№ ას-1155-2019 14 იანვარი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ც.ს–ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – სსიპ „მერაბ კოსტავას სახელობის ქალაქ თელავის N4 საჯარო სკოლა“, სსიპ „მერაბ კოსტავას სახელობის ქალაქ თელავის N4 საჯარო სკოლის“ დირექტორი ე.გ–ი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ც.ს–ა (შემდგომში - „მოსარჩელე“, „მასწავლებელი“ „დასაქმებული“ ან „კასატორი“) დასაქმებული იყო სსიპ მერაბ კოსტავას სახელობის ქალაქ თელავის N4 საჯარო სკოლაში (შემდგომში - „სკოლა“) დაწყებითი კლასების მასწავლებლად, მასსა და სკოლის დირექტორს შორის 2016 წლის 14 სექტემბერს გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე.

2. აღნიშნული ხელშეკრულების 3.3.2. პუნქტით განისაზღვრა დასაქმებულის ვალდებულება ეზრუნა თითოეული მოსწავლის პიროვნულ განვითარებაზე და მისი მოქალაქეობრივი ცნობიერების ჩამოყალიბებაზე, დაეცვა მოსწავლის უფლებები და ინტერესები.

3. 2017 წლის 3 ივლისს ჩატარდა სკოლის დისციპლინური კომიტეტის №11 სხდომა და შედგა შესაბამისი ოქმი, რის საფუძველზე გამოიცა სკოლის დირექტორის 2017 წლის 5 ივლისის №1/კ-55 ბრძანება. აღნიშნული ბრძანებით, სკოლის შინაგანაწესის დარღვევისათვის, კერძოდ, მოსწავლეების მიმართ ფიზიკური შეურაცხყოფისა და ფსიქოლოგიური ზეწოლის განხორციელებისათვის, მოსარჩელე გათავისუფლდა სამსახურიდან და 2017 წლის 05 ივლისიდან შეწყდა მასთან 14.09.2016წ. დადებული შრომითი ხელშეკრულება.

4. ბრძანებაში გათავისუფლების საფუძვლად მითითებულია საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტი, შინაგანაწესის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი, რომელიც ასახავს შრომის კოდექსის ზემოაღნიშნული ქვეპუნქტით დადგენილ რეგულაციას და შინაგანაწესის 22-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „პ“ ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად, დისციპლინური გადაცდომის სახეს წარმოადგენს მოსწავლის/სკოლაში დასაქმებულის/მოსწავლის მშობლის ან კანონიერი წარმომადგენლის/სკოლის ტერიტორიაზე შემოსული გარეშე პირის სიტყვიერი ან/და ფიზიკური შეურაცხყოფა.

5. სკოლის შინაგანაწესის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დისციპლინური გადაცდომის ჩადენისთვის დასაქმებულს ეკისრება დისციპლინური სახდელი. იმავე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, დასაქმებულის მიმართ გამოიყენება შემდეგი დისციპლინური სახდელები: ა) შენიშვნა; ბ) გაფრთხილება; გ) საყვედური; დ) სასტიკი საყვედური; ე) არაუმეტეს ათი სამუშაო დღის ხელფასის დაკავება; ვ) სამსახურიდან გათავისუფლება.

6. დისციპლინური კომიტეტის მიერ მოსწავლეებისთვის (სულ 19 მოსწავლე) მშობლებისა და ფსიქოლოგის თანდასწრებით ჩამორთმეული ახსნა-განმარტებითი ბარათების, სკოლის მე-2ბ და მე-2გ კლასის მშობლების 14.06.2017წ. განცხადებებისა და მშობლების ინდივიდუალურად შედგენილი განცხადებების თანახმად, ბუნებისმეტყველების მასწავლებელი (მოსარჩელე) მოსწავლეების მიმართ ახორციელებდა როგორც ფიზიკურ შეურაცხყოფას, ასევე ფსიქოლოგიურ ზეწოლას. ის ბავშვებს უყვიროდა, სჯიდა ფიზიკურად, კერძოდ, ურტყამდა ხელებში, ყურს უწევდა, თმას ქაჩავდა, თავში წიგნს ურტყამდა, აყენებდა დაფასთან ხელებაწეულ მდგომარეობაში და ა.შ. თუკი მოსწავლეები ახსნილ მასალას ვერ გაიგებდნენ და კითხვას დასვამდნენ, მასწავლებელი მათ ამის გამო ეჩხუბებოდა. მოსწავლეები იყვნენ შეშინებულები და ვერ ამხელდნენ მოსარჩელეს მათ მიმართ განხორციელებულ არამართლზომიერ ქმედებებში. ბავშვებს არ სურდათ სკოლაში წასვლა იმ დღეს, როდესაც ჰქონდათ ბუნების გაკვეთილი.

7. ფსიქოლოგის ჩვენების თანახმად, ბავშვების გამოკითხვის დროს იყო უაღრესად მშვიდი გარემო, ბავშვები თავისუფლად და ყოველგვარი წნეხისგან დამოუკიდებლად გამოხატავდნენ თავიანთ აზრებს.

8. მოსარჩელემ სკოლის დირექტორის 05.07.2017წ. №1/კ-55 ბრძანება გაასაჩივრა სკოლის სამეურვეო საბჭოში, თუმცა საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

9. დასაქმებულის მიმართ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში გამოყენებული იყო ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებითა და შრომის შინაგანაწესით გათვალისწინებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა, კერძოდ, სკოლის დირექტორის 16.11.2016წ. №1/კ-183 ბრძანებით მოსარჩელეს, გაუფრთხილებლად სამუშაოს გაცდენისათვის, დისციპლინარულის სახდელის სახით, მიეცა საყვედური; ასევე, სკოლის დირექტორის 15.06.2017წ. ბრძანებით მოსარჩელეს, საგაკვეთილო პროცესის შეგნებულად ჩაშლის მცდელობისათვის, დისციპლინური სახდელის სახით, გამოეცხადა სასტიკი საყვედური.

10. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეების მიმართ და მოითხოვა სკოლის დისციპლინური კომიტეტის 03.07.2017წ. სხდომის №11 ოქმის გაუქმება, სკოლის დირექტორის 05.07.2017წ. №1/კ-55 ბრძანების გაუქმება, სამსახურში აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება. მოსარჩელის განმარტებით, მოსწავლეების მიმართ ადგილი არ ჰქონია ფიზიკურ შეურაცხყოფასა და ფსიქოლოგიურ ზეწოლას.

11. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ სკოლაში შევიდა მე-2ბ და მე-2გ კლასის მოსწავლეების მშობლების განცხადებები, რომლებიც მოსარჩელეს ადანაშაულებდნენ მათი შვილების მიმართ ფიზიკურ შეურაცხყოფასა და ფსიქოლოგიურ ზეწოლაში. სკოლის დისციპლინურმა კომიტეტმა დეტალურად გამოიკვლია მოსარჩელის საქმე. სკოლის მე-2ბ და მე-2გ კლასის მოსწავლეებს ჩამოერთვათ ახსნა- განმარტებები, სადაც მათ დაადასტურეს მსგავსი ფაქტების არსებობა. მოსარჩელის გათავისუფლების ბრძანებას, სხვა გარემოებებთან ერთად, საფუძვლად დაედო ის ფაქტი, რომ მას ერთი კალენდარული წლის ვადაში უკვე ორი დისციპლინური სახდელი ჰქონდა დაკისრებული.

12. თელავის რაიონული სასამართლოს 2018 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

13. მოსარჩელემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

14. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 22 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

15. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-9 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

16. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადასტურებული იყო მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლად მითითებული გარემოებები, ასევე, შრომითი ხელშეკრულების დარღვევის ფაქტი ბოლო დისციპლინური სახდელის დაკისრების შემდგომ, რაც დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საკმარის საფუძველს წარმოადგენდა.

17. სააპელაციო პალატის განმარტებით, დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტამდე, დამსაქმებელმა მიიღო ყველა ზომა, რაც მას უფრო გულისხმიერად მოქცევას აიძულებდა. ამასთან, საქმის მასალებით დადასტურებული იყო მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლად მითითებული გარემოებები უხეში დისციპლინული გადაცდომის შესახებ, რაც არასრულწლოვნების მიმართ არათანაზომიერი და გაუმართლებელი სადამსჯელო ღონისძიებების გატარებაში გამოიხატა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, უფრო მსუბუქი სანქციის შეფარდებას აზრი ჰქონდა დაკარგული. შესაბამისად, 05.07.2017წ. მდგომარეობით, აღარ არსებობდა უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენების საფუძველი და ისეთი უკიდურესი ფორმა, როგორიც იყო სამსახურიდან გათავისუფლება, დარღვევების ხასიათიდან და არაერთგზისობიდან გამომდინარე, ადექვატურ ზომას წარმოადგენდა.

18. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები.

19. სააპელაციო პალატამ, ასევე, აღნიშნა, რომ ვინაიდან, მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა გათავისუფლების ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება, სკოლის დირექტორი, რომელიც იყო სკოლის ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირი და რომელმაც, თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში გამოსცა გათავისუფლების შესახებ ბრძანება, მოცემულ დავაში არ წარმოადგენდა სათანადო მოპასუხეს. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლით და ვინაიდან, არ არსებობდა მოსარჩელის თანხმობა არასათანადო მოპასუხის სათანადო მოპასუხით შეცვლის თაობაზე, მიიღო გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.

20. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე მოსარჩელემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

21. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

21.1. შრომის კოდექსის მიხედვით, მტკიცების ტვირთი ეკისრება დამსაქმებელს და არა დასაქმებულს. სასამართლომ არ გაითვალისწინა მოსარჩელის მტკიცებულებები და იხელმძღვანელა მხოლოდ მოპასუხის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებებით, რომლებითაც ვერ დასტურდება მოსარჩელის მხრიდან ვალდებულებების უხეში დარღვევა. მაგალითად, სასამართლომ არ გაითვალისწინა პედაგოგების ჩვენებები, რომლის თანახმად მოსარჩელის მხრიდან კლასში არასოდეს ჰქონია ადგილი სიტყვიერ შეურაცხყოფასა და ფიზიკურ ძალადობას;

21.2. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია სარჩელი ხანდაზმულად. კასატორმა მოიხმო შრომის კოდექსის 38-ე მუხლი და განმარტა, რომ მოსარჩელეს არ განუხორციელებია აღნიშნულ მუხლში მითითებული პროცედურები და შესაბამისად, არ დაწყებულა 30 დღიანი ვადის ათვლა, რის გამოც უნდა გამოყენებულიყო სსკ-ის 129-ე მუხლით გათვალისწინებული ზოგადი, სამ წლიანი ხანდაზმულობის ვადა.

22. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 08 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

23. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

24. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

25. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

26. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

27. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

28. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორის ძირითადი პრეტენზია ემყარება იმას, რომ სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა მხარეთა მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები. კერძოდ, იგი დავობს, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდება მის მიერ შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევა.

29. სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, პირველ რიგში, სასამართლო ამოწმებს, რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას. ამ საკითხის გამორკვევა კი, შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე მიღებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (იხ. სუსგ საქმე №ას-151-147-2016, 19 აპრილი, 2016 წელი; №ას-539-539-2018, 21 დეკემბერი, 2018 წელი). მოცემულ შემთხვევაში, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას საფუძვლად დაედო საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტი [შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველია დასაქმებულის მიერ მისთვის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა, თუ დასაქმებულის მიმართ ბოლო 1 წლის განმავლობაში უკვე გამოყენებულ იქნა ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით გათვალისწინებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომა]. კერძოდ, სკოლის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა, რაც გამოიხატა მოსწავლეების მიმართ ფიზიკური შეურაცხყოფისა და ფსიქოლოგიური ზეწოლის განხორციელებაში. ასევე, ის გარემოება, რომ დასაქმებულის მიმართ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში უკვე იყო გამოყენებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა.

30. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ შრომით დავებთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებში განმარტებულია, რომ სამსახურიდან პირის გათავისუფლების შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების მართლზომიერების შეფასებისას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება შრომის სამართალში მოქმედ "Ultima Ratio"-ს პრინციპის დაცვას. აღნიშნული პრინციპი გულისხმობს, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება, როგორც უკიდურესი ღონისძიება, გამოყენებულ უნდა იქნას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დასაქმებულის მიმართ, მის მიერ ჩადენილი გადაცდომის (დარღვევის) ხასიათიდან და სიმძიმიდან გამომდინარე, უფრო მსუბუქი სანქციის შეფარდებას აზრი აქვს დაკარგული. შესაბამისად, დასაქმებულის მიერ დარღვევის ჩადენისას დამსაქმებელმა უნდა გამოიყენოს ისეთი ზომები, რომლებიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს უკეთესს გახდის, კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერად მოქცევას აიძულებს (იხ. სუსგ საქმე №ას-1099-2018, 08 თებერვალი, 2019 წელი).

31. ამდენად, იმისათვის, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება დამსაქმებლის მხრიდან ადექვატურ, საჭირო და პროპორციულ ღონისძიებად იქნეს მიჩნეული, აუცილებელია სახეზე იყოს ისეთი დარღვევა, რომელიც სხვა, უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენებას არამიზანშეწონილს ხდის (იხ. სუსგ საქმე №ას-12-12-2018, 16 მარტი, 2018 წელი).

32. საპროცესო სამართალწარმოებაში მოქმედი მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სსსკ-ის 102-ე მუხლი). თუმცა, შრომითსამართლებრივი დავები მტკიცების ტვირთის განაწილების გარკვეული თავისებურებით ხასიათდება, რასაც მტკიცებულებების წარმოდგენის თვალსაზრისით, დამსაქმებლისა და დასაქმებულის არათანაბარი შესაძლებლობები განაპირობებს. დასაქმებული, რომელიც სამსახურიდან უკანონოდ დათხოვნის თაობაზე მიუთითებს, ვერ დაადასტურებს სამსახურიდან დათხოვნის უკანონობას. შესაბამისად, მოსარჩელის მითითება იმის თაობაზე, რომ იგი უკანონოდ გაათავისუფლეს სამსახურიდან, მტკიცების ტვირთს აბრუნებს დამსაქმებლის მხარეს, რომელსაც აკისრებს დასაქმებულის სამსახურიდან მართლზომიერად გათავისუფლების მტკიცების ვალდებულებას (იხ. სუსგ საქმე №ას-151-147-2016, 19 აპრილი, 2016 წელი; №ას-539-539-2018, 21 დეკემბერი, 2018 წელი).

33. შესაბამისად, სწორედ დამსაქმებელი იყო ვალდებული ემტკიცებინა დასაქმებულის მიერ იმგვარი დისციპლინური გადაცდომის ჩადენის ფაქტი, რაც მისი სამსახურიდან გათავისუფლების პროპორციულ საფუძველს წარმოადგენდა.

34. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოსწავლეებმა (სულ 19 მოსწავლე) დისციპლინური კომიტეტის მიერ ჩამორთმეული (მშობლებისა და ფსიქოლოგის თანდასწრებით) ახსნა-განმარტებითი ბარათებით, სკოლის მე-2ბ და მე-2გ კლასის მშობლებმა როგორც ჯგუფურად, ისე ინდივიდუალურად შედგენილი განცხადებებით, დაადასტურეს, რომ მოსარჩელე მოსწავლეების მიმართ ახორციელებდა ფიზიკურ შეურაცხყოფასა და ფსიქოლოგიურ ზეწოლას; დადგენილია, ასევე, რომ სკოლის შინაგანაწესის 22-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „პ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოსწავლის მიმართ სიტყვიერი ან/და ფიზიკური შეურაცხყოფა წარმოადგენს დისციპლინური გადაცდომის სახეს, რაც იმავე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, დისციპლინური სახდელის დაკისრების საფუძველია.

35. რაც შეეხება მოწმე პედაგოგთა ჩვენებებს, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მასწავლებლის მიერ განხორციელებული არამართლზომიერი ქმედებების ფაქტი დაადასტურეს სასწავლო პროცესის უშუალო მონაწილე პირებმა - მოსწავლეებმა (ფსიქოლოგისა და მშობლების თანდასწრებით), რომლებიც თავად იყვნენ ფიზიკური შეურაცხყოფისა და ფსიქოლოგიური ზეწოლის მსხვერპლნი და თვითმხილველნი, ასევე, მათმა მშობლებმა. შესაბამისად, მოწმე პედაგოგთა ჩვენება მისი, როგორც მტკიცებულების თავისებურებიდან გამომდინარე, მოცემულ შემთხვევაში ვერ აბათილებს საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს (მოსწავლეების ახსნა-განმარტებებსა და მშობლების განცხადებებს) მოსარჩელის მიერ სკოლის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევის თაობაზე.

36. ზემოაღნიშნული გარემოებების, ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო ბრძანების გამოცემამდე ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მოსარჩელის მიმართ უკვე იყო გამოყენებული ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებითა და შრომის შინაგანაწესით გათვალისწინებული დისციპლინური პასუხისმგებლობა ზომა (სკოლის დირექტორის 16.11.2016წ. და 15.06.2017წ. ბრძანებებით), საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ სახეზეა მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლად მითითებული გარემოებები.

37. საკასაციო პალატა დამატებით აღნიშნავს, რომ მომსახურების გამწევ ისეთ საპასუხისმგებლო ადგილზე, სადაც მოსარჩელე მუშაობდა, სამუშაოს გულისხმიერად, კეთილსინდისიერად და მაღალი ეთიკური სტანდარტით შესრულების ფაქტორს უაღრესად დიდი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაბამისად, საკასაციო პალატა დასაქმებულის მიერ ჩადენილი ქმედების შეფასებისას, ითვალისწინებს დარღვევის სიმძიმეს და მიიჩნევს, რომ დასაქმებულმა საგანმანათლებლო სფეროში მოქმედი სამართლებრივი აქტების ისეთი უხეში დარღვევა ჩაიდინა, რომელიც დამსაქმებლის მხრიდან დისციპლინური პასუხისმგებლობის ყველაზე მძიმე ზომის - შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის აბსოლუტური საფუძველია (იხ. სუსგ საქმე №ას-565-565-2018, 31 ოქტომბერი, 2018 წელი). შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ დარღვევის სიმძიმიდან გამომდინარე, საფუძველს მოკლებული იყო უფრო მსუბუქი სანქციის შეფარდება.

38. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დამსაქმებელმა წარმატებით გაართვა თავი მისთვის დაკისრებულ მტკიცების ტვირთს და დამაჯერებლად დაასაბუთა, რომ მოსარჩელე მართლზომიერად გათავისუფლდა სამსახურიდან.

39. რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გასაჩივრების ვადის ათვლასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დადგენილი პრაქტიკის თანახმად, თუკი დამსაქმებელი თავისი ინიციატივით არ გადასცემს დასაქმებულს ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლის წერილობით დასაბუთებას და არც დასაქმებული მოითხოვს დამსაქმებლისაგან ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლის წერილობითი დასაბუთების გადაცემას, ასეთ შემთხვევაში, გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გასაჩივრების უფლებაზე მაინც ვრცელდება საქართველოს შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-6 ნაწილით გათვალისწინებული 30-დღიანი ვადა, რომელიც აითვლება ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ ბრძანების დასაქმებულისათვის ჩაბარების (შეტყობინების) დღიდან (იხ. სუსგ საქმე №ას-1210-2018, 15 თებერვალი, 2019 წელი).

40. შესაბამისად, დაუსაბუთებელია კასატორის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ ვინაიდან არ განხორციელებულა საქართველოს შრომის კოდექსის 38-ე მუხლით განსაზღვრული პროცედურები, მოსარჩელის მიმართ არ დაწყებულა გასაჩივრების 30 დღიანი ვადა. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ვინაიდან სააპელაციო სასამართლომ არსებითად იმსჯელა მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერებაზე, ის გარემოება დაცული იყო თუ არა მოსარჩელის მხრიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გასაჩივრების ვადა, არ ცვლის განსახილველი დავის სამართლებრივ შედეგს.

41. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

42. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

43. ამასთან, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ. სუსგ საქმე №ას-783-750-2016, 15 მაისი, 2017 წელი; №ას-12-12-2018, 16 მარტი, 2018 წელი, №ას-1558-2018, 25 იანვარი, 2019 წელი), რის გამოც საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

44. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

45. რაც შეეხება კასატორის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მხარეთა მიერ მათი მოთხოვნების დასასაბუთებლად და მითითებული ფაქტების დასამტკიცებლად საჭირო მტკიცებულებების წარდგენის საკმაოდ მკაცრად გაწერილ პროცედურას, რომლის შესაბამისად, მხარეებს მტკიცებულებათა წარდგენა შეუძლიათ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, შესაბამისი წესების დაცვით. გამონაკლის შემთხვევაში, კანონით დადგენილი წინაპირობების არსებობისას, დასაშვებია ახალი მტკიცებულების წარდგენა სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოშიც (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლი), თუმცა საქმის საკასაციო სასამართლოში განხილვისას მხარე ასეთ შესაძლებლობას მოკლებულია. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. აღნიშნულ წესზე გავლენას ვერ მოახდენს მხარის მითითება, რომ მისთვის კონკრეტული გარემოების ან მტკიცებულების არსებობის შესახებ ცნობილი გახდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ ან დოკუმენტები, რომელთა წარდგენაც მხარეს სურდა, შეიქმნა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ. ამგვარი მტკიცებულებები მოცემული დავის ფარგლებში საკასაციო პალატის მსჯელობის საგანი ვერ გახდება. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. დასახელებული სამართლებრივი ნორმებიდან გამომდინარე, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (სსიპ მერაბ კოსტავას სახელობის ქ. თელავის N4 საჯარო სკოლის 2017 წლის 3 ივლისის დისციპლინური კომიტეტის სხდომის ოქმი; ნ.გ–ის 2017 წლის 26 სექტემბრის განცხადება; ც.ს–ას 2017 წლის 16 ნოემბრის წერილი), მთლიანობაში „17“ ფურცლად (ტ. 2. ს.ფ. 146-151, 159-169).

46. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილია სახელმწიფო ბაჟის ნაწილი (30%) – 90 ლარი, ხოლო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2019 წლის 08 ოქტომბრის განჩინებით, მას სახელმწიფო ბაჟის დარჩენილი ნაწილის (70%) - 210 ლარის გადახდა გადაუვადდა საქმის საბოლოო განხილვამდე. შესაბამისად, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა ცნობილი, კასატორის მიერ გადახდილი თანხა (სახელმწიფო ბაჟის 30%) უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ც.ს–ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია;

3. კასატორ ც.ს–ას დაუბრუნდეს საკასაციო სასამართლოში მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები (სსიპ მერაბ კოსტავას სახელობის ქ. თელავის N4 საჯარო სკოლის2017 წლის 3 ივლისის დისციპლინური კომიტეტის სხდომის ოქმი; ნ.გ–ის 2017 წლის 26 სექტემბრის განცხადება; ც.ს–ას 2017 წლის 16 ნოემბრის წერილი), მთლიანობაში „17“ ფურცლად (ტ. 2. ს.ფ. 146-151, 159-169);

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე