№ ას-399-399-2018 14 ნოემბერი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები – ნ.ს–ვი (მოსარჩელე შეგებებულ სარჩელში), ვ.ძ–ძე, ლ.ძ–ძე, გ.ძ–ძე (კანონიერი წარმომადგენელი ვ.ძ–ძე) (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ.ს–სი (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 იანვრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა (ძირითად სარჩელში), საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობა (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. საჯარო რეესტრის მონაცემების თანახმად, ქალაქ თბილისში, ....... №12ა-ში მდებარე მიწის (საკადასტრო კოდი: ......) (შემდგომში - „სადავო უძრავი ქონება“) მესაკუთრეა თ.ს–სი (შემდგომში - „მოსარჩელე“, „შეგებებული სარჩელით მოპასუხე“). უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი: 2013 წლის 19 აგვისტო, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო.

2. მოსარჩელე და ნ.ს–ვი წარმოადგენენ ბიძა-ძმისშვილს, ხოლო ვ.ძ–ძე, ლ.ძ–ძე და გ.ძ–ძე ნ.ს–ვის ოჯახის წევრები არიან.

3. კიროვის რაიონის სახალხო-სასამართლოს 1961 წლის 18 სექტემბრის დადგენილებით მაძიებელი - ლ.პ. ძე ს–ვი ცნობილი იქნა ...... №22-ში (გადანომრის გამო №12) მდებარე 12 კვ.მ ფართის ფაქტობრივ მფლობელად და მესაკუთრედ.

4. ლ.ს–მა სადავო უძრავი ქონება ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გადასცა შვილს - მოსარჩელეს.

5. ნ.ს–ვი 1993 წლიდან რეგისტრირებულია და ცხოვრობს სადავო უძრავ ქონებაში, ხოლო დაოჯახების შემდეგ ამავე სახლში ასევე ცხოვრობენ მისი ოჯახის წევრები, მეუღლე და შვილები.

6. 2016 წლის 2 აგვისტოს მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა ნ.ს–ვის (შემდგომში - „შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე“ ან „პირველი მოპასუხე“), ვ.ძ–ძის (შემდგომში - „მეორე მოპასუხე“), ლ.ძ–ძისა (შემდგომში - „მესამე მოპასუხე“) და გ.ძ–ძის (შემდგომში - „მეოთხე მოპასუხე“) (შემდგომში ერთად - „მოპასუხეები“, „კასატორები“ ან საკასაციო საჩივრის ავტორები“) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან სადავო უძრავი ქონების გამოთხოვა, ასევე, მოპასუხეებისთვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, აუდიტის მომსახურების ღირებულებისა და იურიდიული მომსახურების თანხის სოლიდარულად დაკისრება.

7. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ სადავო უძრავ ქონებაში ისინი წლების განმავლობაში ახორციელებდნენ სარემონტო სამუშაოებს და სადავო ფართის მოსარჩელის საკუთრებაში გადაცემა მოპასუხეებისთვის არავის უცნობებია. ამასთანავე, ისინი წარმოადგენენ ე.წ „ატსტუპნიკებს“.

8. პირველმა მოპასუხემ 2017 წლის 6 თებერვალს შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა სადავო უძრავ ქონებაზე არსებული №1/2 შენობის პირველ სართულზე მდებარე 40,68 კვ.მ. ფართისა და მეორე სართულზე მდებარე 79,06 კვ.მ. ფართის გამოსყიდვა შეგებებული სარჩელით მოპასუხისთვის 33 410 ლარის გადახდის პირობით, ასევე, საპროცესო ხარჯების შეგებებული სარჩელით მოპასუხისთვის დაკისრება.

9. შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ შეგებებული სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე არ წარმოადგენს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონიდან გამომდინარე მოსარგებლეს. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე არის მისი ძმისშვილი და მის საკუთრებაში არსებულ ფართში ცხოვრება განპირობებული იყო ნათესაური ურთიერთობით.

10. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა, დადგინდა მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან სადავო უძრავი ქონების გამოთხოვა და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში მისი მოსარჩელისათვის გადაცემა. შეგებებული სარჩელი საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, მოითხოვეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყევტილების მიღება.

12. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 31 იანვრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 19 ივნისის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

13. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-5 პუნქტებში მითითებული გარემოებები.

14. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ’’ საქართველოს კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1997 წლის 25 ნოემბრამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს.

15. სააპელაციო პალატის მითითებით, იმისთვის, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეებს შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობა ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით მოწესრიგდეს, მოპასუხეები უძრავ ქონებას საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესთან (მოსარჩელესთან) სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ან საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების საფუძველზე უნდა ფლობდნენ.

16. სააპელაციო პალატის მითითებით, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელეს უნდა დაემტკიცებინა, რომ იგი ზემოაღნიშნული კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლეს წარმოადგენდა, მესაკუთრესთან დადებული სასყიდლიანი გარიგების საფუძველზე. მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით ვერ დადასტურდა, რომ პირველ მოპასუხესა (შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე) და მოსარჩელეს შორის ადგილი ჰქონდა კანონით გათვალისწინებულ სასყიდლიან გარიგებას, რომელიც კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ პირველი მოპასუხისათვის სადავო ფართის საკუთრებაში გადაცემის საფუძველი გახდებოდა.

17. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან საქმეში არ წარდგენილა სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება და არც ადმინისტრაციული აქტი, რომელიც სადავო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების არსებობას განაპირობებდა, უნდა გამოკვლეულიყო, რამდენად თავსებადი იყო დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით წარმოქმნილ ურთიერთობასთან.

18. სააპელაციო პალატამ მიუთითა ზემოაღნიშნული კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ გარემოებებზე, რომელთა არსებობის პირობებშიც უნდა დასტურდებოდეს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება. მართალია, საქმეში იყო პირველი მოპასუხის აღნიშნულ საცხოვრებელი სადგომის მისამართზე 1993 წლიდან რეგისტრაციის ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულება, მაგრამ სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ რეგისტრაცია განხორციელდა ნათესაური კავშირის და არა გარიგების არსებობის საფუძველზე. სააპელაციო პალატის მითითებით, მხოლოდ ის გარემოება, რომ პირველი მოპასუხე 1993 წლიდან რეგისტრირებული იყო სადავო ბინაში, არ ადასტურებდა მხარეთა შორის „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ კანონიდან გამომდინარე ურთიერთობის არსებობას.

19. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ვინაიდან პირველ მოპასუხეს სასყიდლის სანაცვლოდ არ მიუღია ქონება, შესაბამისად, პირველი მოპასუხე ვერ მიიჩნევა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლედ, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც დასტურდება მხარეთა შორის ნათესაური კავშირი.

20. სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე და 312-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს სადავო ქონების მესაკუთრეს. მოპასუხეებმა კი ვერ შეძლეს თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლითაც დადასტურდებოდა სადავო ნივთზე მათი მფლობელობის მართლზომიერება. ამასთან, არ არსებობს არც სახელშეკრულებო და არც კანონისმიერი საფუძველი მოსარჩელის მიერ საკუთრების უფლების რეალიზების შებოჭვისათვის. იგი უფლებამოსილია სრულყოფილად განახორციელოს მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე კანონით გარანტირებული უფლებები.

21. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა.

22. კასატორებმა მიუთითეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე: პირველი მოპასუხე სადავო უძრავ ქონებაში 1993 წლიდან არის რეგისტრირებული, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარემ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება 2013 წლიდან ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა. სააპელაციო პალატამ არ დაადგინა ის გარემოება, რომ ლ.ს–მა შვილს - გ.ს–ს (პირველი მოპასუხის მამა) ამ უკანასკნელის სიცოცხლეშივე, დაოჯახებისთანავე, დაუთმო სადავო უძრავი ქონების ნაწილი. აღნიშნული ფაქტი თბილისის საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას დაადასტურა ლ.ს–ის მეუღლემ. კასატორებმა აღნიშნეს, რომ სადავო ურთიერთობა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით უნდა დარეგულირებულიყო. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ სადავო უძრავ ქონებას მოპასუხეები ნათესაური კავშირის საფუძველზე ფლობდნენ.

23. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 მარტის განჩინებით პირველი, მეორე და მესამე მოპასუხეების საკასაციო საჩივარი, ხოლო 2018 წლის 10 აპრილის განჩინებით მეოთხე მოპასუხის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

24. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია.

25. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

26. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

27. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

28. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული.

29. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წინაპირობა.

30. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

31. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

32. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე წარმოადგენს სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეს, რაც დასტურდება საქმეში წარდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან (იხ. ტომი 1. ს.ფ. 16), რომლის მიმართაც, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. ასევე დადგენილია, რომ კასატორები წარმოადგენენ სადავო უძრავი ქონების მფლობელებს.

33. საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს.

34. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოპასუხე მხარემ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ შეძლო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსთვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლებიც სადავო ნივთზე მათი მფლობელობის მართლზომიერებას დაადასტურებდა.

35. საკასაციო საჩივრის ავტორების მითითება, რომ ლ.ს–მა შვილს - გ.ს–ს (პირველი მოპასუხის მამა) ამ უკანასკნელის სიცოცხლეშივე, დაოჯახებისთანავე დაუთმო სადავო უძრავი ქონების ნაწილი, რაც საქალაქო სასამართლოში განაცხადა ლ.ს–ის მეუღლემ, არ არის საკმარისი იმ გარემოების დასადგენად, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე კასატორებს საკუთრების ან მფლობელობის უფლება წარმოეშვათ. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლის თანახმად, მტკიცებულებებს სასამართლოს წარუდგენენ მხარეები. საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტები, რომელიც სადავოა, დამტკიცებას საჭიროებს, ხოლო ფაქტების დამტკიცების ტვირთი ფაქტების მიმთითებელ მხარეებს ეკისრებათ. გამონაკლისს წარმოადგენს მატერიალური სამართლით გათვალისწინებული შემთხვევა, როდესაც ფაქტების დამტკიცების ტვირთი ამა თუ იმ ნორმით განსხვავებულადაა მოწესრიგებული. მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის სწორად გადანაწილებას არა მარტო საპროცესო-სამართლებრივი, არამედ არსებითი მატერიალურ-სამართლებრივი მნიშვნელობაც გააჩნია, ვინაიდან მხარის მიერ ამ მოვალეობის შეუსრულებლობას ან არაჯეროვნად განხორციელებას, მოჰყვება ამავე მხარისათვის უარყოფითი, არახელსაყრელი შედეგი (იხ. სუსგ №ას-1326-1252-2012, 25 მარტი 2013 წელი; სუსგ № ას-1142-1071-2012, 7 მარტი, 2013 წელი). ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. კასატორებს სადავო უძრავი ქონების მართლზომიერად ფლობის დამადასტურებელი მტკიცებულებები არც პირველ ინსტანციასა და არც სააპელაციო სასამართლოში წარუდგენიათ, შესაბამისად, მარტოოდენ ახსნა-განმარტებით ზემოაღნიშნული გარემოება ვერ იქნება მიჩნეული დადგენილად.

36. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორების ვერც იმ პრეტენზიას, რომ წინამდებარე ურთიერთობა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით უნდა დარეგულირდეს. აღნიშნული კანონის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოსარგებლე არის პირი, რომელიც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან პირი, რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით. მართალია, პირველი მოპასუხე სადავო ბინაში 1993 წლიდან არის რეგისტრირებული და ფლობს მას, მაგრამ ზემოაღნიშნული მუხლის თანახმად, პირის მოსარგებლედ მიჩნევისათვის მხოლოდ ქონების ფლობა და მასში რეგისტრაცია არ არის საკმარისი, რამდენადაც პირი საცხოვრებელ სადგომს უნდა ფლობდეს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან მფლობელობის უფლება მიღებული უნდა ჰქონდეს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით; კასატორებს აღნიშნული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები არ წარუდგენიათ სასამართლოში, შესაბამისად, კასატორების პრეტენზია დაუსაბუთებელია და სააპელაციო სასამართლომ მართებულად დაადგინა, რომ სადავო სამართალურთიერთობა არ უნდა მოწესრიგებულიყო „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით.

37. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

38. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისგან (იხ. სუსგ №ას-1501-2018, 13 ნოემბერი, 2019 წელი; № ას-1610-2018, 13 მაისი, 2019 წელი). კასატორებს აგრეთვე არ წარმოუდგენიათ დასაბუთებული პოზიცია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით გადაწყვეტილების გაუქმებასთან დაკავშირებით.

39. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

40. კასატორები გათავისუფლებულნი არიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის თანახმად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ნ.ს–ვის, ვ.ძ–ძის, ლ.ძ–ძისა და გ.ძ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორები გათავისუფლებული არიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე