საქმე №ას-45-2021 22 აპრილი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ.მ–ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ჯ.კ–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – აუცილებელი გზის დადგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. ჯ.კ–მა (შემდგომ – მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ.მ–ის (შემდგომ – მოპასუხე) მიმართ და მოითხოვა, აუცილებელი გზის უფლებით დაიტვირთოს მოპასუხის საკუთრებაში არსებული ს/კ ...... მიწის ნაკვეთი სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 17 ივლისის დასკვნაში მითითებული პირველი ვარიანტის მიხედვით.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის განმარტებით, 2010 წლიდან ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოადგენს 560 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობის მესაკუთრეს. 2018 წლამდე მოსარჩელის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარეობდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ს/კ ..... და ს/კ ..... მიწის ნაკვეთები.

3. 2015 წლამდე მოსარჩელე საჯარო გზასთან დამაკავშირებელ გზად იყენებდა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, საჯარო რეესტრში №......, №....., №......, №.... და № ...... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებს, რომელთა ძირითად ნაწილზე არსებობს მისასვლელი საავტომობილო გრუნტის გზა, თუმცა 2015 წელს №..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი გადავიდა კერძო პირის საკუთრებაში და აღნიშნულ ნაკვეთზე კერძო მესაკუთრემ დაიწყო სამშენებლო სამუშაოების წარმოება სახლის ასაშენებლად. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელემ დაკარგა შესაძლებლობა, ესარგებლა მისი მიწის ნაკვეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში არსებული საჯარო გზასთან დამაკავშირებელი საავტომობილო გრუნტის გზით. მოსარჩელის ნაკვეთი დარჩა საჯარო გზასთან დამაკავშირებელი გზის გარეშე.

4. 2015 წელს მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე, ჯერ კიდევ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე №....და №.... ს/კ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ მიმართა საჯარო რეესტრს და მოითხოვა აღნიშნულ მიწის ნაკვეთებზე საჯარო სამართლებრივი სერვიტუტის დარეგისტრირება, რათა მოსარჩელეს მოეხდინა საკუთარი მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენება და ჰქონოდა საჯარო გზასთან დამაკავშირებელი გზა. აღნიშნული სერვიტუტი ვრცელდებოდა 2018 წლამდე.

5. 2017 წელს საჯარო რეესტრს მიმართა მოპასუხე გ.მ–მა და მოითხოვა სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე №..... და №...... ს/კ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია და ორივე ნაკვეთს რეგისტრაციის შემდეგ მიენიჭა ერთი საკადასტრო კოდი – №....... რეგისტრაციის შემდეგ გაუქმდა საჯარო სამართლებრივი სერვიტუტი და მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი დარჩა საჯარო გზასთან დამაკავშირებელი სავალი გზის გარეშე, რის გამოც მოსარჩელე ვერ ახერხებს კუთვნილი მიწის ნაკვეთის ჯეროვან გამოყენებას. იგი დღემდე იყენებს მოპასუხის მიწის ნაკვეთს საფეხმავლო გზად. მიუხედავად მოსარჩელის არაერთი მცდელობისა, მოლაპარაკების გზით მოგვარებულიყო აუცილებელი გზის საკითხი, აღნიშნული ვერ მოხერხდა და საჭირო გახდა სასამართლოსთვის მიმართვა.

მოპასუხის პოზიცია:

6. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ საჯარო რეესტრიდან ამონაწერების თანახმად, 2015 წლიდან მოსარჩელის მიერ მითითებულ მიწის ნაკვეთებზე ვრცელდებოდა სერვიტუტის უფლება, მაგრამ არ ფიქსირდებოდა, ვის სასარგებლოდ იყო სერვიტუტის უფლებით აღნიშნული მიწის ნაკვეთები დატვირთული. მოსარჩელის დედამ მიწის ნაკვეთები გაყო და მათ მიენიჭა სხვადასხვა კოდი. ერთი მიწის ნაკვეთი (ს/კ .....) ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გაასხვისა შვილზე – მოსარჩელეზე, ხოლო მეორე (ს/კ .....) – ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გადასცა სხვა პირს, რომელმაც 2007 წელს იყიდა მოსარჩელის უძრავი ქონების სხვა ნაწილიც, სახლის ქვედა ნაწილი, რომელიც დარეგისტრირდა აღნიშნული ფიზიკური პირის საკუთრებად. მოგვიანებით ორი უძრავი ნივთი გაერთიანება და დარეგისტრირდა ერთ ..... ს/კ მიწის ნაკვეთად.

7. მოპასუხემ მიუთითა, რომ მოსარჩელის ოჯახს გააჩნდა საჯარო გზასთან დამაკავშირებელი როგორც საფეხმავლო, ისე საავტომობილო გზა და მხოლოდ საკუთარი თვითნებური მოქმედებით ჩაიყენა თავი იმ მდგომარეობაში, რაზეც ამყარებს სასარჩელო მოთხოვნას. მან შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ დაასაბუთა, თუ რატომ არ შეიძლება აუცილებელი გზის მოწყობა წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის №2 და №3 ვარინტების მიხედვით.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

8. მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოსარჩელეს დაერთო ნება, ესარგებლა №.....საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთით, მხოლოდ, №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან დასაკავშირებლად სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 17 ივლისის დასკვნის №2 დანართის შესაბამისად, ამასთან, საავტომობილო გზის მოწყობასა და მოვლა-პატრონობასთან დაკავშირებული ხარჯის გაწევა დაეკისრა მოსარჩელეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

10. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი ეკუთვნის მოსარჩელეს, ხოლო №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთი მოპასუხეს.

11. მოსარჩელის კუთვნილი ნაკვეთი სრულად არის მოქცეული სხვა პირთა ნაკვეთებს შორის და მას საჯარო გზასთან უშუალო და პირდაპირი კავშირი არ გააჩნია.

12. ზემოხსენებული ნაკვეთები სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებისაა. მოსარჩელის კუთვნილ ნაკვეთზე აშენებულია საცხოვრებელი სახლი, ხოლო მოპასუხის ნაკვეთი დაუსახლებელია.

13. სააპელაციო პალატამ მიუთითა: „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ – სსკ) 180-ე მუხლის პირველი ნაწილით წესრიგდება სამეზობლო თმენის ვალდებულება, რაც წარმოადგენს საკუთრების კანონისმიერი ბოჭვის სამართლებრივ მექანიზმს. ამ ნორმით გათვალისწინებული ბოჭვის უფლების ამ ხარისხით გამოყენება განპირობებული უნდა იყოს ისეთი ობიექტური ფაქტორებით, რომლის არსებობის შემთხვევაში პრაქტიკულად შეუძლებელია მესაკუთრის მიერ თავის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენება მეზობელი მიწის ნაკვეთით სარგებლობის გარეშე. მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენება ნიშნავს საჯარო გზებთან, ელექტრო, ნავთობის, გაზისა და წყალმომარაგების ქსელთან აუცილებელი კავშირის არსებობას. ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ამ კავშირის არსებობა არ არის დამოკიდებული სუბიექტურ მიზანშეწონილობასა და არჩევანზე, არამედ ობიექტურად არსებულ ისეთ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლებიც უთითებენ აუცილებელ, უალტერნატივო კავშირზე საჯარო გზებთან და ა.შ. სსკ-ის 180-ე მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევა კანონისმიერი ბოჭვის ამსახველ ისეთ დანაწესს წარმოადგენს, როდესაც მხოლოდ აუცილებლობა, ობიექტური გარემოება (სხვა გზის არარსებობა, რაც ნივთის ჯეროვანი გამოყენების საშუალებას არ იძლევა და ამით ნივთის დანიშნულებისამებრ გამოყენების შესაძლებლობა მცირდება ან საერთოდ იკარგება) წარმოშობს სხვისი ნივთით სარგებლობის უალტერნატივო წინაპირობას. სხვისი საკუთრებით სარგებლობის უფლების მხოლოდ ამგვარ შემთხვევებში დადგენა განპირობებულია საქართველოს კონსტიტუციითა და სამოქალაქო კოდექსით აღიარებული საკუთრების უფლების თავისუფლებით, რომლის შეზღუდვა დაშვებულია მხოლოდ აუცილებელი ბოჭვის ფარგლებში (იხ. სუსგ №ას-102-100-2011, 24 მაისი, 2011 წელი; №ას-70-68-2014, 6 აპრილი, 2015 წელი, სუსგ.საქმე №ას-815-763-2017, 11 იანვარი, 2018 წელი, პ. 24).

14. ამავდროულად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ რაიონულმა სასამართლომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებები მცდარად შეაფასა.

15. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 17 ივლისის დასკვნითა და დასკვნაზე თანდართული ნახაზებით დადგენილია, რომ მოსარჩელის კუთვნილი ნაკვეთი ყველა მხრიდან სხვა პირთა საკუთრებაში არსებული ნაკვეთებით არის შემოსაზღვრული და მას საჯარო გზებთან კავშირი, საერთოდ, არ გააჩნია. ამ ნაკვეთიდან საჯარო გზასთან დაკავშირება, რომელიმე მეზობელი ნაკვეთის გავლის გარეშე, შეუძლებელია. ამრიგად, თუ მოსარჩელეს სხვის ნაკვეთზე გადაადგილების უფლება არ მიეცემა, იგი საკუთრებით ვეღარ ისარგებლებს და, არსებითად, მას დაკარგავს.

16. როგორც ზემოხსენებულ განჩინებაში საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, „აუცილებელი გზა იმგვარად უნდა დადგინდეს, რომ ორივე მხარის უფლებები იყოს დაცული და მეზობელი მიწის ნაკვეთით სარგებლობის შესაძლებლობა ყველაზე ნაკლებად შეზღუდოს“.

17. სააპელაციო პალატამ დამატებით აღნიშნა, რომ ალტერნატივის არსებობისას მესაკუთრეს აუცილებელი გზის მოთხოვნის უფლება იმ მეზობლის მიმართ შეიძლება ჰქონდეს, რომლის ნაკვეთიც მას საჯარო გზაზე უმოკლეს და გონივრულ გასასვლელს მისცემს (შდრ. ვოლფი/ველენჰოფერი - „სანივთო სამართალი 29-გამოცემა“, გვ. 698). ამ შემთხვევაში, „გონივრულ გასასვლელში“ მეზობლის ყველაზე ნაკლებ შემზღუდავი სარგებლობაც იგულისხმება.

18. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 17 ივლისის დასკვნით დგინდება, რომ მოსარჩელეს საჯარო გზიდან კუთვნილ ნაკვეთამდე მისვლა ან №...., ან ...., ან, პირობითად, სამხრეთ-დასავლეთის მხარეს არსებული ნაკვეთების გავლით შეუძლია. №.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ ნაკვეთზე აშენებულია საცხოვრებელი სახლი და, ამ გზით, მოსარჩელის კუთვნილ ნაკვეთზე მოხვედრა შეუძლებელია.

19. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სამხრეთ-დასავლეთის მხრიდან, სავარაუდოდ, მოსაწყობი გზის სიგრძე დანარჩენი ორი გზის სიგრძეს რამდენჯემე აღემატება. გარდა ამისა, ამ ვარიანტით გზის მოწყობის შემთხვევაში იგი სამი სხვადასხვა პირის კუთვნილ ნაკვეთს მოიცავს, ხოლო ორ მათგანს – №..... და №..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ ნაკვეთებს, პრაქტიკულად, შუაზე გაყოფს. შესაბამისად, ამ ვარიანტით მოწყობილი გზა არც უმოკლესია და არც გონივრული. №.... და №..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთების გავლით საჯარო გზასთან დასაკავშირებლად მოსარჩელეს არსებითად, ერთი და იგივე მანძილის დაფარვა მოუწევს, თუმცა, აღსანიშნავია, რომ №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთის საერთო ფართი მოპასუხის კუთვნილი ნაკვეთის ფართზე ბევრად ნაკლებია და, ამასთან, ამ ნაკვეთის მეშვეობით საჯარო გზასთან დასაკავშირებლად №....... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთის დატვირთვაც გახდება საჭირო. მოსარჩელეს საჯარო გზაზე ყველაზე მოკლე და გონივრული გასასვლელი №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული, ე.ი. მოპასუხის კუთვნილი ნაკვეთიდან შეიძლება ჰქონდეს.

20. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტს მოპასუხის საკუთრებით სარგებლობა მხოლოდ აუცილებელი კავშირის უზრუნველსაყოფად შეუძლია. აუცილებელი კავშირი იმგვარი კავშირია, რომლის გარეშეც მიწის ნაკვეთს რენტაბელობა დაეკარგება ან არსებითად და გაუმართლებლად შეუმცირდება. როგორც წესი, საავტომობილო კავშირის გარეშე, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი რენტაბელობას მნიშვნელოვნად კარგავს. ასეც რომ არ იყოს, როგორც აღინიშნა, აპელანტის კუთვნილ ნაკვეთზე საცხოვრებელი სახლია აშენებული. სახლთან საავტომობილო კავშირი კი, როგორც საყოფაცხოვრებო, ისე გადაუდებელი დახმარების სამსახურებისათვის აუცილებელია. სწორედ ამიტომ, „აუცილებელ გზაში იგულისხმება არა მარტო ბილიკი, საცალფეხო გზა, არამედ სამანქანე გზაც“ (სუსგ. საქმე №ას-1513-2018, 8 თებერვალი, 2019 წელი, პ. 38), თუმცა აუცილებელი გზის დადგენით პირი დატვირთული ნივთის მესაკუთრე არ ხდება და ამ ნივთით ნებისმიერი მიზნითა და სახით სარგებლობის უფლება არ ენიჭება. აუცილებელი გზით დატვირთული მიწის ნაკვეთი უფლებამოსილმა პირმა შეიძლება, მხოლოდ დატვირთვის მიზნებისათვის, ე.ი. გადასაადგილებლად გამოიყენოს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს მოპასუხის კუთვნილ ნაკვეთზე, როგორც ფეხით, ისე ავტომობილით გადაადგილების ნება უნდა დაერთოს. ამისთვის კი ნაკვეთზე საავტომობილო გზა უნდა მოეწყოს.

21. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 17 ივლისის დასკვნით დგინდება, რომ საავტომობილო გზის მოსაწყობად სამშენებლო და სადემონტაჟო სამუშაოების ჩატარება და გზის მოწყობის პროექტის შედგენაა აუცილებელი. გზის მოწყობის შემდეგ, მისი მოვლა-პატრონობაც, ცხადია, დამატებით ხარჯთან იქნება დაკავშირებული. კუთვნილ ნაკვეთზე საავტომობილო გზის მოწყობა მოპასუხის ინტერესებში არ შედის და ამ ხარჯის გაღება მას არც კანონით არ ევალება (ამასთან დაკავშირებით, საყურადღებოა, მაგ: გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის უმაღლესი სასამართლოს 1995 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილება, რომელშიც სასამართლომ განმარტა, რომ თმენის ვალდებულების მქონე პირს გზის მოვლის ხარჯის გაწევა, ჩვეულებრივ, არ ეკისრება – BGH, Urt. v. 6. April 1995, III ZR 27/94, WM 1995, 1195, 1198; შდრ. ასევე - BGH, 12.12.2008 - V ZR 106/07).

22. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის კუთვნილ ნაკვეთზე საავტომობილო გზის მოწყობასა და მოვლა-პატრონობასთან დაკავშირებული ხარჯი მოსარჩელემ უნდა გასწიოს, შესაბამისად, სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.

23. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს პოზიცია იმის თაობაზე, რომ სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, აუცილებელი გზის ან გაყვანილობის თმენის ვალდებულება არ წარმოიშობა, თუკი უკვე არსებული დაკავშირება მიწის ნაკვეთისა გაუქმდა მესაკუთრის თვითნებური მოქმედებით, თუმცა, ამავდროულად, აღნიშნა, რომ არსებული დაკავშირების თვითნებურად გაუქმების ფაქტი საქმის მასალებით არ მტკიცდება.

24. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელის დედას ეკუთვნოდა №..... და №..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთები.

25. 2007 წლის 21 ივნისს მოსარჩელის დედამ №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი ფიზიკურ პირს მიჰყიდა, 2007 წლის 13 ნოემბერს კი №..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთი დაჰყო ორ ნაწილად - 400 და 560 კვ.მ. ფართის მქონე მიწის ნაკვეთებად, საკადასტრო კოდებით №.... და №...... აქედან, №..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი 2007 წლის 14 ნოემბერს მან, კვლავ, იმავე ფიზიკურ პირზე გაასხვისა, ხოლო №.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთი 2010 წლის 6 იანვარს მოსარჩელეს აჩუქა. ზემოაღნიშნულმა ფიზიკურმა პირმა მოსარჩელის დედისაგან შეძენილი ნაკვეთები გააერთიანა და, ამის შედეგად, დარეგისტრირდა №.... საკადასტრო კოდის მქონე 540 კვ.მ ნაკვეთის მესაკუთრედ. აღნიშნული ნაკვეთი მოსარჩელის კუთვნილი ნაკვეთის მომიჯნავედ, ჩრდილო-დასავლეთის მხარეს მდებარეობს და მასზე საცხოვრებელი სახლია აშენებული.

26. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 17 ივლისის დასკვნაზე თანდართული ნახაზებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ზემოხსენებულ ნაკვეთსა და საჯარო გზას შორის მდებარეობს №.... და №.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები, რომელთაგან №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთის მესაკუთრე სახელმწიფოა. საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, ამ ნაკვეთზე სახელმწიფოს უფლების რეგისტრაციის თარიღი 2004 წლის 6 აპრილია. №.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ნივთთან დაკავშირებული მონაცემები საქმეში არ არის. შესაბამისად, ნათელია, რომ მოსარჩელის დედის კუთვნილ ნაკვეთებსა და საჯარო გზას ერთმანეთისაგან, იმთავითვე, №.... და №.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთები ჰყოფდა. ეს კი ნიშნავს, რომ მოსარჩელის კუთვნილ ნაკვეთს საჯარო გზაზე გასასვლელი 2007 წლის მდგომარეობითაც არ გააჩნდა და მის გაუქმებას, ბუნებრივია, ვერც მოსარჩელის დედა ვერ მოახერხებდა.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

27. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე მოპასუხემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

28. კასატორმა მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილი, 174-ე მუხლი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა ამავე კოდექსის 180-ე მუხლის დანაწესი.

29. კასატორი არ დაეთანხმა სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ მოპასუხის მიწის ნაკვეთი დაუსახლებელია, ხოლო მოსარჩელეს სახლი აქვს განთავსებული, შესაბამისად, ამის გამო პალატამ მოსარჩელის ინტერესებს მიანიჭა უპირატესობა, რაც არღვევს მოპასუხის საკუთრების უფლებას.

30. მხარის მოსაზრებით, საკუთრების უფლების დაკარგვას უთანაბრდება გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოპასუხის უფლებების შეზღუდვაც, მით უფრო, მოსარჩელემ თავად ჩაიყენა თავი არსებულ მდგომარეობაში, გაასხვისა გზასთან დამაკავშირებელი ნაკვეთის ნაწილი. მან საკუთრების უფლების მოპოვების მომენტში იცოდა, რომ მიწის ნაკვეთს არ ჰქონდა ჯეროვანი კავშირი საჯარო გზასთან. სააპელაციო სასამართლო არ გასცნობია საქმეს, რადგან არ გაითვალისწინა, რომ მოსარჩელის ნაკვეთი იმთავითვე იყო დაკავშირებული საჯარო გზასთან, სანამ არ მოხდებოდა მიწის ნაკვეთების გამიჯვნა და გასხვისება.

31. კასატორმა მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით არ იკვეთება, რომ მოპასუხის კუთვნილ ნაკვეთზე გამავალი გზა ერთადერთია მოსარჩელის ნაკვეთის საჯარო გზასთან დასაკავშირებლად. აღნიშნული არც სხვა მტკიცებულებით დადასტურდა. ამასთან, საქმის მასალებში არ წარმოდგენილა მტკიცებულება, რომ მოსარჩელემ მიმართა სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს მიწის ნაკვეთზე აუცილებელი გზის მოსაწყობად და უარი მიიღო. ასევე არ გამოკვლეულა სხვა კერძო მესაკუთრეთა პოზიცია. მხოლოდ მოსარჩელის ზეპირი მითითება სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს პრაქტიკაზე, ასევე, არგუმენტი, რომ ალტერნატიული ვარიანტების შემთხვევაში გზის მოწყობა რთულდება და ა.შ – არ შეიძლება მოპასუხის საკუთრების უფლების ბოჭვის წინაპირობა გახდეს. სააპელაციო პალატას არ მიუთითებია, რა ფართზე და რა ვადაში უნდა მოეწყოს სადავო გზა მოპასუხის მიწაზე.

32. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 5 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

33. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

34. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორს მოცემულ საკასაციო საჩივარში დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენის გზით სადავოდ არ გაუხდია სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტები, ამდენად, სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე დადგენილად უნდა ჩაითვალოს შემდეგი გარემოებანი:

35. №.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი ეკუთვნის მოსარჩელეს, ხოლო №..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნაკვეთი მოპასუხეს.

36. მოსარჩელის კუთვნილი ნაკვეთი სრულად არის მოქცეული სხვა პირთა ნაკვეთებს შორის და მას საჯარო გზასთან უშუალო და პირდაპირი კავშირი არ გააჩნია.

37. ზემოხსენებული ნაკვეთები სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებისაა. მოსარჩელის კუთვნილ ნაკვეთზე აშენებულია საცხოვრებელი სახლი, ხოლო მოპასუხის ნაკვეთი დაუსახლებელია.

38. წინამდებარე საკასაციო საჩივარში მხარემ განმარტა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიაკუთვნა მოსარჩელეს საჯარო გზასთან დამაკავშირებლად მოპასუხის კუთვნილ ნაკვეთზე გასავლელი გზა.

39. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი გარკვეულ შეზღუდვებს აწესებს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით, კერძოდ, 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

40. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

41. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საკუთრების უფლება არ არის აბსოლუტური. მესაკუთრის უფლებები შეზღუდულია კანონით ან ხელშეკრულებით (სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილი). სსკ-ის 180-ე მუხლში საკუთრების უფლების კანონისმიერი შებოჭვის პირობებია მოცემული. თუ არსებობს ამ მუხლით გათვალისწინებული პირობები, მაშინ მეზობელმა უნდა ითმინოს თავისი მიწის ნაკვეთის დატვირთვები. მეზობელი ნაკვეთის დატვირთვა ობიექტური გარემოებებით უნდა იყოს გამოწვეული, კერძოდ, როდესაც მიწის ნაკვეთი მთლიანად ან ნაწილობრივ იზოლირებულია საჯარო გზებისაგან, ან საამისოდ ადრე არსებობდა ჯეროვანი გამოყენებისათვის აუცილებელი გზა, მაგრამ ამჟამად შეუძლებელია მისი ამ მიზნით გამოყენება. აუცილებელ გზაში იგულისხმება არა მარტო ბილიკი, საცალფეხო გზა, არამედ სამანქანე გზაც.

42. ამდენად, სსკ-ის 180-ე მუხლით წესრიგდება სამეზობლო თმენის ვალდებულება, რაც წარმოადგენს საკუთრების კანონისმიერი ბოჭვის სამართლებრივ მექანიზმს. ამ ნორმით გათვალისწინებული ბოჭვის უფლების ამ ხარისხით გამოყენება განპირობებული უნდა იყოს ისეთი ობიექტური ფაქტორებით, რომლის არსებობის შემთხვევაში პრაქტიკულად შეუძლებელია მესაკუთრის მიერ თავის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენება, მეზობელი მიწის ნაკვეთით სარგებლობის გარეშე. მიწის ნაკვეთის ჯეროვანი გამოყენება ნიშნავს საჯარო გზებთან, ელექტრო, ნავთობის, გაზისა და წყალმომარაგების ქსელთან აუცილებელი კავშირის არსებობას. ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ამ კაშირის არსებობა არ არის დამოკიდებული სუბიექტური მიზანშეწონილობასა და არჩევანზე, არამედ ობიექტურად არსებულ ისეთ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლებიც უთითებენ აუცილებელ, უალტერნატივო კავშირზე საჯარო გზებთან და ა.შ (იხ. სუსგ 26.10.2018წ. საქმე №ას-139-131-2018).

43. სსკ-ის 180-ე მუხლით სხვისი საკუთრებით სარგებლობის უფლება წარმოადგენს საკუთრებით სარგებლობის უფლების შეზღუდვის კანონისმიერ (არასახელშეკრულებო) უფლებას მეზობელი მესაკუთრის თანხმობის მიუხედავად. ამასთან, მეზობელი მიწის ნაკვეთის გამოყენება სხვა მიწის ნაკვეთის სასარგებლოდ შესაძლებელია სახელშეკრულებო ურთიერთობის საფუძველზეც, ანუ მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრესთან შეთანხმებითაც (სსკ-ის 247-ე მუხლი, სერვიტუტი) (სუსგ №ას-1549-2018 25.01.2019წ.) აუცილებელი გზის უფლების რეალიზაციაზე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე თავის მეზობელს უარს ვერ ეტყვის, სხვა შემთხვევაში კი გადამწყვეტია მხარეთა ურთიერთშეთანხმება (გიორგი რუსიაშვილი, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, თბილისი, 2018, მუხ. 247, ველი 5); (შდრ. სუსგ.-ებები: Nას-1108-1312-05, 18.07.2006წ.; N1416-1548-04 21.04.2005წ.).

44. დადგენილია, რომ მოსარჩელემ, თავისი მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად მოპასუხეს წარუდგინა ექსპერტიზის დასკვნა .

45. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „ექსპერტიზის დასკვნა, ესაა მტკიცებულების ერთ-ერთი სახე, რომელიც შესაძლებელია, გამოყენებულ იქნეს საქმის გარემოებათა დასადგენად. იმის მიხედვით, თუ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე რა გარემოებაა დასადგენი. თავად ექსპერტი კი, პროცესის მონაწილე დამხმარე სუბიექტია, რომელიც ფლობს სპეციალურ ცოდნას მეცნიერების, ტექნიკის, მედიცინის, ხელოვნების ან ხელობის დარგში. მის მიერ შედგენილ დასკვნაში გადმოცემულია გამოკვლევის შინაარსი, შედეგები და პასუხი მის წინაშე დასმულ კითხვებზე. სსსკ-ის 162-ე მუხლის ნორმატიული გაგებით, მტკიცების ამ საშუალებით შესაძლებელია საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტის დადგენა, ხოლო ამგვარი მტკიცებულების გარეშე, ზოგიერთ შემთხვევაში, საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანა შეუძლებელია. ექსპერტიზის საჭიროება საქმეზე დასადგენი გარემოებების თავისებურებიდან გამომდინარეობს. ექსპერტიზის დასკვნა, როგორც სპეციალური ცოდნით აღჭურვილი პირის კვლევის წერილობითი შედეგი პასუხს სცემს სამოქალაქო საქმესთან დაკავშირებით მხარეთა ანდა სასამართლოს მიერ დასმულ კითხვებს. (იხ., ილონა გაგუა, „მტკიცებულებები და მტკიცების პროცესი კერძო ხასიათის სამართლებრივ დავებზე“, 2020 წელი, გვ: 97-99,102, 106-107, 112-113. რედაქტორები: ზურაბ ძლიერიშვილი, ნუნუ კვანტალიანი).

46. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მტკიცების საპროცესო ვალდებულების შესრულების პირობებში, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საწინააღმდეგო მტკიცების საპროცესო საშუალების წარმოდგენის ვალდებულებამ, მოპასუხის მხარეზე გადაინაცვლა. შესაბამისად, დავის საერთო სასარჩელო წესით განხილვისას, მოპასუხეს შეეძლო, საპირისპირო გარემოების დასადასტურებლად და მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის გასაქარწყლებლად თავადაც წარმოედგინა რელევანტური მტკიცებულება (სხვა საექსპერტო დასკვნა).

47. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დისპოზიციურობის პრინციპი სამოქალაქო საპროცესო სამართალში ნიშნავს მხარეთა თავისუფლებას, განკარგოს თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები. ამ პრინციპზეა აგებული სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა. უფლების დასაცავად სასამართლოსათვის მიმართვა თვით დაინტერესებული პირის ნება-სურვილზეა დამოკიდებული. მისი ნების გარეშე, არავის აქვს უფლება, მიმართოს სასამართლოს. მხარეები თვითონ წარუდგენენ სასამართლოს მტკიცებულებებს. ისინი თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. თუმცა, მხარემ უნდა უზრუნველყოს მტკიცების საპროცესო საშუალებათა დროული განკარგვა. სასამართლო კი, დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, ვერ უზრუნველყოფს მხარისათვის იურიდიული დახმარების გაწევას, რაც თანაბრობას დაარღვევს და სამართალწარმოებას მიკერძოებულს გახდის. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი უზრუნველყოფს სამართლიანი სასამართლო განხილვის პროცედურულ უფლებას. სამართლიანობის მოთხოვნა კი, მიემართება მთლიანად სასამართლო პროცესს; იგი არ არის შემოფარგლული მხარეებს შორის დავის წარმოებით. სამართლიანი სასამართლოს კონცეფცია, თავის თავში მოიცავს სასამართლოს მხრიდან მხარისათვის საკუთარი პოზიციის დაცვის მოსამზადებლად ადეკვატური დროის განსაზღვრას და დაცვის მომზადების შესაძლებლობის მიცემას. საპროცესო მოქმედების განსაზღვრულ დროში შესრულების კონკრეტული მაგალითია ექსპერტის დასკვნის საქმის მომზადების სტადიაზე წარდგენის აუცილებლობაც (სსსკ-ის 162-ე მუხლის მე-2 ნაწილი და 219-ე მუხლის პირველი ნაწილი), რასაც განსახილველ დავაში, მოპასუხემ თავი ვერ გაართვა - არ წარმოადგინა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საპირწონე მტკიცებულება. მით უმეტეს, აღსნიშნავია, რომ „ერთი მხარის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის მტკიცებულებითი მნიშვნელობის შეფასება დამოკიდებულია მეორე მხარის კვალიფიციურ შედავებაზე. ცხადია, აქ მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის ზეპირსიტყვიერი, ექსპერტიზის დასკვნის საწინააღმდეგო მოსაზრება არ იგულისხმება. ექსპერტიზის, თუნდაც სავარაუდო დასკვნა, აბათილებს მოპასუხის მარტოოდენ ზეპირ განმარტებას, რადგან სხვა მტკიცებულებებთან ერთად, სპეციალური ცოდნით აღჭურვილი პირის მოსაზრებას სადავო ურთიერთობის ფაქტობრივ სამართლებრივი დასაბუთებისას, უთუოდ ენიჭება გარკვეული უპირატესობა მაშინ, როდესაც მოწინააღმდეგე ვერ აბათილებს ობიექტური მტკიცებულებებით სადავო გარემოებებს. ამდენად, ერთი მხარის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის გაქარწყლების ვალდებულება, მტკიცებულებათა შეფასების ეტაპზე უაღრესად დიდი მნიშვნელობის მქონეა. კერძო დავებზე წარმატების მისაღწევად კი, მხარეებმა ჯეროვნად უნდა განკარგონ თავიანთი საპროცესო უფლებები, რაც დავის ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებისა და მათი რელევანტური მტკიცებულებებით დამტკიცების ტვირთის რეალიზებაში მდგომარეობს. ამ უფლებით თანაბრად სარგებლობს როგორც მოსარჩელე (სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება), ასევე, მოპასუხე (სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების გაქარწყლება)“ (იხ., ილონა გაგუა, „მტკიცებულებები და მტკიცების პროცესი კერძო ხასიათის სამართლებრივ დავებზე“, 2020 წელი, გვ: 117-121. რედაქტორები: ზურაბ ძლიერიშვილი, ნუნუ კვანტალიანი).

48. განსახილველ შემთხვევაში, ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, მოსარჩელემ თავის მტკიცების ტვირთს წარმატებით გაართვა თავი. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, კასატორმა დასაშვები (დასაბუთებული) საკასაციო პრეტენზია ვერ წარმოადგინა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების მიმართ.

49. მოცემულ საქმეზე სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 17 ივლისის დასკვნითა და დასკვნაზე თანდართული ნახაზებით დადგენილია, რომ მოსარჩელის კუთვნილი ნაკვეთი ყველა მხრიდან სხვა პირთა საკუთრებაში არსებული ნაკვეთებით არის შემოსაზღვრული და მას საჯარო გზებთან კავშირი, საერთოდ, არ გააჩნია. ამ ნაკვეთიდან საჯარო გზასთან დაკავშირება, რომელიმე მეზობელი ნაკვეთის გავლის გარეშე, შეუძლებელია. ამრიგად, თუ მოსარჩელეს სხვის ნაკვეთზე გადაადგილების უფლება არ მიეცემა, იგი საკუთრებით ვეღარ ისარგებლებს და, არსებითად, მას დაკარგავს.

50. საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება კასატორის მითითება, რომ სააპელაციო პალატას სარწმუნოდ არ დაუსაბუთებია, თუ რატომაა მოპასუხის კუთვნილ ნაკვეთზე სადავო აუცილებელი გზის დადგენა ოპტიმალურად მისაღები. სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინებით დეტალურადაა განხილული ექსპერტიზი მსჯელობა სხვა მეზობელი მიწის ნაკვეთებზე გზის გაყვანის არარელევანტურობის შესახებ, რაც მოპასუხეს სათანადოდ არ გაუქარწყლებია.

51. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

52. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

53. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

54. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (სუს 2014 წლის 9 იანვრის №ას- 782-742-2013 განჩინება, სუს 2007 წლის 26 ივლისის ას-144-486-07 განჩინება, სუს 2005 წლის 21 აპრილის №ას-1416-1548-04 გადაწყვეტილება).

55. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

56. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ.შ–ისა და გ.მ–ის მიერ 2020 წლის 3 დეკემბერს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.მ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ გ.მ–ს (პირადი №......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ.შ–ისა და გ.მ–ის მიერ 2020 წლის 3 დეკემბერს №0 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე. გასიტაშვილი