნიშვნელოვანესია დადგინდეს მოთხოვნის წარმდგენი არის თუ არა უფლებამოსილი განაცხადოს პრეტენზია, ასევე, ეკისრება თუ არა მოპასუხედ დასახელებულ პირს ვალდებულება, სარჩელზე აგოს პასუხი. განსახილველ შემთხვევაში, უდავოა, რომ დავალიანება ელექტროენერგიის გადაუხდელი საფასურიდან გამომდინარეობს, ხოლო, მოსარჩელე წარმოადგენს განაწილების ლიცენზიატს, შესაბამისად, იგი უფლებამოსილია აბონენტს მოსთხოვოს საზღაური. რაც შეეხება მოპასუხეს, როგორც ითქვა, იგი უარყოფს, როგორც ელექტროენერგიის მოხმარებას, ისე _ აბონენტად რეგისტრაციას და წინა აბონენტის უფლებამონაცვლეობას, ამდენად, შემოწმებას ექვემდებარება მოპასუხის სათანადოობის საკითხი. ამ მხრივ სააპელაციო სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლით, რომლის თანახმადაც, თუ საქმის განხილვისას სასამართლო დაადგენს, რომ სარჩელი აღძრულია არა იმ პირის წინააღმდეგ, რომელმაც პასუხი უნდა აგოს სარჩელზე, მას შეუძლია მოსარჩელის თანხმობით შეცვალოს თავდაპირველი მოპასუხე სათანადო მოპასუხით. თუ მოსარჩელე არ არის თანახმა თავდაპირველი მოპასუხის სათანადო მოპასუხით შეცვლაზე, სასამართლო თავისი გადაწყვეტილებით უარს ეტყვის მოსარჩელეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

1.3.4. მოხმობილი ნორმიდან გამომდინარეობს შემდეგი დასკვნები: საქმის განხილვის შედეგად უნდა დადგინდეს მოპასუხის არასათანადოობა; მოსარჩელეს უნდა შეეთავაზოს სათანადო მოპასუხე; მოსარჩელე თანახმა უნდა იყოს მოპასუხის ჩანაცვლებაზე, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლო არასათანადო მოპასუხის მიმართ არ დააკმაყოფილებს სარჩელს. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ სადავო სააბონენტო ნომერზე დავალიანება უკანასკნელად 2014 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში დაფიქსირდა, ამ დროისათვის სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ არ იყო დაარსებული, ხოლო, შპს „ს–ი“, როგორც სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლე (საწარმოთა შერწყმის შედეგად), გაკოტრებულად გამოცხადდა და ამოშლილია სამეწარმეო რეესტრიდან სასამართლოს 2014 წლის 15 ოქტომბრის განჩინების საფუძველზე. აღნიშნულის შედეგად, სამოქალაქო კოდექსის 25-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სამეწარმეო იურიდიულმა პირმა არსებობა შეწყვიტა, ამასთანავე, არსებობობის შემთხვევაში, ამავე კოდექსის 454-ე მუხლის შესაბამისად, შეწყდა ამ იურიდიული პირის ვალდებულებაც. ამდენად, შპს „ს–ის“ სათანადო მოპასუხედ შეთავაზება ფაქტობრივად შეუძლებელი აღმოჩნდა, გარდა ამისა, მოსარჩელე მხარს უჭერს თავდაპირველი მოპასუხის წინააღმდეგ წარდგენილ მოთხოვნას და მიიჩნევს, რომ ის არის ამ მოთხოვნაზე პასუხისმგებელი.

1.3.5. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ არც სსიპ „თ.ჩ.ბ.ს–ი“ და არც მისი რეორგანიზაციის შედეგად ჩამოყალიბებული რომელიმე იურიდიული პირი არ წარმოადგენს სს „თ.ჩ.ბ.ს–ის“ უფლებამონაცვლეს. აღნიშნულის საპირისპიროდ ვერ იქნება გაზიარებული კასატორის მითითება იმის შესახებ, რომ საჯარო სამართლის იურიდიული პირი და სააქციო საზოგადოება ერთი და იგივე სუბიექტია, რადგანაც, როგორც თავად საკასაციო საჩივრით ირკვევა, განსხვავებულია მათი დამფუძნებლები, ასევე, ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა (საჯარო და კერძო სამართლის იურიდიული პირები), ამასთანავე, კასატორის განმარტება ვერ აბათილებს შპს „ს–ის“ თაობაზე საქმეში წარმოდგენილ ამონაწერს მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიული პირების რეესტრიდან, ასევე, სუბიექტის გაკოტრებულად გამოცხადების შესახებ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ აქტს.

1.3.6. საკასაციო პალატა უარყოფს კასატორის პოზიციას სემეკის #10 და #20 დადგენილებების განმარტების თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ სს „თ–ს“ აღძრული აქვს 2014 წლის ოქტომბრის ჩათვლით მოხმარებული ელექტროენერგიის დავალიანების ანაზღაურების შესახებ სარჩელი და მიიჩნევს, რომ მოპასუხე ელ.ენერგიის მომხმარებელი სუბიექტის უფლებამონაცვლეა. კასატორი საკუთარი პოზიციის მტკიცების მიზნით პრეტენზიას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებზე ამყარებს და მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა სასამართლომ არასწორად განმარტა სემეკ-ის დადგენილებები, ამასთანავე, არასწორად შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები. საკასაციო პალატა კასატორის პრეტენზიათა შეფასების შედეგად განმარტავს, რომ ელექტროენერგიის მიწოდება-მოხმარების წესების რეგულირებისათვის სპეციალურ საკანონმდებლო ბაზას მართალია, სემეკ-ი, როგორც მაკონტროლებელი ორგანო განსაზღვრავს საკუთარი დადგენილებებით, თუმცა, მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის ანაზღაურების საკითხი ერთმნიშვნელოვნად სამოქალაქო ურთიერთობას წარმოადგენს, და რომელიც სამოქალაქო კოდექსის მოწესრიგების ფარგლებში უნდა გადაწყდეს. სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლით გათვალისწინებული საზღაურის უფლებამონაცვლისათვის დაკისრებისას ცალსახად უნდა დასტურდებოდეს უნივერსალური უფლებამონაცვლეობა, კერძოდ, მოპასუხე მატერიალური სამართლის რომელიმე დანაწესიდან გამომდინარე უნდა აგებდეს პასუხს უფლებრივი წინამორბედის პასივისათვის, მხოლოდ ერთსა და იმავე მისამართზე აბონენტად რეგისტრაცია, თუკი უფლებამონაცვლეს წინამორბედისაგან არ მიუღია ვალდებულებები მესამე პირების წინაშე, დაარღვევს სამოქალაქო ბრუნვის თავისუფლებას და უსაფუძვლოდ შეამცირებს ამჟამად რეგისტრირებული მომხმარებლის ქონებრივ აქტივს. მოცემულ შემთხვევაში უდავოა, რომ არც მოპასუხე და არც მისი წინამორბედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი სადავო პერიოდში გამოყენებული ელ.ენერგიის უშუალო მომხმარებელს არ წარმოადგენდა, ამასთანავე, მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია პირდაპირი მტკიცებულება იმისა, რომ რომელიმე კორპორატიული აქტი მოპასუხეს აკისრებს ადრე არსებული კერძო სამართლის სუბიექტის ვალდებულებებს. რაც შეეხება სემეკ-ის #20 დადგენილების მე-4 და მე-5 მუხლებით განსაზღვრულ ელექტროენერგიის მიწოდების პირობებს, ასევე, აბონენტის ცვლილების შესახებ განცხადების წარდგენის წესს, იგი, მართალია, ემსახურება აბონენტის იდენტიფიცირებას და სტაბილური სახელშეკრულებო ურთიერთობის წარმართვას, თუმცა, აბონენტის მხრიდან ამ წესების დაუცველობა და ახალი აბონენტის მიერ განაწილების ლიცენზიატისათვის რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილების შეტანის თაობაზე განცხადების წარუდგენლობა ავტომატურად არ შეიძლება მისი წინამორბედი აბონენტის დავალიანების მისთვის დაკისრების საფუძველი გახდეს (შინაარსობრივი რეგულაციის თვალსაზრისით ადრე მოქმედი #10 დადგენილება რაიმე განსხვავებულ შედეგს არ ადგენს). თავად კასატორი ცდილობს ზემოხსენებულ ნორმებზე დაყრდნობით წარმოაჩინოს ახალი აბონენტის მხრიდან ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო პასუხისმგებლობის წარმოშობის წინაპირობები, თუმცა, თავადვე უთითებს ამავე წესების მე-6 და მე-7 მუხლებზე, სადაც საუბარია განაწილების ლიცენზიატის ვალდებულებაზე, მოაწყოს ქსელი გამართულ მდგომარეობაში. თავად წესები არ გამორიცხავს ლიცენზიატის შესაძლებლობას, გააკონტროლოს აბონენტის ქცევის კანონიერება, მაგალითად ელექტროენერგიის დატაცებისას (იხ. წესების მე-8 მუხლი), რაც სამართალდარღვევას და შესაბამისად, დასჯად ქმედებას წარმოადგენს. ამგვარი სანქციის გამოყენება საქმის მასალებით არ დგინდება, შესაბამისად, კასატორის არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ გადამრთველი მისთვის მიუწვდომელ ადგილას იყო დამონტაჟებული და არ იყო გამორიცხული აბონენტის თვითნებური ქმედებები, გაზიარებას არ ექვემდებარება.

1.3.7. პალატა ასევე უარყოფს კასატორის არგუმენტს სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ მოპასუხის ვალდებულება მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურის ანაზღაურების თაობაზე არ შეიძლება იქნას დადასტურებული მის მიერ წარმოდგენილი ცალმხრივი დოკუმენტებით. მართალია, 2008 წლის 14 ივლისის #002451 შედარების აქტი და სს „თ–ის“ ბიზნეს-ცენტრ „ს–ოს“ უფროსის #0216/824 სამსახურებრივი ბარათი წარმოადგენს წერილობით მტკიცებულებებს, რომლებიც სრულად პასუხობენ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134-ე მუხლის ფორმალურ მოთხოვნებს, რის გამოც, ისინი დაშვებულ იქნა და დაერთო საქმეს, თუმცა, მოპასუხე არ ეთანხმება მათ, რაც ამ მტკიცებულებათა იურიდიული ძალის შემოწმების აუცილებლობას წარმოშობს. სამოქალაქო საროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, არ არსებობს რა ამა თუ იმ მტკიცებულებისათვის წინასწარ დადგენილი ძალის მინიჭების შესაძლებლობა, ქვემდგომმა სასამართლოებმა მათი ცალმხრივად, მოსარჩელის მიერ შედგენა სავსებით სწორად დაუდეს საფუძვლად ამ დოკუმენტების უარყოფას. გარდა ამისა, საკასაციო საჩივრის შესწავლით ირკვევა, რომ კასატორი არ ეთანხმება გარკვეული დოკუმენტების საქმისათვის არდართვას, თუმცა, მას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის შესაბამისად, შუალედური განჩინებები სადავოდ არ გაუხდია და არც დასაბუთებული პრეტენზია წარმოუდგენია ამ კუთხით, რის გამოც, პალატა ხსენებული ნორმის საფუძველზე არ არის უფლებამოსილი, საკუთარი ინიციატივით შეამოწმოს შესაძლო საპროცესო დარღვევები.

1.4. გასაჩივრებული განჩინების ძალაში დატოვების პროცესუალური დასაბუთება:

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა მოპასუხის სათანადოობის საკითხი. არასათანადო მოპასუხისათვის კი, ელექტროენერგიის ღირებულების ანაზღაურების თაობაზე სარჩელი წარუმატებელია. ამდენად, სასამართლო უარყოფს კასატორის პრეტენზიებს და ამავე კოდექსის 410-ე მუხლის შესაბამისად, უცვლელად ტოვებს გასაჩივრებულ განჩინებას.

2. პროცესის ხარჯები:

ვინაიდან წინამდებარე განჩინებით არ დაკმაყოფილდა საკასაციო საჩივარი, არ არსებობს პროცესის ხარჯების მხარეთა შორის განაწილების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობები. რაც შეეხება საკასაციო საჩივარზე გადახდილ სახელმწიფო ბაჟს, ამავე კოდექსის 55-ე მუხლის შესაბამისად, ის უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 55-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „თ–ის“ საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 17 იანვრის განჩინება დარჩეს უცვლელად.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი