საქმე №ას-312-2019 22 ივნისი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ლ.ქ–ვა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „გ–მი“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ლ.ქ–ვამ (შემდგომში - „მოსარჩელე“ ან „კასატორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „გ–მის“ (შემდგომში - „მოპასუხე“, „კომპანია“ ან „საზოგადოება“) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის - 4 501 157 ლარის დაკისრება.

2. სარჩელი ემყარება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

2.1. 2006 წლის 02 თებერვალს კომპანია „ჯ–ის“ მიერ დაფუძნდა მოპასუხე კომპანია. 2006 წლის 21 ნოემბერს კომპანიის წილები შეიძინა ლ.ქ–ვამ, როგორც ი.ე–ვის (35%), რ.ქ–სა (35%) და რ.ც–ვის (30%) (შემდგომში ერთობლივად - „პარტნიორები“ ან „კომპანიის პარტნიორები“) წარმომადგენელმა;

2.2. კომპანიის პარტნიორების თხოვნით, კომპანიის სამეწარმეო საქმიანობის შეუფერხებელი ფუნქციონირებისათვის, მოსარჩელემ 2007 წლიდან 2011 წლამდე პერიოდში კომპანიას გადასცა 4 501 157 ლარი;

2.3. 2010 წელს მოსარჩელემ მოითხოვა კომპანიისათვის გადაცემული თანხის დაბრუნება. პარტნიორებმა მოსარჩელეს განუცხადეს, რომ ეკონომიკური კრიზისის გათვალისწინებით კომპანიისათვის შეუძლებელი იყო ამ რაოდენობის თანხის გადახდა, რის გამოც შეთანხმდნენ, რომ მოსარჩელეს გადაუფორმებდნენ კომპანიის 100%-იან წილს. მოსარჩელეს გაუფორმეს შესაბამისი მინდობილობა, რომლის საფუძველზეც მან კომპანიის 100% წილი, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, გააფორმა თავის მეუღლეზე. მოგვიანებით, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, ბათილად იქნა ცნობილი აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულება და აღდგა პირვანდელი მდგომარეობა;

2.4. მოსარჩელემ არაერთხელ მიმართა კომპანიას ზემოაღნიშნული თანხის დაბრუნების მოთხოვნით, თუმცა უშედეგოდ.

3. მოპასუხეს შესაგებელი არ წარუდგენია.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები იურიდიულად არ ამართლებდა სასარჩელო მოთხოვნას.

5. მოსარჩელემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 11 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

7. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 12 ივნისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2016 წლის 11 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

9. საკასაციო სასამართლომ, სხვა გარემოებებთან ერთად, ასევე მიუთითა, რომ გამოსარკვევი იყო სათანადო მოპასუხის საკითხი. სასამართლოს განმარტებით, არსებითი მნიშვნელობის იყო საკითხი იმის შესახებ, სარჩელში მითითებული გარემოებების დამტკიცებულად მიჩნევის პირობებში, ვის ეკისრებოდა სამოქალაქო პასუხისმგებლობა - კომპანიას თუ პარტნიორებს. შესაბამისად, საქმის დაბრუნების შემდგომ, სწორედ აღნიშნული უნდა გამხდარიყო სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი.

10. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილება.

11. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

11.1. კომპანიის პარტნიორების თხოვნით, მოსარჩელემ საზოგადოებას სამეწარმეო საქმიანობის დროული და შეუფერხებელი განხორციელებისათვის 2007 წლიდან 2011 წლამდე პერიოდში გადასცა - 4 501 157 ლარი;

11.2. ვინაიდან კომპანიის ერთ-ერთი პარტნიორი არის მოსარჩელის მამა, ხოლო დანარჩენი პარტნიორები მასთან და მის ოჯახთან მჭიდროდ დაკავშირებული პირები იყვნენ, მოსარჩელეს მიაჩნდა, რომ მის მიერ კომპანიისათვის გადაცემულ თანხას დაუბრუნებდნენ უპრობლემოდ, ყოველგვარი სამართლებრივი დავის გარეშე;

11.3. 2010 წელს მოსარჩელემ მოითხოვა კომპანიისათვის გადაცემული თანხის დაბრუნება. კომპანიის პარტნიორებმა, მათ შორის, მოსარჩელის მამამ, განუცხადეს, რომ კომპანიისათვის შეუძლებელი იყო ამ ოდენობის თანხის გადახდა. შეთანხმდნენ, რომ მოსარჩელეს გადაუფორმებდნენ კომპანიის 100%-იან წილს. შესაბამისად, გაუფორმეს მინდობილობა და 2010 წლის 01 მარტს კომპანიის 100%-იანი წილი მოსარჩელემ ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გააფორმა თავის მეუღლეზე;

11.4. ამის შემდგომ, კომპანიის ყოფილმა პარტნიორებმა მიმართეს სასამართლოს და მოსარჩელეს, როგორც მათ მინდობილ და მათი სახელით თანხის მიმღებ პირს, მოსთხოვეს ნასყიდობის ხელშეკრულებაში დაფიქსირებული თანხა მათი წილის პროპორციულად. აღნიშნულ დავაში ჩაერთო მოსარჩელის მამაც. სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ნასყიდობის ხელშეკრულება ბათილად იქნა ცნობილი და აღდგა პირვანდელი მდგომარეობა;

11.5. 2014 წლის 11 სექტემბერს მოსარჩელემ კიდევ ერთხელ მიმართა კომპანიას და მოითხოვა თანხის დაბრუნება, თუმცა უშედეგოდ. კომპანია ბუღალტრული დოკუმენტაციით აღიარებს, რომ მოსარჩელეს საზოგადოებისათვის გადაცემული აქვს თანხა, მაგრამ თანხას არ აბრუნებს.

12. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 232¹-ე მუხლით და განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, იმისათვის, რომ სასამართლომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის გზით დააკმაყოფილოს სარჩელი, მოსამართლე ვალდებულია გამოარკვიოს კანონის ძალით დადგენილად მიჩნეული (სარჩელში მითითებული) ფაქტობრივი გარემოებები ამართლებს თუ არა იურიდიული თვალსაზრისით მოთხოვნას. ასეთ დროს (ივარაუდება შესაგებლის შეუტანლობა ან მოპასუხის გამოუცხადებლობა) გადაწყვეტილების გამოტანა ხდება დადგენილად მიჩნეული გარემოებების მატერიალურ კანონმდებლობასთან ფორმალური შესაბამისობის კვლევის საფუძველზე, ისე, რომ სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად, საქმეში არსებული მტკიცებულებების შეფასების შედეგად, დაადგინოს ფაქტობრივი გარემოებები.

13. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში, დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები მიუთითებდნენ, რომ მოსარჩელის წინაშე პასუხისმგებელ პირებს წარმოადგენენ კომპანიის პარტნიორები, ვინაიდან მოსარჩელემ კომპანიას თანხა გადასცა პარტნიორებთან შეთანხმების შედეგად და თანხის დაბრუნების მოლოდინიც სწორედ ამ უკანასკნელებისგან ჰქონდა.

14. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აუდიტორული შემოწმების შედეგების შესახებ ანგარიშით დადგენილია, რომ კომპანიის 2006 წლის 24 ნოემბრის კრების ოქმით გაიზარდა საწარმოს საწესდებო კაპიტალი, რაც სრულად იქნა შევსებული პარტნიორების მიერ. დადგენილია ასევე, რომ საწესდებო კაპიტალის მთლიანი თანხის 96.74546% შევსებულია მოსარჩელის ფულადი სახსრებით. სააპელაციო პალატამ განმარტა საწესდებო კაპიტალის მნიშვნელობა და აღნიშნული მტკიცებულების საფუძველზე, დადასტურებულად ჩათვალა, რომ ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობა წარმოიშვა მოსარჩელესა და კომპანიის პარტნიორებს შორის და არა მოსარჩელესა და კომპანიას შორის.

15. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ საქმეში კომპანია არ წარმოადგენს სათანადო მოპასუხეს.

16. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლით და დაასკვნა, რომ არ არსებობდა შესაგებლის წარუდგენლობის გამო დაუსწრებელი გადაწვეტილების გამოტანის წინაპირობები. შესაბამისად, სასამართლო გადაწყვეტილება სხდომის დანიშვნის შესახებ შეესაბამებოდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 232¹-ე მუხლის მოთხოვნებს. ამასთან, ვინაიდან დადგინდა, რომ სარჩელი აღძრული იყო არა იმ პირის მიმართ ვისაც პასუხი უნდა გაეცა სარჩელზე (არასათანადო მოპასუხე), სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობები.

17. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი. მან მოითხოვა განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად.

18. კასატორმა საკასაციო საჩივარში მიუთითა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:

18.1. საკასაციო სასამართლოს განჩინებით საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა სააპელაციო სასამართლოს. საკასაციო სასამართლოს მითითებით დადგა სათანადო მოპასუხის გამოკვლევის საკითხი. საქმის განხილვისას მოსარჩელემ დააფიქსირა თავისი პოზიცია, რომ კომპანიას თვლიდა სათანადო მოპასუხედ, მაგრამ თუ სასამართლო მივიდოდა იმ დასკვნამდე, რომ მოპასუხე არასათანადო იყო, მოსარჩელე შემდგომ დააფიქსირებდა თავის პოზიციას მოპასუხის განსაზღვრასთან დაკავშირებით. აღნიშნულის მიუხედავად, სასამართლომ საქმის განხილვისას სრულყოფილად არ გამოიკვლია ეს საკითხი და უარი უთხრა აპელანტს საჩივრის დაკმაყოფილებაზე;

18.2. სამართლიანობის პრინციპიდან გამომდინარე, სასამართლოს უნდა გამოეკვლია სათანადო მოპასუხის საკითხი, რომლითაც დაიზოგებოდა, როგორც სასამართლოს რესურსი, ასევე საქმის განხილვის ხარჯები და ვადები;

18.3. სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, თუმცა, არასწორად განმარტა იგი. ნორმის სამართლიანი განმარტების პრინციპიდან გამომდინარე, თუკი სასამართლო თვლიდა, რომ სარჩელი აღძრული იყო არასათანადო მოპასუხის მიმართ, ეს საკითხი უნდა დაეყენებინა მოსარჩელის წინაშე, რასაც მოჰყვებოდა მისი ადეკვატური პოზიცია.

19. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 04 მარტის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

20. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

21. საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, საქმის მასალები, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი დასაბუთება და მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

22. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

23. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. იმავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

24. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი დავობს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ჯეროვნად არ გამოიკვლია სათანადო მოპასუხის საკითხი.

25. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-2 მუხლით უზრუნველყოფილია უფლების სასამართლო წესით დაცვა. იმავე კოდექსის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ (დისპოზიციურობის პრინციპი).

26. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დისპოზიციურობა სამოქალაქო საპროცესო სამართლის ერთ-ერთი ფუძემდებლური პრინციპია, რაც გულისხმობს ყოველი პირის შესაძლებლობას, თავად გადაწყვიტოს, ვის მიმართ წარადგინოს პრეტენზია თავისი დარღვეული ან სადავოდ ქცეული უფლების დაცვის შესახებ (იხ. სუსგ საქმე №ას-1338-1258-2017, 29 ნოემბერი, 2017 წელი; №ას-158-158-2018, 23 თებერვალი, 2018 წელი). ამ პრინციპის კონკრეტულ გამოხატულებას წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 178-ე მუხლის დანაწესი, რომელიც ადგენს სარჩელის შინაარსობრივ მოთხოვნებს და მოსარჩელისაგან მოითხოვს, რომ მან სარჩელში აღნიშნოს დავის საგანი, მოთხოვნა, ფაქტობრივი გარემოებები, მოპასუხე და სხვა.

27. სასამართლოს მხრიდან სარჩელის წარმატებულობის საკითხის კვლევისას, უპირველესად პასუხი უნდა გაეცეს მთავარ კითხვებს: ვინ, ვისგან, რას, რის საფუძველზე მოითხოვს. პირველი ორი კითხვა იძლევა პასუხს სათანადო მხარეზე, რომლის შემოწმებაც (ისევე, როგორც მოთხოვნისა და მისი სამართლებრივი საფუძვლის) სასამართლოს პრეროგატივაა და ორიენტირებულია მართლმსაჯულების ეფექტიანად განხორციელებაზე (იხ. სუსგ საქმე №ას-1085-1042-2016, 10 მაისი, 2017 წელი). სასამართლო ვალდებულია გამოარკვიოს სამართლებრივი თვალსაზრისით სწორად აირჩია თუ არა მოსარჩელემ ის პირი (მოპასუხე), რომელსაც თავისი დარღვეული უფლების აღდგენა უნდა მოსთხოვოს, რათა დავაში ჩაბმული არ აღმოჩნდეს და მოპასუხის საპროცესო მოვალეობანი არ დაეკისროს ისეთ პირს, რომელსაც მოსარჩელის კანონიერ უფლებებთან კავშირი არ გააჩნია (იხ. სუსგ საქმე №ას-190-179-2017, 30 აპრილი, 2018 წელი).

28. ამდენად, მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმება სწორედ დავის საგნის განსაზღვრითა და მოთხოვნაზე პასუხისმგებელი პირის დადგენით იწყება. თუ სასარჩელო მოთხოვნა აღნიშნულ მოთხოვნაზე პასუხისმგებელი პირის მიმართ არ იქნა წარდგენილი, სარჩელი არ დაკმყოფილდება.

29. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლი ითვალისწინებს არასათანადო მოპასუხის სათანადო მოპასუხით შეცვლის შესაძლებლობას. აღნიშნული მუხლის თანახმად, თუ საქმის განხილვისას სასამართლო დაადგენს, რომ სარჩელი აღძრულია არა იმ პირის წინააღმდეგ, რომელმაც პასუხი უნდა აგოს სარჩელზე, მას შეუძლია მოსარჩელის თანხმობით შეცვალოს თავდაპირველი მოპასუხე სათანადო მოპასუხით.

30. აღნიშნულის მიუხედავად, სასამართლო არაა უფლებამოსილი ჩაერიოს მოსარჩელის დისპოზიციურ უფლებაში და თავისი ინიციატივით შეცვალოს არასათანადო მოპასუხე. მოსამართლის ამგვარი ქმედება ჩაითვლება მხარის დისპოზიციური უფლების შეზღუდვად - თავად აირჩიოს საკუთარ სასარჩელო მოთხოვნაზე პასუხისმგებელი სუბიექტი (მოპასუხე). სასამართლო უფლებამოსილია მოსარჩელეს მხოლოდ შესთავაზოს არასათანადო მოპასუხის სათანადოთი შეცვლა. სასამართლოს აღნიშნულ შესაძლებლობას საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს, როგორც სასამართლოს უფლებას და არა ვალდებულებას. სათანადო მოპასუხის სტატუსით სამართალწარმოებაში მხარის შემოსაყვანად მოსარჩელის თანხმობაა საჭირო. ხოლო, თუ მოსარჩელე არასათანადო მოპასუხის სათანადო მოპასუხით შეცვლას არ დაეთანხმა, სასამართლო სარჩელს არ დააკმაყოფილებს (იხ. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის კომენტარი, რჩეული მუხლები, თბილისი 2020, გვ. 58-59).

31. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 12 ივნისის განჩინებაში, რომლითაც საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა სააპელაციო სასამართლოს, პირდაპირ მიეთითა, რომ საქმის დაბრუნების შემდგომ სასამართლოს უნდა ემსჯელა სათანადო მოპასუხის თაობაზე. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, არსებითი მნიშვნელობის იყო საკითხი იმის შესახებ, სარჩელში მითითებული გარემოებების დამტკიცებულად მიჩნევის პირობებში, ვის ეკისრებოდა სამოქალაქო პასუხისმგებლობა - კომპანიას თუ პარტნიორებს. შესაბამისად, მოსარჩელისათვის თავიდანვე ცხადი უნდა ყოფილიყო, რომ აღნიშნული გახდებოდა სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ სააპელაციო სასამართლოში 2018 წლის 26 სექტემბერს გამართულ სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელეს მიეცა განმარტება მოპასუხის სათანადოობასთან დაკავშირებით, სასამართლომ შესთავაზა მოსარჩელეს შეეცვალა არასათანადო მოპასუხე სათანადოთი, რაზეც მან უარი განაცხადა (იხ. 26.09.2018წ. სხდომის ოქმი 17:29:36-17:29:43სთ).

32. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა კვლავ განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო სამართალში განმტკიცებული დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, მოსარჩელე თავად წყვეტს ვის მიმართ წარადგინოს პრეტენზია თავისი დარღვეული ან სადავოდ ქცეული უფლების დაცვის შესახებ, ხოლო არასათანადო მოპასუხის სათანადოთი შეცვლის შესაძლებლობას საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს, როგორც სასამართლოს უფლებას და არა ვალდებულებას.

33. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო დაუსაბუთებლად მიიჩნევს კასატორის პრეტენზიას და თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად განახორციელა მისთვის საპროცესო კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილება. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება სწორია, რაც მისი ძალაში დატოვებისა და საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველია.

34. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას.

35. მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 04 მარტის განჩინებით მოსარჩელეს გადაუვადდა საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდა. შესაბამისად, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, კასატორს საკასაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟი - 6000 ლარის გადახდა უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ლ.ქ–ვას საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება დარჩეს უცვლელი;

3. ლ.ქ–ვას (პ/ნ: ......) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ (ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150) დაეკისროს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 4 მარტის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის 6000 (ექვსი ათასი) ლარის გადახდა;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი