საქმე №ას-1229-2020 11 დეკემბერი, 2020 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,
ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "ზ–ო" (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელით მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 30 ივლისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – თანხის დაკისრება
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 26 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს „ზ–ოს“ (შემდეგში: მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელით მოპასუხე, კომპანია ან შემსრულებელი) სარჩელი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის (შემდეგში: მოპასუხე, მერია, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე, დამკვეთი, აპელანტი ან კასატორი), თანხის დაკისრების თაობაზე, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მერიას, კომპანიის სასარგებლოდ, შესრულებული სამუშაოების ღირებულების - 342 924.92 ლარის ანაზღაურება დაეკისრა (სარჩელით მოთხოვნილი იყო მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ხელშეკრულების შესრულების უზრუნველყოფის გარანტიით ჩამორთმეული თანხის - 40 346.9 ლარის, ხელშეკრულების ფარგლებში შესრულებული სამუშაოების ღირებულების - 342 924.92 ლარისა და ზიანის - 68 604.84 ლარის დაკისრება); კომპანიის სასარჩელო მოთხოვნები დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა; მერიის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (შეგებებული სარჩელით მოთხოვნილი იყო კომპანიისათვის მერიის სასარგებლოდ 161 387.59 ლარისა და 806.94 ლარის დაკისრება).
2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 30 ივლისის განჩინებით მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
3.1. მერიასა და კომპანიას შორის, 2016 წლის 11 ივლისს, გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულება, ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა თბილისის ბიუჯეტის სახსრებით თბილისში, წ–ი-ა–ის დამაკავშირებელი საავტომობილო გზის აღდგენითი სამუშაოების შესყიდვა. ხელშეკრულება ძალაში შევიდა გაფორმებისთანავე და მოქმედებდა 2018 წლის 22 დეკემბრის ჩათვლით. შესყიდვის ობიექტის საერთო ღირებულება შეადგენდა 1 613 875,91 ლარს, ყველა გადასახადის ჩათვლით. სამუშაოების მიწოდების ვადად განისაზღვრა ხელშეკრულების გაფორმებიდან 130 კალენდარული დღე, 2016 წლის 18 ნოემბრამდე;
3.2. სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით განისაზღვრა მიმწოდებლის მიერ შესასრულებელი სამუშაოების შესრულების კონტროლის (ინსპექტირების) წესები, შესყიდვის ობიექტის მიღება-ჩაბარებისა და ანგარიშსწორების წესი, მხარეებმა ხელშეკრულებით გაითვალისწინეს ხელშეკრულების პირობების შეუსრულებლობისას მხარისათვის დასაკისრებელი სანქციების პირობები, გაითვალისწინეს ხელშეკრულების შეწყვეტის წესი. ასევე, მხარეები შეთანხმდნენ ხელშეკრულების შესრულების გარანტიის პირობებზე;
3.3. დამკვეთსა და შემსრულებელს შორის, 2017 წლის 27 მარტს, გაფორმდა შეთანხმება, რომლის თანახმად, სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების მიმდინარეობისას, ადგილზე არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობისა და საჭიროების გათვალისწინებით, ასევე, უკეთესი ხარისხის უზრუნველსაყოფად, საჭირო გახდა დამატებითი სამუშაოების განხორციელება, კერძოდ, პკ 21-ზე მოსაწყობია დამატებითი მილი დ=1 მ სიგრძით 10 მ, და 365 გრ/მ 15X30-ზე ბეტონის ბორდიური (პკ9+00 - პკ 9+70; პკ13+80 - პკ 16+10; პკ24+80-პკ 25+45). ხელშეკრულების მონაწილე მხარეები შეთანხმდნენ სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანაზე, რომლის თანახმად, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების ღირებულება დარჩებოდა უცვლელი და სამუშაოების კორექტირებული ხარჯთაღრიცხვა ჩამოყალიბდებოდა თანდართული რედაქციით; შეთანხმებას თან ერთვოდა სამუშაოების კორექტირებული ხარჯთაღრიცხვა (დანართი №1). შეთანხმების მოქმედების ვადა განისაზღვრა შეთანხმებაზე ხელის მოწერის დღიდან. შეთანხმება წარმოადგენდა მხარეთა შორის დადებული სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს და მოქმედებდა მასთან ერთად; ხელშეკრულების ყველა სხვა პირობა უცვლელი დარჩა;
3.4. სს “ბ.ქ–უმ“ (შემდეგში: ბანკი ან გარანტი), 2016 წლის 18 ივლისს, მერიის (ბენეფიციარის) სასარგებლოდ 161 387,59 ლარიანი საბანკო გარანტია გასცა. გარანტმა იკისრა უპირობო და გამოუთხოვადი ვალდებულება ყოველგვარი დაგვიანების გარეშე, ბენეფიციარის საგადახდო მოთხოვნის მიღების თარიღიდან ხუთი სამუშაო დღის ვადაში, გადაეხადა ნებისმიერი თანხა ან თანხები, რომელიც (რომლებიც) ჯამში არ აღემატებოდა ავანსად ჩარიცხულ თანხას - 161 387,59 ლარს. საბანკო გარანტია ძალაში იყო 2017 წლის 18 იანვრის ჩათვლით. 2017 წლის 16 იანვრის საბანკო გარანტიის ვადის გაგრძელების შესახებ შეტყობინების თანახმად, ბანკი, როგორც გარანტი, აგრძელებდა ზემოაღნიშნული საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადას, კერძოდ, №5183-07/16 საბანკო გარანტია ძალაში იყო 2017 წლის 1 ივნისის ჩათვლით, ხოლო 2017 წლის 18 ივლისს საბანკო გარანტიის №5183-07/16 ვადის გაგრძელების შესახებ შეტყობინებით დგინდება, რომ ბანკი, როგორც გარანტი, აგრძელებდა ზემოაღნიშნული საბანკო გარანტიის მოქმედების ვადას, კერძოდ, №5183-07/16 საბანკო გარანტია ძალაში იყო 2017 წლის 30 სექტემბრის ჩათვლით;
3.5. ბანკმა მერიის სასარგებლოდ, 2016 წლის 18 ივლისს, საბანკო გარანტია (№5182-07/16) გასცა, რომლის თანახმად, გარანტმა იკისრა უპირობო და გამოუთხოვადი ვალდებულება, ყოველგვარი დაგვიანების გარეშე, ბენეფიციარის საგადახდო მოთხოვნის მიღების თარიღიდან ხუთი სამუშაო დღის ვადაში, გადაეხადა ნებისმიერი თანხა ან თანხები, რაც ჯამში არ აღემატებოდა 40,346.90 ლარს, რაც ჯერ 2017 წლის 1 ივნისის ჩათვლით, ხოლო შემდეგ 2017 წლის 30 სექტემბრის ჩათვლით გაგრძელდა;
3.6. მერიასა და კომპანიას შორის გაფორმებული სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, თბილისში, წ–ი-ა–ის დამაკავშირებელი საავტომობილო გზის აღდგენით სამუშაოებთან დაკავშირებით გაფორმებული 2016 წლის 21 ოქტომბრის შესრულებული სამუშაოების №1 აქტის (ფორმა №2) თანახმად, დასრულებული სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ 306,323.80 ლარი შეადგინა, 2016 წლის 17 ნოემბრის შესრულებული სამუშაოების №3 აქტის (ფორმა №2) თანახმად, დასრულებული სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ 157,153.09 ლარი შეადგინა, 2016 წლის 26 ნოემბრის შესრულებული სამუშაოების №2 აქტის (ფორმა №2) თანახმად, დასრულებული სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ 93,544.78 ლარი შეადგინა, ხოლო 2017 წლის 20 აპრილის შესრულებული სამუშაოების №4 აქტის (ფორმა №2) თანახმად, დასრულებული სამუშაოების მთლიანმა ღირებულებამ 20,865.72 ლარი შეადგინა. შესაბამისად, 2017 წლის 20 აპრილის პერიოდისათვის შესრულებული სამუშაოების ჯამურმა ღირებულებამ 577, 887.39 ლარი შეადგინა. დასახელებული აქტები დადასტურებულია თბილისის მუნიციპალური ლ–ისა და კომპანიის წარმომადგენლების ხელმოწერებით;
3.7. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს (შემდეგში: ექსპერტიზის ბიურო) 2017 წლის 15 ივნისის დასკვნის თანახმად (ექსპერტის წინაშე დასმულ საკითხს წარმოადგენდა შესრულებული სამუშაოების ღირებულების (ერთეული ფასების) ფაქტიურ დანახარჯებთან შესაბამისობის დადგენა) მერიის დაკვეთით კომპანიის მიერ თბილისში, წ–ი-ა–ის დამაკავშირებელი გზის აღდგენითი სამუშაოების ჯამური ღირებულება, ფაქტობრიად შესრულებული სამუშაოების გათვალისწინებით, ხარჯთაღრიცხვაში მოცემული ერთეული ფასების ფარგლებში, დღგ-ის ჩათვლით და საექსპერტო მომსახურების გარეშე 504 312,51 ლარს შეადგენს, რაც შესრულებული სამუშაოების აქტში (ფორმა №2) მოცემული ჯამურ ღირებულებაზე (508,927,16 ლარი) 4,614.65 ლარით ნაკლებია;
3.8. მერიამ კომპანიის სასარგებლოდ, 2016 წლის 26 ივლისს, 322,775.18 ლარი გადარიცხა, წ–ი-ა–ის დამაკავშირებელი საავტომობილო გზის რეაბილიიტაციის მიზნით, საავანსო თანხის სახით;
3.9. ბენეფიციარის სასარგებლოდ, 2017 წლის 26 ივლისს, №5183-07/16 საბანკო გარანტიიდან გამომდინარე ბანკმა 161,387.59 ლარი გადარიცხა;
3.10. მოსარჩელე კომპანიამ, №5182-07/16 საბანკო გარანტიიდან გამომდინარე, 2017 წლის 29 ივნისს, 40,346.90 ლარი გადაიხადა;
3.11. სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მხარეთა შორის მიღება - ჩაბარების აქტი არ გაფორმებულა და დამკვეთს შემსრულებლისათვის შესრულებული სამუშაოების ანაზღაურების მიზნით ანგარიშსწორება არ განუხორციელებია;
3.12. სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე კომპანიას თბილისში, წ–ი-ა–ის დამაკავშირებელი გზის აღდგენითი სამუშაოები არ დაუსრულებია, იგი მესამე პირმა დაასრულა;
3.13. შესრულებული სამუშაოს მიღების აქტები გაფორმდა 2016 წლის 21 ოქტომბერს, 2016 წლის 17 და 26 ნოემბერს და 2017 წლის 20 აპრილს. 2017 წლის 16 ივნისის წერილით მოსარჩელემ მოპასუხეს წარუდგინა ექსპეტიზის ბიუროს 2017 წლის 15 ივნისის №003399717 ექსპერტიზის დასკვნა;
3.14. მერიამ კომპანიას, 2017 წლის 22 ივნისის წერილით, შეუწყვიტა ხელშეკრულება, გაითხოვა ხელშეკრულების შესრულების უზრუნველყოფის საბანკო გარანტია 40 346.90 ლარი, 2016 წლის 11 ივლისის სახელმწიფო შესყიდვის ხელშეკრულების 9.5 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტზე მითითებით და შემსრულებლისაგან პირგასამტეხლოს 806.94 ლარის გადახდა , ამავე ხელშეკრულების 8.2 პუნქტზე მითითებით.
4. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტი სადავოდ ხდიდა კომპანიის მიერ წარმოდგენილ 2017 წლის 15 ივნისის ექსპერტიზის დასკვნას, კერძოდ იმ მონაკვეთებს, სადაც არ დგინდებოდა შესრულებული სამუშაოების ერთეულების ღირებულებები და წარმოდგენილი იყო მხოლოდ მათი ჯამური ღირებულება, რის საფუძველზეც აპელანტი ეჭვქვეშ აყენებდა იმ თანხას, რაც საბოლოოდ ექსპერტიზის დასკვნის შედეგად იყო მიღებული მოსარჩელის მიერ შესრულებულ სამუშაოებთან დაკავშირებით. ასევე, საექსპერტო დასკვნაში იკითხება, რომ რიგ მასალებზე წარდგენილი არ იყო შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია და ექსპერტიზის დასკვნაში არ ჩანდა ქვეკონტრაქტორი კომპანიის მიერ შესრულებულ სამუშაოებში მანქანა-მექანიზმებს ერიცხებოდა თუ არა (საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 14 იანვრის N55 დადგენილების მოთხოვნის შესაბამისად) ზედნადები ხარჯი და მოგება;
5. მერიის კეთილმოწყობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 21 ივნისის №14-0117172454 წერილით მოსარჩელე კომპანიას განემარტა წარდგენილ ექსპერტიზის დასკვნასთან დაკავშირებით კეთილმოწყობის სამსახურის შენიშვნები რიგ მასალებზე შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარუდგენლობის შესახებ, ექსპერტიზის დასკვნაში ყვითელი ფერით (შესრულებული სამუშაოს აქტი №4) აღნიშნული ერთეულის ღირებულებების ფაქტობრივ დანახარჯებად მიჩნევის დაუსაბუთებლობისა და ქვეკონტრაქტორი კომპანიის მიერ შესრულებულ სამუშაოებში მანქანა-მექანიზმებისათვის ზედნადები ხარჯისა და მოგების დაუდასტურებლობის შესახებ (საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 14 იანვრის №55 დადგენილების მოთხოვნის შესაბამისად). აღნიშნული შენიშვნები კომპანიის მიერ გადაეგზავნა ექსპერტიზის ბიუროს, რაზეც ამ უკანასკნელმა 25.07.2017 წელს გასცა წერილობითი პასუხი და განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში ექსპერტიზისათვის წარდგენილ იქნა შესრულებული სამუშაოების აქტი (ფორმა №2), რომელიც დადასტურებულია ა(ა)იპ „თბილისის მუნიციპალური ლ–ის“ მიერ და ექსპერტიზისათვის ასევე გამოყენებულ იქნა სახელშეკრულებო ხარჯთაღრიცხვა და შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. შესრულებული სამუშაოების ღირებულების (ერთეული ფასები) ფაქტობრივ დანახარჯებთან შედარების დადგენისას დაკორექტირებული იყო მხოლოდ ერთეული ფასები, ხოლო მოცულობები უცვლელად იქნა გაზიარებული ა(ა)იპ „თბილისის მუნიციპალური ლ–ის“ მიერ დადასტურებული მოცულობებიდან. ექსპერტიზის ბიუროს წერილის თანახმად, შესრულებული სამუშაოების აქტში (ფორმა №2) რიგ მასალებზე წარმოდგენილი არ ყოფილა შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, შესაბამისად ვერ მოხერხდა ერთეული ფასების იდენტიფიცირება და გაზიარებული იქნა შესრულების აქტში მოცემული ერთეული ღირებულებები, რომელთა დაკორექტირება შესაძლებელია სათანადო დოკუმენტაციის წარმოდგენის შემთხვევაში (იხ. ექსპერტიზის ბიუროს 25.07.2017წ. №5004168417 პასუხი, ტ.1, ს.ფ .200).
6. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის ბიუროს 2017 წლის 25 ივლისის (№5004168417) წერილის თანახმად, ექსპერტიზის დასკვნის (2017 წლის 26 აპრილის №ზ-121/17 მომართვის საფუძველზე დანიშნული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა (ბიუროს რეგისტრაციის №1003027617)) მომზადების პერიოდში კითხვაზე (შესრულებული სამუშაოების ღირებულების (ერთეული ფასების) ფაქტიური დანახარჯებთან შედარების დადგენა) პასუხის გაცემისას ექსპერტი ხელმძღვანელობდა წარმოდგენილი შესრულებული სამუშაოების აქტის (ფორმა №2) (მოცულობები დადასტურებული იყო ა(ა)იპ თბილისის მუნიციპალური ლ–ს მიერ) სახელშეკრულებო ხარჯთაღრიცხვისა და შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიხედვით; აღნიშნული დოკუმენტაციის შესწავლის შემდეგ, რიგ შემთხვევაში დაკორექტირდა შესრულებული სამუშაოების აქტში (ფორმა №2) (მოცულობები დადასტურებული იყო ა(ა)იპ თბილისის მუნიციპალური ლ–ს მიერ) მოცემული ერთეული ღირებულებები, ხოლო მოცულობები გაზიარებულ იქნა ა(ა)იპ თბილისის მუნიციპალური ლ–ის მიერ დადასტურებული მოცულობების შესაბამისად. მაშასადამე, შესრულებული სამუშაოს აქტში (ფორმა №2) მიღებული ერთეული ღირებულებები შედარდა სახელშეკრულებო ხარჯთაღრიცხვაში დაფიქსირებულ ერთეულ ღირებულებებს და 2017 წლის 15 ივნისს გაცემულ №003399717 დასკვნაში, მერიის დაკვეთით, კომპანიის მიერ თბილისში, წ–ი-ა–ის დამაკავშირებელი გზის აღდგენისთვის შესრულებული სამუშაოების ღირებულების (ერთეული ფასების) ფაქტობრივ დანახარჯებთან შედარების დადგენისას, დაკორექტირებული იყო მხოლოდ ერთეული ფასები, ხოლო მოცულობები უცვლელად იქნა გაზიარებული (გაზიარებულია ა(ა)იპ თბილისის მუნიციპალური ლ–ის მიერ დადასტურებული მოცულობები).
7. აღნიშნული წერილისა და 2017 წლის 15 ივნისის №003399717 ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, დასკვნის მომზადებისას შედარდა შესრულებული სამუშაოს აქტში (№4) მიღებული ერთეული ღირებულებები სახელშეკრულებო ხარჯთაღრიცხვაში დაფიქსირებულ ერთეულ ღირებულებებს, სამუშაოების ღირებულების (ერთეული ფასების) ფაქტობრივ დანახარჯებთან შედარების დადგენისას, დაკორექტირდა მხოლოდ ერთეული ფასები (მათ შორის გათვალისწინებული იქნა 2017 წლის შეთანხმება და კორექტირებული ხარჯთაღრიცხვა), ხოლო, იმ ნაწილში სადაც ვერ მოხდა ერთეული ფასების იდენტიფიცირება (შეძენილ მასალებთან დაკავშირებით), გაზიარებული იქნა წარდგენილი შესრულებული სამუშაოების აქტში მოცემული ერთეული ღირებულებები, რა ნაწილიც, ზედნადები ხარჯები და გეგმური მოგება ქვეკონტრაქტორის მანქანა-მექანიზმებზე (პირდაპირ დანახარჯებზე), დარიცხული იყო 2016 წლის 11 ივლისის №02.11.2/10/387 ხელშეკრულების ხარჯთაღრიცხვაში დაფიქსირებული მოგებისა და ზედნადების ფარგლებში.
8. მერია არ დაეთანხმა ერთეული ფასების დაანგარიშებას, თუმცა რას მიიჩნევდა იგი მათ რელევანტურ ღირებულებად, რა ოდენობის შეიძლებოდა ყოფილიყო სხვაობა დაანგარიშებულ თანხასთან მიმართებით, ამაზე არაფერი მიუთითებია. ამის საპირწონედ კი მოსარჩელე კომპანიის მიერ წარდგენილ იქნა ქვეკონტრაქტორი კომპანიის შპს „კ.ბ. ს.გ–ის“ (შპს „ზ–ოსა“ და შპს „ბ. ს.გ–ს“ შორის 2016 წლის 15 აგვისტოს გაფორმებული ხელშეკრულება; ამავე მხარეებს შორის 2016 წლის 21 ოქტომბერს გაფორმებული შესრულებული სამუშაოების აქტი №1; ამავე მხარეებს შორის 2016 წლის 21 ოქტომბერს გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტი; საგადასახადო ანგარიშფაქტურა №ეა-08 0606292; (ტ.1, ს.ფ.305-316)) 2017 წლის 16 ნოემბრის წერილი, სადაც შემსრულებელს განემარტა, რომ ქვეკონტრაქტორის მიერ ნაწარმოები დაბა წ–ისა და სოფ. ა–ის დამაკავშირებელი გზის საფუძვლის ფენების მოწყობისა და ა/ბეტონის საფარის მოწყობის სამუშაოების შესრულებისას გამოყენებული ყველა ძირითადი სამშენებლო მასალა იწარმოებოდა კომპანიის მიერ (იხ. წერილი ტ.1, ს.ფ. 317). ხოლო, ამავე ქვეკონტრაქტორის 2018 წლის 12 იანვრის წერილით მოსარჩელე კომპანიას განემარტა, რომ მასალის წარმოება ხდებოდა ქვეკონტრაქტორი კომპანიის წარმოებაში მისივე დანადგარებით, შესაბამისად, მზა მასალის შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია მას არ გააჩნდა; ხოლო ნედლეულისა და წარმოებული პროდუქციის დეტალური დიზაინი და წარმოებაზე გაწეული დანახარჯები კომპანიის კომერციულ საიდუმლოს წარმოადგენდა და მესამე პირს ვერ გადაეგზავნებოდა (იხ. წერილი ტ.1, ს.ფ. 319). ქვეკონტრაქტორის მიერ ნაწარმოები სამუშაოს ღირებულების ბუნდოვნად მიჩნევის შემთხვევაში, მერიას შეეძლო სასამართლოს წინაშე ეშუამდგომლა იმ დოკუმენტების გამოთხოვის თაობაზე, რაზეც კომპანია უთითებდა, რომ მისი კომერციული საიდუმლოებაა, მერიის მიერ სადავოდ გამხდარი გარემოებების დაზუსტების კუთხით, ვინაიდან მარტოოდენ სიტყვიერი შედავება არ წარმოადგენს მტკიცებულებას, მაშინ როდესაც მოსარჩელე მხარის მიერ წარმოდგენილია დოკუმენტი, თუ რა დაჯდა ამ მოცულობის სამუშაოს შესრულება.
9. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ნარდობის ხელშეკრულების მარეგულირებელ ნორმებსა და საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკაზე დაყრდნობით, კანონის რომელიმე დანაწესი ვალდებულების შესრულებულად მიჩნევას იმპერატიულად მხოლოდ მიღება-ჩაბარების აქტის შედგენას არ უკავშირებს. მართალია, ხელშეკრულების მხარეები შესრულებული სამუშაოს მიღება-ჩაბარების ფორმაზე შეთანხმდნენ, მაგრამ იმ პირობებში, როდესაც სხვა მტკიცებულებით უტყუარად დასტურდება ვალდებულების შესრულების ფაქტი, მიღება-ჩაბარების აქტის შეუდგენლობა მოსარჩელის მოთხოვნის უარყოფის საფუძველი ვერ გახდება (იხ. სუსგ-ები N ას-323-307-2011; ა N ს-939-879-2017; N ას-614-2019).
10. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) მე-4, 102-ე მუხლებზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 361.2-ე მუხლზე და ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკაზე მიუთითა - ნარდობის ხელშეკრულებით, შემკვეთის ერთ-ერთ ძირითად ვალდებულებას წარმოადგენს მიიღოს შესრულებული სამუშაო და გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური. სსკ-ის 649-ე მუხლის მიხედვით, თუ ხელშეკრულების თანახმად ან შესრულებული სამუშაოს ხასიათიდან გამომდინარე, საჭიროა მისი გადაცემა, მაშინ შემკვეთი მოვალეა მიიღოს შესრულებული სამუშაო. მიღებისთანავე შემკვეთი ვალდებულია გადაიხადოს საზღაური. სამუშაო მიღებულად ჩაითვლება, თუ შემკვეთი არ მიიღებს შესრულებულ სამუშაოს მენარდის მიერ დადგენილ ვადაში. განსხვავებით სსკ-ის 648-ე მუხლისაგან, რომელიც განსაზღვრავს საზღაურის მოთხოვნის უფლების წარმოშობის მომენტს, სსკ-ის 649-ე მუხლი არ არის იმპერატიული და არ გამორიცხავს შესაძლებლობას, რომ მხარეთა შეთანხმებით საზღაური გადახდილ იქნეს სამუშაოს შესრულების შემდეგ, მაგრამ მის გადაცემამდე. თუ შემკვეთი არ ღებულობს მენარდის მიერ შესრულებულ სამუშაოს, ასეთ შემთხვევაში მოქმედებს შესრულების მიღების პრეზუმფცია. შესრულებული სამუშაოს მიღებაში ერთმანეთისაგან არის გამიჯნული ორი ეტაპი: მენარდის მიერ სამუშაოს გადაცემა და შემკვეთის მიერ შესრულებული სამუშაოს მიღება. სამუშაოს გადაცემა, ერთი მხრივ, წარმოშობს შემკვეთის ვალდებულებას, მიიღოს მენარდის მიერ შესრულებული სამუშაოს შედეგი, ხოლო, მეორე მხრივ, - მენარდის უფლებას, მოითხოვოს შემკვეთისაგან შეთანხმებული საზღაური. სსკ-ის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური. ხოლო ამავე კოდექსის 636-ე მუხლის მიხედვით, შემკვეთს უფლება აქვს სამუშაოს დასრულებამდე ნებისმიერ დროს თქვას უარი ხელშეკრულებაზე, მაგრამ მან უნდა აუნაზღაუროს მენარდეს შესრულებული სამუშაო და ხელშეკრულების მოშლით მიყენებული ზიანი (იხ. სუსგ N ას-1166-2019).
11. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, მხარეები არ დავობენ, რომ შემსრულებელმა კომპანიამ გადააცილა ხელშეკრულების შესრულების ვადას, რის გამოც დამკვეთმა (მერიამ) შეწყვიტა მასთან სახელშეკრულებო ურთიერთობა. თუმცა, ეს არ შეიძლება გახდეს მოსარჩელისათვის მის მიერ შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველი, მით უმეტეს მაშინ, როდესაც დამკვეთს, ვადაგადაცილების მიუხედავად, შესრულების მიმართ ინტერესი არ დაუკარგავს. 2016 წლის 11 ივლისის ხელშეკრულების 9.6 პუნქტით მხარეებმა გაითვალისწინეს, რომ ამ მუხლის 9.5 პუნქტში (შემსყიდველის მიერ ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის უფლებამოსილების შემთხვევები) მითითებულ შემთხვევებში შემსყიდველი (მოპასუხე) ვალდებული იყო, აენაზღაურებინა მიმწოდებლისათვის (მოსარჩელე) ფაქტობრივად შესრულებული სამუშაოების ღირებულება. ამასთან, ა(ა)იპ „თბილისის მუნიციპალური ლ–ამ“ თავად შეაფასა და დაამტკიცა შესრულებული სამუშაოს მოცულობა, ხოლო, ამ სამუშაოს შესრულებისას, რომ გარკვეული ხარჯი იქნა გაწეული ეს უდავოა. რაც შეეხება შესრულებული სამუშაოების ერთეულების ფასებს, რომელიც არ დგინდება წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ამ დასკვნაში და მის შემდგომ განმარტებაში გაკეთებული შეფასება, რომ სხვა მონაცემები არ არსებობს, შესაბამისად მის სისწორეში ეჭვის შეტანის სფუძველიც არ არსებობს.
12. ვინაიდან, მოსარჩელემ სასარჩელო მოთხოვნა განსაზღვრა მთლიანი შესრულების ღირებულებისა (504 312.51 ლარი) და არაუზრუნველყოფილი ავანსის თანხის (161 387.59) სხვაობით, 342 924.92 ლარით, აპელანტის მოთხოვნა რომ შეგებებული სარჩელით მოპასუხეს (შემსრულებელს) დაეკისროს ავანსის თანხის გადახდა, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის (მერიის)სასარგებლოდ, საფუძველს არის მოკლებული, რადგან ეს თანხა გამოაკლდა მერიის მიერ კომპანიის ასანაზღაურებელი შესრულებული სამუშაოების ღირებულების თანხას.
13. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დამკვეთმა, მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, შემსრულებლის თავდაპირველი სარჩელის უარყოფა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
14. კასატორის განმარტებით, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოები სრულად უნდა დამთავრებულიყო 2016 წლის 18 ნოემბრის ჩათვლით, თუმცა შემსრულებლის მიერ სამუშაოები 2017 წლის 22 ივნისისთვისაც (ხელშეკრულების შეწყვეტის თარიღი) არ იყო დასრულებული, რის გამოც მერიამ ცალმხრივად შეწყვიტა ხელშეკრულება. აღნიშნული გარემოება დასტურდება საქმეში არსებული სხვადასხვა მტკიცებულებებით (მაგ: შესრულებული სამუშაოების აქტი N4).
15. კასატორმა განმარტა, რომ შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობა გამოიხატა იმ გარემოებაში, რომ მან, ერთი მხრივ, ვერ უზრუნველყო სამუშაოების ვადაში დასრულება, ხოლო, მეორე მხრივ, ვერ უზრუნველყო ექსპერტიზის ბიუროს ან სხვა აკრედიტებული პირის მიერ გაცემული ექსპერტიზის დასკვნის წარდგენა შესრულებული სამუშაოების ღირებულების (ერთეული ფასების) ფაქტობრივ დანახარჯებთან შესაბამისობის შესახებ.
16. მერიამ განმარტა, რომ საავანსო ანგარიშსწორების მიზანია ჩარიცხული თანხის მიზნობრივი გახარჯვა, რომელიც უზრუნველყოფს სახელშეკრულებო პირობების შესრულებას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც შემსრულებელ კომპანიას დამკვეთისათვის 161 387,59 ლარის ანაზღაურება (მისთვის ავანსად ჩარიცხული თანხის უკან დაბრუნება) უნდა დაეკისროს.
17. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ მერიის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიიღო სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:
18. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
19. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.
20. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:
ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის "ე" ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;
ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.
21. სააპელაციო სასამართლომ სავსებით დასაბუთებულად გაამახვილა ყურადღება მხარეთა მტკიცების ტვირთზე, რადგან საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში უთითებს, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას. საქმის განმხილველი სასამართლო შეზღუდულია მხოლოდ მხარის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებით, რაც შეეხება სამართლის ნორმების გამოყენებას, სასამართლო, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, ადგენს თუ რა სამართლებრივი ურთიერთობა არსებობს მხარეთა შორის და ამ ურთიერთობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე აკმაყოფილებს ან არ აკმაყოფილებს სარჩელს. მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის შეფასება შედის სასამართლოს კომპეტენციაში, თუმცა საქმეზე გადაწყვეტილება მიღებულ უნდა იქნეს შეჯიბრებითობის პრინციპის სრულად რეალიზაციის პირობებში.
22. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოთხოვნა პირის ნებას დაქვემდებარებული და სხვა პირისაკენ მიმართული უფლებაა, რომელიც მისი პროცესუალური განხორციელებისაგან მკვეთრად იმიჯნება. მოთხოვნა ძირითადად მატერიალურ-სამართლებრივი მნიშვნელობის მატარებელია. მოთხოვნა, საპროცესო-სამართლებრივი გაგებით, ყოველთვის მიმართულია სასამართლო გადაწყვეტილების დადგომისაკენ. მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი არის სამართლის ნორმა, რომლის სამართლებრივი შედეგით გათვალისწინებულია სამართლებრივ ურთიერთობაში მონაწილე პირის მიერ რაიმე მოქმედების განხორციელებისა თუ მოქმედების შესრულებისაგან თავის შეკავების ვალდებულება. თითოეული მოთხოვნის დამფუძნებელი სამართლის ნორმა განსაზღვრავს მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს, თუმცა მისი განმარტება და ფაქტობრივ გარემოებებზე მისადაგება სასამართლოს უფლებამოსილება.
23. მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატური მოვალეობა. მხარეები სსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალნი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს – ეს უკვე სასამართლოს პრეროგატივაა. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან.
24. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 629.1-ე მუხლის მიხედვით, ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს, შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია, გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური. სსკ-ის 636-ე მუხლის შესაბამისად კი შემკვეთს უფლება აქვს, სამუშაოს დასრულებამდე ნებისმიერ დროს თქვას უარი ხელშეკრულებაზე, მაგრამ მან უნდა აუნაზღაუროს მენარდეს შესრულებული სამუშაო და ხელშეკრულების მოშლით მიყენებული ზიანი, ამავე კოდექსის 648-ე მუხლის თანახმად შემკვეთი მოვალეა მენარდეს გადაუხადოს საზღაური სამუშაოს შესრულების შემდეგ, თუ ხელშეკრულება არ ითვალისწინებს ნაწილ-ნაწილ გადახდას. სსკ-ის 649-ე მუხლის საფუძველზე თუ ხელშეკრულების თანახმად ან შესრულებული სამუშაოს ხასიათიდან გამომდინარე, საჭიროა მისი გადაცემა, მაშინ შემკვეთი მოვალეა მიიღოს შესრულებული სამუშაო. მიღებისთანავე შემკვეთი ვალდებულია გადაიხადოს საზღაური. სამუშაო მიღებულად ჩაითვლება, თუ შემკვეთი არ მიიღებს შესრულებულ სამუშაოს მენარდის მიერ დადგენილ ვადაში.
25. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ შემსრულებელმა სამუშაოთა ნაწილის შესრულების ფაქტი, მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, დაადასტურა, რაც ვერ გააქარწყლა დამკვეთმა (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-9 პუნქტი). შემსრულებლის მიერ გაწეულ სამუშაოთა ანაზღაურება კი დამკვეთს ეკისრება (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-11 პუნქტი).
26. სსკ-ის 636-ე მუხლით გათვალისწინებული შესრულებული სამუშაოს ანაზღაურების წინაპირობებია: მხარეთა შორის ნარდობის ხელშეკრულების დადება; მენარდის მიერ შეთანხმებული სამუშაოს ნაწილის შესრულება; სამუშაოს დასრულებამდე შემკვეთის მიერ ხელშეკრულების შეწყვეტა. ნარდობის ხელშეკრულების მოშლა არ ათავისუფლებს შემკვეთს მენარდის მიერ შესრულებული სამუშაოს ღირებულების ანაზღაურების მოვალეობისგან.
27. კასატორი იმეორებს იმავე პრეტენზიებს, რაც სააპელაციო საჩივარში ჰქონდა წარდგენილი და რაც მართებულად არ გაითვალისწინა სააპელაციო სასამართლომ (იხ. წინამდებარე განჩინების მე-10 პუნქტი).
28. მენარდის ინტერესების დასაცავად და მხარეთა შორის უფლებებისა და მოვალეობების გონივრული ბალანსის შესანარჩუნებლად, შემკვეთს ეკისრება ვალდებულება, ხელშეკრულების მოშლის შემთხვევაში, მენარდეს აუნაზღაუროს შესრულებული სამუშაო და ხელშეკრულების მოშლით მიყენებული ზიანი. ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტისას ერთმანეთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ხელშეკრულების ის ნაწილი, რომელიც უკვე შესრულდა და ის, რომელიც ხელშეკრულების გამო აღარ უნდა შესრულდეს. საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, რომ „სსკ-ის 636-ე მუხლში მითითებული ხელშეკრულების მოშლით მიყენებული ზიანი არის ფაქტობრივად შესრულებული სამუშაო, რომელიც უნდა აუნაზღაუროს შემკვეთმა მენარდეს და, ასევე, დანახარჯები, რომელიც მოიცავს მენარდის მიერ გაწულ ისეთ ქმედებებს, რომლებიც უკავშირდება კონკრეტული ნარდობის ხელშეკრულების მიზნებისათვის ადამიანური თუ ფინანსური რესურსების მოზიდვას, მაგ. ისეთი სპეციფიკური მასალებისა და მოწყობილობების შეძენას, რომელიც მხოლოდ კონკრეტული ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სამუშაოებისთვისაა აუცილებელი და შეუძლებელია მათი სხვაგან გამოყენება, მანქანა-დანადგარებისა და ტექნიკური საშუალებების, შესასრულებელი სამუშაო იარაღის დაქირავება, კონკრეტული სპეციალისტების მოწვევა, რაც ნარდობის სამუშაოებისათვის გაწეულ ფაქტობრივ და იმ დანახარჯებს მოიცავს, რომელსაც, სავარაუდოა, გაიღებდა მენარდე, რადგან საამისოდ განახორციელა გარკვეული ქმედებები“ (შდრ. ას-697-663-2015, 15.12. 2015).
29. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
30. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო კასატორის საკასაციო საჩივარი - დაუსაბუთებელი, რაც გამორიცხავს მისი არსებითად განსახილველად დაშვების სამართლებრივ შესაძლებლობას.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე