საქმე №ას-1172-2020 11 დეკემბერი, 2020 weli,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,
ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორები – ს.ნ–ძე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "დ.ჯ–ა" (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 23 ივნისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება, მორალური ზიანის ანაზღაურება
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 3 აგვისტოს გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ს.ნ–ძის (შემდეგში: მოსარჩელე, დასაქმებული, აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი შპს "დ.ჯ–ას" (მოპასუხე, დამსაქმებელი, საწარმო) მიმართ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენის, განაცდურის (მთელი მოცდენის პერიოდისათვის ყოველთვიურად 3 459, 88 ლარი ხელზე ასაღები, გადასახადების გარეშე) და მორალური ზიანის (2 000 ლარის) ანაზღაურების მოთხოვნით.
2. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 23 ივნისის განჩინებით დასაქმებულის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
4. სააპელაციო სასამართლომ მოცემულ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
4.1. დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის 2008 წლის 10 ივლისს გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება, რომელშიც მხარეთა შეთანხმებით, 2015 წლის 8 იანვარს, N1 ცვლილება შევიდა. მხარეებს შორის არსებობდა უვადო შრომითი ურთიერთობა და დასაქმებული საშუალო რგოლის მენეჯერი - სუპერვაიზერი იყო, რომელსაც მის დაქვემდებარებაში მყოფი პირების კონტროლი, გაყიდვების გეგმის შესრულება, პროდუქციის თაროზე წარმოჩენის კონტროლი, კლიენტების კლება-მატების ანალიზი და მასთან დაკავშირებული რეპორტები ევალებოდა (იხ. ცვლილება, ტომი II, ს.ფ. 20-26);
4.2. დასაქმებულის 2017 წლის ხელფასი (საშემოსავლო გადასახადის გარეშე) 41 518,60 ლარს შეადგენს. შესაბამისად, მისი ყოველთვიური საშუალო ხელფასი 3459,88 ლარია (იხ. ამონაწერი საბანკო ანგარიშიდან - ტ.1, ს.ფ. 169-262);
4.3. დამსაქმებელი საწარმოს 2018 წლის 22 იანვრის N01/22 ბრძანებით, დასაქმებული დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ; გათავისუფლების დროისათვის მოქმედი ორგანული კანონის რედაქციით) 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (იხ. ბრძანება - ტ. I, ს.ფ. 27).
5. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2017 წლის 25 დეკემბერს მოსარჩელემ შპს „დ.ჯ–ას“ ერთ-ერთი კლიენტისგან (შპს "ც–ი") მიიღო ნაღდი ფული და ეს თანხა კომპანიის სალაროში უხეში დარღვევით შეიტანა; კერძოდ, სავაჭრო წარმომადგენელი ვალდებულია კლიენტებისაგან მიღებული ფული დათვალოს და მოათავსოს შესაბამისი ინკასაციის ჩანთაში, დალუქოს იგი და ამ თანხაზე შეავსოს ინკასაციის ფურცელი, რომლის პირველი ორი პირი უნდა ჩადოს ინკასაციის ჩანთის ჯიბეში, ხოლო მესამე - დატოვოს სალაროში ზეტთან ან ჩგდ-ს მეორე პირთან ერთად. გარდა ამისა, იგი ვალდებულია ინკასაციის ჩანთაში მოთავსებული ფული, შესაბამისი ბანკის შემოსავლის ორდერის საფუძველზე, რომელსაც უშუალოდ მისი ხელმოწერა ექნება, შესაბამის მილში ჩააცუროს და ასე უნდა მოხვდეს ნაღდი ფული სალაროში. აღნიშნული ფაქტი დასტურდება სასამართლო სხდომაზე გამოკვლეული ვიდეო მასალით, სადაც ნათლად ჩანს, რომ მოსარჩელემ (აპელანტმა) კომპანიაში მიღებული წესების დარღვევით მოახდინა თანხის სალაროში შეტანა, კერძოდ, უკანა კარიდან მიაწოდა თანხა მოლარეს. აღნიშნული გარემოება მოსარჩელემ ასევე დაადასტურა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზეც.
6. დადგენილია, რომ 2017 წლის 25 დეკემბერს აპელანტმა (მოსარჩელემ) ნება დართო დამსაქმებელი საწარმოს კლიენტის (შპს „ც–ი“) ორ ავტომანქანას შესულიყო მოპასუხე საწარმოს ტერიტორიაზე, რათა აღნიშნული ავტოსატრანსპორტო საშუალებების დატვირთვა შესაბამისი პროდუქციით მომხდარიყო. უშუალოდ მოსარჩელის მონაწილეობით მოხდა სატრანსპორტო დოკუმენტაციის მხოლოდ ერთ მანქანაზე (სახ. ნომრით .....) გაფორმება და მოპასუხე საწარმოს ტერიტორიიდან ორივე მანქანის გასვლის ხელშეწყობა. შედეგად, დამსაქმებლის ტერიტორიიდან მოხდა მისი პროდუქციის დატვირთვა და ტრანსპორტირება შესაბამისი დოკუმენტაციის გარეშე. აღნიშნული გარემოება დადასტურებულია სასაქონლო ზედნადებებით და ყოფილი დასაქმებულის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებით, კერძოდ, მისი განმარტებით, ა. უ–ამ მას დაურეკა და სთხოვა თანხის მიღება, მოსარჩელემ ასევე დაადასტურა, რომ მან გააცილა ა/მანქანის მძღოლები;
7. უდავოა, რომ მოსარჩელის (აპელანტის) უშუალო დავალებითა და მის უშუალო დაქვემდებარებაში მყოფ დასაქმებულებთან, მათ შორის, გ.ბ–თან ერთად, 2017 წლის 30 ივნისს მოხდა შპს „დ.ჯ–ას“ პროდუქციის ყოველგვარი დოკუმენტაციის გარეშე გაყიდვა და შემდეგ მათი სხვა პროდუქციით ჩანაცვლება. აღნიშნული იმაში გამოიხატა, რომ ფაქტობრივად მიწოდებული პროდუქცია და აღნიშნულ მიწოდებასთან გაფორმებული (გამოწერილი) დოკუმენტაცია არ შეესაბამებოდა ერთმანეთს. დამსაქმებელ საწარმოს რამდენიმე თვე დასჭირდა, რათა აღნიშნული საკითხი გამოეკვლია და ამ საკითხში ჩართული ყველა პირის იდენტიფიცირება მოეხდინა.
8. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და დასკვნა, რომ დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას ლეგიტიმური საფუძველი გააჩნია და დასახული მიზნის პროპორციულია. საერთაშორისო სტანდარტი, რომლისკენაც სხვადასხვა ღონისძიებების განხორციელებით - მათ შორის ეროვნული კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრულყოფის გზით უნდა იაროს თანამედროვე სამართლებრივმა სახელმწიფომ, მდგომარეობს ადამიანის შრომის უფლების განუხრელად დაცვაში. ამავე დროს, მნიშვნელოვანია ადამიანის დასახელებული უფლების ერთ-ერთი პოსტულატი - სამუშაოს შენარჩუნების უფლების გამოყოფა. ცხადია, რომ შრომის უფლება სრულყოფილად ვერ იქნება რეალიზებული და უზრუნველყოფილი, თუ გარანტირებული არ იქნება მუშაკის მიერ დაკავებული სამუშაო ადგილის შენარჩუნებისა და დაცვის შესაძლებლობა.
9. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 115-ე მუხლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სასამართლოს უპირველესი ფუნქციაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაა. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენების მართლზომიერების საკითხს, რის საფუძველზეც აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი, აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელი გარემოებების მართლზომიერების საკითხის შესწავლა. სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, თუ რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას. აღნიშნული საკითხის გამორკვევა კი შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ადმინისტრაციის ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (იხ. სუსგ N 1391-1312-2012, 10.01.2014წ.).
10. შრომის სამართალში Ultima Ratio-ს პრინციპი ითხოვს დამსაქმებლის მხრიდან დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნამდე მისი ქმედების შეფასებას მიზეზ-შედეგობრივი თვალსაზრისით, რა დროსაც, პასუხი უნდა გაეცეს შეკითხვას – არის თუ არა გათავისუფლება დარღვევის (გადაცდომის) ადეკვატური. ნიშანდობლივია, რომ ამავე პრინციპის შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ დარღვევის (გადაცდომის) ჩადენისას გამოყენებულ უნდა იქნეს ისეთი ზომები, რომელიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს უკეთესს გახდის, კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერად მოქცევას აიძულებს. შესაბამისად, მიზანშეწონილობის კუთხით, გადაცდომის დროს არჩეულ უნდა იქნეს პროპორციული დასჯის მექანიზმი, რაც, შედეგობრივად, გარდა იმისა, რომ დამრღვევს დასჯის, მას და სხვა დასაქმებულებს უფრო ეფექტიანი შრომის მოტივაციას შეუქმნის. ამდენად, იმისათვის, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება დამსაქმებლის მხრიდან ადეკვატურ, საჭირო და პროპორციულ ღონისძიებად იქნეს მიჩნეული, აუცილებელია, სახეზე იყოს ისეთი მძიმე დარღვევა, რომელიც სხვა უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენებას მიზანშეუწონელს ხდის (იხ.სუსგ N ას-483-457-2015, 07.10. 2015 წ.).
11. სააპელაციო სასამართლომ წინამდებარე განჩინების მე-5-7 პუნქტებში ასახული გარემოებების გარდა, კიდევ ერთი დარღვევის ფაქტზე მიუთითა, კერძოდ, მოსარჩელის უშუალო დავალებითა და მის უშუალო დაქვემდებარებაში მყოფ დასაქმებულებთან ერთად, 2017 წლის 30 ივნისს, მოხდა მოპასუხე საწარმოს პროდუქციის ყოველგვარი დოკუმენტაციის გარეშე გაყიდვა და შემდეგ მათი სხვა პროდუქციით ჩანაცვლება. აღნიშნული გამოიხატა იმაში, რომ ფაქტობრივად მიწოდებული პროდუქცია და მიწოდებასთან გამოწერილი დოკუმენტაცია არ შეესაბამებოდა ერთმანეთს. კომპანიას რამდენიმე თვე დასჭირდა აღნიშნული საკითხის გამოსაკვლევად და მასში ჩართული პირების იდენტიფიცირებისთვის. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ დასტურდება მოსარჩელისა და სხვა თანამშრომლის - გ.ბ–ის მონაწილეობა ე.წ. გადარევის ეპიზოდში, ამასთან, სასამართლომ გაითვალისწინა ისიც, რომ მოსარჩელემ (აპელანტმა)აღნიშნული დარღვევის შემდეგ კიდევ არაერთი გადაცდომა ჩაიდინა, შესაბამისად, მის მიერ ჩადენილი დარღვევები ერთობლიობაში შეიძლება შეფასდეს როგორც უხეში დარღვევა.
12. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა მოწმე ზ.გ–ლის განმარტებაზე, რომ იგი არის მოპასუხე საწარმოს გაყიდვების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი და მის დაქვემდებარებაში იყო მოსარჩელე (აპელანტი), ხოლო ამ უკანასკნელის დაქვემდებარებაში იყო გ.ბ–ი (იხ. მე-7 პუნქტი). მოწმემ დაადასტურა დამსაქმებელ საწარმოში ჩატარებული კონკურსი. მისი განმარტებით, ე.წ. ,,ვენის" ტიპის მანქანის მძღოლები ვერ შეძლებდნენ ისეთი სახის ელემენტების გაყიდვას, რომელიც პროგრამულად დაბლოკილი იყო, იმის მიუხედავად, დატვირთული იყო თუ არა აღნიშნული მანქანაზე. მისი განმარტებით, რადგან ვერ შეძლებდნენ აღნიშნული ელემენტების გაყიდვას, მოხდა საქონლის გადარევა, კერძოდ, ერთი სახის ელემენტების მეორე სახის ელემენტებში გადაცვლა. ამის შესახებ მოსარჩელეს არ უცნობებია მისთვის, როგორც ხელმძღვანელისათვის, ხოლო როდესაც ამ უკანასკნელმა შეიტყო დარღვევის შესახებ, მოსარჩელეს არ აუხსნია დარღვევის მიზეზი. მოწმის ჩვენებით, არანაირი ღონისძიება არ განხორციელებულა დასახელებულ ფაქტთან დაკავშირებით გარდა იმისა, რომ ერთმანეთში არეული საქონლის ღირებულება შეჯიბრიდან მოხსნეს. მოწმის განმარტებით, მოსარჩელე (აპელანტი) იყო საშუალო რგოლის თანამშრომელი და იგი დაკავებული თანამდებობიდან მთელი რიგი დარღვევების გამო გათავისუფლდა, ხოლო აღნიშნული დირექტორისთვის ცნობილი ხდებოდა ეტაპობრივად. მოსარჩელემ (აპელანტმა) სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ ელემენტების შეცვლა ნამდვილად მოხდა მისი მითითებით, ხელმძღვანელობასთან შეუთანხმებლად, რის თაობაზეც მან მოგვიანებით აცნობა ზ.გ–ლს. მან აღნიშნული ქმედება გამოცხადებულ კონკურსში გამარჯვების მიზნით განახორციელა (იხ. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება- ტ3, ს.ფ.317).
13. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ყოფილი დასაქმებულის სააპელაციო პრეტენზია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება არის დაუსაბუთებელი და სასამართლომ არასწორად შეაფასა მოსარჩელის მიერ ჩადენილი ქმედება ,,უხეშ დარღვევად", რადგან, აპელანტის მტკიცებით, ნებისმიერი თანამშრომლის გათავისუფლება იქნება შესაძლებელი ნებისმიერი საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის მასალების მიხედვით უდავოდ დასტურდება, რომ მოპასუხე საწარმოში დასაქმებულმა გ.ბ–მა (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-7 და მე-11 პუნქტები) მის სატვირთო „ვენზე“ მოსარჩელის (აპელანტის) დავალებით, საწყობში არსებული „დურასელის“ "დ" მარკის ელემენტების მთელი მარაგი დატვითა სატვირთო ავტომანქანაზე და კლიენტს, რომელსაც უნდა მიეღო „დურასელის“ "ა" მარკის ელემენტები, მიეწოდა „დურასელის“ "დ" მარკის ელემენტები, გ.ბ–ის „ვენიდან“. აღნიშნულის შემდეგ ბაბლუანის ა/მანქანაში გადაიტვირთა ც–ძის „ვენიდან“ „დურასელის“ "ა" კატეგორიის ელემენტები, რომლებიც უსაბუთო აღმოჩნდა, საერთო ღირებულებით - 12 696 ლარი. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებელად მიიჩნია აპელანტის (მოსარჩელის) პრეტენზია, რომ მისი მოქმედების საშიში, გამოუსწორებელი, მართლაც „უხეში“ ხასიათი, დამდგარი და სამომავლოდ საზიანო შედეგები არ დასტურდებოდა და არასწორად გამოიკვლია პირველი ინსტანციის სასამართლომ.
14. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მტკიცებულებათა შეფასებას სასამართლო ორი თვალსაზრისით ახდენს: მათი სარწმუნოობისა, თუ არასარწმუნოობის თვალსაზრისით და ასევე, იმის მიხედვით, თუ საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე რომელ ფაქტს ადასტურებს ესა თუ ის მტკიცებულება. სასამართლოს მიერ მტკიცებულებების შეფასება მათ როგორც ინდივიდუალურად, ასევე, ერთობლივად შეფასებას გულისხმობს. ამასთან, სასამართლო ვალდებულია საქმეში არსებული ყველა მტკიცებულება შეაფასოს მათი შინაარსისა და იურიდიული დამაჯერებლობის კუთხით. სასამართლოსთვის ასევე მნიშვნელოვანია მოსარჩელისა თუ მოპასუხის დამოკიდებულება ამა თუ იმ მტკიცებულების წარმოდგენისა თუ მის წარმოდგენაზე უარის თქმის მიმართ. საკასაციო სასამართლომ არაერთხელ განმარტა, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის საფუძველზე მხარეთა მიერ საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებების შეფასება სასამართლოს პრეროგატივაა და მათ სანდოობას სასამართლო თავისი შინაგანი რწმენის საფუძველზე წყვეტს. მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტმა (მოსარჩელემ) გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოებების უარსაყოფად სარწმუნო არგუმენტები ვერ წარმოადგინა.
15. სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელის (აპელანტის) მიერ ჩადენილი დარღვევა პროპორციულია დამსაქმებლის მიერ გამოყენებული რეაგირების ღონისძიების - სამუშაოდან გათავისუფლების და დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობა მართზლომიერად შეწყდა, რაც მის მიერ გასაჩივრებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების საფუძველია.
16. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
16.1 მოსარჩელემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა (იხ. წინამდებარე განჩინების პირველი პუნქტი).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ ყოფილი დასაქმებულის საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:
17. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
18. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396 - ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება); საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რაც საშუალებას მისცემდა სასამართლოს, არსებითად განსახილველად დაეშვა საკასაციო განაცხადი.
19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81)
20. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.
21. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. ქვემორე პუნქტები).
22. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ მტკიცების ტვირთი მხარეებს შორის სწორედ იმ სპეციფიკურობის გათვალისწინებით გადაანაწილა, რაც ახასიათებს შრომითსამართლებრივ ურთიერთობას და იცავს კანონის წინაშე მხარეთა თანასწორობის კონსტიტუციურ პრინციპს. აღნიშნული უზრუნველყოფს სამართალწარმოებისას მხარეთა შეჯიბრებითობისა და თანასწორობის საფუძველზე დავის განხილვასა და გადაწყვეტას, ამასთან, დამსაქმებელს მტკიცების უფრო მეტი ტვირთი მოეთხოვება, ვიდრე დასაქმებულს (სსსკ-ის მე-4-5 მუხლები).
23. კასატორის პრეტენზია უკავშირდება მისი გათავისუფლების არამართლზომიერად მიჩნევას აქედან გამომდინარე სამართლებრივი შედეგებით - სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის მიკუთვნება; კასატორი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას ითხოვს, რაც, მისი სასარჩელო მოთხოვნის მიხედვით, მორალური ზიანის სანაცვლო კომპენსაციასაც მოიცავს; მისი მტკიცებით არაუფლებამოსილმა პირმა გაათავისუფლა და ამ საკითხზე საერთოდ არ უმსჯელია სააპელაციო სასამართლოს.
24. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნებს დასაქმებულის გათავისუფლების დროისათვის მოქმედი სშკ-ის 37.1-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტთან დაკავშირებით (მოქმედი სშკ-ის 47.1-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი), რომელიც შეესატყვისება საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკას; მითითებული საფუძვლით დასაქმებულის გათავისუფლების მართლზომიერების კვლევისას შესაფასებელია თავად „უხეში დარღვევის“ არსი. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით: „შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის შენარჩუნებას აქვს პრიორიტეტი მის რღვევასთან შედარებით. შესაბამისად, მართალია, შრომის კოდექსის 37.1-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტის მიხედვით (მოსარჩელის გათავისუფლების დროისათვის მოქმედი რედაქციით), შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი მუშაკის მიერ მისთვის ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ანდა შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევაა, თუმცა, ნიშანდობლივია, დასაქმებულთა შრომის უფლებების დაცვის კონსტიტუციური პრინციპი, რომლის შესაბამისად, დასაქმებულის მიერ ჩადენილი ყოველი დარღვევა შეფასებულ უნდა იქნეს მისი ჩადენის სიხშირის, სიმძიმის და რაც მთავარია, შედეგობრივი თვალსაზრისით. შესაბამისად, შრომის სამართალში “Ultima Ratio“ - ს პრინციპი ითხოვს დამსაქმებლის მხრიდან დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნამდე მისი ქმედების შეფასებას მიზეზ-შედეგობრივი თვალსაზრისით, დარღვევასა (გადაცდომას) და გათავისუფლებას შორის ზომიერი ბალანსის დაცულობა. ნიშანდობლივია, რომ ამავე პრინციპის შესაბამისად, დასაქმებულის მხრიდან დარღვევის (გადაცდომის) ჩადენისას დამსაქმებლის მიერ გამოყენებულ უნდა იქნეს ისეთი ზომები, რომელიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს უკეთესს გახდის, კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერად მოქცევას აიძულებს. შესაბამისად, მიზანშეწონილობის კუთხით, გადაცდომის დროს არჩეულ უნდა იქნეს პროპორციული დასჯის მექანიზმი, რაც, შედეგობრივად, გარდა იმისა, რომ დამრღვევს დასჯის, მას და სხვა დასაქმებულებს უფრო ეფექტიანი შრომის მოტივაციას შეუქმნის. ამდენად, იმისათვის, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება დამსაქმებლის მხრიდან ადეკვატურ, საჭირო და პროპორციულ ღონისძიებად იქნეს მიჩნეული, აუცილებელია, სახეზე იყოს ისეთი მძიმე დარღვევა, რომელიც სხვა უფრო მსუბუქი სანქციის გამოყენებას არამიზანშეწონილს ხდის“(იხ. სუსგ-ები: N ას-416-399-2016, 29.06.2016წ; N ას-295-279-2017, 19.05.2017წ.).
25. განსახილველ შემთხვევაში დასაქმებული გათავისუფლდა იმ არაერთი დარღვევის გამო, რაც დადგენილია სააპელაციო სასამართლოს მიერ (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-5-7, მე-11 პუნქტები), რისი დამაჯერებლად გაქარწყლებაც ვერ შეძლო კასატორმა არაკვალიფიციური შედავებით, ისევე, როგორც არ მიუთითებია სარჩელში არაუფლებამოსილი პირის მიერ გათავისუფლების ფაქტზე, იგი მხოლოდ იმას უთითებს, რომ ხელმძღვანელისაგან დისკრიმინაციული მიდგომა განხორციელდა მოსარჩელის მიმართ, უგულებელყოფილი იქნა უდანაშაულობისა და შრომით ურთიერთობებში თანასწორობის პრინციპი; სწორედ დისკრიმინაციული მოპყრობის კონტექსტში მოითხოვა მოსარჩელემ მორალური ზიანის ანაზღაურება (იხ. სარჩელი - ტ.1, ს.ფ. 1-17, დაზუსტებული სარჩელი - ტ.2, ს.ფ. 153-168). სასამართლოსათვის ამოსავალია ის კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სწორედ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები და გარემოებები განსაზღვრავენ მისი მოთხოვნის შინაარსს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის განმსაზღვრელია სარჩელში მითითებული ფაქტები და გარემოებები. სარჩელის ინდივიდუალიზაცია სარჩელის ელემენტების მეშვეობითაა შესაძლებელი. სსსკ-ის მე-3, მე-4, 83-ე და 178-ე მუხლების ანალიზით შესაძლებელია, დავასკვნათ, რომ სარჩელი შედგება ორი ელემენტისგან: სარჩელის საგნისა და სარჩელის საფუძვლისგან. სარჩელის საგანია მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისადმი (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი), ხოლო სარჩელის საფუძველი – კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი). მოსარჩელის სტადიის შემდეგ, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს მოპასუხის სტადია, რაც მოსაჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების პასუხად შესაგებელში შედავებული გარემოებების კვალიფიციურობაზეა დამოკიდებული. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 2 მარტის დიდი პალატის გადაწყვეტილებაში (საქმეზე N ას-664-635-2016; პუნქტი 201) მითითებულია: „2007 წლის 28 დეკემბერს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში განხორციელებული ცვლილებების მიხედვითთ, მოპასუხის მიერ პასუხის (შესაგებლის) წარდგენა სავალდებულო ხასიათს ატარებს (საქართველოს 28.12.2007წ.-ის კანონი N5669-სსმ), რაც იმაში გამოიხატება, რომ აღნიშნული საპროცესო ვალდებულების შეუსრულებლობა მხარისათვის უარყოფით საპროცესოსამართლებრივ შედეგებს იწვევს. კერძოდ, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები ითვლება შეუდავებლად და, შესაბამისად, დამტკიცებულად. სსსკ-ის 201-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული შესაგებლის წარუდგენლობის ფაქტი თავისთავად განსაზღვრავს მტკიცების საგანს, რადგანაც მოსარჩელე თავისუფლდება სარჩელში მითითებული ფაქტების მტკიცებისაგან. აღნიშნული გარემოება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობაცაა. საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილია მოპასუხის მიერ კონკრეტული შესაგებლის წარდგენის ვალდებულება, კერძოდ, სსსკ-ის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე, დგინდება, რომ მოპასუხე უნდა შეედავოს მოსარჩელის გამართულ, დასაბუთებულ მოთხოვნას ანუ დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები (და არა მისი სამართლებრივი შეხედულებები) დამტკიცებულად ითვლება“.
26. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში უთითებს, რომ ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში, დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება.
27. საკასაციო სასამართლომ ზემოთ უკვე მიუთითა მხარეთა დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპების მნიშვნელობასა და იმაზე, რომ სადავო სამართალურთიერთობას სასამართლო მხოლოდ მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების ფარგლებში იხილავს, ამასთან, მოსარჩელისა და შესაგებლის სტადიები სამოქალაქო სამართალწარმოებაში განსაზღვრავს იმ საპროცესო ეტაპებს, რომელთა ეფექტიანად გამოყენებით მხარემ უნდა მიუთითოს საქმის გადასაწყვეტად მნიშვნელოვანი თითოეული ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც მისი სარჩელი თუ შესაგებელი ემყარება და წარადგინოს შესატყვისი მტკიცებულებები. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში უთითებს, რომ „საპროცესო ნორმები, როგორც ფორმალურ წესთა ერთობლიობა, იმ სავალდებულო მოთხოვნებს ადგენს, რომელთა შეცვლა არც სასამართლოს და არც მხარეთა მიხედულებაზე არაა დამოკიდებული“ (იხ. სუსგ-ები: N 851-817-2016, 04.11.2016წ; N ას-1025-986-2016, 13.01.2017წ; N ას-1033-2018, 30.10.2018წ; N ას-478-2020, 03.07.2020წ.) ამდენად, არაუფლებამოსილი პირის მიერ გათავისუფლების ფაქტობრივი გარემოების მითითებისა და დამტკიცების ვალდებულება მოსარჩელეს პირველივე ინსტანციის სასამართლოში ჰქოდა წერილობით წარდგენილ სარჩელში, რადგან სარჩელი სსსკ-ის 178-ე მუხლით განსაზღვრულ ყველა კომპონენტს უნდა აკმაყოფილებდეს, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი თითოეული ფაქტობრივი გარემოების პასუხად მოპასუხეს ევალება შესაგებლის წარდგენა (იხ. 25-ე პუნქტი). მოსარჩელის მიერ მთავარ სხდომაზე ახალ ფაქტობრივ გარემოებაზე მითითების შემთხვევაში, სასამართლო ხელმძღვანელობს სსსკ-ის 215-ე მუხლის მეორე ნაწილით, რომლის თანახმად „მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა შუამდგომლობები და განცხადებები ახალ მტკიცებულებათა წარმოდგენის ან გამოთხოვის შესახებ სასამართლომ შეიძლება განიხილოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე მხარეს არ შეეძლო მათი წარმოდგენა, აგრეთვე თუ მათ შესახებ მისთვის ობიექტური მიზეზებით ვერ იქნებოდა ცნობილი და მათი წარმოდგენის საფუძველი წარმოიშვა მთავარ სხდომაზე, ან თუ მხარემ საპატიო მიზეზით ვერ უზრუნველყო შესაბამისი შუამდგომლობებისა და განცხადებების წარმოდგენა საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე. ასეთ შემთხვევაში საქმის განხილვა მხარეთა თხოვნით ან სასამართლოს ინიციატივით შეიძლება გადაიდოს“. სააპელაციო სამართალწარმოების ეტაპზე შეიძლება მოყვანილ იქნეს ახალი ფაქტები და წარდგენილ იქნეს ახალი მტკიცებულებები, თუმცა, სააპელაციო სასამართლო არ მიიღებს ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ არასაპატიო მიზეზით არ წარადგინა (იხ. სსსკ-ის 380-ე მუხლი). კასატორის ეს პრეტენზიაც დაუსაბუთებელია და არ შეესაბამება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნებს.
28. შრომით ურთიერთობებში უფლების მართლზომიერად გამოყენების თაობაზე საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ერთგვაროვანი პრაქტიკა, რომელიც დასაქმებულის უფლებას იცავს და მისი გათავისუფლების კანონიერების შემოწმებისას სასამართლოსთვის უმნიშვნელოვანეს საკითხს წარმოადგენს (იხ. სუსგ-ები: N ას-1391-1312-2012; N ას-733-701-2016; N ას-570-545-2016; N ას-98-94-2016). მართალია, კასატორი საკუთარი პოზიციის გასამყარებლად მიუთითებს საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკაზე, რომელიც შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას, როგორც უკიდურეს ღონისძიებას, ისე აფასებს და უპირატესობას ანიჭებს დასაქმებულის უფლებების დაცვას, ე.წ. “favour prestatories”, თუმცა დასაქმებულის წესთა უპირატესობის გამოსაყენებლად სასამართლო ამოწმებს გათავისუფლის საფუძველს სსკ-ის 115-ე მუხლის მნიშვნელობითაც. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით: „სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლი წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენების აღკვეთის საკანონმდებლო იმპერატივს, რომლის მიხედვითაც, აკრძალულია უფლების ბოროტად გამოყენება მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას. აღნიშნული ნორმა სშკ-ის შესაბამის ნორმებთან ერთად ქმნის საკანონმდებლო რეგულირების იმ ბადეს, რომელიც, ერთი მხრივ, იცავს დასაქმებულს - გაუმართლებლად არ მოხდეს მისი გათავისუფლება და, მეორე მხრივ, დამსაქმებელს - შრომითი ურთიერთობის დარღვევისათვის დაითხოვოს თანამშრომელი. ასე, რომ აღნიშნული ნორმები ქმნიან მოქმედების იმ ჩარჩოს, რომლის ფარგლებშიც შესაძლებელია გამართლებული იყოს როგორც პირის სამსახურიდან დათხოვნა, ისე სამსახურში აღდგენა, თუმცა აღნიშნული შედეგების რეალიზებისთვის აუცილებელია ყურადღება გამახვილდეს მტკიცების ტვირთზე, რადგან სამოქალაქო სამართლებრივი მტკიცების კლასიკური ტვირთი შრომის დავებში სპეციფიკურადაა წარმოჩენილი და ხშირ შემთხვევაში მიმართულია ერთგვარად ,,სუსტი მხარის“ ანუ დასაქმებულის პროცესუალური თანადგომისაკენ, თუმცა, ეს არ უნდა მივიჩნიოთ შეჯიბრებითობისა და პროცესუალური თანასწორობის კონსტიტუციური უფლების დარღვევად, რადგან ასეთი ტიპის დავებში სწორედ რომ უთანასწორო დამოკიდებულებაში მყოფი სუბიექტების ერთგვარი პროცესუალური გათანაბრება ხდება მის ოპონენტთან“ (იხ. სუსგ N ას-607-2020, 18.11.2020წ.).
29. საბოლოოდ, ზემოაღნიშნული მსჯელობის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ დასაქმებული მართლზომიერად გათავისუფლდა, რაც გასაჩივრებული ბრძანების ბათილობის საფუძველს და მისგან გამომდინარე სამართლებრივ შედეგებს არ განაპირობებს. მოსარჩელემ (კასატორმა) მტკიცების კუთვნილი ტვირთის ფარგლებში ვერ გააბათილა მოპასუხის შესაგებელში და სასამართლო სხდომებზე შედავებული გარემოებები, ვერ დაადასტურა მისი გათავისუფლების არამართლზომიერების საფუძველი; ამის საწინააღმდეგოდ, მოპასუხემ სამართლებრივად წონადი და ვარგისი მტკიცებულებები წარუდგინა სასამართლოს, რამაც სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები განაპირობა.
30. სააპელაციო სასამართლომ დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის დასაბუთებულობა ყოველმხრივ და ობიექტიურად გამოიკვლია, შესაბამისად, გადაწყვეტილება გამოიტანა მხარეთა მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების ფარგლებში და შრომითსამართლებრივ დავებზე დადგენილი მტკიცების ტვირთის განაწილების საფუძველზე, რაც გასაჩივრებული განჩინების კანონიერებაზე მიუთითებს. კასატორს არ წარმოუდგენია არც ერთი არგუმენტი, დასაბუთებული შედავება, თუ რა საფუძვლით უნდა იქნეს დასაშვებად ცნობილი საკასაციო განაცხადი.
31. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება სამართლიანობის, კანონიერებისა და მხარეთა კეთილსინდისიერების პრინციპების, შრომითი დავის განხილვისას მხარეთა შორის თანაზომიერი ბალანსის დაცვის გათვალისწინებით, დასაბუთებულია და კანონიერი, შესაბამისად, არ არსებობს დასაქმებულის საკასაციო განაცხადის არსებითად განსახილველად დასაშვებად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.
32. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ს.ნ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. ს.ნ–ძეს (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადასახადო დავალება N0, გადახდის თარიღი 2020 წლის 23 სექტემბერი), 70% – 210 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე