საქმე №ას-605-2020 23 აპრილი, 2021 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ეკატერინე გასიტაშვილი, ზურაბ ძლიერიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი, მოწინააღმდეგე მხარე – ე.ხ–ი, გ.მ–ძე (მოპასუხე, შეგებებული მოსარჩელე)

კასატორი, მოწინააღმდეგე მხარე – ზ.ბ–ი (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელზე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა: 1. სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შეგებებული სარჩელის უარყოფის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება;

2. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობა (თავდაპირველ სარჩელში), თანხის დაკისრება, უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვა (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მოსარჩელის/შეგებებული სარჩელის ავტორების მოთხოვნა და სარჩელის/შეგებებული სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

1.1. ზ.ბ–მა (შემდგომში _ მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელზე, აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე, მეორე კასატორი ან მოსარგებლე) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე.ხ–ისა და გ.მ–ძის (შემდგომში _ მოპასუხეები, შეგებებული მოსარჩელეები, აპელანტები, პირველი კასატორები ან მესაკუთრეები) მიმართ და მოითხოვა დადებულად იქნეს ცნობილი 1978 წლის 2 ივლისს მოსარჩელის მიერ სანოტარო წესის დაუცველად გაფორმებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება ქ.თბილისში, ...... ქუჩა #14-ში მდებარე კერძო სახლის მესაკუთრე ბ.შ–ძესთან, ასევე, მისი სახლის ნაწილის მოსარგებლე ზ.ბ–ძესა და ლ.კ–ძესთან საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე მდებარე ინდ.მეწარმე კ.გ–ის შედგენილი შიდა აზომვით ნახაზზე მოცემულ საცხოვრებელ ფართზე: 35,95 კვ.მ, 5,24 კვ.მ დამხმარე ფართზე და 0,95 კვ.მ დამატებით დამხმარე ფართზე, რომელიც საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, აღრიცხულია ქ.თბილისში, ...... ქუჩა #14-ში მდებარე კერძო სახლის მესაკუთრეებზე: გ.მ–ძეზე 3/4 ნაწილი, ე.ხ–ზე _ 1/4 ნაწილი.

1.1.1. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

გარკვეული თანხის გადახდის სანაცვლოდ, 1978 წლის 2 ივლისს მოსარჩელემ ე.წ შინაურული ხელშეკრულების საფუძველზე მოიპოვა სადავო სახლზე მფლობელობის უფლება. ხელშეკრულება გაფორმებულია მოსარჩელეს, ამ ფართის მაშინდელ მფლობელებს: ზ.ბ–ძესა და ლ.კ–ძეს, ასევე, მესაკუთრე ბ.შ–ძეს შორის. მაშინდელმა მესაკუთრე ბ.შ–ძემ ფართის ნაწილი _ 3/5 მიჰყიდა გ.მ–ს, ხოლო, 2/5 _ ლ.მ–ს, მოპასუხეები წარმოადგენენ აწ გარდაცვლილი გ.მ–ის მემკვიდრეებს, კერძოდ, ე.ხ–ი არის მისი მეუღლე, რომელმაც მიიღო სამკვიდროს ნაწილი, ხოლო, გ.მ–ძე _ შვილიშვილი, რომელიც ამავდროულად ანდერძისმიერი მემკვიდრეა. შინაურული ხელშეკრულების გაფორმებიდან მოსარგებლე ოჯახთან ერთად დაეუფლა სადავო ფართს, 1980 წლის 18 აპრილს ჩაეწერა ამ მისამართზე და ამ დროიდან მოყოლებული ფაქტობრივად ფლობს ქ.თბილისში, ...... ქ#14-ში მდებარე 35,95 კვ.მ საცხოვრებელ, ასევე, 0,95 და 5,24 კვ.მ ფართს.

1.2. მოპასუხეებმა შეგებებული სარჩელით მიმართეს სასამართლოს თავდაპირველი მოსარჩელის მიმართ, ბოლო სამი წლის ქირის დავალიანების _ 10 800 ლარის (300X36) დაკისრებისა და მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან სადავო უძრავი ქონების გამოთავისუფლების მოთხოვნით.

1.2.1. შეგებებული სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

შეგებებული სარჩელის მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართი წარმოადგენს შეგებებულ მოსარჩელეთა საკუთრებას, რომელიც, ზეპირი ფორმით დადებული ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე, 1980 წელს მფლობელობაში გადაეცა თავდაპირველ მოსარჩელეს. ეს უკანასკნელი იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით დარეგისტრირდა სადავო მისამართზე და, როგორც მდგმური, იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს, ასევე _ ქირას. აღნიშნული ფაქტი დადგენილია ქ.თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლოს 1992 წლის 20 სექტემბრის გადაწყვეტილებით, რომლის საფუძველზეც ზ.ბ–ს დაეკისრა 3 წლის ქირის დავალიანების _ 1 656 მანეთის, ასევე, 1992 წლის 1 იქტომბრიდან _ თვეში 300 მანეთის გადახდა. გადაწყვეტილება სხვადასხვა მიზეზთა გამო, არ აღსრულებულა, თუმცა, დამქირავებელს არაერთხელ ეთხოვა მინიმალური ქირის გადახდა, რაც არ შეუსრულებია, შესაბამისად, ამ ეტაპზე სრულიად უსასყიდლოდ სარგებლობს ქონებით. ამჟამად არსებული საბაზრო ფასის გათვალისწინებით, შეგებებული მოსარჩელეები მიიჩნევენ, რომ ყოველთვიური ქირის ოდენობა უნდა განისაზღვროს 300 ლარით.

2. მოპასუხეების პოზიცია:

2.1. მოპასუხეებმა თავდაპირველი სარჩელის წინააღმდეგ მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი წარადგინეს. მათი განმარტებით, მოსარჩელე წარმოადგენს არა ქონებით მოსარგებლეს, არამედ _ დამქირავებელს. მოსარგებლედ ყოფნის ფაქტს ვერ დაადასტურებს სარჩელზე დართული ხელწერილი, რადგანაც დოკუმენტიდან არ ჩანს ვინ აწერს მას ხელს, გარდა ამისა, 1978 წლის 2 ივლისს შინაურული ხელშეკრულება ვერც დაიდებოდა, რადგანაც ტექნიკური არქივის მონაცემებით, 1978 წლის 27 ივლისს სადავო საცხოვრებელი სახლი შეძენილი ჰქონდა მოპასუხეთა მამკვიდრებელსა და ლ.მ–ს;

2.2. თავდაპირველმა მოსარჩელემ ასევე არ ცნო შეგებებული სარჩელი და განმარტა, რომ ის წარმოადგენს ქონების მართლზომიერ მფლობელს, მართალია, სადავო ნივთი გასხვისდა და არსებობს შესაბამისი ნასყიდობის ხელშეკრულებები, თუმცა ეს მხარის მდგომარეობას არ ცვლის, რადგანაც მთლიანი ქონების გასხვისების დროისათვის შეგებებული სარჩელის მოპასუხე უკვე ფლობდა სადგომს და ფართის განკარგვა მის მფლობელობაზე გავლენას არ ახდენს.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 17 იანვრის გადაწყვეტილებით თავდაპირველი სარჩელი დაკმაყოფილდა, დადებულად იქნა ცნობილი 1978 წლის 2 ივლისს მოსარჩელის მიერ სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება ქ.თბილისში, ...... ქუჩა #14-ში მდებარე კერძო სახლის მესაკუთრე ბ.შ–ძესთან და მისი სახლის ნაწილის მოსარგებლეებთან: ზ.ბ–ძესა და ლ.კ–ძესთან საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე მდებარე ინდ.მეწარმე კ.გ–ის მიერ შედგენილ შიდა აზომვით ნახაზზე მოცემულ 35,95 კვ.მ საცხოვრებელ ფართზე, 5,24 კვ.მ დამხმარე ფართსა და 0,95 კვ.მ დამატებით დამხმარე ფართზე, რომელიც, საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, აღრიცხულია ქ.თბილისში, ...... ქუჩა #14-ში მდებარე კერძო სახლის მესაკუთრეებზე: გ.მ–ძესა (3/4 ნაწილი) და ე.ხ–ზე (1/4 ნაწილი), რაც გახდება საფუძველი საჯარო რეესტრში მოსარჩელის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისა. ამავე გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელი უარყოფილ იქნა. თავდაპირველი სარჩელის მოპასუხეებს, სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, სოლიდარულად დაეკისრათ სახელმწიფო ბაჟის _ 100 ლარის გადახდა.

4. აპელანტების მოთხოვნა:

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შეგებებულმა მოსარჩელეებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის უარყოფა, ხოლო, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თავდაპირველი სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით ზ.ბ–ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ზ.ბ–ი ცნობილ იქნა #..... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონებიდან 35,95 კვ.მ ოთახის, 5,24 კვ.მ ოთახისა და 0,95 კვ.მ ფართის მოსარგებლედ ინდ.მეწარმე კ.გ–ის მიერ შესრულებული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად. დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. კასატორების მოთხოვნა:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მხარეებმა, პირველმა კასატორმა (მესაკუთრეები) მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შეგებებული სარჩელის უარყოფის ნაწილში მისი გაუქმება, ხოლო, მეორე კასატორმა (მოსარგებლე) _ ამავე გადაწყვეტილების გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრების საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ ისინი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

1. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების დასაბუთება:

1.1. საკასაციო პრეტენზიების მოცულობა და საკასაციო განხილვის ფარგლები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად (საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა), საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებას საკასაციო საჩივარში გამოთქმული პრეტენზიების შესაბამისად შეამოწმებს. საკასაციო საჩივრების თანახმად კი:

i. პირველი კასატორების პრეტენზიები:

სააპელაციო სასამართლო გასცდა სასარჩელო მოთხოვნას თავდაპირველი მოსარჩელის სადავო ქონების მოსარგებლედ ცნობით, რადგანაც აღნიშნული განსხვავდება ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობის მოთხოვნის სამართლებრივი შედეგებისაგან. ამასთანავე, ვინაიდან კასატორებს დაცვის სტრატეგია სწორედ სასარჩელო მოთხოვნის წინააღმდეგ ჰქონდათ შემუშავებული, მათ არ მიეცათ შესაძლებლობა, შესაბამისი შედავება წარედგინათ იმ მოთხოვნათა წინააღმდეგ, რომლებიც სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა.

სასამართლომ ასევე არასწორად დაადგინა ის ფაქტი, რომ თავდაპირველი მოსარჩელე ქონების მოსარგებლეა, რადგანაც სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ ზ.ბ–ი წარმოადგენს არა მოსარგებლეს, არამედ დამქირავებელს. ამ ფაქტს წინამდებარე დავის მიმართ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული სავალდებულო ძალა გააჩნია. შესაბამისად, ამ ფაქტის სხვაგვარად შეფასება დაუშვებელია. სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ზ.ბ–ი სადავო ფართში არა 1980 წლის 18 აპრილიდან არამედ იმ დროიდანაა რეგისტრირებული, როდესაც ბ.შ–ძე არ წარმოადგენდა ფართის მესაკუთრეს. ამ შემთხვევაში, სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილ ურთიერთობათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლი, რომელიც ამ კანონის გავრცელებას ქირავნობის საფუძველზე წარმოშობილ ურთიერთობაზე გამორიცხავს.

ხელშეკრულებით, რომლის საფუძველზეც თავდაპირველი მოსარჩელე ითხოვს მოსარგებლედ ცნობას, საცხოვრებელი ფართი 24 კვ. მეტრითაა განსაზღვრული, საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება და არც სასამართლო განმარტავს, თუ რა ფაქტებზე დაყრდნობით გაიზარდა ფართის მოცულობა. ამ ნაწილში გადაწყვეტილების საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

რაც შეეხება შეგებებულ სარჩელე, სამოქალაქო კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად, კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე ვალდებულია, გადაიხადოს ქირის დავალიანება, რომელიც საბაზრო ფასის შესაბამისადაა გამოანგარიშებული.

ii მეორე კასატორის პრეტენზიები

სააპელაციო სასამართლო, ვინაიდან ეჭვქვეშ დააყენა ფორმადაუცველი ნასყიდობის ხელშეკრულების ნამდვილობა, ვალდებული იყო, საკუთარი ინიციატივით დაენიშნა ექსპერტიზა, ამასთანავე, გამოიტანა გადაწყვეტილება იმ საკითხზე, რომელიც მხარეს სადავო არ გაუხდია, აღნიშნულით უგულვებელყოფილია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნები.

სააპელაციო პალატამ მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ მეორე კასატორს დააკისრა 150 ლარის გადახდა, მაშინ, როდესაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის საფუძველზე მხარე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

საკასაციო საჩივრით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 383-ე მუხლის მე-3 ნაწილის დარღვევის მოტივით შედავებულია სააპელაციო სასამართლოს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების ყველა წინმსწრები განჩინება.

მოწინააღმდეგე მხარეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 137-ე მუხლის შესაბამისად, საქმეში წარმოდგენილი ხელწერილის სიყალბეზე არ მიუთითებია, სააპელაციო სასამართლომ კი, ხელწერილის ნამდვილობა ეჭვქვეშ დააყენა და უკრიტიკოდ გაიზიარა აპელანტების განმარტებები, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 და მე-4 მუხლების მოთხოვნები.

1.2. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სავალდებულობა საკასაციო პალატის წინამდებარე გადაწყვეტილების მიმართ:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). ხსენებული ნორმიდან გამომდინარე, დასაბუთებულ შედავებად განიხილება მხარის პრეტენზია, რომელიც შეიცავს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. მოცემულ შემთხვევაში, ქვემდგომი სასამართლოების მიერ დადგენილი, დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტები მხარეთა მიერ შედავებული არ არის:

1.2.1. ქ.თბილისში, ...... ქ#14-ში მდებარე #...... საკადატრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის 3/4 ეკუთვნის გ.მ–ძეს და 1/4 _ ე.ხ–ს. 1977 წლის 12 მაისიდან სადავო სახლი ეკუთვნოდა ბ.შ–ძეს. ქონების 3/5 1978 წლის 27 ივლისს ბ.შ–ძისგან შეიძინა გ.მ–მა, ხოლო, მისი დარჩენილი 2/5 1980 წლის 29 მარტს იყიდა ლ.მ–მა. გ. და ლ.მ–ები ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში დარეგისტრირდნენ სადავო სახლის მესაკუთრეებად;

1.2.2. 1999 წლის 4 აპრილს გარდაიცვალა ლ.მ–ი და მისი სამკვიდრო, მათ შორის, სადავო სახლის 2/5 მიიღო შვილმა _ გ.მ–მა, რომელიც 2011 წლის 25 ივლისს გარდაიცვალა და მისი სამკვიდრო მიიღეს ე.ხ–მა და გ.მ–ძემ;

1.2.3. თავდაპირველი მოსარჩელე სადავო სახლში რეგისტრირებულია 1980 წლის 18 აპრილიდან. ამის შემდეგ, იგი სადავო სახლის ნაწილში ცხოვრობს და იხდის კომუნალურ გადასახადებს. საქმეში არის 1986, 1992 და 1994 წლებით დათარიღებული გაზის საფასურის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრებიც;

1.2.3. მესაკუთრეებმა 1992 წელს სარჩელით მიმართეს სასამართლოს და ზ.ბ–ის ფართზე უფლებადაკარგულად ცნობა, მისი გამოსახლება და გადაუხდელი ბინის ქირის დაკისრება მოითხოვეს. ქ.თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლოს 1992 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, კერძოდ, მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ ზ.ბ–ის უფლებადაკარგულად ცნობასა და გამოსახლების მოთხოვნაზე, ამავე გადაწყვეტილებით ზ.ბ–ს დაეკისრა სამი წლის გადაუხდელი ბინის ქირის _ 1 656 მანეთისა და ყოველთვიურად 600 მანეთის გადახდა. გადაწყვეტილების თანახმად, ზ.ბ–ს დაკავებული ჰქონდა სახლის პირველ სართულზე 24,04 კვ.მ ფართის ოთახი, შემინული აივანი და სამზარეულო;

1.2.4. მესაკუთრესთან ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ფაქტის დასამტკიცებლად თავდაპირველმა მოსარჩელემ წარადგინა 1978 წლის 2 ივლისით დათარიღებული ხელწერილი, რომელშიც მითითებულია შემდეგი: „1978 წლის 2 ივლისს ხელშეკრულება დავდეთ ...... ქუჩა #14-ში მცხოვრები ბ–ძე ზ.ა.ძე, ცოლი ლ.გ. ასული კ–ძე სახლის პატრონთან ბ.შ–ძესთან შეთანხმებით ბ–ძის ბინა გადაეცა ზ.ო.ძე ბ–ს 28 კვ/ოცდარვა კვ. მეტრი/ საცხოვრებელი ფართი შუშაბანდით და სამზარეულოთი მუდმივ საცხოვრებლად. გადასვლის შემთხვევაში გაყიდვის და გასხვისების უფლება აქვს. მხოლოდ სახლის მეპატრონეს მიეცემა გაყიდულიდან 10%-ი რაზეც ხელს ვაწერთ“. დოკუმენტი ხელმოწერილია ხუთი პირის მიერ და დამოწმებულია შტამპით. შეგებებულმა მოსარჩელეებმა ამ საბუთზე სახლის იმდროინდელი მესაკუთრის _ ბ.შ–ძის ხელმოწერის ნამდვილობა სადავო გახადეს, რის გამოც, თავდაპირველი მოსარჩელის ინიციატივით დაინიშნა ექსპერტიზა, თუმცა, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტმა ხელმოწერის ნამდვილობა ვერ დაადგინა. სადავო საბუთზე ბ.შ–ძის ხელმოწერა არც საქალაქო სასამართლოს სხდომაზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებით დასტურდება (თავდაპირველი მოსარჩელის ინიციატივით დაკითხულმა მოწმემ _ ნ.ე–იძემ განმარტა, რომ იგი ხელწერილის შედგენას არ დასწრებია; ნ.ქ–ძის ჩვენებით, სადავო მისამართზე იგი 1980 წლის შემდეგ დასახლდა და, ბუნებრივია, 1978 წელს მომხდარი მოვლენების მოწმე ვერ იქნებოდა; მხოლოდ მოწმე ს.ს–ამ განმარტა, რომ ხელწერილი უშუალოდ მისი თანდასწრებით შედგა, თუმცა ის, რომ მას ხელი ბ.შ–ძემ მოაწერა, არც ამ მოწმეს უთქვამს. მეტიც, მოწმის ჩვენებიდან დგინდება, რომ იგი ბ.შ–ძეს არც კი იცნობდა, ამიტომ, ბუნებრივია, ვერც მის მიერ საბუთზე ხელმოწერის ფაქტს დაადასტურებდა. გარდა ამისა, შეგებებული მოსარჩელეების ინიციატივით დაკითხულმა მოწმეებმა ეს ფაქტი სრულად უარყვეს);

1.2.5. სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე, მტკიცებულებათა გამოკვლევის ეტაპზე, მხარეებმა დაადასტურეს, რომ ზ.ბ–ის მიერ დაკავებული ფართი ინდ.მეწარმე კ.გ–ის მიერ შედგენილ აზომვით ნახაზებზე დატანილ ფართს შეესაბამებოდა. თავის მხრივ, აზომვით ნახაზებზე დატანილი ფართი სახლის საინვენტარიზაციო გეგმის მონაცემებისაგან უმნიშვნელოდ განსხვავდება, შესაბამისად, ზ.ბ–ის მფლობელობა შედგება 35,95 კვ.მ ოთახის, 5,24 კვ.მ და 0,95 კვ.მ ფართებისგან (ქ.თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლოს 1992 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილების მიხედვით: 24,04 კვ.მ ოთახი და შემინული აივანი; 5,24 კვ.მ სამზარეულო და 0,95 კვ.მ დამხმარე ფართი).

1.3. საკასაციო სასამართლოს შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები:

საკასაციო სასამართლო ნაწილობრივ იზიარებს მხარეთა პრეტენზიას სააპელაციო პალატის მხრიდან საპროცესო სამართლის ნორმათა დარღვევის თაობაზე და მიიჩნევს, რომ ამ დარღვევას შედეგად არასწორი გადაწყვეტილების მიღება მოჰყვა, შესაბამისად, თვლის, რომ სახეზეა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი. განსახილველი საკითხის სწორად შეფასების მიზნით, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს სასარჩელო მოთხოვნებზე, მათ სამართლებრივ საფუძვლებსა და გადაწყვეტილებისათვის საპროცესო კანონმდებლობით იმპერატიულად დადგენილ ფარგლებზე:

1.3.1. თავდაპირველი სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობა, რაც შემდგომში საკუთრების უფლების რეალიზაციის საშუალებაა, მოთხოვნის საფუძვლებად კი, მხარე მიუთითებს ფორმის დაუცველად მესაკუთრესთან ხელშეკრულების დადებასა და 1987 წლიდან ნივთზე ფაქტობრივ ბატონობაზე. მოცემული ფაქტებიდან გამომდინარე, მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობები შესახებ“ საქართველოს კანონში (შემდგომში _ სპეციალური კანონი) უნდა იქნას მოძიებული, რადგანაც ხსენებული კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1997 წლის 25 ნოემბრამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს. სპეციალური კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად კი, მოსარგებლე, რომელმაც მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცველად დადო წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება და რომელიც არანაკლებ 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს, უფლებამოსილია სასამართლოს მეშვეობით მოითხოვოს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობა (ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობის შესახებ სარჩელი).

სარჩელის წინააღმდეგ წარდგენილი შესაგებლით მოპასუხეებმა სადავო გახადეს მოსარჩელის სტატუსი და მიიჩნევენ, რომ ის არა სადგომის მოსარგებლე (სპეციალური კანონის 2.1. მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი), არამედ დამქირავებელია, ამდენად, მოპასუხეებმა არსებითი შედავება წარადგინეს, რომლის დადასტურებაც გამორიცხავს სარჩელის წარმატებას, რადგანაც სპეციალური კანონის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლებაზე, რომელიც წარმოშობილია ქირავნობის საფუძველზე ან საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსით (საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს უწყებები, 1964 წ., №36, მუხ. 662) გათვალისწინებულ სხვა საფუძველზე. ამდენად, მტკიცების საგანში შემავალ უპირველეს გარემოებას წარმოადგენს მოსარჩელის სამართლებრივი სტატუსი: მოსარჩელე მოსარგებლეა თუ დამქირავებელი.

ბუნებრივია, სადავო ფაქტის მტკიცება, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ეკისრება მოსარჩელეს. ამ მიზნით მან წარადგინა ე.წ ხელწერილი, რომლითაც სურს დაადასტუროს ფორმის დაუცველად სადავო ფართზე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ფაქტი, თუმცა, მოპასუხეები ამ ხელწერილზე მესაკუთრის ხელმოწერას ხდიან სადავოდ.

საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას ხელწერილის ნამდვილობასთან დაკავშირებით და მიიჩნევს, რომ ხსენებული დოკუმენტი სააპელაციო სასამართლომ, როგორც ინდივიდუალურად, ისე _ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში (მოწმეთა ჩვენებები) სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა სრული დაცვით შეაფასა და მართებულად გამოიტანა დასკვნა იმის თაობაზე, რომ ხელწერილი არ ადასტურებს ფორმადაუცველი გარიგების დადების ფაქტს, რამდენადაც სპეციალური კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება არის წერილობითი საბუთი/საბუთები, რომლითაც/რომლებითაც მესაკუთრე ადასტურებს საცხოვრებელი სადგომის გაყიდვის ნებას და ნასყიდობის ფასის მიღებას. მოცემულ შემთხვევაში, არც მესაკუთრის ნების გამოვლენა და არც თავად ქონების გასხვისების ფაქტი ხელწერილის შინაარსიდან არ დგინდება, რაც შეეხება თავდაპირველი მოსარჩელის საკასაციო პრეტენზიას, სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილის დარღვევის თაობაზე, მას პალატა ვერ გაიზიარებს და განმარტავს, რომ დოკუმენტის ნამდვილობის მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა თავდაპირველ მოსარჩელეს, რომელმაც მიმართა კიდევაც ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს, თუმცა, ხელმოწერის მესაკუთრისათვის კუთვნილების ფაქტი ვერ დადგინდა. რაც შეეხება ზემოხსენებული საპროცესო ნორმის შინაარსს, იგი არა მხარისათვის მტკიცებულების მოპოვებაში დახმარებას და შეჯიბრებითი პროცესის დარღვევას ემსახურება მიზნად, არამედ საქმეზე ჭეშმარიტების დადგენას.

მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველმა მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა ფორმადაუცველი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მფლობელობის უფლების მოპოვების ფაქტი, შესაფასებელია მოპასუხეთა შედავება მოსარჩელის სტატუსთან დაკავშირებით იმ კუთხითაც, წარმოადგენს იგი მოსარგებლეს თუ ქონების დამქირავებელს. ამ მხრივ საქმეში წარმოდგენილია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც მოსარჩელე მიჩნეულია დამქირავებლად და მას მესაკუთრეთა სასარგებლოდ დაეკისრა ქირის დავალიანების გადახდა. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მართალია, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ქ.თბილისის მთაწმინდის რაიონის გადაწყვეტილებას გააჩნია პრეიუდიციული მნიშვნელობა, თუმცა, სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან პრეიუდიციული ფაქტის დარღვევის ფაქტი არ დასტურდება. უპირველესად უნდა განიმარტოს, რომ პრეიუდიციული მნიშვნელობა გააჩნია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ იმ ფაქტებს, რომლებიც ამართლებენ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილს, რაც შეეხება სამართლებრივ შეფასებას, იგი საერთოდ ვერ დაექვემდებარება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლს. საკასაციო პალატა იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას იმის თაობაზე, რომ მოპასუხეთა მიერ წარმოდგენილი სასამართლო გადაწყვეტილებით თავდაპირველი მოსარჩელის მიერ საცხოვრებელი სადგომის დაქირავების ფაქტი არ დასტურდება. ამ თვალსაზრისით პალატამ სწორად იხელმძღვანელა საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკით, რომლის თანახმადაც, „გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ თავისი შინაარსით არატიპიურ სახელშეკრულებო ურთიერთობას წარმოადგენდა და იგი საბჭოთა სინამდვილეში ფაქტობრივი ქონებრივი ურთიერთობის სახით არსებობდა. ეს სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეიცავდა სხვადასხვა გარიგების ნიშნებს (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა), თუმცა, ამავდროულად რადიკალურად განსხვავდებოდა მათგან თავისი შინაარსითა და სპეციფიკური პირობებით, კერძოდ, მისი არსებობისას: მოსარგებლე მესაკუთრეს ერთჯერადად უხდიდა გარკვეული რაოდენობის თანხას ფართის სარგებლობაში მიღების სანაცვლოდ, ამასთან, მესაკუთრეს ყოველთვიურად უხდიდა ბინის ქირასაც; მოსარგებლე რეგისტრირდებოდა საცხოვრებელ ფართში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს; მესაკუთრის მიერ თანხის დაბრუნების შემთხვევაში მოსარგებლე ვალდებული იყო, გამოეთავისუფლებინა დაკავებული ფართი, თუმცა ხშირ შემთხვევებში, მესაკუთრე თანხას ვერ აბრუნებდა, ურთიერთობა ხანგრძლივ ხასიათს იღებდა და უფლება მემკვიდრეებზე გადადიოდა; მესაკუთრის მიერ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლების გადაცემა მოსარგებლეზე ფაქტობრივად ხდებოდა „სამუდამოდ“, ანუ ეს ურთიერთობა არ ატარებდა დროებით (ხანმოკლე) ხასიათს; ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარგებლე იძენდა დათმობილი სარგებლობის უფლების გასხვისების შესაძლებლობასაც, რაც მოსარგებლეთა შეცვლას იწვევდა. ამ სპეციფიკური ნიშნებიდან გამომდინარე, ხელშეკრულების სუბიექტთა სამართლებრივი მდგომარეობის მოწესრიგება მსგავსი ხელშეკრულებების (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა) ნორმებით შეუძლებელი იყო და კანონმდებელმაც სპეციალური კანონით მოწესრიგებას დაუქვემდებარა. ამასთან, ამ კანონით რეგულირდება მხოლოდ ის ურთიერთობები, რომლებიც ზემოთ დასახელებულ ნიშნებს უტყუარად შეიცავენ, შესაძლებელია ეს ნიშნები არსებობდეს კუმულატიურადაც ან მხოლოდ ზოგიერთი მათგანის სახითაც (მრავალთა შორის იხ. სუსგ-ებები: №ას-1115-1072-2016, 17.02.2017წ; №ას-122-2019, 19.04.2019წ.). ამდენად, მოპასუხეთა არსებითი შედავების საფუძვლიანობა საქმის გარემოებების ყოველმხრივი შეფასების შედეგად არ დადასტურდა, რაც მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის სპეციალური კანონის რეგულირების ფარგლებში მოქცევას არ გამორიცხავს.

საკასაციო პალატა მიუბრუნდება თავდაპირველი სარჩელის მოთხოვნას, რომელიც, როგორც ითქვა, ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობას ემსახურება იმ საფუძვლით, რომ მფლობელს დადებული აქვს ფორმადაუცველი გარიგება მესაკუთრესთან და 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ფლობს ნივთს. ვინაიდან მოთხოვნის განმაპირობებელი პირველი საფუძვლის არსებობა არ დადგინდა, სარჩელი სპეციალური კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის ფარგლებში გაუმართლებელია. თუმცა, მხედველობაშია მისაღები ის ფაქტი, რომ როგორც კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, ისე _ საქმეში წარმოდგენილი კომუნალური გადასახადის გადახდის ქვითრებითა და რეგისტრაციით დასტურდება, რომ თავდაპირველი მოსარჩელე ჩაწერილია სადავო ფართში, ფლობს მას და იხდის კომუნალურ გადასახადებს, შესაბამისად, სპეციალური კანონის მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მოსარგებლეა დათმობის გარიგების საფუძველზე, თუმცა, ვინაიდან ამ ტიპის მოსარგებლის მოთხოვნის რეალიზაციისათვის კანონი განსხვავებული წინაპირობების არსებობას და შესაბამისად, მოსარჩელის მხრიდან გარკვეული კომპენსაციის გადახდას ითვალისწინებს, სასამართლო მართლაც არ არის უფლებამოსილი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის წინააღმდეგ დაადგინოს მოსარგებლის მოთხოვნის წინაპირობები, ამასთანავე, ნიშანდობლივია, რომ თავად მოსარგებლეობის ფაქტს, სხვა დავის წამოწყების შემთხვევაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ძალა ექნება და ამ პირობებში გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით კონკრეტული დავის კონკრეტული ელემენტის დადგენა ეწინააღმდეგება თავად გადაწყვეტილების აღსრულებაუნარიანობისათვის, როგორც ეროვნული, ისე _ საერთაშორისო სამართლით დადგენილ მოთხოვნებს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით დადგენილი უფლების სასამართლო წესით დაცვის პრინციპი ემსახურება არა მოთხოვნის იმგვარ დაკმაყოფილებას, რომელსაც შედეგად დარღვეული უფლების აღდგენა არ მოჰყვება, არამედ _ უფლების დაცვას დავის საბოლოო გადაწყვეტა და უთანხმოების აღმოფხვრა უნდა მოჰყვეს შედეგად. „ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის“ ევროპულ კონვენციას, რომლის მე-6 მუხლით რეგულირებულია სამართლიანი სასამართლოს კონცეფცია. კონვენციის აღნიშნული დათქმა, ევროსასამართლოს პრეცედენტული პრაქტიკის თანახმად, ექვემდებარება ფართო განმარტებას და არა მხოლოდ საქმის მიუკერძოებელ განხილვას, არამედ სამართლიან გადაწყვეტასაც მოიცავს, რაც თავისთავად მიანიშნებს იმაზე, რომ მართლმსაჯულების განხორციელებას არ უნდა ჰქონდეს ფორმალური ხასიათი, არამედ, სამართალწარმოების მიზანი დარღვეული უფლების ეფექტიან და რეალურ დაცვაზეა ორიენტირებული, რაც ეროვნული სასამართლოს მიერ საკითხის ამომწურავ გადაწყვეტაზე მიანიშნებს და არა ფორმალური ხასიათის სამართალწარმოებაზე, რომელსაც დავის აღმოფხვრა შედეგად არ მოჰყვება. (საქმეზე: Apostol v. Georgia; §37; ასევე, Hornsby v.Greece, §40 ევროსასამართლომ განმარტა, რომ საერთო სასამართლოებმა ყურადღება უნდა გაამახვილონ აღძრული სარჩელისადმი მოსარჩელის იურიდიულ ინტერესზე, ასევე, იმ საკითხზე, თუკი აღიარებითი სარჩელის ნაცვლად, შესაძლებელია მიკუთვნებითი მოთხოვნის წაყენება მოპასუხისადმი, რაც იმავდროულად გადაწყვეტილების აღსრულებაუნარიანობის საკითხსაც უკავშირდება, რადგან გადაწყვეტილების აღსრულება მხარისათვის გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს განუყოფელი ნაწილია, ნებისმიერი სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების აღსრულება „სასამართლო პროცესის“ განუყოფელ ნაწილად უნდა განიხილებოდეს ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე. იხ. ასევე: (IZA Ltd and Makrakhidze v. Georgia, §42; Burdov v. Russia, §34; Hornsby v. Greece, §40).

დაუსაბუთებელია პირველი საკასაციო საჩივრის პრეტენზია სასამართლოს მიერ სადავო ფართის პარამეტრების არასწორად დადგენის თაობაზე. ამ მხრივ სააპელაციო პალატამ მართებულად იხელმძღვანელა თავად კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებითა და საქმეში წარმოდგენილი ნახაზით, რომლებიც, ფაქტობრივად სრულად ემთხვევა ერთმანეთს, შესაბამისად, 35,95 კვ.მ საცხოვრებელი ოთახის, 5,24 კვ.მ და 0,95 კვ.მ ფართების თავდაპირველი მოსარჩელის მფლობელობაში არსებობის ფაქტი საქმის მასალებით დადასტურებულია და ამ მხრივ საკასაციო საჩივარი დაუსაბუთებელია.

ამდენად, ვინაიდან ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებულად ცნობის მოთხოვნის ფარგლებში სარჩელი წარუმატებელია, მიუხედავად სარჩელის ერთ-ერთი ელემენტის არსებობის დადგენისა, არ არსებობს ამ სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების წინაპირობა.

შეგებებული სარჩელის მოთხოვნიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიუთითებს მის სამართლებრივ საფუძვლებზე: ქირის დავალიანების დაკისრება და ქონების ვინდიცირება გამართლებულია, თუკი დადასტურდება სამოქალაქო კოდექსის (1507-ე მუხლის მე-3 ნაწილი) 531-ე, 553-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 558-ე, 170-ე და 172-ე მუხლების წინაპირობების არსებობა, კერძოდ, მხარეთა შორის ქირავნობის ხელშეკრულებაზე შეთანხმება, დამქირავებლის მიერ არანაკლებ სამი თვის განმავლობაში ქირის გადახდის ვალდებულების დარღვევა, რის გამოც, გამქირავებელმა ცალმხრივად მოშალა ხელშეკრულება და მოითხოვს ქონების მფლობელისაგან გამოთხოვას.

მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ შეგებებული სარჩელი უსაფუძვლოა, რამდენადაც, როგორც ზემოთ უკვე შეფასდა, ქ.თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლოს გადაწყვეტილებით მხარეთა ქირავნობის სახელშეკრულებო ურთიერთობაში ყოფნის ფაქტი არ დადასტურდა, არამედ, დადგინდა, რომ თავდაპირველი მოსარჩელე წარმოადგენს სპეციალური კანონით გათვალისწინებულ ქონების მართლზომიერ მფლობელს. აღნიშნული გამორიცხავს, როგორც ქირის დავალიანების დაკისრებას, ისე _ ქონების ვინდიცირებას სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად.

1.4. ახალი გადაწყვეტილების მიღების პროცესუალური დასაბუთება:

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, აუქმებს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას და ვინაიდან არ არსებობს საქმის იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების კანონით გათვალისწინებული წინაპირობები, ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად, უფლებამოსილია თავად მიიღოს გადაწყვეტილება. წინამდებარე გადაწყვეტილებაში განვითარებული მსჯელობიდან გამომდინარე, პალატა თვლის, რომ როგორც თავდაპირველი, ისე _ შეგებებული სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

2. საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, ვინაიდან საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ ინსტანციას, არც ახალი მტკიცებულებების წარდგენა და არც საქმეში უკვე დაცული დოკუმენტების განმეორებით მიღება არ დაიშვება. მხარეებმა საკასაციო განხილვის დასრულებამდე არაერთი დოკუმენტი წარმოადგინეს სასამართლოში, თუმცა, ზემოხსენებული მიზეზიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა უარს აცხადებს მათ მიღებაზე და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, უბრუნებს ამ დოკუმენტებს მხარეეებ.

3. პროცესის ხარჯები:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტის თანახმად, თავდაპირველი მოსარჩელე ბიუჯეტის მიმართ ანგარიშსწორებისაგან გათავისუფლებულია, ხოლო, შეგებებული მოსარჩელის მიერ საკასაციო საჩივარზე სახელმწოფო ბაჟი გადახდილია. ვინაიდან საკასაციო პალატის წინამდებარე გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა არც ერთი სარჩელი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე და 55-ე მუხლების შინაარსიდან გამომდინარე, არ არსებობს სახელწიფო ბაჟის მხარეთა და/ან სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ განაწილების წინაპირობები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 55-ე, 104-ე, 407-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. ე.ხ–ისა და გ.მ–ძის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. ზ.ბ–ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

3. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება:

3.1. ზ.ბ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.

3.2. ე.ხ–ისა და გ.მ–ძის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.

4. ე.ხ–სა და გ.მ–ძეს დაუბრუნდეთ მათ მიერ 13.10.2020წ. #3799-20 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 52 ფურცლად; 28.01.2021წ. #289-21 განცხადებაზე დართული _ 68 ფურცლად; 24.02.2021წ. #836-21 განცხადებაზე დართული 12 ფურცლად; 30.03.2021წ. #1572-21 განცხადებაზე დართული _ 97 ფურცლად; 07.04.2021წ. #1756-21 განცხადებაზე დართული _ 49 ფურცლად; 20.04.2021წ. #2027-21 განცხადებაზე დართული _ 50 ფურცლად.

5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ე. გასიტაშვილი

ზ. ძლიერიშვილი