საქმე №ას-331-2019 9 ივლისი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – ლ.გ–ა (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ლ.წ–ძე (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ნოემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. 2010 წლის 28 ოქტომბერს ამხანაგობა „ჩ–ძე ..“-სა (შემდგომში - „ამხანაგობა“) და ს.მ–ს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება ამხანაგობაში უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, რომელიც წარმოადგენდა წინარე ხელშეკრულებას და რომლის მიხედვით, ამხანაგობის მიერ მისი წევრისთვის გადასაცემი ქონება იყო ქ. თბილისში, ..... მდებარე 18 კვ.მ. ფართის უძრავი ქონება. ხელშეკრულების საფუძველზე, საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა ს.მ–ის საკუთრების უფლება №37 ავტოსადგომზე (მშენებარე), 18.00 კვ.მ ფართით, საკადასტრო კოდით: №...... (ტ.1, ს.ფ. 25-29).
2. ს.მ–სა და მ.შ–ას შორის 2013 წლის 11 თებერვალს გაფორმდა უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მყიდველმა შეიძინა ქ. თბილისში, ..... მდებარე №37 ავტოსადგომი (მშენებარე), სართული -2, ფართით - 18.00 კვ.მ.; საჯარო რეესტრის ამონაწერის შესაბამისად, 2013 წლის 11 თებერვლის ხელშეკრულების საფუძველზე, №37 მშენებარე ავტოსადგომზე დარეგისტრირდა მ.შ–ას საკუთრების უფლება (ტ.1, ს.ფ. 15-18).
3. მ.შ–ასა და ლ.გ–ას (შემდგომში - „მოსარჩელე“) შორის გაფორმებული 2013 წლის 24 ივლისის უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, უძრავი ნივთი, კერძოდ, ქ. თბილისში, ....., სართული 2-ზე მდებარე ავტოსადგომი №37 (მშენებარე), ფართით 18.00 კვ.მ., საკადასტრო კოდით №...., საკუთრების უფლებით დარეგისტრირდა მოსარჩელის სახელზე (ტ.1, ს. ფ. 19, 20, 23,24).
4. უძრავ ქონებაში, მდებარე ქ. თბილისში, ....., ლ.წ–ძე (შემდგომში - „მოპასუხე“) საკუთრების უფლებით ფლობს №42, №41, №33, №31, №30 და №29 ავტოსადგომებს, საკადასტრო კოდებით: №.....; №....; №....; №....; №..... და №....... აღნიშნული ავტოსადგომებიდან №30 და №31 ავტოსადგომები მოპასუხემ შეიძინა თ.ს–გან მხარეთა შორის გაფორმებული 2011 წლის 12 ივლისის ხელშეკრულებების საფუძველზე, ხოლო №42, №41, №33 და №29 ავტოსადგომები კი - გ.ს–გან, შესაბამისი ხელშეკრულებების საფუძველზე. კერძოდ, მათ შორის №42 და №41 ავტოსადგომებზე ხელშეკრულებები გაფორმდა 2013 წლის 2 აგვისტოს, ხოლო №29 და №33 ავტოსადგომებზე - 2011 წლის 12 ივლისს. საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლება ზემოაღნიშნულ უძრავ ნივთებზე ირიცხება მოპასუხის სახელზე. საკუთრებაში არსებული №41 და №42 ავტოსადგომები მოპასუხეს იჯარის ხელშეკრულებებით აქვს გაცემული შპს „ი–ოს“ სასარგებლოდ (ტ.1, ს.ფ. 63-74, 158-191, 282-283, 287-289).
5. 2007 წლის 27 ივნისის ამხანაგობის №3 საერთო კრების ოქმის მიხედვით დადგინდა, რომ უნდა მომხდარიყო სახლის საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია წარდგენილი განშლითი ნახაზის შესაბამისად, რომელიც ერთვოდა კრების ოქმს (ტ. 1, ს.ფ. 127-130).
6. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ძველი თბილისის რაიონში, ........ საერთო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი და გაიცა მშენებლობის ნებართვა და სამშენებლო მოწმობა.
7. ამხანაგობის 2012 წლის 15 თებერვლის კრების ოქმით დამტკიცდა სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული, ქ. თბილისში, ..... საერთო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შესაბამისად, ავტოსადგომების განლაგება (ტ. 1, ს. ფ. 105, 106, 109-111, 122-125).
8. 2012 წლის 4 ივნისის ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების ოქმით ამხანაგობის სამშენებლო პროექტში შევიდა კორექტირება. 2012 წლის 7 აგვისტოს ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების კორექტირებული ოქმის მიხედვით კვლავ დამტკიცდა სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული, ქ. თბილისში, ..... საერთო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შესაბამისად, ავტოსადგომების განლაგება (ტ.1, ს.ფ. 87-89, 264-268).
9. ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის №298281 ბრძანებით განუხილველად იქნა დატოვებული თ. მ–ძის 2012 წლის 1 მაისის განცხადება. ამავე სამსახურის №324937 ბრძანებით დადასტურდა განხორციელებული მშენებლობის ქალაქგეგმარებით მოთხოვნებთან შესაბამისობა და მისი დასაშვებობა (ტ.1, ს. ფ. 100-102, 107,108).
10. ქ. თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის №561413 ბრძანებით გასწორდა ტექნიკური ხარვეზი ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 11 თებერვლის №541279 ბრძანებაში და საერთო სასარგებლო ფართად დაფიქსირდა 10 446,15 კვ.მ.; ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2013 წლის 4 მარტის ბრძანებით საერთო სასარგებლო ფართად ასევე მიეთითა 10 446,15 კვ.მ., ნაცვლად 10 325,77 კვ.მ.-ისა (ტ.1, ს.ფ. 103,104, 112).
11. 2011 წლის მდგომარეობით მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ...... გარაჟების ფართად რეგისტრირებულია 1 928,00 კვ.მ.; ამონაწერით ირკვევა, რომ საერთო ჯამში 68 მშენებარე ავტოსადგომი არის რეგისტრირებული. 2014 წლის მდგომარეობით მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან გამომდინარე, საერთო ფართად რეგისტრირებულია 10 446,15 კვ.მ., საიდანაც: ბინების საერთო ფართია - 4836 კვ.მ., მანსარდის ფართი - 1332,45 კვ.მ., აივნების ფართი - 288,4 კვ.მ., ტერასების ფართი - 406 კვ.მ., გარაჟების ფართი - 2019,76 კვ.მ., ხოლო მაღაზიებისა და ოფისების ფართი - 1563.51 კვ.მ.; ამასთან, ამონაწერში რეგისტრაცია უკვე ფიქსირდება 84 ავტოსადგომზე (ტ.1, ს.ფ. 193-228, 229-263).
12. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 8 თებერვლის №24166 წერილის მიხედვით, უფლებათა რეესტრის ელექტრონული წიგნის მონაცემებით, უძრავ ნივთზე, მდებარე ქ. თბილისში, ......, რეგისტრირებულია 83 ავტოსადგომი (ტ.1, ს. ფ. 35).
13. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა:
13.1. მოპასუხისა და მისი ოჯახის უკანონო მფლობელობიდან მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული, თბილისში, ..... მდებარე უძრავი ქონების, №37 ავტოსადგომის, საკადასტრო კოდით №......, გამოთხოვა, მოპასუხისთვის დამონტაჟებული შლაგბაუმის მოხსნის დავალება და აღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრისთვის ფაქტობრივ მფლობელობაში გადაცემა;
13.2. მოპასუხისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის ანაზღაურების სახით, 2 400 ლარის, ასევე, 2015 წლის 1 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 200 ლარის გადახდის დაკისრება.
14. მოსარჩელის განმარტებით:
14.1. 2015 წლის აპრილის დასაწყისში მოსარჩელე ოჯახთან ერთად ჩამოვიდა თბილისში და მის საკუთრებაში არსებულ №37 ავტოსადგომზე დახვდა მოპასუხის მიერ უკანონოდ დამონტაჟებული შლაგბაუმი. აღნიშნული ავტოსადგომით უკანონოდ სარგებლობდნენ მოპასუხე და მისი ოჯახის წევრები. მოპასუხე დღემდე უკანონოდ ფლობს და სარგებლობს მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ავტოსადგომით და არ ხსნის შლაგბაუმს;
14.2. ს.მ–ანი წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრს და №37 ავტოსადგომის მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია 2010 წლის 3 ნოემბრიდან. აღნიშნული ავტოსადგომის მდებარეობა იმთავითვე იყო განსაზღვრული და ის სწორედ მოპასუხის მიერ არის უკანონოდ დაკავებული. ამასთან, ს.მ–ანი ადასტურებს, რომ მას №37 ავტოსადგომის მის საკუთრებაში არსებობის პერიოდში არ გაუცია თანხმობა ავტოსადგომის მდებარეობის ან ნომრის ცვლილების შესახებ;
14.3. მოსარჩელეს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 8 თებერვლის №24166 წერილთან ერთად გადაეცა ავტოსადგომების სართულის გეგმა, ავტოსადგომების განთავსებისა და ფართების მითითებით. საჯარო რეესტრში დაცული სართულის გეგმარებით ცალსახად დასტურდება №37 ავტოსადგომის მდებარეობა და იგი ზუსტად შეესაბამება, როგორც მოსარჩელის მიერ შეძენილი ავტოსადგომის მდებარეობას, ასევე ს.მ–ანის ხელწერილზე თანდართული გეგმარებით გათვალისწინებულ მდებარეობას. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს განმარტებით, სარეგისტრაციო მასალებში სხვა გეგმა არ არის წარდგენილი;
14.4. მოსარჩელეს სურდა, ავტოსადგომი გაექირავებინა და შემოსავლის სახით ყოველთვიურად მიეღო 200 ლარი, რაც მან ვერ განახორციელა მოპასუხის მიერ ავტოსადგომის უკანონოდ დაკავების გამო.
15. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ქ. თბილისში, ..... მდებარე საცხოვრებელი სახლის მიწისქვეშა ავტოსადგომის მე-2 სართულზე, ამხანაგობის მიერ შეთანხმებული ავტოსადგომების განლაგების სქემის მიხედვით, სადავო ტერიტორიაზე, ორ კოლონას შორის, ურთიერთმომიჯნავედ იგი კანონიერად ფლობს ექვს ავტოსადგომს, კერძოდ, №42, №41, №33, №31, №30 და №29 ავტოსადგომებს.
16. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.
17. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
18. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-12 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.
19. სააპელაციო პალატის განმარტებით, აღძრულია ვინდიკაციური სარჩელი. შესაბამისად, მისი საფუძვლიანობის შესამოწმებლად უნდა დადგინდეს შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 1. მოსარჩელე უნდა იყოს ნივთის მესაკუთრე; 2. მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი; 3. მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება. იმ შემთხვევაში, თუ დადგინდება სამივე გარემოების არსებობა, სარჩელი საფუძვლიანია.
20. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მხარეთა შორის სადავო იყო მოპასუხის მიერ სადავო ავტოსადგომის ფლობის ფაქტი, რაც მოსარჩელის მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას და მისი მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ საქმის მასალებით დადასტურებული არ იყო მოპასუხის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი სადავო ავტოსადგომის ფლობის ფაქტი. საქმეში არსებული ფოტოსურათებით, ასევე თავმჯდომარის განცხადებით დადასტურებული იყო, რომ მოპასუხე რეალურად ფლობდა მის საკუთრებაში არსებულ ექვს ავტოსადგომს და მოსარჩელეს მშენებარე ავტოსადგომი საკუთრებაში გადაეცა ექსპლუატაციაში შესვლამდე, რამაც ადგილმდებარეობის შეცვლა გამოიწვია. დადგენილი იყო, რომ 2011 წლის მდგომარეობით 68 ავტოსადგომი ირიცხებოდა, 2014 წელს კი ეს რიცხვი 84-მდე გაიზარდა და, ვინაიდან მოსარჩელეს სადავო ავტოფარეხი საცხოვრებელი კორპუსის ექსპლუატაციაში შესვლამდე ჰქონდა შეძენილი, ექსპლუატაციაში შესვლის შემდგომ არსებული მდგომარეობით ვეღარ ადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ სწორედ შლაგბაუმის ადგილას მდებარეობდა მისი ავტოსადგომი, რომელსაც მოპასუხე ფლობდა.
21. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 170.1. და 172.1 მუხლებით და დაასკვნა, რომ სახეზე არ იყო ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის საჭირო ფაქტობრივი შემადგენლობა, კერძოდ, არ დასტურდებოდა მოპასუხის მიერ სადავო ნივთის ფლობა. გამომდინარე აქედან, არ არსებობდა ასევე ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილების წანამძღვრები.
22. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
23. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:
23.1. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული №37 ავტოსადგომი სწორედ იმ ადგილზე მდებარეობს, რომელიც მოწინააღმდეგე მხარეს აქვს თვითნებურად დაკავებული და, სადაც შლაგბაუმი აქვს მოწყობილი. სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა საქმეში არსებული ისეთი მნიშვნელოვანი მტკიცებულება, როგორიც არის საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 8 თებერვლის №24166 ცნობა და მისი დანართი - ავტოსადგომების გეგმა. მოცემულ წერილში საჯარო რეესტრმა ცალსახად დააფიქსირა, რომ დანათის სახით წარმოდგენილი ავტოსადგომის გეგმა წარმოადგენს არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული პროექტიდან ავტოსადგომის გეგმას და, რომ სხვა გეგმა ავტოსადგომების განთავსებისა და ფართების მითითებით სარეგისტრაციო მასალებში წარდგენილი არ არის. აღნიშნული გეგმარებით დასტურდება №37 ავტოსადგომის მდებარეობა/ადგილი, რომელიც მოწინააღმდეგე მხარეს თვითნებურად აქვს დაკავებული. აღნიშნულ წერილში მითითებული არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანება სწორედ ის ბრძანებაა, რომელსაც თავად მოპასუხე მხარე უთითებდა და ამტკიცებდა, რომ ამ ბრძანებით შეთანხმდა ის კორექტირებული პროექტი, რომლითაც ავტოსადგომების გეგმარებაში ცვლილებები შევიდა. თავად მოპასუხემ არაერთხელ და არაერთი მტკიცებულებით დაადასტურა, რომ ავტოსადგომების საბოლოო გეგმა შეთანხმებულ იქნა არქიტექტურის სამსახურის სწორედ 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით. კერძოდ, მოწინააღმდეგე მხარემ საქმეში წარმოადგინა ამხანაგობის 2012 წლის 15 თებერვლის კრების ოქმი (დამოწმებული 2012 წლის 18 თებერვალს), რომელშიც აღნიშნულია, რომ არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული კორექტირებული პროექტის საფუძველზე ავტოსადგომის ფართებზე უნდა განხორციელდეს საჯარო რეესტრში ამხანაგობის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. ასევე წარმოდგენილ იქნა 2012 წლის 7 აგვისტოს ამხანაგობის კრების ოქმი, დამოწმებული 2012 წლის 8 აგვისტოს, რომლითაც ამხანაგობამ დაამტკიცა არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული კორექტირებული პროექტის შესაბამისად ავტოსადგომების განლაგება. სწორედ ამავე ბრძანების საფუძველზე, 2012 წლის 29 აგვისტოს ექსპლუატაციაში იქნა მიღებული განხორციელებული მშენებლობა. თუმცა, არც პირველი ინსტანციის სასამართლოს და არც სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნულისთვის ყურადღება არ მიუქცევია. შესაბამისად, სასამართლოს №37 ავტოსადგომის მდებარეობის დასადგენად უნდა ეხელმძღვანელა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული იმ გეგმარებით, რომელიც არქიტექტურის სამსახურთან იქნა შეთანხმებული (16/02/2012წ. №01/386 ბრძანება) და, რომელსაც თავად მოპასუხე მხარეც ადასტურებს;
23.2. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმდა კორექტირებული პროექტი და, რომ ამხანაგობის 2012 წლის 15 თებერვლის კრების ოქმითა და ასევე 2012 წლის 7 აგვისტოს კრებით ოქმით დამტკიცდა შეთანხმებული კორექტირებული პროექტის შესაბამისად ავტოსადგომების განლაგება. თუმცა, ამის მიუხედავად, აღნიშნავს, რომ მხარეთა შორის სადავოა მოპასუხის მიერ ავტოსადგომის ფლობის ფაქტი. თუკი სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული იქნა კორექტირებული პროექტი, რომელიც ამხანაგობის მიერ კრების ოქმებით იქნა დამტკიცებული, გაუგებარია, რატომ არ/ვერ აქცევს ყურადღებას საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 8 თებერვლის წერილს და მის დანართს, რომლითაც ცალსახად დასტურდება, რომ წარმოდგენილი გეგმა სწორედ იგივე არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული ავტოსადგომის გეგმაა. აღნიშნული ბრძანებით შეთანხმებული პროექტით კი დასტურდება მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული №37 ავტოსადგომის მდებარეობა, რომელსაც ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დღემდე ფლობს მოპასუხე და მისი ოჯახი, რაც სასამართლო განხილვისას არაერთხელ დაადასტურა, თუმცა მოცემულ ადგილს მოიხსენებდა სხვა ნომრის სადგომად. შესაბამისად, სასამართლო მოცემული გარემოებების დადგენით ადასტურებს, რომ მხარეთა შორის სადავო არის არა სადავო ავტოსადგომის ფლობის ფაქტი, არამედ მოცემულ ადგილზე №37 ავტოსადგომის არსებობის გარემოება. ამდენად, სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ შეაფასა ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად;
23.3. სასამართლომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 8 თებერვალს გაცემული №24166 ცნობით დაადგინა, რომ რეგისტრირებულია 83 ავტოსადგომი. ასევე, დადგენილად მიიჩნია, რომ 2014 წელს ეს რიცხვი 84-მდე გაიზარდა და, ვინაიდან მოსარჩელეს საცხოვრებელი კორპუსის ექსპლუატაციაში შესვლამდე ჰქონდა შეძენილი სადავო ავტოფარეხი, ექსპლუატაციაში შესვლის შემდგომ არსებული მდგომარეობით ვეღარ ადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ სწორედ შლაგბაუმის ადგილზე მდებარეობდა მისი ავტოსადგომი, რომელსაც მოპასუხე ფლობდა. მოცემულ გარემოებებს მნიშვნელობა არ აქვს საქმის გადაწყვეტისთვის, რადგან ავტოსადგომების რაოდენობის ცვლილება ვერ და არ შეიძლება იწვევდეს საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონების მდებარეობის ან/და ნუმერაციის ცვლილებას, ამავე უძრავი ქონების მესაკუთრის თანხმობის ან/და ადმინისტრაციულ წარმოებაში დაინტერესებულ პირად ჩართვის გარეშე. ამასთან, ავტოსადგომების რაოდენობა, მისი მესაკუთრის ნების შემთხვევაში, შეიძლება შეიცვალოს ნებისმიერ დროს, მათი დაყოფის ან/და თუნდაც გაერთიანების გზით, რაც, რა თქმა უნდა, ვერ შეცვლის სხვა უძრავი ქონების მდებარეობას ან/და ნუმერაციას. აღსანიშნავია, რომ არც კასატორს და არც №37 ავტოსადგომის წინა მესაკუთრეებს არ გაუციათ მსგავსი თანხმობა. სასამართლოს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 8 თებერვლის წერილითა და მისი დანართით - ავტოსადგომის გეგმარებით, რომელიც არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით არის შეთანხმებული, უნდა დაედგინა №37 ავტოსადგომის ის მდებარეობა, რომელიც მოპასუხეს თვითნებურად აქვს დაკავებული. მოპასუხემ კი ვერ წარმოადგინა საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი ვერცერთი მტკიცებულება. პირიქით, თავად მოპასუხე უთითებდა არქიტექტურის სამსახურის იმავე ბრძანებაზე, რომლის საფუძველზე შეთანხმებული ავტოსადგომების გეგმა წერილთან ერთად გასცა საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ;
23.4. ამას გარდა, სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ 2014 წლის მდგომარეობით ავტოსადგომების რიცხვი 84-მდე გაიზარდა, რადგან საქმეში წარმოდგენილი 2014 წლის 19 მაისს მომზადებული ერთიანი ამონაწერით დასტურდება, რომ რეგისტრირებული ავტოსადგომების ჯამური რაოდენობა 83-ს შეადგენს. 2014 წლის მდგომარეობით 83 ავტოსადგომის რეგისტრაციის ფაქტს ადასტურებს მოწინააღმდეგე მხარეც სააპელაციო შესაგებელში. ამასთან, ნომრით 84 ავტოსადგომის არსებობა ვერ შეცვლის იმ უდავო ფაქტს, რომ 2014 წლის მდგომარეობით (რაც უცვლელი აღმოჩნდა 2016 წლის 6 თებერვალს) რეგისტრირებული ავტოსადგომების რაოდენობაა 83;
23.5. სასამართლოს ასევე მხედველობიდან გამორჩა ის მნიშვნელოვანი გარემოება, რომ მოპასუხესაც, კასატორის მსგავსად, მის საკუთრებაში რეგისტრირებული ავტოსადგომები შეძენილი აქვს საცხოვრებელი სახლის ექსპლუატაციაში შესვლამდე;
23.6. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ მოპასუხე რეალურად ფლობს მის საკუთრებაში არსებულ 6 ავტოსადგომს, რადგან თავად მოპასუხემ არაერთხელ განაცხადა, რომ მითითებულ ადგილზე ფიზიკურად არ ეტევა 6 ავტომანქანა;
23.7. მოპასუხის მიერ იმის დადასტურების მიუხედავად, რომ ავტოსადგომის სართულის საბოლოო გეგმარება სწორედ არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული გეგმარება იყო (რომელიც გაცემულია საჯარო რეესტრის მიერ 2016 წლის 8 თებერვალს), მან საქმეში წარმოადგინა განსხვავებული გეგმარებები, თუმცა, გაუგებარი დარჩა, საიდან იქნა ის მოპოვებული, რომელი ორგანოს მიერ იქნა გაცემული, ხოლო რამდენიმე გეგმარება თავად მოწინააღმდეგე მხარის მიერ არის შედგენილი და მასსა და მესამე პირს შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების დანართია. კასატორი, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოში, ასევე სააპელაციო სასამართლოში, მუდმივად ამახვილებდა ყურადღებას აღნიშნულ საკითხზე, თუმცა სასამართლომ წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ განიხილა ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად;
23.8. სსსკ-ის 102.3 მუხლის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. სწორედ ასეთი მტკიცებულებაა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2016 წლის 8 თებერვალს გაცემული №24166 ცნობა, რადგან საჯარო რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია. თუმცა, სასამართლომ საერთოდ არ გამოიყენა სსკ-ის 312-ე მუხლი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა მოცემული დავის განხილვისას;
23.9. მოცემულ შემთხვევაში არსებობს ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების აბსოლუტურად ყველა წინაპირობა. კერძოდ: ა) კასატორი წარმოადგენს №37 ავტოსადგომის მესაკუთრეს; ბ) მოწინააღმდეგე მხარე ფლობს და სარგებლობს კასატორის კუთვნილი ავტოსადგომით და ამას თავად ადასტურებს; გ) მოწინააღმდეგე მხარეს არ გააჩნია ამ ნივთის ფლობის უფლება. მხარეთა შორის სადავო იყო მხოლოდ №37 ავტოსადგომის მდებარეობა და სწორედ ეს საკითხი უნდა დაედგინა სასამართლოს, თუმცა აღნიშნულთან დაკავშირებით საერთოდ არ უმსჯელია;
23.10. გასაჩივრებული განჩინებით დგინდება, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე სათანადოდ არ განიხილა და გადაწყვეტილების მიღების პროცესში დაეყრდნო არა წარმოდგენილ მტკიცებულებებს და მხარეთა ახსნა-განმარტებებს, არამედ - მხოლოდ პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებას, რომელიც თავისთავად ასევე არ იყო იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული და მასში მითითებული იყო არაერთი ფაქტობრივი უსწორობა. შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ტექსტის კოპირება ვერ ჩაითვლება დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნის დაკმაყოფილებად.
24. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 მაისის განჩინებით მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
25. საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის არსებითად განხილვისა და მტკიცებულებათა ერთობლივად გაანალიზების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
26. საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში [სსსკ-ის 404.1 მუხლის პირველი წინადადება]. საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) [სსსკ-ის 407-ე მუხლი].
27. მოსარჩელის ძირითადი სასარჩელო მოთხოვნა - მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გამოთხოვა, ეფუძნება სსკ-ის 172.1 მუხლს, რომლის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.
28. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორმა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებასთან მიმართებით, რომელიც ეხება მოპასუხის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი სადავო ავტოსადგომის ფლობის არარსებობის ფაქტს, წარმოადგინა ნაწილობრივ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
29. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ სადავო ფაქტობრივი გარემოება საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებათა შეფასების წესის დარღვევით დაადგინა. საკასაციო საჩივრის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2016 წლის 8 თებერვალს გაცემული №24166 ცნობა და მისი დანართი - ავტოსადგომების გეგმა. კასატორის განმარტებით, აღნიშნული მტკიცებულებით დასტურდება №37 ავტოსადგომის მდებარეობა/ადგილი, რომელიც მოწინააღმდეგე მხარეს თვითნებურად აქვს დაკავებული.
30. საკასაციო პალატა ნაწილობრივ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტი (მოპასუხის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი სადავო ავტოსადგომის ფლობის არარსებობის გარემოება) სათანადოდ არ აქვს გამოკვლეული.
31. სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში [სსსკ-ის 105-ე მუხლი].
32. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მტკიცებულებათა შეფასება სათანადოდ მოტივირებული და დამაჯერებელი უნდა იყოს. მტკიცებულებათა შეფასება ეფუძნება შეჯიბრებითობის ფარგლებში მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას და არა - სასამართლოს სუბიექტურ მოსაზრებებს. სასამართლო ობიექტურ საწყისებზე მტკიცებულებათა ყოველმხრივი და სრული გამოკვლევის შედეგად ადგენს მათ იურიდიულ ძალას, კერძოდ, განსაზღვრავს თუ რა გარემოების დადგენა ან პირიქით, უარყოფაა შესაძლებელი. აქ, უპირველეს ყოვლისა, იგულისხმება მტკიცებულებათა შეფასება მათი უტყუარობის თვალსაზრისით, რისთვისაც საჭიროა ამ მტკიცებულებათა ყოველმხრივი შემოწმება, მათი დაპირისპირება საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან. მტკიცებულებათა შეფასებას კი პროცედურულად მოჰყვება საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა.
33. დადგენილია, რომ უძრავი ნივთი, კერძოდ, ქ. თბილისში, ...., სართული 2-ზე მდებარე ავტოსადგომი №37 (მშენებარე), ფართით 18.00 კვ.მ., საკადასტრო კოდით №....., საკუთრების უფლებით დარეგისტრირდა მოსარჩელის სახელზე.
34. დადგენილია ასევე, რომ უძრავ ქონებაში, მდებარე ქ. თბილისში, ...... მოპასუხე საკუთრების უფლებით ფლობს №42, №41, №33, №31, №30 და №29 ავტოსადგომებს, საკადასტრო კოდებით: №.....; №......; №......; №.....; №..... და №....
35. სარჩელის თანახმად, მოპასუხე უკანონოდ ფლობს მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ავტოსადგომს და არ ხსნის შლაგბაუმს. მოსარჩელეს №37 ავტოსადგომის მდებარეობის დასადასტურებლად სარჩელზე თანდართული აქვს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 8 თებერვალს გაცემული №24166 წერილი, რომლის თანახმად, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრის ელექტრონული წიგნის მონაცემებით უძრავ ნივთზე მდებარე: ქალაქი თბილისი, ..... (მიწის საკადასტრო კოდი: .....) რეგისტრირებულია 83 ავტოსადგომი. აღნიშნული წერილის თანახმად, სააგენტო წერილის ადრესატს უგზავნის ავტოსადგომებზე საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციის საფუძვლებსა და 16.02.2012 წლის არქიტექტურის სამსახურის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული პროექტიდან ავტოსადგომების გეგმის ასლს. აგრეთვე, აცნობებს, რომ სხვა გეგმა ავტოსადგომების განთავსებისა და ფართების მითითებით სარეგისტრაციო მასალებში წარდგენილი არ არის (იხ. ტ. I, ს. ფ. 35). წერილს თან ახლავს ზემოაღნიშნული გეგმის ასლი, რომელშიც ასახულია №37 ავტოსადგომის მდებარეობა (იხ. ტ. I, ს. ფ. 36).
36. მოპასუხეს სარჩელისაგან თავის დასაცავად წარმოდგენილი აქვს ავტოსადგომების განსხვავებული გეგმა (იხ. ტ. I, ს. ფ. 90), რომელშიც №37 ავტოსადგომის ადგილმდებარეობა არ ემთხვევა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ გეგმაში მოცემულ №37 ავტოსადგომის მდებარეობას.
37. თუმცა, საყურადღებოა ის გარემოება, რომ ამხანაგობამ ავტოსადგომების განლაგება დაამტკიცა სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 16 თებერვლის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შესაბამისად (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-7 და მე-8 პუნქტები).
38. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ავტოსადგომების განსხვავებული გეგმების პირობებში, სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო ერთობლიობაში შეეფასებინა, ერთმანეთისთვის შეედარებინა და გამოეკვლია ორივე მტკიცებულება და მხოლოდ ამის შემდეგ დაედგინა სადავო გარემოება. თუმცა, სააპელაციო პალატამ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2016 წლის 8 თებერვალს გაცემული №24166 წერილით, რომელსაც თან ერთვოდა 2012 წლის 16 თებერვლის არქიტექტურის სამსახურის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული პროექტიდან ავტოსადგომების გეგმის ასლი, მხოლოდ ავტოსადგომების რაოდენობა დაადგინა (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-12 პუნქტი) და საერთოდ შეფასების გარეშე დატოვა როგორც თანდართული ავტოსადგომების გეგმა, ასევე წერილის ის ნაწილი, რომლის თანახმად, სხვა გეგმა ავტოსადგომების განთავსებისა და ფართების მითითებით სარეგისტრაციო მასალებში წარდგენილი არ ყოფილა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2016 წლის 8 თებერვალს გაცემული №24166 წერილი და მისი დანართი - 2012 წლის 16 თებერვლის არქიტექტურის სამსახურის №01/386 ბრძანებით შეთანხმებული პროექტიდან ავტოსადგომების გეგმის ასლი მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ ავტოსადგომების გეგმასთან და ასევე საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად უნდა გამოიკვლიოს და შეაფასოს.
39. ამასთან, საკასაციო პალატა სადავო ფაქტობრივი გარემოების დადგენისთვის საკმარისად არ თვლის მხოლოდ საქმეში წარმოდგენილ წერილობით მტკიცებულებათა გამოკვლევა-შეფასებას და მიიჩნევს, რომ აღნიშნულის პარალელურად სააპელაციო სასამართლომ სსსკ-ის 120-ე მუხლის საფუძველზე [სასამართლოს, მხარეთა მოთხოვნით ან თავისი ინიციატივით, შეუძლია დაადგინოს იმ ნივთიერი და წერილობითი მტკიცებულებების ადგილზე დათვალიერება და გამოკვლევა, რომელთა წარდგენაც სასამართლოში ამა თუ იმ მიზეზის გამო შეუძლებელია], საკუთარი ინიციატივით ადგილზე უნდა დაათვალიეროს და გამოიკვლიოს მოსარჩელის კუთვნილი №37 ავტოსადგომის ადგილმდებარეობისა და მოპასუხის მიერ აღნიშნული ავტოსადგომის ფლობის არსებობის/არარსებობის ფაქტობრივი გარემოება.
40. საკასაციო პალატა იზიარებს ასევე კასატორის მითითებას სააპელაციო სასამართლოს განჩინების დაუსაბუთებლობასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ მართლმსაჯულება სასამართლოს დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანით ხორციელდება. სასამართლო გადაწყვეტილების დასაბუთების ვალდებულება დაკავშირებულია სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპთან. სამართლებრივი სახელმწიფოს ნებისმიერი მოქმედება, რომელიც მიმართულია პირის რომელიმე უფლების შეზღუდვისკენ, საჭიროებს დასაბუთებას. თუ სასამართლო არ ასაბუთებს თავის გადაწყვეტილებას ან ასაბუთებს არასაკმარისად, მაშინ შეუძლებელია მიღებული გადაწყვეტილების გადამოწმება. ამასთან, აღნიშნული გადაწყვეტილება ფაქტობრივადაც და იურიდიულადაც დასაბუთებული უნდა იყოს. უპირველეს ყოვლისა კი, წაგებულმა მხარემ უნდა იცოდეს, თუ რა გადაწყვეტილება მიიღო სასამართლომ მის წინააღმდეგ და რა საფუძვლით, რა კონკრეტულ ფაქტებზე, მტკიცებულებებსა და არგუმენტებზე დაყრდნობით, სხვაგვარად მის მიმართ არ იქნება განხორციელებული ეფექტიანი მართლმსაჯულება (იხ. სუსგ №ას-730-698-2016, 7 აპრილი, 2017 წელი).
41. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ ეროვნული სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს მხარის მიერ სამართლებრივ და პროცედურულ საკითხებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი არგუმენტების ძირითად ასპექტებს (იხ. გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, §§ 29-30). შესაბამისად, უფლება მოსმენაზე მოიცავს არა მხოლოდ სასამართლოს წინაშე არგუმენტების წარდგენის შესაძლებლობას, არამედ სასამართლოს ვალდებულებას, გადაწყვეტილების დასაბუთებაში მიუთითოს მიზეზები, რომელთა საფუძველზეც გაიზიარა ან უარყო შესაბამისი არგუმენტები. სასამართლომ შეიძლება აუცილებლად არ მიიჩნიოს იმგვარ არგუმენტებზე პასუხის გაცემა, რომლებიც აშკარად არარელევანტური, დაუსაბუთებელი ან სხვაგვარად დაუშვებელია, მსგავსი არგუმენტების მიმართ არსებული სამართლებრივი დებულებების ან მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის საფუძველზე, თუმცა, ყველა გადაწყვეტილება უნდა იყოს ნათელი და საქმეში მონაწილე მხარეებს შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს გაიგონ, თუ რატომ გაითვალისწინა სასამართლომ მხოლოდ კონკრეტული გარემოებები და მტკიცებულებები (იხ. გადაწყვეტილება საქმეზე Seryavin and Others v. Ukraine §§ 55-62). სასამართლოს აქვს ვალდებულება, სათანადოდ იმსჯელოს მხარეთა მიერ წარდგენილ დოკუმენტებზე, არგუმენტებსა და მტკიცებულებებზე (იხ. Kraska v. Switzerland, §30; Van de Hurk v. the Netherlands, §59; Perez v. France, §80) (იხ. სუსგ №ას-930-2019, 3 ოქტომბერი, 2019 წელი).
42. სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.
43. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევით, რაც გამოიხატა მტკიცებულებათა შეფასების წესის დარღვევაში, რის გამოც გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება არასრულია და სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება კი - შეუძლებელი. აღნიშნულის გამო, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება უნდა გაუქმდეს.
44. სსსკ-ის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ: ა) საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა; ბ) არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა.
45. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან სახეზეა მტკიცებულებათა ხელახალი გამოკვლევის აუცილებლობა, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას თავად მიიღოს გადაწყვეტილება დავაზე, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას, მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური განხილვისა და ადგილზე დათვალიერების შედეგად უნდა დაადგინოს დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, მოპასუხის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი სადავო ავტოსადგომის ფლობის არსებობის ან არარსებობის ფაქტი და ამ გარემოების შესაბამისად გადაწყვიტოს სარჩელის საფუძვლიანობა.
46. სსსკ-ის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას, სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. ლ.გ–ას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 30 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
3. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ე. გასიტაშვილი
