საქმე №ას-1467-2019 26 თებერვალი, 2021 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – ნ.ჭ–ა, ნ.ფ–ა, ზ.ა–ვი, მ.ჯ–ი, ე.ჩ–ა, ნ.ჭ–ია, მ.ჩ–ა, ე.ჩ–ა, თ.გ–ი, ნ.ჯ–ა (გ–ი), თ.გ–ი, თ.გ–ი (მოპასუხე, შეგებებული მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ.კ–ი, ნ.ვ–ა (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელზე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა (თავდაპირველ სარჩელში), გარიგების ბათილად ცნობა, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის/შეგებებული სარჩელის ავტორების მოთხოვნა და სარჩელის/შეგებებული სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. გ.კ–მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, პირველი აპელანტი, კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე.ჩ–ას, ნ.ჭ–იას, მ.ჩ–ას, ე.ჩ–ას, ნ.ჭ–ას, ნ.ფ–ას, თ.გ–ის, ნ.ჯ–ას, თ.გ–ის, თ.გ–ის, თ.ა–ვის, ზ.ა–ვისა და მ.ჯ–ის (შემდგომში _ მოპასუხეები, შეგებებული მოსარჩელეები, აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარეები, კასატორები ან მფლობელები) მიმართ, მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან მოსარჩელის კუთვნილი ქ.ფოთში, ...... მდებარე უძრავი ქონების (ს/კ #....., შემდგომში _ უძრავი ქონება) გამოთხოვის მოთხოვნით (მოპასუხეების: ე., მ., ე.ჩ–ებისა და ნ.ჭ–იას მფლობელობიდან ქ.ფოთში, ..... მდებარე 71,13 კვ.მ ქონების; თ. და ზ.ა–ვების, მ.ჯ–ის მფლობელობიდან ქ.ფოთში, .... მდებარე 32,78 კვ.მ ქონების; თ., თ., თ.გ–ებისა და ნ.ჯ–ას მფლობელობიდან _ 46,19 კვ.მ ქონების; ნ.ჭ–ასა და ნ.ფ–ას მფლობელობიდან _ 45,79 კვ.მ ქონების გამოთხოვა).

1.1.1. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

მოსარჩელის საკუთრებას წარმოადგენს ქ.ფოთში, ..... მდებარე უძრავი ქონება (ს/კ #.....), რომელსაც სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობენ მოპასუხეები. მესაკუთრის არაერთგზისი მოთხოვნის მიუხედავად, მფლობელები უარს აცხადებენ ნებაყოფლობით გაათავისუფლონ სადავო ქონება.

1.2. მოპასუხეებმა შეგებებული სარჩელით მიმართეს სასამართლოს თავდაპირველი მოსარჩელისა და ნ.ვ–ას (შემდგომში _ მოპასუხე შეგებებულ სარჩელზე, გამყიდველი, მეორე აპელანტი ან კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ და მოითხოვეს მოპასუხეებს შორის ქ.ფოთში, ...... მდებარე უძრავ ქონებაზე (45,79 კვ.მ; 71,13 კვ.მ; 46,19 კვ.მ; 32,78 კვ.მ, ს/კ #.....) 2015 წლის 10 სექტემბერსა და 2016 წლის 21 ნოემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, ასევე, სადავო უძრავი ქონების გამყიდველის საკუთრებაში დაბრუნება.

1.2.1. შეგებებული სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

ზ.ა–ვი, მ.ჯ–ი 1992 წლიდან ცხოვრობენ სადავო უძრავ ქონებაში, რომელიც მათ მშობლებს 1993 წელს გადასცა თავდაცვის სამინისტროს საქვეუწყებო ნაწილმა. იმ დროს მათ ოჯახს რაიმე საცხოვრებელი არ გააჩნდა, ხსენებული ბინა მაშინ და ამჟამად არის თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე. ბინის გათავისუფლება არავის მოუთხოვია. მხოლოდ 2016 წელს მივიდა ნ.ვ–ა, რომელმაც ქონების გამოთავისუფლება მოითხოვა, რაზეც მიიღო უარი. 2016 წლის ბოლოს მათთან მივიდა გ.კ–ი, რომელმაც განუმარტა, რომ ბინა მისი საკუთრება იყო, მაგრამ მას ნ.ვ–ა განკარგავდა და 4 000 ლარი მოსთხოვა, თუ გადაუხდიდნენ ამ თანხას, ქონება შეგებებულ მოსარჩელეებს გადაეცემოდათ საკუთრებაში. ვინაიდან მათ არანაირი საშუალება არ ჰქონდათ და მიაჩნიათ, რომ მოპასუხეები არ არიან კეთილსინდისიერი შემძენები, ეს თანხა არ გადაუხდიათ. ნ.ვ–ასა და გ.კ–ს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება თვალთმაქცურია და მას იურიდიული შედეგი არ შეიძლება მოჰყვეს.

ე., მ., ე.ჩ–ები და ნ.ჭ–ია 1994 წლიდან ცხოვრობენ სადავო ბინაში, რომელიც თავდაცვის სამინისტროს საქვეუწყებო ნაწილმა გადასცა სხვა პირს, ხოლო შეგებებულმა მოსარჩელეებმა მისგან შეიძინეს ქონება. ამ დროიდან ქონების მფლობელებს წარმოადგენენ და მათი მფლობელობის მიმართ პრეტენზია არავის გამოუთქვამს, მხოლოდ 2016 წელს მოითხოვა ნ.ვ–ამ ქონების გამოთავისუფლება, ამავე წლის ბოლოს მათთან მოვიდა გ.კ–იც, რომელმაც განუცხადა, რომ ბინა მის სახელზე იყო რეგისტრირებული, მაგრამ მას ნ.ვ–ა განკარგავდა და 5 000 აშშ დოლარის გადახდის სანაცვლოდ ქონება მფლობელებს გადაეცემოდათ საკუთრებაში. იმის გამო, რომ მოპასუხეები არიან არაკეთილსინდისიერები, ამასთან, მათ შორის დადებული ნასყიდობა თვალთმაქცურია, მხარეთა შორის რაიმე გარიგება არ დადებულა.

მსგავსად ზემოხსენებულისა, სადავო ბინა ზ.ჯ–ას დროებით სარგებლობაში გადასცა თავდაცვის სამინისტროს საქვეუწყებო ორგანიზაციამ (ჟეკ-მა), ხოლო ამ უკანასკნელმა 1996 წელს მიჰყიდა თ. და თ.გ–ებს, რომლებიც დღემდე ქონების მფლობელები არიან, რეგისტრირებული არიან სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და სხვა საცხოვრისი არ გააჩნიათ. თავდაპირველმა მოსარჩელემ ქონება ნ.ვ–ასგან შეიძინა მოჩვენებითი ხელშეკრულების საფუძველზე, ამ უკანასკნელს კი, სადავო უძრავი ქონება თაღლითურად აქვს დასაკუთრებული, ფაქტობრივად თანამონაწილეა დანაშაულში. ფოთის რაიონული პროკურატურის 2017 წლის 17 მაისის დადგენილებით სახელმწიფო არის მიჩნეული დაზარალებულად. 2016 წლამდე ამ ბინიდან გამოსახლების მოთხოვნით არავინ მისულა, 2016 წელს მივიდა ნ.ვ–ა და მოითხოვა ქონების გამოთავისუფლება, უარის მიღების შემდეგ, ამავე წლის ბოლოს მათთან მოვიდა გ.კ–ი, რომლის განმარტებითაც ბინა იყო მის სახელზე რეგისტრირებული, თუმცა მას ნ.ვ–ა განკარგავდა და 3 000 აშშ დოლარის გადახდის შემთხვევაში, ქონება შეგებებული მოსარჩელეების საკუთრებაში აღირიცხებოდა. აღნიშნულზე მფლობელებმა უარი განაცხადეს ეკონომიკური მდგომარეობის, ასევე, იმის გამო, რომ მოპასუხეები არ წარმოადგენდნენ კეთილსინდისიერებს, ხოლო მათ შორის დადებული გარიგება _ ბათილს.

ნ.ჭ–ასა და ნ.ფ–ას განმარტებით, ისინი ი.ჭ–ას მშობლები არიან, ხოლო ი.ჭ–ა არის 2006 წლის 2 მარტს გარდაცვლილი ა.კ–ას ანდერძისმიერი მემკვიდრე. მან 2017 წლის 12 იანვარს მიიღო სამკვიდრო ა.კ–ას დანაშთ ქონებაზე. სამკვიდრო ქონებას წარმოადგენდა ქ.ფოთში, ..... მდებარე ბინა. 2002 წლიდან გარდაცვალებამდე ა.კ–ა ცხოვრობდა აღნიშნულ ბინაში, რაზეც ჰქონდა უფლებამოსილი პირისგან ნებართვა, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ ქონების ფაქტობრივ მფლობელებს წარმოადგენენ შეგებებული მოსარჩელეები. 2016 წელს მათგან ნ.ვ–ამ მოითხოვა ქონების გამოთავისუფლება, რაზეც მიიღო უარი, ხოლო, ამავე წლის ბოლოს მათთან გამოცხადებულმა გ.კ–მა განმარტა, რომ სადავო ბინა მის სახელზე იყო რეგისტრირებული, რომელსაც ნ.ვ– განკარგავდა და 5 000 აშშ დოლარის გადახდის შემთხვევაში გ.კ–მა თანხმობა განაცხადა ქონების მათ საკუთრებაში გადაცემაზე, თუმცა, ზემოხსენებულ მიზეზთა გამო (მოპასუხეთა კეთილსინდისიერება, ასევე, გარიგების იურიდიული ძალმოსილება), მხარეთა შორის შეთანხმება არ მიღწეულა.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

2.1. თავდაპირველი სარჩელის წინააღმდეგ მოპასუხეებმა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლები წარადგინეს, მათი ძირითადი შედავება მოსარჩელის საკუთრების წარმოშობას უკავშირდება. მოპასუხეთა განმარტებით, ნ.ვ–მ საკუთრება დანაშაულებრივი გზით მოიპოვა, რის თაობაზეც მიმდინარეობდა სისხლის სამართლის საქმის წარმოება, ხოლო მას და მოსარჩელეს შორის ნამდვილი ხელშეკრულება არ დადებულა, გარიგება ბათილია და არც მოსარჩელეს გააჩნია მოთხოვნის უფლება. რაც შეეხება მოპასუხეებს, ისინი ქონების კეთილსინდისიერი, მართლზომიერი მფლობელები არიან, რომლებსაც ეს უფლება ქონების ნამდვილი მესაკუთრისგან აქვთ მიღებული, ხოლო მესაკუთრეს მფლობელობის შეწყვეტის თაობაზე პრეტენზია არ წარუდგენია მათთვის;

2.2. შეგებებული სარჩელი არ ცნეს არც გ.კ–მა და ნ.ვ–ამ. შესაგებლის თანახმად, შეგებებულ მოსარჩელეებს არ წარმოუდგენიათ ქონების მართლზომიერად ფლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ჯარების ლოჯისტიკური უზრუნველყოფის სარდლის მოვალეობის შემსრულებელ ი.ლ–ძის 2017 წლის 9 მარტის წერილი ამგვარ დოკუმენტად ვერ განიხილება, რამდენადაც მასში განმარტებულია, რომ სადავო ქონებაზე მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტი თავდაცვის სამინისტროში არ იძებნება, ხოლო, უძრავ ქონებაზე უფლებები საჯარო რეესტრის მონაცემებით უნდა დადასტურდეს. შესაგებელში მოპასუხეებს შორის დადებული გარიგების კანონიერებასთან დაკავშირებით მითითებულია მხოლოდ ის, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება არ არის თვალთმაქცური.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 31 დეკემბრის გადაწყვეტილებით თავდაპირველი სარჩელი უარყოფილ იქნა, ხოლო შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ნ.ვ–ასა და გ.კ–ს შორის 2015 წლის 10 სექტემბერსა და 2016 წლის 21 ნოემბერს ქ.ფოთში, ...... (4/21-ში) მდებარე უძრავ ქონებაზე დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები და სადავო უძრავი ქონება გამყიდველს დაუბრუნდა საკუთრებაში.

4. აპელანტების მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ.კ–მა და ნ.ვ–ამ, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით თავდაპირველი სარჩელის დაკმაყოფილება, ხოლო შეგებებული სარჩელის უარყოფა.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით გ.კ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა მოსარჩელის კუთვნილი უძრავი ქონება და გამოთავისუფლებული გადაეცა თავდაპირველ მოსარჩელეს. ამავე გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელი უარყოფილ იქნა.

6. კასატორების მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ.ჭ–ამ, ნ.ფ–ამ, ზ.ა–ვმა, მ.ჯ–იმ, ე.ჩ–ამ, ნ.ჭ–იამ, მ.ჩ–ამ, ე.ჩ–ამ, თ.გ–მა, ნ.ჯ–ამ (გ–მა), თ.გ–მა და თ.გ–მა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრის მიზეზები და მიიჩნევს, რომ იგი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების დასაბუთება:

1.1. საკასაციო განაცხადის მოცულობა და საკასაციო განხილვის ფარგლები (კასატორის პრეტენზიები):

საკასაციო საჩივრის ფარგლებში პალატის შეფასების საგანს წარმოადგენს ვინდიკაციური სარჩელის წარმატებულობა, ასევე, ხომ არ გამორიცხავს ამ სარჩელის ერთ-ერთ ელემენტს მოპასუხეთა (მფლობელთა) შედავება, როგორც გარიგების საფუძველზე საკუთრების გადაცემის, ისე _ მფლობელობის მართლზომიერების თვალსაზრისით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე (საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია, თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა), პალატა იმსჯელებს კასატორთა შემდეგი პრეტენზიების საფუძვლიანობაზე:

1.1.1. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაამახვილა ყურადღება იმ გარემოებაზე, რომ ფოთის საქალაქო სასამართლოში მიმდინარეობს ადმინისტრაციული დავა სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სარჩელისა გამო, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, სადაც მესამე პირს წარმოადგენს ნ.ვ–ა. დავა შეეხება სწორედ იმ უძრავ ქონებას, რომელიც არაკანონიერი გზით დაისაკუთრა ნ.ვ–ამ და დავის საგანია პირველადი რეგისტრაციის გაუქმება. სასამართლოს წარმოებაშია ასევე სამოქალაქო დავა ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით. ამ დავაში საუბარია ნ.ვ–ასა და სხვა შემძენთა კეთილსინდისიერებაზე და შეეხება იმ ქონებას, რომელსაც ფლობენ კასატორები. დავა არ არის დასრულებული და მოცემული საქმის განხილვა შეჩერებული იყო სხვა საქმეთა გადაწყვეტამდე, თუმცა, სააპელაციო სასამართლომ 2018 წლის 25 მაისის განჩინებით განაახლა საქმის წარმოება.

1.1.2. საქმეში წარმოდგენილი ფოთის მუნიციპალიტეტის მერიის ცნობით დასტურდება ის ფაქტი, რომ კასატორები წლების განმავლობაში კეთილსინდისიერად ფლობენ უძრავ ქონებას. საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ჯარების ლოგისტიკური უზრუნველყოფის სარდლის მ/შემსრულებლის 2016 წლის 20 დეკემბრის წერილის თანახმად (რომლის ადრესატები არიან ქ.ფოთში, ..... მცხოვრები მ.თ–ძე, ე.შ–ძე და სხვები), სადავო შენობა-ნაგებობები ირიცხება ლოგისტიკის ცენტრის (დასავლეთი) სენაკის სამსახურის ბალანსზე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე რიცხული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართობის საკუთრებაში გადაცემის წესი და პირობები დარეგულირებულია საქართველოს პრეზიდენტის 2008 წლის 30 აპრილის #219 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულებითა და საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2015 წლის 7 აპრილის #241 ბრძანებით „საქართველოს პრეზიდენტის 2008 წლის 30 აპრილის #219 ბრძანებულებით გათვალისწინებული საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ცნობის გაცემის შესახებ“. სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუყენებია აღნიშნული ბრძანებულება გადაწყვეტილების მიღებისას.

1.1.3. ფოთის რაიონული პროკურატურის 2017 წლის 17 მაისის დადგენილებით ნ.ვ–ს სისხლის სამართლის საქმეზე შეწდა გამოძიება, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით დადგენილი სისხლისსამართლებრივი დევნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო, თუმცა, გამოძიებით დადგინდა, რომ ნ.ვ–ამ შეიძინა ყალბი დოკუმენტი, კერძოდ, ქ.ფოთის პრეფექტურის კაბინეტის სხდომის 1991 წლის 13 დეკემბრის #1/322 გადაწყვეტილება, რომლითაც ქ.ფოთში, ..... ქუჩაზე მდებარე #2 და #4 სამხედრო უწყების საცხოვრებელი სახლები გადაეცა ნ.ვ–ს მიერ დაფუძნებულ საზოგადოებას _ შპს „ი-ფ–ს“. ამ ყალბი გადაწყვეტილების გამოყენებით ზემოაღნიშნული ქონება დარეგისტრირდა კომპანიის სახელზე. 1998 წლის 31 დეკემბერს, ყალბი დოკუმენტების გამოყენებით, ნ.ვ. თაღლითურად დაეუფლა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე არსებულ #2 და #4 საცხოვრებელ ბინებს მიწის ნაკვეთებთან ერთად და ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გაასხვისა გ.კ–ზე. გარიგება თვალთმაქცური და მოჩვენებითია, რადგან ნ.ვ–მ ქონება გადამალა (ჰყავს უამრავი მევალე და დაყადაღებულია მისი ქონება) და ფიქტიურად გადააფორმა მის ახლობელზე, მანქანის ხელოსან გ.კ–ზე, რადგან ამ უკანასკნელს არანაირი უძრავი ქონების შეძენის საშუალება არ აქვს. სადავო ქონება დღესაც ირიცხება ლოგისტიკის ცენტრის სენაკის სამსახურის ბალანსზე და სამხედრო უწყების საკუთრებაა. წლებია კასატორები ცხოვრობენ სადავო ბინაში და სხვის საკუთრებაში თვითნებურ შეჭრას ადგილი არ ჰქონია. მართალია, ამ ეპიზოდში ნ.ვ–ს მიმართ შეწყდა სისხლის სამართლის საქმის წარმოება, მაგრამ სისხლის სამარლის საქმეში ნათლად ჩანს, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ არაკეთილსინდისიერად მიითვისა სხვისი ქონება, რაც არ გაითვალისწინა სასამართლომ.

1.1.4. პალატამ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლი, ვინაიდან მოჩვენებითი გარიგების გაბათილების შემთხვევაში, გამოირიცხება შემძენის კეთილსინდისიერება. ამ დროს გამსხვისებელიც და შემძენიც თანხმდებიან იმაზე, რომ მათ მიერ დადებულ გარიგებას არ მოჰყვეს შესაბამისი იურიდიული შედეგი, რათა მიღწეულ იქნას კანონსაწინააღმდეგო მიზანი. კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა პასუხისმგებლობით მოქმედებასა და ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. გარდა ამისა, არ იქნა გათვალისწინებული ის ფაქტი, რომ კასატორების მფლობელობაში არსებულ ბინებს არ გააჩნიათ ცალკე საკადასტრო კოდი, არც ინდივიდუალური ნახაზი, რაც ეწინააღმდეგება საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის #4 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-8 მუხლისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2009 წლის 22 იანვრის #41/1 ბრძანებით დამტკიცებული „უძრავი ნივთის და ხაზობრივი ნაგებობის საკადასტრო კოდის ფორმირების წესის დამტკიცების შესახებ“ მე-2 პუნქტის მოთხოვნებს. საჯარო რეესტრის 2017 წლის 25 მაისის #188250 ცნობის თანახმად, რეესტრი მოკლებულია შესაძლებლობას, გასცეს ინფორმაცია სადავო ბინის მესაკუთრისა და ფართის შესახებ.

1.1.5. სააპელაციო სასამართლომ არ გაამახვილა ყურადღება ფოთის საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებზე, რომელთა თანახმადაც, გ.კ–ი იყო ქონების არაკეთილსინდისიერი შემძენი და მის მიერ დადებული ნასყიდობა იყო თვალთმაქცური. მოწმეთა ჩვენებებით დადგინდა, რომ ამ უკანასკნელმა ბინის შეძენისას იცოდა, რომ იქ ცხოვრობდნენ სხვა პირები და დავა მიმდინარეობდა პროკურატურაში. მან ასევე იცოდა, რომ სადავო ბინები იყო თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე (მოწმეების: ს.ც–იას, მ.ტ–ძის, ი.ა–ძის, ს.ხ–ის, შ.ხ–ას, მ.ლ–ის ჩვენებები). მოწმეები ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებენ იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ 1990-იანი წლების დასაწყისიდან ცხოვრობენ ამ ბინებში, სამხედრო ნაწილის თანხმობით, მოაწყვეს საცხოვრებლად, სახელმწიფო დაწესებულებიდან გამოსახლება არ ემუქრებათ, 2016 წელს ნ.ვ–ამ განუცხადა, რომ ქონება იყო მისი საკუთრება, მოითხოვა თანხა ან გამოსახლება, თანხა არავინ გადაუხადა, შემდეგ გ.კ–ი აკითხავდა და ითხოვდა თანხას, რომელიც უნდა მიეტანა ნ.ვ–სთვის და ის გადაუფორმებდა ბინებს, ანუ ცხადია, რომ სახეზეა მოჩვენებითი გარიგება, რომლის მიზანი კასატორებისაგან თანხის ამოღება იყო. გარდა ამისა, შეფასებული არ არის ის ფაქტი, რომ გ.კ–ს ნასყიდობის საფასური სრულად არ აქვს გადახდლი, თუმცა, გამყიდველსა და მყიდველს ამ გარემოებებზე პრეტენზია არ გამოუთქვამთ. ფოთის საქალაქო სასამართლოში ადვოკატის შეკითხვაზე გ.კ–მა ვერც კი უპასუხა, რომელ ბინაში რა თანხა ჰქონდა გადახდილი.

1.1.6. საკუთარი პოზიციის სამტკიცებლად ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებში არცერთ მოწინააღმდეგე მხარეს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, არ წარმოუდგენია მტკიცებულებები, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის დასკვნები, რომლებიც გამორიცხავს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს, დაუსაბუთებელია და ეწინააღმდეგება ამავე კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის, ასევე, 384-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნებს. აღნიშნულის საპირისპიროდ, პირველი ინსტანციის სასამართლომ ნასყიდობის ხელშეკრულების მოჩვენებითობაზე მსჯელობისას მიუთითა არა მარტო ფოთის რაიონული პროკურატურის 17.05.2017 წლის დადგენილებაზე, არამედ 01.10.2015 წლის უძრავი ნივთის ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულებაზეც, სადაც გ.კ–ის მეუღლე მ.ქ–ა წარმოადგენს ნ.ვ–ას ნ.ა–ას წინაშე, რომ იგი თითქოსდა 70 000 აშშ დოლარად ყიდდა ნანა ალანიაზე ქ.ფოთში, ......... მდებარე უძრავ ქონებას (ს/კ #.....) იმ პირობით, რომ გამყიდველი ნ.ვ–ა შემდგომში ამ ბინიდან სამი თვის განმავლობაში გამოასახლებდა „უკანონოდ“ შესახლებულ პირებს. ამავე ხელშეკრულებით, ნასყიდობის საგანი მყიდველს გადაეცემოდა ნასყიდობის ფასის სრულად გადახდის შემდეგ. ხელშეკრულებაში მითითებულ ვადაში მხარეების მიერ შეთანხმების პირობების შეუსრულებლობის შემთხვევაში შეთანხმება კარგავდა ძალას. ამ ხელშეკრულების გარშემო დაკითხვისას ნ.ვ–ამ და მ.ქ–ამ სასამართლოს მისცეს ცრუ განმარტებები, თითქოს მ.ქ–ა, ვინაიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში არ იმყოფებოდა გ.კ–თან, არ წარმოადგენდა თავის მეუღლეს, თუმცა უდავოა, რომ არიან ცოლ-ქმარი, ცხოვრობენ ერთ ოჯახში, ერთ ჭერქვეშ და ჰყავთ საერთო შვილები, რომელთა დაბადების მოწმობებში დედად მ.ქ–ა, ხოლო მამად _ გ.კ–ია მითითებული. თ–დ წინარე ხელშეკრულებით დასტურდება, რომ უძრავი ქონება იყო სადავო, რის შესახებაც იცოდა გ.კ–მაც, სანამ თ–დ შეიძენდა ქონებას ნ.ვ–ასგან. ამდენად, უდავოა, რომ შემძენი არაკეთილსინდისიერია, რომელიც გამყიდველთან ერთად მოქმედებდა ერთიანი განზრახვით თაღლითურად, თვალთმაქცურად და მოჩვენებითად. ამას ადასტურებს ისიც, რომ გ.კ–ს ნ.ვ–ასთვის 70 000 აშშ დოლარი კი არა, ის თანხაც არ გადაუხდია, რაც მითითებულია სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებაში - 8 000 აშშ დოლარი. ე.ი სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებით სასურველი შედეგი რეალურად არ დამდგარა, ბინა ფიზიკურად არ ჩაუბარებია გ.კ–ს. არადა ნასყიდობის ხელშეკრულების ერთ-ერთ ძირითად მოთხოვნას, სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, გაყიდული ნივთის მყიდველისათვის გადაცემა წარმოადგენს. სააპელაციო სასამართლო ეყრდნობა ნ.ვ–ასა და გ.კ–ის განმარტებებს, თითქოს ფოთის საქალაქო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია სადავო ქონება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კუთვნილებად და არ გაითვალისწინა საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის 09.03.2017წ. წერილი, სადაც მითითებულია, რომ ქონება „ბალანსობრივად ფიქსირდება 1997 წლიდან, თუმცა, ნივთზე საკუთრებითი ხასიათი ვლინდება საჯარო რეესტრიდან“. როგორც ხსენებული წერილი, ისე _ ამავე უწყების 20.12.2016 წლის #61601200002 წერილი ფოთის საქალაქო სასამართლოს თავის გადაწყვეტილებაში მტკიცებულებად აქვს მოყვანილი. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების 3.3 პუნქტში მოშველიებული აქვს ნ.ვ–ასა და გ.კ–ის მოწმეების: მარეხი თ–ძის, კ.ა–ას, ი.ა–ძის, მ.ტ–ძის და ხ–ის სადავოდ გამხდარი ჩვენებები, რომლებიც დასაშვებ მტკიცებულებად აქვს მიჩნეული, თუმცა, არასწორად არ ჩათვალა სარწმუნოდ.

1.1.7. გაურკვეველია სასამართლოს მსჯელობა შეგებებულ სარჩელთან მიმართებაში, რომელიც კანონის მოთხოვნათა დაცვითაა აღძრული და რომლის მიმართაც მოსარჩელეთა იურიდიული ინტერესი სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების გაუქმების შემთხვევაში ბინის პირველ მესაკუთრეზე _ ნ.ვ–აზე აღრიცხვა იყო, რომელსაც, თავის მხრივ, თაღლითურად ჰქონდა იგი შეძენილი, თუმცა ეს ფაქტი მისი საკუთრების უფლების გაუქმებაზე არ აისახა, მაგრამ რადგანაც ამ ნაწილში სსიპ ქონების მართვის სააგენტო აწარმოებდა დავას ადმინისტრაციული წესით საჯარო რეესტრის მიმართ პირველადი რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე, შეგებებულმა მოსარჩელეებმა მოითხოვეს მოცემული სამოქალაქო საქმის წარმოების შეჩერება მითითებულ ადმინისტრაციულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. შუამდგომლობა საქალაქო სასამართლომ დააკმაყოფილა, თუმცა, სააპელაციო სასამართლომ იგი უკანონოდ გააუქმა. ამის შედეგად ჩვეულებრივად გაგრძელდა სამართალწარმოება ცალ-ცალკე სამოქალაქო და ადმინისტრაციული წესით, ვინაიდან ადმინისტრაციული კუთხით დავა მიმდინარეობდა პროკურატურის 17.05.2017 წლის გადაწყვეტილების საფუძველზე (ნ.ვ–ას მხრიდან თაღლითური გზით სადავო ბინების რეგისტრაციის ბათილობაზე). რადგანაც სახელმწიფოსა და საჯარო რეესტრს შორის უკვე წარმოებდა დავა სადავო ბინებზე ნ.ვ–ას საკუთრების უფლების ბათილობისა და ქონებაზე სახელმწიფოს საკუთრების რეგისტრაციაზე, კასატორთა მოსაზრებით, ამავე მოთხოვნას ისინი ვეღარ დააყენებდნენ, რამაც განაპირობა ქონების ნ.ვ–ას საკუთრებაში დაბრუნების მოთხოვნა და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის შესაბამისად, საქმის წარმოების შეჩერების აუცილებლობა.

1.1.8. სააპელაციო სასამართლო ეყრდნობა ნ.ვ–ასა და გ.კ–ის მიერ სადავოდ მიჩნეულ ისეთ ფაქტობრივ გარემოებას, როგორიცაა ა.კ–ას ანდერძისმიერ მემკვიდრედ ი.ნ. ძე ჭ–ას ცნობა. ხსენებული ფაქტი გადაწყვეტილებით უარყოფილი არ არის, რაც მოწმობს იმას, რომ არ არსებობდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობები. ა.კ–ა გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა სადავო ბინაში, რომელმაც მისი პრივატიზების მოთხოვნით მიმართა თავდაცვის სამინისტროს საქვეუწყებო ნაწილს. ასეთი ნებართვა მასზე კი გაიცა, მაგრამ პრივატიზება სიცოცხლეში ვერ მოასწრო. შემდგომში ა.კ–ას მემკვიდრეობა მიიღო ი.ჭ–ამ, რომლის მშობლები არიან ნ.ჭ–ა და ნ.ჭ–ა და მათ სამკვიდროშიც შედის სადავო ბინა.

1.1.9. სააპელაციო სასამართლო ეყრდნობა ნ.ვ–ასა და გ.კ–ის მიერ შეუდავებელ ისეთ ფაქტობრივ გარემოებას, როგორიცაა სადავო ქონების _ მრავალბინიან ორსართულიან საცხოვრებელ სახლად არსებობა, 12 საცხოვრებელი ბინით, საიდანაც 4 ბინა არის გ.კ–ის საკუთრება, ხოლო დანარჩენი _ სხვა მესაკუთრეების, შეძენილი ნ.ვ–ასგან. აღნიშნულით მოწინააღმდეგე მხარეები გამორიცხავენ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების მოჩვენებითობას იმ მოტივით, რომ მითითებულ სხვა პირებს სადავოდ არ გაუხდიათ ნასყიდობის ხელშეკრულებები. სააპელაციო სასამართლოს გაზიარებული არ აქვს ნ.ვ–ას და გ.კ–ის არგუმენტები და იგი საფუძვლად არ დაუდია გადაწყვეტილებისთვის. აღნიშნული იმას ადასტურებს, რომ ამ ნაწილში ფოთის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შეუდავებელია. გარდა ამისა, არ დასტურდება, რომ სადავო უძრავი ქონება (ს/კ #..... დაზუსტებული მიწის ფართობი: 891.00 კვ.მ, მასზე განაშენიანებული 471 კვ.მ ნაგებობა) შედგება მხოლოდ 471 კვ.მ ფართისგან, ვინაიდან არსებობს ასევე დაურეგისტრირებელი ფართიც, და გაურკვეველია კასატორები კონკრეტულად რომელი ფართიდან არიან გამოსახლებულნი. სააპელაციო სასამართლო დაუსაბუთებლად მიუთითებს სადავო ქონებაზე ჯერ კიდევ 2009 წლიდან გ.კ–ის ინტერესების არსებობას, თითქოს ამ უკანასკნელს ბინების წინ მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთებზე აეშენებინოს ორსართულიანი მრავალფუნქციური კომერციული შენობები და ბიზნესსაქმიანობის გაფართოების მიზნით, დაინტერესებული იყო სადავო ქონების შეძენით. ამ ფაქტის გასამყარებლად იქნა წარდგენილი ახალი მტკიცებულებები მოწინააღმდეგე მხარის მიერ სააპელაციო სასამართლოში, თუმცა, ისინი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად.

1.1.10. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სამართლებრივადაც დაუსაბუთებელია. რაც შეეხება შეგებებულ სარჩელს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით, პალატამ არასწორად ჩათვალა, რომ მხარეებს არ ჰქონდათ აღიარებითი მოთხოვნის მიმართ იურიდიული ინტერესი. სასამართლოს დასკვნით, თითქოს გ.კ–ი, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენი, წლებია ვერ განკარგავს მის საკუთრებას და სასამართლოსთვის ვინდიკაციური სარჩელით მიმართვის საფუძველი იყო ქონების გათავისუფლება და ქირის გადახდაზე უარის მიღება. არასწორია პალატის დასკვნა იმის თაობაზე, თითქოსდა ფოთის საქალაქო სასამართლომ და შეგებებულმა მოსარჩელეებმა ვერ დაადასტურეს სადავო ქონების თავდაცვის სამინისტროსათვის კუთვნილების საკითხი. თავდაცვის სამინისტროს არ ჰქონდა რა გამოთქმული პრეტენზია სადავო ბინაზე, ფოთის საქალაქო სასამართლოსაც უფლება არ ჰქონდა არ დაეკმაყოფილებინა შეგებებულ მოსარჩელეთა მოთხოვნა.

1.1.11. სააპელაციო პალატას დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებში გამოტოვებული აქვს ქ.ფოთის პრეფექტურის ეკონომიკური განყოფილების გამგედ ნ. ვ–ს ყოფნისა და სწორედ ამ თანამდებობის გამოყენებით, ყალბი დოკუმენტის შეძენისა და სადავო ქონების თავის საკუთრებაში მიღების ფაქტი. ამ ფაქტების გაიზიარების შემთხვევაში, საქმეზე განსხვავებული გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული.

1.2. საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ქვემდგომი სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სავალდებულობა წინამდებარე განჩინების მიმართ:

საკასაციო სასამართლოს წინამდებარე გადაწყვეტილების მიმართ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული (სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება)) სავალდებულო ძალა გააჩნიათ სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა წინააღმდეგაც კასატორს არ მიუთითებია პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც შესაძლოა, დაშვებული იყო საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება, კერძოდ:

1.2.1. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ.ფოთში, ......... მდებარე (ს/კ #.....) 891 კვ.მ ნაკვეთზე განთავსებული #1 შენობის II სართულზე არსებული 71,13 კვ.მ, 46.19 კვ,მ და 45,79 კვ.მ ფართების, ასევე #1 შენობის I სართულზე 32,78 კვ.მ საცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეა გ.კ–ი;

1.2.2. ფოთის რაიონული პროკურატურის 17.05.2017 წლის დადგენილებით სისხლის სამართლის საქმეზე შეწყდა გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსით დადგენილი სისხლისსამართლებრივი დევნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო. გამოძიებით დადგინდა, რომ ნ.ვ–ამ შეიძინა ყალბი დოკუმენტი, კერძოდ, ქ.ფოთის პრეფექტურის კაბინეტის სხდომის 1991 წლის 13 დეკემბრის #1/322 გადაწყვეტილება, რომლითაც ქ.ფოთში, სამხედრო უწყების საცხოვრებელი სახლები გადაეცა ნ.ვ–ს მიერ დაფუძნებულ საზოგადოებას _ შპს „ი-ფ–ს“. ზემოაღნიშნული ყალბი გადაწყვეტილების გამოყენებით, ეს ქონება, 1993 წლის 17 მარტს, ტექინვენტარიზაციის ბიუროში დარეგისტრირდა შპს „ი-ფოთის“ სახელზე, ასევე საზოგადოების სახელზე სარგებლობის უფლებით აღირიცხა 3516 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. 1998 წლის 31 დეკემბერს ყალბი დოკუმენტების გამოყენებით ნ.ვ. თაღლითურად დაეუფლა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე არსებულ #2 და #4 საცხოვრებელ სახლებს მიწის ნაკვეთთან ერთად, რომელიც ნასყიდობის ხელშეკრულებით გაასხვისა სხვა პირებზე, მათ შორის, 2015 წლის 10 სექტემბერს - 71,13 კვ.მ და 45 კვ.მ ქონება გ.კ–ზე;

1.2.3. უძრავი ნივთის ნასყიდობის 2015 წლის 10 სექტემბრის ხელშეკრულების შესაბამისად, ნ.ვ–ამ გაყიდა და გ.კ–მა 6 000 აშშ დოლარად იყიდა ნ.ვ–ას საკუთრებაში არსებული, ქ.ფოთში, ......... მდებარე #..... უძრავი ქონების მე-2 სართულზე მდებარე 448,28 კვ. მეტრიდან 45,79 კვ.მ ფართი;

1.2.4. უძრავი ნივთის ნასყიდობის 2015 წლის 10 სექტემბრის ხელშეკრულების თანახმად, ნ.ვ–ამ გაყიდა და გ.კ–მა 6 000 აშშ დოლარად იყიდა ნ.ვ–ას საკუთრებაში არსებული, ამავე უძრავი ქონების მე-2 სართულზე მდებარე 448,28 კვ. მეტრიდან 46,19 კვ.მ ფართი;

1.2.5. უძრავი ნივთის ნასყიდობის 2015 წლის 10 სექტემბრის ხელშეკრულების შესაბამისად, ნ.ვ–ამ გაყიდა და გ.კ–მა, 8 000 აშშ დოლარად იყიდა ნ.ვ–ას საკუთრებაში არსებული, ქ.ფოთში, ......... მდებარე #... უძრავი ქონება, მე-2 სართულის 448,28 კვ.მ-დან 71,13 კვ.მ ფართი;

1.2.6. უძრავი ნივთის ნასყიდობის 2016 წლის 21 ნოემბრის ხელშეკრულების საფუძველზე, ნ.ვ–ამ გაყიდა და გ.კ–მა, 500 ლარად იყიდა ნ.ვ–ას საკუთრებაში არსებული, ქ.ფოთი, ......... მდებარე #..... უძრავი ქონების პირველ სართულზე 173,37 კვ. მეტრიდან 32,78 კვ.მ ფართი.

1.3. საკასაციო სასამართლოს შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები:

უძრავი ქონების პირდაპირი მფლობელების პრეტენზიათა ფარგლებში საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენს ვინდიკაციური სარჩელის გამომრიცხველი წინაპირობების არსებობა. ამ მხრივ, სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ არსებობდა მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვის ყველა წინაპირობა, ხოლო მფლობელებმა ვერ დაადასტურეს ვერც საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უსწორობა და ვერც მფლობელობის მართლზომიერების ფაქტი. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად მოიძია/გამოიყენა მოთხოვნის მარეგულირებელი სამართლის ნორმები, თუმცა, გადაწყვეტილება არ ემყარება საქმის მასალების სრულყოფილ კვლევას, შესაბამისად, სახეზეა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობები (საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი):

1.3.1. საკასაციო სასამართლო, მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმების მიზნით უპირველესად აღნიშნავს, რომ ვინდიკაციური სარჩელის ელემენტებს ადგენს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების პირველი ნაწილები. ხსენებული ნორმების თანახმად, ვინდიცირების მოთხოვნა წარმატებულია, თუ დადგინდება, რომ მოსარჩელე უძრავი ქონების მესაკუთრეა, მოპასუხე ფლობს ამ ქონებას, რომელსაც არ გააჩნია/აღარ გააჩნია ნივთის ფლობის მართლზომიერი უფლება. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, გ.კ–ის სარჩელი, ფორმალური თვალსაზრისით გამართულია, თუმცა, მისი წარმატებულობის კვლევისას უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს მოპასუხეთა შედავების საფუძვლიანობის შემოწმებას. ამ მხრივ საქმის მასალები არ არის ყოველმხრივ გამოკვლეული.

1.3.2. საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს შესაგებლის ინსტიტუტსა და მოპასუხეთა შეგებებული სარჩელის საგანზე. მოპასუხეები აღნიშნავენ, რომ მათ მფლობელობა ქონების წინა მესაკუთრისგან _ სახელმწიფოსგან აქვთ გადაცემული (რიგ შემთხვევაში, მფლობელობა მიღებული აქვთ მემკვიდრეობით), ამასთანავე, შეგებებული სარჩელით მოითხოვენ მოპასუხეებს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობას და ქონების ნ.ვ–ას საკუთრებაში დაბრუნებას. საკასაციო პალატის შეფასებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებს შეგებებული სარჩელის დასაშვებობისას არ გამოუყენებიათ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 128-ე მუხლით განსაზღვრული უფლება. ხსენებული ნორმის თანახმად, მოსამართლეს უფლება აქვს შეკითხვები მისცეს მხარეებს, რომლებიც ხელს შეუწყობენ საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრულად და ზუსტად განსაზღვრას, მათ დასადასტურებლად მტკიცებულებათა გამოვლენას და სასამართლოში წარდგენას, მათი უტყუარობის გამორკვევას. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ შესაგებელი წარმოადგენს სარჩელისაგან თავდაცვის ქმედით საშუალებას, რომლის ფარგლებშიც სასამართლო განსაზღვრავს არა მხოლოდ მტკიცების საგანს, არამედ, შედავებათა გათვალისწინებით, ასევე, მატერიალური თუ საპროცესო სამართლის ნორმების მხედველობაში მიღებით ხდება მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილება. შესაგებელსა და შეგებებულ სარჩელზე საუბრისას ხაზი უნდა გაესვას ერთ-ერთ მთ–რ საკითხს: შეგებებული სარჩელის პირობებში მხარე დამოუკიდებელ მოთხოვნას უნდა აყენებდეს, რომლის პასუხადაც გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში სასამართლომ უნდა გამოიტანოს დასკვნა მოთხოვნის წარმატებულობის თაობაზე, რაც შეეხება გარიგების ან ამა თუ იმ იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის ნამდვილობაზე შედავებას, ასეთ შემთხვევაში თ–დ ამ შეცილების სამართლებრივი შედეგების შემოწმებისათვის საკმარისი საშუალებაა შესაგებელის წარდგენა.

1.3.3. განსახილველ შემთხვევას თუ მივუბრუნდებით, უნდა აღინიშნოს, რომ მოპასუხეები, ერთი მხრივ, შესაგებლებში მიუთითებენ საკუთარი მფლობელობის მართლზომიერებაზე, ხოლო, მეორე მხრივ, შეგებებული სარჩელით მოითხოვენ ნ.ვ–ასა და გ.კ–ს შორის დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობას და ქონების ნ.ვ–ასათვის დაბრუნებას იმ მოტივით, რომ სადავო ქონებაზე ნ.ვ–ას საკუთრების უფლება არამართლზომიერად აქვს მოპოვებული, ხოლო გ.კ–ი, რომლისთვისაც საკუთრების არაკანონიერად მოპოვების ფაქტი ცნობილია, წარმოადგენს არაკეთილსინდისიერ შემძენს. საკასაციო პალატა, საკასაციო საჩივრებში გადმოცემული შედავებების გათვალისწინებით, მიიჩნევს, რომ შეგებებული სარჩელის მიმართ იურიდიული ინტერესი შესამოწმებელია, რამდენადაც პასუხი უნდა გაეცეს შეკითხვას: ნ.ვ–ასათვის ქონების დაბრუნების შემთხვევაში გაუმჯობესდება თუ არა მფლობელთა უფლებრივი მდგომარეობა. ამ მხრივ მხედველობაშია მისაღები ის გარემოება, რომ მოპასუხედ არ არის ჩაბმული სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო“, თუმცა, კასატორების განმარტებით დასტურდება და საქმეში წარმოდგენილი მასალებითაც ირკვევა, რომ მათ ნამდვილ ნებას წარმოადგენდა ქონების სწორედ სახელმწიფოს საკუთრებაში დაბრუნება, რამდენადაც საკუთრების უფლების დაბრუნების თაობაზე სასამართლოს წარმოებაშია ასევე სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს“ სარჩელი და ამ საქმის გადაწყვეტამდე პირველი ინსტანციის სასამართლომ შეაჩერა კიდევაც მოცემული დავის განხილვა, რაც არ იქნა გაზიარებული სააპელაციო პალატის მიერ. საკასაციო სასამართლო, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის ფარგლებში, შედავების არარსებობის პირობებში ვერ იმსჯელებს სააპელაციო სასამართლოს იმ განჩინების კანონიერებაზე, რომლითაც განახლდა საქმის წარმოება, ამასთან, თუკი დადგინდება, რომ შეგებებული სარჩელი დაუშვებელია, მასში გადმოცემული შედავებები ვინდიკაციური სარჩელის წინააღმდეგ წარდგენილ არსებით შედავებად უნდა იქნას განხილული. ამდენად, მიუხედავად იმისა, შეგებებული სარჩელის დასაშვებობის საკითხი როგორ იქნება გადაწყვეტილი, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა სასამართლომ, მოპასუხეთა პრეტენზიების/შესაგებლების ფარგლებში მაინც უნდა შეამოწმოს სადავო ქონებაზე ჯერ ნ.ვ–ას, ხოლო შემდგომ _ გ.კ–ს წარმოეშვა თუ არა საკუთრების უფლება.

1.3.4. საკასაციო სასამართლო, დაუსაბუთებლობის გამო, არ იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ მფლობელებმა ვერ დაადასტურეს გ.კ–ის არაკეთილსინდისიერება ნასყიდობის ხელშეკრულებებთან მიმართებით. პალატა განმარტავს, რომ კეთილსინდისიერების ფაქტი წარმოადგენს სუბიექტურ კატეგორიას და მისი მტკიცება, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული ნებისმიერი მტკიცებულებით დაიშვება, თავის მხრივ, ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს დასკვნები პირის კეთილსინდისიერებასთან დაკავშირებით საქმეში არსებული ნებისმიერი დასაშვებად ცნობილი მტკიცებულების ერთობლივი კვლევის შედეგად უნდა დადგინდეს. რაც შეეხება კეთილსინდისიერების მატერიალურ-სამართლებრივ მხარეს, უნდა აღინიშნოს, რომ სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი დებულებებით განმტკიცებულია სამოქალაქო ურთიერთობის მონაწილეთათვის სავალდებულოდ გასათვალისწინებელი პრინციპი _ კეთილსინდისიერების პრინციპი (მუხლი 8.3). სწორედ აღნიშნული პრინციპით ხელმძღვანელობა იცავს სამოქალაქო ურთიერთობის მონაწილეს ამ ურთიერთობათა შესაძლო უარყოფითი შედეგებისაგან, რაც მთლიანობაში ხელს უწყობს სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას. სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის მიხედვით, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. ამავე კოდექსის 185-ე მუხლის მიხედვით, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. ამდენად მითითებული ნორმა ხაზს უსვამს საჯარო რეესტრის ჩანაწერების მიმართ ნდობის ფაქტორს, რაც გამომდინარეობს ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის დეფინიციიიდან, _ რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. თუმცა, უნდა აღინიშნოს, რომ 185-ე მუხლი ყოველთვის არ იცავს შემძენს, და ეს ის შემთხვევაა, როდესაც შემძენმა იცის უფლების ნაკლის შესახებ, მიუხედავად იმისა, რომ გამსხვისებელი მესაკუთრედაა რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში. ანალოგიურ დათქმას შეიცავს ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის შესაბამისადაც, იმ პირის სასარგებლოდ, რომელიც გარიგების საფუძველზე სხვა პირისაგან იძენს რომელიმე უფლებას და ეს უფლება გამსხვისებლის სახელზე იყო რეესტრში რეგისტრირებული, რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი, ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა. სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის კონსტიტუციურობაზე მსჯელობისას საქართველოს საკონსტიტუცო სასამართლომ განმარტა, რომ საბაზრო გარიგებების გზით უძრავი ქონების შემძენისათვის რეესტრის მონაცემის სიმცდარის ტვირთის დაკისრება მნიშვნელოვნად დააზარალებს უძრავი ქონების ბაზარს. იმის თუნდაც მცირე ალბათობა, რომ კეთილსინდისიერმა შემძენმა დაკარგოს საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრის მონაცემის საფუძველზე სასყიდლით შეძენილ უძრავ ქონებაზე, გამოიწვევს მთელი უძრავი ქონების ბაზრის, ყველა გარიგების შეფერხებას, გართულებას და გააძვირებს სამოქალაქო ბრუნვას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბაზრო გარიგებების ნაწილში უნდა ჩაითვალოს, რომ სადავო ნორმებით გათვალისწინებული შემძენის ინტერესების დაცვის გარანტიები წარმოადგენს ლეგიტიმური მიზნის მიღწევის აუცილებელ საშუალებას (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება №3/4/550, 2017 წლის 17 ოქტომბერი). მიუხედავად ამისა, უნდა აღინიშნოს, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემების უტყუარობის პრეზუფცია ვერ გამოდგება შემძენის დაცვით არგუმენტად, თუ დადგინდება, რომ მან იცოდა უფლების ხარვეზის შესახებ. ამდენად, როდესაც სადავოა უძრავი ნივთის შეძენის ფაქტი და მხარე მიუთითებს შემძენის არაკეთილსინდისიერებაზე, უნდა შემოწმდეს შემძენის სუბიექტური დამოკიდებულება გარკვეული ფაქტებისადმი. ამასთან, შემძენს არ შეიძლება მოეთხოვოს ისეთი გარემოებების ცოდნა, რომელიც აღემატება მისი შესაძლებლობის ფარგლებს. საკასაციო სასამართლოს ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის თანახმად (იხ. სუსგ №ას-524-869-07), უძრავი ნივთის ფლობა არ განაპირობებს მფლობელის მესაკუთრედ ყოფნის პრეზუმფციას, მაგრამ უძრავი ნივთის შემძენის კეთილსინდისიერების გამორკვევისას აღნიშნულ ფაქტს შეიძლება გარკვეული მნიშვნელობა მიენიჭოს, ვინაიდან დამკვიდრებული წესის თანახმად, უძრავი ნივთის შემძენი შეძენამდე ინტერესდება ნივთის მდგომარეობით. კასატორები მიუთითებენ, რომ გ.კ–ისათვის ცნობილი იყო მფლობელების პრეტენზია და ის, როგორც ნ.ვ–ას წარმომადგენელი, თანხის გადახდის სანაცვლოდ სთ–ზობდა მოპასუხეებს ქონებაზე საკუთრების გადაცემას. საკასაციო პალატის შეფასებით, კეთილსინდისიერებაზე მსჯელობისას გასათვალისწინებელია, როგორც მოწმედ დაკითხული პირების მიერ სასამართლოსათვის გადმოცემული ფაქტები, ასევე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხეთა შესაძლო ურთიერთდამოკიდებულების ფაქტები, რომელთა ერთობლივი შეფასების შემთხვევაში, თუკი შეირყევა ნ.ვ–სა და გ.კ–ს შორის დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ნამდვილობა, მესაკუთრეს უნდა მიეცეს მტკიცების შესაძლებლობა, რომ ის გარიგების მიმართ კეთილსინდისიერია და წარმოეშვა სამოქალაქო უფლება.

1.3.5. საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას იმის თაობაზე, რომ მოპასუხეებმა ვერ დაადასტურეს ქონების მართლზომიერად ფლობის ფაქტი. ამ მხრივ ხაზი უნდა გაესვას მფლობელობის მართლზომიერების ინსტიტუტს, ასევე, საპროცესო სამართალში დაშვებულ პრეზუმირებულ ფაქტებს. პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლი შეიცავს მართლზომიერი მფლობელის უფლებადამცავ გენერალურ დათქმას, რომელიც ზოგადი ხასიათისაა, ხოლო თ–დ მართლზომიერი მფლობელობის არსი ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, შეიძლება განსხვავებული გარემოებებით დასტურდებოდეს. სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ სადავო ქონება, ყალბი დოკუმენტის საფძველზე, ნ.ვ–ას საკუთრებად აღრიცხვამდე თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე იყო აღრიცხული. გარდა ამისა, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხეები წლების განმავლობაში ფლობენ ქონებას (ზ.ა–ვი, მ.ჯ–ი, თ.ა–ვი (ბოშათა ოჯახი) 1992 წლიდან ცხოვრობენ ქ.ფოთში, ......... ... 1993 წელს ეს ბინა თავდაცვის სამინისტროს საქვეუწყებო ნაწილმა მათ მშობლებს გადასცა და დღემდე ცხოვრობენ; ე., მ., ე.ჩ–ები, ნ.ჭ–ია 1994 წლიდან ცხოვრობენ ქ.ფოთში, ......... ., მათ ეს ბინა შეიძინეს პიროვნებისაგან, რომელსაც ბინა გადაცემული ჰქონდა თავდაცვის სამინისტროს საქვეუწყებო ნაწილისაგან და დღემდე ცხოვრობენ ამ ბინაში; „მშრომელთა დეპუტატების ადგილობრივი საბჭოს საცხოვრებელი ბინის დაქირავების“ 25.08.1995წ. ხელშეკრულების თანახმად, ერთი მხრივ, სახლთმმართველობა (ჟეკ) - კ.ნ. ნ–ას წარმომადგენლობით, მოქალაქე რ.გ. ძე ჯ–ას და მის ოჯახს სარგებლობაში გადაეცა საცხოვრებელი ფართი ( ..... 2 ოთახისაგან შემდგარი ბინა 24,5 კვ.მ); თ. და თ.გ–ებმა ქ.ფოთში, ......... ქ#4-ში არსებული ბინა 1996 წელს შეიძინეს ზ.ჯ–ასაგან და დღემდე იქ ცხოვრობენ; ქ.ფოთის მუნიციპალიტეტის მერის წარმომადგენლის კუნძულის უბანში 14.08.2017წ., #357 ცნობის თანახმად, ნ.გ–ნი (დაბადებული: 10.06.1970 წ), 1996 წლიდან დღემდე ცხოვრობს ქ. ფოთში, ......... ქ#4-ში, ოთახი #11-ში და მისი ოჯახი 6 წევრისგან შედგება; 2002 წლის 6 ნოემბერს, ფოთის #3 რეგიონალური ბაზის უფროსის ვიცე-პოლკოვნიკ გ.გ–ის სახელზე, მოქალაქე ა.ა. ასული კ–რას განცხადების ქსეროასლში დაფიქსირებულია, რომ განმცხადებელმა ითხოვა ნებართვის მიცემა, მისი ბინის ქ.ფოთი, ......... ., სახლი 4, ბინა 2-ის (ყოფილი ......, სახლი 85, ბინა 2) პრივატიზაციაზე; სამკვიდრო მოწმობის თანახმად (სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი 170028793, რეგისტრაციის თარიღი 12.01.2017 წელი) 2006 წლის 2 მარტს გარდაცვლილი ა.კ–ას ანდერძისმიერ მემკვიდრედ ცნობილ იქნა ი.ნ. ძე ჭ–ია, დაბადებული 29.05.1983წ, რომელმაც სამკვიდრო მიიღო სრულად. ნ.ჭ–ა და ნ.ფ–ა არიან ი.ჭ–ას მშობლები, რომლებიც 2006 წლიდან დღემდე ცხოვრობენ სადავო ბინაში; საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის ჯარების ლოგისტიკური უზრუნველყოფის სარდლის მ/შემსრულებლის 20.12.2016 წლის MOD 616 01200002 წერილში, ასევე 2017 წლის 09 მარტის MOD 117 00221103 წერილში დაფიქსირებულია, რომ ქ.ფოთი, ......... ქ#2 და #4-ში შენობა-ნაგებობები ირიცხება ლოგისტიკის ცენტრის (დასავლეთი) სენაკის სამსახურის ბალანსზე. აქვე უნდა ითქვას, რომ სამოქალაქო კოდექსის 157-ე მუხლის თანახმად, მფლობელობა მემკვიდრეებზე გადადის იმავე სახით, რა სახითაც არსებობდა იგი მამკვიდრებელთან (სამკვიდროს დამტოვებელთან)), ხოლო სახელმწიფოს მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 168-ე მუხლით განსაზღვრული უფლების რეალიზაციის ფაქტი არ დადგენილა. ამდენად, სასამართლომ უნდა შეაფასოს პრეზუმირებული ხომ არ არის სახელმწიფოს ნებართვით მის ბალანსზე არსებული ქონების კასატორების მფლობელობაში გადაცემის ფაქტი, რომლის უარყოფაც მოწინააღმდეგე მხარეს ეკისრება. საკითხზე მსჯელობისას ყურადღება უნდა გამახვილდეს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ პრაქტიკაზეც (იხ. საღინაძე და სხვები საქართველოს წინააღმდეგ, (განაცხადი №18768/05)), სადაც ევროსასამართლომ მართლზომიერი მფლობელისაგან ნივთის გამოთხოვა ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის #1 დამატებითი ოქმის #1 მუხლისა და კონვენციის მე-8 მუხლის დარღვევად მიიჩნია. ევროსასამართლოს განმარტებით, „მფლობელობის“ ცნებას #1 დამატებითი ოქმის 1-ლი პუნქტის პირველი ნაწილის თვალსაზრისით, აქვს ავტონომიური მნიშვნელობა, რომელიც არ შემოიფარგლება მხოლოდ ფიზიკური ნივთების მესაკუთრეობით და დამოუკიდებელია ადგილობრივ კანონმდებლობაში არსებული ფორმალური კლასიფიკაციისაგან. გამოსაკვლევი საკითხი შემდეგში მდგომარეობს: შეიძლება თუ არა ჩაითვალოს, რომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების ერთიანობა განმცხადებელს ანიჭებს საკუთრების უფლებას იმ მატერიალურ ინტერესზე, რომელსაც იცავს აღნიშნული დებულება (იხ. Zwierzyński v. Poland, no. 34049/96, § 63, ECHR 2001-VI)). შესაბამისად, ისევე როგორც ფიზიკური ნივთები, კონკრეტული უფლებები და ინტერესი, რომლებიც წარმოადგენენ აქტივებს, შეიძლება ასევე ჩაითვალოს „მფლობელობად“ ამ დებულების საჭიროებებიდან გამომდინარე (იხ. Iatridis v. Greece [GC], no. 31107/96, §54, ECHR 1999-II, and Beyeler v. Italy [GC], no. 33202/96, § 100, ECHR 2000-I). „მფლობელობის“ ცნება არ იზღუდება „არსებულ მფლობელობად“, არამედ შეიძლება მოიცავდეს აქტივებს, მათ შორის მოთხოვნებს, რომლებთან დაკავშირებითაც განმცხადებელს შეუძლია იდავოს, რომ მას გააჩნია სულ მცირე გონივრული და „მართლზომიერი მოლოდინი“ იმისა, რომ შეძლებს საკუთრების უფლებით სარგებლობას (იხ. Prince Hans-Adam II of Liechtenstein v. Germany [GC], no. 42527/98, §83, ECHR 2001-VIII). „მოლოდინი“ მართლზომიერია, თუკი იგი ემყარება საკანონმდებლო დებულებას ან ნორმატიულ აქტს, რომელიც შეეხება საკუთრების ინტერესს (იხ. Kopecký v. Slovakia [GC], no. 44912/98, §§ 45-52, ECHR 2004-IX). რეგისტრირებული საკუთრების უფლების არარსებობის მიუხედავად, ევროსასამართლომ მფლობელობა კეთილსინდისიერად მიიჩნია იმ მიზეზით, რომ სასამართლოს კანონიკის თანახმად, უმთავრესი მნიშვნელობა ამასთან დაკავშირებით აქვს უწყებების მიერ მკაფიოდ გამოხატულ ტოლერანტობას მფლობელის მიერ კოტეჯის და მიმდებარე მიწის ნაკვეთის ექსკლუზიური, შეუფერხებელი და ღია სარგებლობის თაობაზე ათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. აღნიშნული პერიოდის მანძილზე, მფლობელმა დააყენა მრავალი დეტალი, დარგო ხეხილი და ბოსტნეული, მოაშენა შინაური ფრინველები და ცხოველები; მან ასევე შეძლო, თავშესაფარი მიეცა რვა დევნილი ნათესავისთვის, სახელმწიფოსაგან რაიმე დამატებითი ნებართვის მიღების გარეშე; სახელმწიფოს არასოდეს გაუპროტესტებია პირველი განმცხადებლის მიერ შექმნილი სოციალურ-ეკონომიკური და ოჯახური გარემო (იხ. uneryıldız v. Turkey [GC], no. 48939/99, §§ 105, 106 and 127, ECHR 2004-XII; Stretch, cited above, § 34; Doğan and Others v. Turkey, nos. 8803-8811/02, 8813/02 and 8815-8819/02, § 139, ECHR 2004-VI (extracts); Matos e Silva, Lda., and Others v. Portugal, 16 September 1996, § 72, Reports 1996-IV).

1.4. საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების პროცესუალურსამართლებრივი დასაბუთება:

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო წესების დარღვევით დაადგინა დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, შესაბამისად, სახეზეა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული საფუძვლები, ამასთანავე, რადგანაც საჭიროა მტკიცებულებათა ხელახალი გამოკვლევა, ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, პალატა საქმეს უბრუნებს იმავე სასამართლოს, რომელმაც უნდა დაადგინოს დავის დამატებითი ფაქტობრივი გარემოებები და ამ გზით გადაწყვიტოს უფლების საკითხი.

2. საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, ვინაიდან საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ ინსტანციას, ახალი მტკიცებულებების წარდგენა დაუშვებელია, რაც შეეხება საქმეში უკვე არსებულ დოკუმენტებს, მათი განმეორებით წარდგენა სცდება სამართალწარმოების მიზნებს. მოცემულ შემთხვევაში, მხარეებმა სხვადასხვა დროს მომართეს საკასაციო სასამართლოს და წარმოადგინეს წერილობითი მტკიცებულებები, თუმცა, ზემოხსენებული მიზეზიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა უარს აცხადებს მათ მიღებაზე და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, უბრუნებს მათ ამ დოკუმენტებს.

3. პროცესის ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. ვინაიდან მოცემული საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა ქვემდგომ სასამართლოს, პროცესის ხარჯების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 104-ე, 407-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.ჭ–ას, ნ.ფ–ას, ზ.ა–ვის, მ.ჯ–ის, ე.ჩ–ას, ნ.ჭ–იას, მ.ჩ–ას, ე.ჩ–ას, თ.გ–ის, ნ.ჯ–ას (გ–ის), თ.გ–ისა და თ.გ–ის საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. მხარეთა შუამდგომლობა მტკიცებულებების საქმისათვის დართვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს და ნ.ჭ–ასა და ნ.ფ–ას დაუბრუნდეთ დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარზე დართული ფოთის საქალაქო სასამართლოს 28.01.2020წ. #3/79-2017 განჩინების ასლი 27 (ოცდაშვიდი) ფურცლად; ე.ჩ–ას, ნ.ჭ–იას, მ. და ე.ჩ–ებს _ დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები: სგს ფოთის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურის საინფორმაციო ბარათი, ფოთის საქალაქო სასამართლოს გზავნილი და ამავე სასამართლოს 28.01.2020წ. #3/79-2017 გადაწყვეტილების ასლი 30 (ოცდაათი) ფურცლად; თ.გ–ს, ნ.ჯ–ას, თ. და თ.გ–ებს _ 02.03.2020წ. #ა-1026-20 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები: ფოთის საქალაქო სასამართლოს გზავნილი, ამავე სასამართლოს 28.01.2020წ. #3/79-2017 გადაწყვეტილების ასლი, 26.02.2020წ. ოქმი 87 (ოთხმოცდაშვიდი) ფურცლად; ნ.ვ–ას _ საკასაციო შესაგებელზე დართული ქ.ფოთის მერიის 02.04.2001წ. მიმართვის ასლი 2 (ორი) ფურცლად.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ.ძლიერიშვილი