საქმე №ას-15-2020 11 მარტი, 2021 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი,

მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ ა–ბა“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ო.ლ–ძე, ლ.კ–ი, ნ.მ–ი, თ.ჩ–ძე, სს ,,ტ–ა” (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 24.07.2019წ. განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმება, რომლითაც უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება 161 167.5 აშშ დოლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში. საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

შპს „ ა–ბამ“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე“, „კასატორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ო.ლ–ძის, ლ.კ–ის, ნ.მ–ის, თ.ჩ–ძის და სს ,,ტ–ის“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „პირველი მოპასუხე“, „მეორე მოპასუხე“, „მესამე მოპასუხე“, „მეოთხე მოპასუხე“, „მეხუთე მოპასუხე“, ერთად - „მოპასუხეები") მიმართ თანხის დაკისრების მოთხოვნით.

1.1. მოსარჩელე ითხოვს მის, როგორც ამხანაგობის წევრის და მენარდის, სასარგებლოდ მოპასუხეებს სოლიდარულად დაეკისროთ შემდეგი თანხების გადახდა: ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ს.ს–ის” მიერ მითვისებული 133.5 კვ.მ. ფართის ღირებულება - 80 100 აშშ დოლარი; ამხანაგობის მიერ ზედმეტად მიღებული 9.9 კვ.მ. ავტოსადგომის ფართის ღირებულება - 3 465 აშშ დოლარი; ამხანაგობაში შენატანის გარდა გადახდილი - 76 702.5 აშშ დოლარი (რაც მოიცავს: 03.07.2007წ. გადახდილ უნებართვო მშენებლობის ჯარიმას, ქ.თბილისის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის ჯარიმას, საყრდენი კედლის და კანალიზაციის ღირებულებას, 10.07.2007წ. გადახდილ მოსაკრებლის თანხას წყალკანალის ნებართვაზე, პროექტირების ღირებულებას, მერიაში დოკუმენტების დაგვიანებით ჩაბარების ჯარიმას, არქიტექტურის სამსახურის ბრძანებაში დაშვებული შეცდომის გასწორების ღირებულებას, საკადასტრო ნახაზების ღირებულებას, წყალსადენის ქსელის მოსაწყობად ჩატარებული სამუშაოების ღირებულებას, წყლის/გაზის/დენის სააბონენტო გადასახადებს, 50 კვ.მ. მიწის შესაძენად გადახდილ თანხას და ფერდის ფართის მისამატებლად საბუთების მოსაწესრიგებლად გადაცემულ თანხას);

1.2. მოსარჩელე ასევე ითხოვს პირველ, მეორე და მეხუთე მოპასუხეს დაეკისროს 20 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი - 50 კვ.მ. ფართის მანსარდის ღირებულება.

2. მოპასუხის პოზიცია:

2.1. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს, მიუთითეს, რომ არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებები, რომლებიც გამოტანილია დავაზე იმავე მხარეებს შორის და ამ გადაწყვეტილებებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები არ შეიძლება დავის საგანი გახდეს.

2.2. უსაფუძვლოა მოსარჩელის მითითება ამხანაგობაში ზედმეტად განხორციელებულ შენატანთან დაკავშირებით. მოსარჩელე აწარმოებდა მშენებლობას და უნდა გადაეხადა მშენებლობასთან დაკავშირებული ხარჯები, გაწეული ხარჯი ასახვას ჰპოვებდა მის წილზე. მოსარჩელემ მიიღო ყველაზე მაღალი წილი. ამხანაგობის წევრებს პრეტენზია აქვთ მოსარჩელესთან, რომელმაც არ დაასრულა მშენებლობა და ნაგებობა ჯერ კიდევ არ არის მიღებული ექსპლუატაციაში.

2.3. მოსაჩელის მოთხოვნა ხანდაზმულია.

3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 16.10.2017წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

3.1. მოსარჩელეს („შემსრულებელი“) და იბა ,,ს-ს–ეს” („დამკვეთი“) შორის 25.04.2006წ. გაფორმებული წერილობითი ხელშეკრულებით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ მოსარჩელე თბილისში, ..... მდებარე 1 696 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე (პირველი მოპასუხის - 130 კვ.მ; მეხუთე მოპასუხის - 716 კვ.მ; მოსარჩელის - 850 კვ.მ.) ააშენებდა, სავარაუდოდ, 4 000 კვ.მ. ფართის საცხოვრებელ სახლს დამტკიცებული პროექტის შესაბამისად. აშენებული ფართიდან ,,შემსრულებელს” ,,დამკვეთისათვის” უნდა მიეცა ორი 90 კვ.მ. ფართის საცხოვრებელი ბინა შავი კარკასის მდგომარეობაში, 180 კვ.მ. საოფისე ფართი თეთრი რემონტით და 716 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე ასაშენებელი საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართის 25%, 180 კვ.მ. საოფისე ფართის გამოკლებით; ,,შემსრულებელი” მეხუთე მოპასუხეს ყოველთვიურად გადაურიცხავდა 220 ლარს, ვიდრე საცხოვრებელი სახლი არ იქნებოდა მზად ექსპლუატაციაში ჩასაბარებლად; შემსრულებელს უნდა გაეღო პროექტირების, მშენებლობის ნებართვის და მშენებლობის ხარჯები, რის გამოც, დამკვეთზე მისაცემი ფართების გარდა, დანარჩენი ბინების და საოფისე ფართების გასხვისება უნდა განეხორციელებინა მოსარჩელეს, თავისი შეხედულებით.

3.2. 22.06.2006წ. სანოტარო წესით დამოწმებული ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებით მოსარჩელემ და მოპასუხეებმა დააფუძნეს იბა ,,ს-ს–ე”, რომლის მიზანი იყო - ქ. თბილისში, ს–ის ქ. #32-ში არსებულ 301 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, ....... მდებარე 241 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, ...ქ. #33ა-ში მდებარე 130 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე და ....ქუჩა #43-ში მდებარე 716 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა და ამ შენობის, როგორც ამხანაგობის წევრთა წილობრივი თანასაკუთრების, განკარგვა.

3.3. იბა ,,ს-ს–ის” დამფუძნებელ წევრთა 20.09.2011წ. კრების გადაწყვეტილებით დამტკიცდა ამხანაგობის წევრთა ,,წილობრივი თანასაკუთრების ტაბულა”, რომლის მიხედვით მოსარჩელეს გადაეცა 4599 კვ.მ. ფართი და 143.6 კვ.მ ავტოსადგომი, პირველ მოპასუხეს - 133.40 კვ.მ. ფართი და 15.40 კვ.მ. ავტოსადგომი, მეორე მოპასუხეს - 141 კვ.მ. ფართი და 15,40 კვ.მ. ავტოსადგომი, მესამე მოპასუხეს - 105 კვ.მ. ფართი და 16 კვ.მ. ავტოსადგომი, მეოთხე მოპასუხეს - 114.80 კვ.მ. ფართი, მეხუთე მოპასუხეს - 179.70 კვ.მ. ფართი (ტ.1, ს.ფ. 71-75).

3.4. 04.11.2011წ. დამფუძნებელ წევრთა საერთო კრების #2 ოქმით: გაუქმდა 20.09.2011წ. კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება მოსარჩელისთვის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის მიხედვით ქ. თბილისში, ....43-33ა-ში, ....ქ. 30-32-ში დამტკიცებული შვიდსართულიანი #2 მრავალბინიანი საცხოვრებელ სახლისა და მასში არსებული კორექტირებული არქიტექტურული პროექტით გათვალისწინებული ფართების საკუთრებაში გადაცემის შესახებ; დამტკიცდა შესაბამისი ფართების განშლა და ფართებს მიენიჭათ ნუმერაცია დანართი #1-ის მიხედვით (ტ.1, ს.ფ. 84-90).

3.5. მოსარჩელე ასრულებდა ქ. თბილისში, .... ქუჩა #43-ში მდებარე იბა ,,ს-ს–ის“ მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სამშენებლო სამუშაოებს (ობიექტი ექსპლუატაციაში მიღებული არ არის), მოსარჩელეს უნდა გაეღო მშენებლობის ნებართვის, პროექტის და მშენებლობასთან დაკავშირებული ყველა ხარჯი, რაც, გარდა მიწის ნაკვეთისა, წარმოადგენდა ამხანაგობაში მოსარჩელის შენატანს და საბოლოოდ აისახებოდა მოსარჩელის წილზე (იხ.: სარჩელი, ტ.1, ს.ფ. 1-29; არქიტექტურის სამსახურის ბრძანება და მშენებლობის სანებართვო მოწმობა, ტ.1, ს.ფ. 53-54; თბილისის საქალაქო სასამართლოს 23.05.2013წ. გადაწყვეტილება, ტ.1, ს.ფ. 235-250; სხდომის ოქმი: 06.10.2017წ.).

3.6. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 930-ე, 932-ე, 935-ე, 937-ე მუხლებზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 106-ე მუხლის ,,ბ” პუნქტზე (მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები, თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებენ. ესენია ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ) და ამავე კოდექსის 266-ე მუხლზე (გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი).

3.7. კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 23.05.2013წ. და 02.03.2015წ. გადაწყვეტილებებით, რომლებიც მიღებულია ამავე მხარეებს შორის, დადგენილია, რომ:

3.7.1. 22.06.2006წ. წერილობითი ხელშეკრულების გაფორმებამდე ამხანაგობა არსებობდა ზეპირი ფორმის შეთანხმების საფუძველზე. ამხანაგობის, როგორც დამკვეთის, მონაწილეობით არის დადებული 25.04.2006წ. ხელშეკრულება, მაგრამ ამ ხელშეკრულებით არ შეიძლება განისაზღვროს ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულების მონაწილეთა უფლება-მოვალეობანი, ვინაიდან ამხანაგობის მონაწილეებმა ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება წერილობით გააფორმეს 22.06.2006წ., რომლითაც კონკრეტულად განისაზღვრა მათი უფლება-მოვალეობანი, კერძოდ, ამხანაგობის წევრებს შორის საცხოვრებელი და/ან არასაცხოვრებელი ფართის განაწილების/განსაზღვრის წესი, რომლის შესაბამისადაც მოხდა ამხანაგობის წევრებს შორის სადავო კრების ოქმებით დამტკიცებული თანასაკუთრების ტაბულის მიხედვით ფართების განაწილება.

3.7.2. მოსარჩელის მიერ მიღებული ფართი შესაბამება სადავო კრების ოქმების საფუძველზე მისთვის მიკუთვნებულ ფართს. სასამართლომ არ გაიზიარა, რომ მოსარჩელეს მითითებული ფართის გარდა ასევე უნდა მიეღო სხვა ფართი შესაბამისი ხელშეკრულებების საფუძველზე (ს.ფ. 235-260).

3.8. ამდენად, არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნა ბინათმშენებლობის ამხანაგობა ,,ს ს–ის” მიერ მითვისებული და ზედმეტად მიღებული ფართის ღირებულების ანაზღაურების შესახებ.

3.9. მოსარჩელე ითხოვს ამხანაგობაში განსაზღვრულ შენატანზე ზედმეტად გადახდილი - 76 702.5 აშშ დოლარის ანაზღაურებას (იხ.: წინამდებარე განჩინების 1.1. პუნქტი).

3.10. მოსარჩელე თანხის ნაწილის ანაზღაურებას ითხოვს 25.04.2006წ. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე. კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 23.05.2013წ. და 02.03.2015წ. გადაწყვეტილებებით დადგენილია, რომ მითითებული ხელშეკრულებით არ შეიძლება განისაზღვროს მხარეთა უფლება-მოვალეობანი, ვინაიდან ამხანაგობის მონაწილეებს შორის უფლება-მოვალეობებს განსაზღვრავდა 22.06.2006წ. ხელშეკრულება. მხარეთა განმარტებით და საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილია, რომ მოსარჩელე ასრულებდა ქ.თბილისში, .... ქუჩა #43-ში მდებარე იბა ,,ს-ს–ის” მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სამშენებლო სამუშაოებს, მოსარჩელეს უნდა გაეღო მშენებლობის ნებართვის, პროექტის და მშენებლობასთან დაკავშირებული ყველა ხარჯი, რაც, გარდა მიწის ნაკვეთისა, წარმოადგენდა ამხანაგობაში მოსარჩელის შენატანს და მშენებლობის დასრულების შემდეგ აღნიშნული საბოლოოდ აისახებოდა მოსარჩელისათვის გადასაცემ ფართზე. შესაბამისად, მოსარჩელის მოთხოვნა აღნიშნული ხარჯების მოპასუხეებისათვის დაკისრების შესახებ უსაფუძვლოა. რაც შეეხება მოსარჩელის მიერ გაღებული ხარჯების შესაბამისად მიკუთვნებულ წილს საერთო ქონებიდან, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ მოსარჩელის მიერ მიღებული ფართი შესაბამება სადავო კრების ოქმების საფუძველზე მისთვის მიკუთვნებულ ფართს და მოსარჩელეს მითითებული ფართის გარდა სხვა ფართი ხელშეკრულების საფუძველზე მისაღები არ აქვს.

გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

4. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 24.07.2019წ. განჩინებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მათ სამართლებრივ შეფასებებს.

5. საკასაციო საჩივარი აგებულია შემდეგ მოსაზრებებსა და სავარაუდო დარღვევებზე:

6. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა მისი გაუქმება, სარჩელის დაკმაყოფილება, შემდეგი საფუძვლებით:

6.1. როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, ისე სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ემყარება მოცემულ დავასთან მიმართებაში პრეიუდიციულად აღიარებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 23.05.2013წ. და 02.03.2015წ. გადაწყვეტილებებით დადგენილად მიჩნეულ ფაქტობრივ გარემოებებს. სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა მოსარჩელის მსჯელობა, რომ წინა სასამართლო დავები წარმოებდა ამხანაგობის წევრთა შორის წილის განაწილების საკითხზე, ეფუძნებოდა მხოლოდ ამხანაგობის მარეგულირებელ სამართლებრივ ნორმებს, ხოლო წინამდებარე საქმეზე დავის წარმოშობის საფუძველია ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობები.

6.2. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მოცემული საქმის პარალელურად საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განიხილებოდა გ.ჩ–ძის საკასაციო საჩივარი, სადაც წინამდებარე საქმის მხარეები, როგორც იბა „ს - ს–ეს“ დამფუძნებელი წევრები, მოწინააღმდეგე მხარეს წარმოადგენდნენ. მოსარჩელე ითხოვდა მისი და მისი უფლებრივი წინამორბედის მიერ წინამდებარე დავის მოსარჩელესთან გაფორმებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული უძრავი ნივთების გადაცემას. 23.07.2019წ. გადაწყვეტილება დაეფუძნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 23.05.2013წ. და 02.03.2015წ. გადაწყვეტილებებისაგან განსხვავებულ გარემოებებს. მოსარჩელემ სასამართლოს აცნობა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 23.07.2019წ. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი, მოითხოვა გადაწყვეტილების მიღების გადადება და საქმის მტკიცებულებათა გამოკვლევის სტადიიდან გაგრძელება, რათა წარედგინა დასაბუთებული 23.07.2019წ. გადაწყვეტილება. სასამართლომ შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა და მხარეს არ მისცა შესაძლებლობა, წარედგინა შესაგებლის საფუძვლის გამომრიცხავი მტკიცებულება.

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 06.03.2020წ. განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

8. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

9. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

10. კასატორი არ ეთანხმება მოცემულ დავასთან მიმართებაში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 23.05.2013წ. და 02.03.2015წ. გადაწყვეტილებებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისთვის პრეიუდიციული მნიშვნელობის მინიჭებას.

11. სსსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები, თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებენ. ესენია ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ.

12. წინასწარ დადგენილი ძალის მქონე ფაქტებად კანონმდებელი განიხილავს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს და მხარეს მათ დასადასტურებლად მტკიცებულებათა წარდგენის ვალდებულებისაგან ათავისუფლებს იმ შემთხვევაში, თუ სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ, ანუ პრეიუდიციული ძალის მქონედ ფაქტობრივი გარემოების მიჩნევისათვის, სავალდებულოა, არსებობდეს სამოქალაქო საქმეზე მიღებული, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება და ამ გადაწყვეტილების სუბიექტები სხვა სამოქალაქო საქმის მხარეებად უნდა გვევლინებოდნენ (იხ. ქ. მესხიშვილი, სსსკ-ის კომენტარი (რჩეული მუხლები), თბილისი, 2020, მუხ. 106, გვ. 571.).

13. გადაწყვეტილების პრეიუდიციულობა ორმხრივ სავალდებულო აკრძალვას გულისხმობს, რომელიც კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილი და დადასტურებული ფაქტების სხვაგვარად შეფასებას უკრძალავს სასამართლოს, ხოლო საქმეში მონაწილე პირებს - ამავე გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებთან და სამართლებრივ ურთიერთობებთან შედავებას, თუ სხვა საქმეში იგივე პირები ან მათი უფლებამონაცვლეები მონაწილეობენ. სამოქალაქო საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს აქვთ პრეიუდიციული მნიშვნელობა და ისინი აღარ უნდა დამტკიცდეს ხელახლა სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას, რომელშიც იგივე მხარეები მონაწილეობენ. იგივე მხარეებში იგულისხმებიან კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დასრულებულ საქმეში მონაწილე პირები, მიუხედავად იმისა, რა სტატუსით მონაწილეობენ ისინი სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას, მაგალითად, ახალ დავაში მოსარჩელე შეიძლება მოპასუხე იყოს, ან პირიქით. მთავარია, რომ სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას იგივე სუბიექტები მონაწილეობდნენ (იხ. პ. ქათამაძე, სსსკ-ის კომენტარი (რჩეული მუხლები), თბილისი, 2020, მუხ. 266, გვ.994).

14. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ფაქტის პრეიუდიციულობის შემოწმებისას საჭიროა შეფასდეს არა მხოლოდ ფორმალურ-პროცესუალური წინაპირობები (არსებობდეს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლის სუბიექტებიც სხვა სამოქალაქო საქმეში იღებენ მონაწილეობას), არამედ, მნიშვნელობა ენიჭება ასევე ამ გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტობრივი გარემოების შინაარსს - კერძოდ, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები უნდა ამართლებდეს ამ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილს, ანუ განსაზღვრავდეს მხარის მატერიალურ-სამართლებრივ უფლებებსა და ვალდებულებებს, რაც საფუძვლად დაედო გადაწყვეტილების გამოტანას. გარდა ამისა, უნდა აღინიშნოს, რომ პრეიუდიციული მნიშვნელობის ფაქტები შეუდავებელი ფაქტებია და სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, სხვა დავაში მხედველობაში მიიღოს ამ ფაქტების წინააღმდეგ წარდგენილი შედავება, აღინიშნულს მოწმობს სსსკ-ის 266-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი (სუსგ Nას-547-510-2017 , 04.05.2018წ.).

15. საკასაციო პალატა იზიარებს გასაჩივრებული განჩინების დასკვნას, რომ საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 23.05.2013წ. და 02.03.2015წ. კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებებს, რომლებშიც იგივე მხარეები მონაწილეობდნენ, წინამდებარე დავის მიმართ გააჩნიათ პრეიუდიციული ძალა (სსსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი).

16. საქმეში N2/9515-12, რომელზეც მიღებულია თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 23.05.2013წ. გადაწყვეტილება, მოსარჩელე იყო წინამდებარე დავის მოსარჩელე, მოპასუხეები კი - წინამდებარე დავის მოპასუხეები და იბა ”ს-ს–ე.” დავის საგანს წარმოადგენდა მოპასუხეებზე ფართების განაწილების ნაწილში იბა ”ს-ს–ეს” 20.09.2011წ. და 04.11.2011წ. კრების ოქმების ბათილად ცნობა და მოსარჩელის მესაკუთრედ აღიარება წინამდებარე დავის მოპასუხეების, ასევე იბა ”ს-ს–ეს” სახელზე რეგისტირებულ უძრავ ნივთებზე. გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ: ფართების განაწილება უნდა მომხდარიყო 22.06.2006წ. იბა ”ს-ს–ეს” სადამფუძნებლო ხელშეკრულების, კერძოდ მისი მე-8 მუხლის შესაბამისად, რაც განხორციელდა კიდეც; კრებამ დაამტკიცა ამხანაგობის წევრთა შორის წილობრივი თანასაკუთრების ტაბულა, რომლითაც განისაზღვრა ამხანაგობის თითოეული წევრის წილი იმ საცხოვრებელი და/ან არასაცხოვრებელი ფართების პირობითი იდენტიფიკაციით, რომელზეც საკუთრების უფლებას მოიპოვებს შესაბამისი წევრი; სასამართლომ დაადგინა, რომ მოსარჩელის მიერ მიღებული ფართი შეესაბამება სადავო კრების ოქმების საფუძველზე მისთვის მიკუთვნებულ ფართს და არ გაიზიარა მსჯელობა, რომ მოსარჩელეს მითითებულის გარდა დამატებით უნდა მიეღო სხვა ფართი შესაბამისი ხელშეკრულებების საფუძველზე. სწორედ ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით არ დაკმაყოფილდა სარჩელი (ტ.1, ს.ფ. 235-250). ასევე, საქმეზე N2/11046-14 02.03.2015წ. მიღებული გადაწყვეტილებით, სადაც წინამდებარე დავის მხარეები მონაწილეობდნენ, მხარეთა უფლება-მოვალეობების ფარგლები განისაზღვრა 22.06.2006წ. ხელშეკრულებით (ტ.1, ს.ფ.251-260). ამდენად, უსაფუძვლოა მოსარჩელის მოთხოვნა ბმა ,,ს.ს–ეს” მიერ მითვისებული და ზედმეტად მიღებული (როგორც მოსარჩელე მოიხსენიებს) ფართების ღირებულების (80100 აშშ დოლარს + 3465 აშშ დოლარი) მოპასუხეებისათვის დაკისრების შესახებ. ამავე საფუძვლებით პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ არ არსებობს მანსარდის ღირებულების მოსარჩელისათვის ანაზღაურების წინაპირობა.

17. მოსარჩელე ასევე ითხოვს: აუნაზღაურდეს ამხანაგობაში განსაზღვრულ შენატანზე ზედმეტად გადახდილი - 76702.5 აშშ დოლარი (რაც მოიცავს: 03.07.2007წ. გადახდილ უნებართვო მშენებლობის ჯარიმას, ქ.თბილისის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის ჯარიმას, საყრდენი კედლის და კანალიზაციის ღირებულებას, 10.07.2007წ. გადახდილ მოსაკრებლის თანხას წყალკანალის ნებართვაზე, პროექტირების ღირებულებას, მერიაში დოკუმენტების დაგვიანებით ჩაბარების ჯარიმას, არქიტექტურის სამსახურის ბრძანებაში დაშვებული შეცდომის გასწორების ღირებულებას, საკადასტრო ნახაზების ღირებულებას, წყალსადენის ქსელის მოსაწყობად ჩატარებული სამუშაოების ღირებულებას, წყლის/გაზის/დენის სააბონენტო გადასახადებს, 50 კვ.მ. მიწის შესაძენად გადახდილ თანხას და ფერდის ფართის მისამატებლად საბუთების მოსაწესრიგებელად გადაცემულ თანხას). ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილია, სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაზიარებულია და საკასაციო საჩივრით შედავებული არ არის, რომ მოსარჩელე ასრულებდა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის სამშენებლო სამუშაოებს, უნდა გაეღო მშენებლობის ნებართვის, პროექტის და მშენებლობასთან დაკავშირებული ყველა ხარჯი, რაც, გარდა მიწის ნაკვეთისა, წარმოადგენდა ამხანაგობაში მოსარჩელის შენატანს (იხ.: გადაწყვეტილება, ტ.2, ს.ფ.109). ამდენად, უსაფუძვლოა მოთხოვნა აღნიშნული ხარჯების მოპასუხეებისათვის დაკისრების შესახებ.

18. საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება კასატორის პრეტენზია მასზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა, არ გადადო გადაწყვეტილების გამოცხადება და მხარეს არ მისცა შესაძლებლობა, წარედგინა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 23.07.2019წ. დასაბუთებული გადაწყვეტილება, რომელიც, კასატორის აზრით, შეიცავს განსხვავებულ ფაქტებზე მითითებას. პალატა განმარტავს, რომ ზემოთხსენებული გადაწყვეტილება მიღებულია გ.ჩ–ძის სარჩელზე, სადაც მოპასუხეებად დასახელებულნი იყვნენ როგორც წინამდებარე დავის მოსარჩელე, ისე მოპასუხეები (ანუ წინამდებარე დავის მოდავე მხარეები იქ ერთ მხარეს წარმოადგენდნენ), ასევე იბა „ს - ს–ე“. 23.07.2019წ. გადაწყვეტილებით საკასაციო სასამართლომ პრეიუდიციულად არ მიიჩნია 23.05.2013წ. გადაწყვეტილებებით დადგენილი გარემოებები, ანუ იმ გადაწყვეტილებებით დადგენილი გარემოებები, რომლებზე მითითებასაც შეიცავს წინამდებარე საქმეზე ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილება და განჩინება. აღნიშნული საკასაციო სასამართლომ 23.07.2019წ. გადაწყვეტილებაში დაასაბუთა იმით, რომ ეს ფაქტები მითითებულ საქმეზე იყო არაარსებითი, კერძოდ, მეორე მოპასუხის (ანუ წინამდებარე დავის მოსარჩელის), როგორც ამხანაგობის წევრის უფლება-მოვალეობები სხვა ამხანაგობის წევრების მიმართ გავლენას ვერ მოახდენდა გ.ჩ–ძის წინაშე არსებულ ვალდებულებაზე... გ.ჩ–ძე არ იყო ამხანაგობის წევრი, შესაბამისად, მისთვის, როგორც ამხანაგობის კრედიტორისთვის, მნიშვნელობა არ ჰქონდა, როგორ გადანაწილდებოდა წილები ამხანაგობის წევრებს შორის, ეს უკანასკნელნი მაინც სოლიდარულად აგებდნენ პასუხს (სუსგ Nას-879-2018 , 23.07.2019წ.). ამ დასაბუთებით ვერც 23.07.2019წ. გადაწყვეტილებით დამტკიცებულად მიჩნეულ გარემოებებს ექნება პრეიუდიცია წინამდებარე დავისათვის, რამეთუ ამხანაგობის ვალდებულებები ამხანაგობის კრედიტორის წინაშე გავლენას ვერ მოახდენს ამხანაგობის წევრთა შორის ურთიერთობებზე. პრეიუდიციული ძალის მქონე არ არის გადაწყვეტილების/განჩინების სამოტივაციო ნაწილით დადგენილი ყველა გარემოება, ასევე, პრეიუდიციული ძალა არ ვრცელდება ამ ფაქტების სამართლებრივ შეფასებაზე. ეს საკითხი უნდა განისაზღვროს იმის მიხედვით, თუ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მითითებული, სასამართლოს მიერ დადგენილი რომელი ფაქტები ამართლებს სარეზოლუციო ნაწილში ჩამოყალიბებულ დასკვნებს (სუსგ Nას-1344-2018, 05.04.2019წ.).

19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ.ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

20. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

21. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, ხოლო კასატორს გადახდილი აქვს საკასაციო სამართალწარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟი - 8 000 ლარი, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 8 000 ლარის 70% – 5 600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „ა–ბის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. შპს „ა–ბას“ (ს/ნ .......) უკან დაუბრუნდეს გ.ჩ–ძის (პ/ნ .......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 8 000 ლარის (საგადასახადო დავალება #1, გადახდის თარიღი 24.02.2020წ.) 70% – 5 600 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ზამბახიძე

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი

მირანდა ერემაძე