საქმე№ას-1085-2019 24 თებერვალი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა:

მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ვლადიმერ კაკაბაძე,

ლევან მიქაბერიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შპს „W.P.“

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ი.ჯ–ა“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა სრულად

დავის საგანი _ თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულ უნდა იქნეს განჩინება - საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს ელექტრონულ აუქციონზე 2013 წლის 8 ოქტომბერს შპს „W.P.-მ“ (შემდეგში: მოპასუხე, კასატორი) გასაყიდად გამოიტანა თავის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება მდებარე თბილისი, ....., საკადასტრო კოდი .....; აუქციონი №46710 ლოტი №117546. ქონების საწყის ფასს წარმოადგენდა 4 858 800 ლარი, გასაყიდ ფასს კი – 4 908 800 ლარი, საგარანტიო თანხის ოდენობა - 50 000 ლარს.

2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს 2013 წლის 1 ნოემბრის წერილის თანახმად, №46710 აუქციონის №117546 ლოტის გამარჯვებულად გამოვლინდა შპს „ი.ჯ–ა“ (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი), რომელმაც სრულად შეასრულა აუქციონის პირობები: 2013 წლის 21 ოქტომბერს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს ანგარიშზე შეიტანა საგარანტიო თანხა – 50 000 ლარი. 2013 წლის 22 ოქტომბერს 10:06:00 საათზე აუქციონზე დააფიქსირა ბიჯი (4 908 800 ლარი), შემდეგ გადაიხადა დარჩენილი ღირებულება – 4 858 800 ლარი.

3. მოსარჩელის ახსნა-განმარტებისა და ფინანსთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს წერილით დგინდება, რომ მოპასუხის ანგარიშზე ჩარიცხული 50 000 ლარი ფინანსთა სამინისტროს ანგარიშზე დაბრუნდა აუქციონის დასრულების შემდეგ, აგრეთვე უდავოა, რომ აღნიშნული თანხა დაუბრუნდა გადამხდელს - მოსარჩელეს.

4. სს „ზ.ბ.თ.ფ–სა“ და მოსარჩელეს შორის 2013 წლის 1 ნოემბერს გაფორმებული საკრედიტო ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელემ 48 თვის ვადით აიღო 4 000 000 ლარი კრედიტი, წლიური 9.5%-ის დარიცხვით. კრედიტის მიზნობრიობას წარმოადგენდა იურიდიული პირის ფიქსირებული აქტივის შეძენა. სესხის მომსახურების ერთჯერად საკომისიოდ განისაზღვრა 0,5%. 2018 წლის 15 თებერვლის ბანკის მიერ გაცემული ცნობით დგინდება, რომ აღნიშნული სესხის გაცემის საკომისიო შეადგენდა 20 000 ლარს, რაც გადაიხადა მოსარჩელემ.

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე კომპანიის სარჩელი მოპასუხის მიმართ უძრავ ქონებაზე მდებარე თბილისი, დავით აღმაშენებლის გამზირი, №103, საკადასტრო კოდი 01.13.08.005.047 მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

6. მოსარჩელის მიერ გადახდილი 50 000 ლარი არ წარმოადგენს უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ბეს სახით გადახდილ თანხას.

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებით საქმეზე №898-848-2015 ამავე მხარეთა შორის ამავე ურთიერთობის ფარგლებში დადგენილია, რომ გასხვისების მსურველის, მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხის მიერ ელექტრონული ფორმით განხორციელებული ოფერტით და პოტენციური მყიდველი, მოსარჩელე კომპანიის მიერ მისი აქცეპტირებით, არ განხორციელებულა მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დასახელებული განჩინებით წინამდებარე განჩინების 1-4 პუნქტების გარდა დადგენილია:

8.1. ელექტრონული ხელმოწერების გამოყენების არარსებობის პირობებში, ელექტრონული აუქციონის სისტემა ვერ უზრუნველყოფდა აუქციონის წარმოების პროცესში გასხვისების მსურველის და პოტენციური მყიდველის იდენტიფიცირების რაიმე ისეთი შესაძლებლობის არსებობას, რაც გამორიცხავდა არაუფლებამოსილი პირის მიერ გარკვეული მოქმედების განხორციელებას. სწორედ აღნიშნულით იყო განპირობებული მხარეთა შორის დამატებითი ხელშეკრულების გაფორმების აუცილებლობა.

8.2. სსიპ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაცემული ცნობა, რომ მოსარჩელემ გაიმარჯვა აუქციონში, არ წარმოადგენს საკუთრების უფლების გადაცემის საფუძველს, ამის შემდეგ საჭიროა აუქციონში გამარჯვებულსა და ოფერენტს (ქონების გამყიდველს) შორის სსკ-ის 323-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვით ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება, რასაც დასახელებულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. ნასყიდობის ხელშეკრულება კანონით გათვალისწინებული ფორმის დაუცველობის გამო დადებულად ვერ მიიჩნევა (ტ.I, ს.ფ. 38-45, 136-153).

8.3. დადგენილია, რომ განსახილველ შემთხვევაში მხარეები ბეს გადაცემის თაობაზე სპეციალურად არ შეთანხმებულან, არც რაიმე წერილობითი ფორმით გაუფორმებიათ.

9. სარჩელის საფუძვლები

9.1. მოსარჩელემ, 2016 წლის 19 ოქტომბერს წარდგენილი სარჩელით მოპასუხისთვის ბეს სახით 50 000 ლარისა და ზიანის ანაზღაურების სახით 20 000 ლარის გადახდა მოითხოვა.

10. მოპასუხის პოზიცია

10.1. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მის უსაფუძვლობასა და დაუსაბუთებლობაზე მიუთითა.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება

11.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 29 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

12. მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი

12.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

13.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ზიანის სახით 20 000 ლარის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში, და აღნიშნულ ნაწილში სარჩელი დაკმაყოფილდა - მოპასუხეს ზიანის ანაზღაურების სახით დაეკისრა 20 000 ლარი. დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

13.2. სააპელაციო სასამართლომ, სსსკ-ით დადგენილ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალასა და პრეიუდიციულ ფაქტებზე მიუთითა და განმარტა, რომ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები პრეიუდიციულია, რადგან ისინი უკვე დადგენილია და აღარ არსებობს არავითარი აუცილებლობა მათ ხელახლა დასადგენად. პრეიუდიციული მნიშვნელობა განისაზღვრება მისი სუბიექტური ფარგლებით (საზღვრებით). ეს ნიშნავს, რომ პრეიუდიციულობის თვისება აქვთ გადაწყვეტილებაში დაფიქსირებულ მატერიალურ-სამართლებრივ ფაქტებს, თუ, ამასთან, ყველა დაინტერესებული პირი, რომელთაც გადაწყვეტილება ეხება, ჩაბმული იყო პროცესში.

13.3. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელის მიერ გადახდილი 50 000 ლარი არ წარმოადგენდა ბეს სახით გადახდილ თანხას. სსკ-ის 421-ე მუხლის შესაბამისად, ბედ ითვლება ფულადი თანხა, რომელსაც ხელშეკრულების ერთი მხარე აძლევს მეორე მხარეს და ამით დასტურდება ხელშეკრულების დადების ფაქტი. ბე წარმოადგენს ხელშეკრულების დადების ფაქტის მტკიცებულებას (სკ-ის 421-ე მუხლი) და იმავდროულად ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის საშუალებას (სკ-ის 416-ე, 422-ე და 423-ე მუხლები). დამკვიდრებული სასამართლო პრაქტიკის თანახმად, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ფაქტის დასადასტურებლად ბეს გადაცემის ხელშეკრულების ფორმა უნდა შეესაბამებოდეს უძრავ ნივთზე საკუთრების გადასვლის ხელშეკრულების ფორმას (სუსგ N523-496-2014, 30 აპრილი, 2015 წელი).

13.4. ხელშეკრულება, რომლითაც ერთი მხარე იღებს ვალდებულებას, უძრავ ნივთზე საკუთრება გადასცეს სხვას ან შეიძინოს იგი, მოითხოვს წერილობით ფორმას (სსკ-ის 323-ე მუხლი), ამასთან, ხელშეკრულებით შეიძლება წარმოიშვას მომავალი ხელშეკრულების დადების ვალდებულება. ხელშეკრულებისათვის გათვალისწინებული ფორმა ვრცელდება ასევე წინარე ხელშეკრულებაზეც (სსკ-ის 327.3-ე მუხლი). მოხმობილი ნორმების ანალიზი ცხადყოფს იმას, რომ უძრავი ნივთის გასხვისების შესახებ ხელშეკრულება წერილობით ფორმას საჭიროებს, სხვა დათქმა კანონმდებლობით გათვალისწინებული არ არის, შესაბამისად, უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების დასადებად გაფორმებული ბეს ხელშეკრულებაც წერილობითი ფორმის უნდა იყოს (სუსგ N 875-817-2017, 21მარტი, 2018 წელი).

13.5. ამდენად, ვინაიდან, მხარეთა შორის მხოლოდ ელექტრონული ფორმით განხორციელებული ოფერტი და აქცეპტია სახეზე, ხოლო, დამატებით, ხელშეკრულება ბეს გადაცემის თაობაზე არ ყოფილა გაფორმებული არ არსებობდა მოპასუხისთვის, მოსარჩელის სასარგებლოდ 50 000 ლარის დაკისრების საფუძველი.

13.6. სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელესა და ბანკს შორის დადებულ ხელშეკრულებასა და ბანკის მიერ გაცემულ ცნობაზე მიუთითა, რომლის მიხედვითაც დგინდებოდა, რომ გაცემული სესხის საკომისიო 20 000 ლარს შეადგენდა, რაც მოსარჩელემ გადაიხადა კიდეც.

13.7. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლო მსჯელობა სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ, დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელემ თავდაპირველად დაიწყო სახელშეკრულებო დავა. საქმის მასალებით დგინდება, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 31.07.2014წ. გადაწყვეტილება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა სარჩელი მოსარჩელის უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე, კანონიერ ძალაში შევიდა 09.03.2016წ. (იხ.: სუსგ N 898-848-2015, 09.03.2016წ., ტ.1, ს.ფ.136-153). ამდენად, პალატამ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა, რომ უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით წარმოებული სასამართლო დავის დასრულებამდე მისთვის არ იყო ცნობილი, რომ ქონება საკუთრებაში არ გადაეცემოდა. პირველი დავა წარმოადგენდა პირველადი მოთხოვნით აღძრულ სარჩელზე წარმოებას ნასყიდობის საგნის საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით.

13.8. სწორედ აღნიშნული შემდეგ, შეიტყო მოსარჩელემ, როგორც დაზარალებულმა, წინასახელშეკრულებო ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნაზე, რადგან ხელშეკრულების შესრულების მოთხოვნა საკუთრების უფლების გადაცემის სახით შეუძლებელი იყო.

13.9. საკასაციო სასამართლომ განმარტა კიდეც, მოლაპარაკებათა ჩაშლისთვის კონსტრაჰენტის ბრალეული პასუხისმგებლობის საკითხი და განმარტა წინასახელშეკრულებო ბრალი დელიქტისგან. იქვე განმარტა, რომ შესაბამისი მოთხოვნის არარსებობის გამო მოკლებული იყო შესაძლებლობას შეეფასებინა მოპასუხის მოქმედებები კეთილსინდისიერების ფარგლებში, ხოლო, აღნიშნული გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ რამდენიმე თვეში, მოსარჩელემ ახალი სარჩელით მიმართა სასამართლოს.

13.10. განსახილველ შემთხვევაში კეთილსინდისიერებისა და Culpa in contrahendo-ს ფარგლებში მოპასუხის მოქმედებების შეფასების შედეგად პალატას მიაჩნია, რომ მოპასუხის ქმედებებმა - უფლებამოსილი პირის მიერ ქონების აუქციონზე ნებაყოფლობით რეალიზაცია და შემდგომში განვითარებულმა მოვლენებმა: მოსარჩელემ სრულად შეასრულა აუქციონის პირობები, შესაბამის ანგარიშზე შეიტანა საგარანტიო თანხმა, მოგვიანებით დააფიქსირა ბიჯი, გამოვლინდა აუქციონის გამარჯვებულას, - მოსარჩელეს ჩამოუყალიბა განსაკუთრებული ნდობა ხელშეკრულების დადების ფაქტის მიმართ და ეს ნდობა იმდენად საფუძვლიანი იყო, რომ მოსარჩელემ მის საფუძველზე იმოქმედა - აუქციონზე უძრავი ნივთის შესყიდვის მიზნით აიღო სესხი, რისთვისაც გადაიხადა საკომისიო 20 000 ლარი.

13.11. მიუხედავად აღნიშნულისა, მოპასუხემ არ გამოხატა ნება საკუთრების უფლების გადაცემის შესახებ, ამასთან, მხარეთა შორის არსებულ წინა დავაში სასამართლომ მიიჩნია, რომ მესაკუთრედ ცნობის საფუძველი მხოლოდ ფინანსთა სამინისტროს მიერ გაცემული ცნობა მოსარჩელის აუქციონში გამარჯვების შესახებ ვერ გახდებოდა.

13.12. ამდენად, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სახეზე იყო მოპასუხის წინასახელშეკრულებო ბრალი, ამასთან, აღნიშნული ბრალის ვერანაირ გამომრიცხავ გარემოებაზე ვერ უთითებდა მოპასუხე, შესაბამისად, სახეზე იყო მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლიანობა, წინასახელშეკრულებო ურთერთობისას წარმოშობილი გონივრული და რეალური ნდობის საფუძველზე გაწეული ხარჯის მოთხოვნის - 20 000 ლარის ოდენობით.

13.13. აღნიშნული მოთხოვნის საფუძვლიანობას ვერ აყენებდა ეჭვქვეშ, მოპასუხის მითითება, რომ აღებული სესხი მოსარჩელემ სხვა მიზნით გამოიყენა და ვადაზე ადრე ბანკისთვის არ დაუბრუნებია.

13.14. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გაცემული სესხის მოცულობის გათვალისწინებით გასაზიარებელი იყო მოსარჩელის მსჯელობა, რომ სესხის ვადაზე ადრე დაფარვა, წინსწრებით დაფარვისას შეთანხმებული საკომისიოს გათვალისწინებით, გამოიწვევდა უფრო დიდ ხარჯს/ზიანს, ვიდრე სესხის საკომისიოს ოდენობა იყო, ამავე მიზეზის გათვალისწინებით, იურიდიული პირის მიერ უკვე აღებული სესხის განკარგვა სხვა მიზნებისთვის, ვერ გახდებოდა სარჩელით მოთხოვნილი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის გამომრიცხავს გარემოებად.

14. მოპასუხის საკასაციო საჩივარი

14.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ზიანის ანაზღაურების სახით 20 000 ლარის დაკისრების ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.

14.2. კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია, ვინაიდან, არ არსებობდა ზიანის ანაზღაურების სახით თანხის დაკისრების საფუძველი, ამასთან სარჩელი იყო ხანდაზმული.

15. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

15.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულია წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში სსსკ-ის, 391-ე მუხლის საფუძველზე, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოპასუხის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება აქვს გამოკვლეული და დამატებით განმარტავს, რომ წინამდებარე შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს მოპასუხისთვის, ზიანის ანაზღაურების სახით 20 000 ლარის დაკისრების მართლზომიერება წარმოადგენს.

19. საკასაციო სასამართლო უპირველესად წინამდებარე განჩინების 1-8 პუნქტებისა და 8.1-8.3 ქვეპუნქტების შინაარზე მიაქცევს ყურადღებას, იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილ გარემოებებსა და შეფასებებს, დადასტურებულად მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის არსებულ პირველ დავაზე, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ და შეფასებულ გარემოებებს პრეიუდიციული ძალა გააჩნიათ და სავალდებულოა მხარეთათვის ყოველი შემდგომი დავისას (იხ. სსსკ-ის 266-ე და 106-ე მუხლები).

20. საკასაციო სასამართლოს მყარად დადგენილი პრაქტიკის მიხედვით, მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია სასამართლო გადაწყვეტილების მატერიალური კანონიერი ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების საბოლოო ხასიათსა და სავალდებულოობას არა მარტო კონკრეტული პროცესისათვის, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც, კერძოდ, სსსკ-ის 266-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე, მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ, ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე, სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი (შდრ. სუსგ-ები # ას-827-791-2014; #ას-1502-1422-2017; # ას-592-560-2015; # ას-895-845-2015; # ას-58-56-2016; # ას-1199-1159-2016; # ას-824-790-2016).

21. მხარეთა შორის არსებული დავის ფარგლებში მიღებული, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დადგენილია, რომ აუქციონზე გასაყიდი ქონება ნებაყოფლობით, საამისოდ უფლებამოსილმა პირმა გაიტანა, ხოლო, ამავე უძრავი ქონების გასხვისების დამაბრკოლებელი ობიექტური გარემოება არ დადასტურებულა. საგულისხმოა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებაზე უარის თქმისას, მოპასუხეს, არც წინამდებარე დავისას მიუთითებია რაიმე ისეთ გარემოებაზე, რაც ხელშეკრულების დადების შეუძლებლობის ობიექტურ საფუძვლად შეიძლებოდა მიჩნეულიყო.

22. დასახელებული, კანონიერ ძალაში შესული განჩინებითვე, მიუხედავად იმისა, რომ სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლების გადაცემის მოთხოვნის შესახებ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, საკასაციო სასამართლომ კეთილსინდისიერებისა და მოლაპარაკებათა ბრალეული ჩაშლისთვის კონტრაჰენტის პასუხისმგებლობაზე მიუთითა და განმარტა, რომ მხარეებს ნებისმიერ დროს შეუძლიათ უარი თქვან ხელშეკრულების დადებაზე და არ არიან ვალდებულნი დაასაბუთონ ეს გადაწყვეტილება. თუმცა, ისეთ შემთხვევებში, როცა ერთ-ერთმა მხარემ მეორე მხარეში წარმოშვა გონივრული და რეალური ნდობა, რომ ხელშეკრულება დაიდებოდა და მეორე მხარემ ამ ნდობის საფუძველზე გონივრული ხარჯი გასწია, იმედგაცრუებულ მხარეს უფლება აქვს მოითხოვოს ამ დანახარჯების ანაზღაურება. წინა დავის ფარგლებში შესაბამისი მოთხოვნის არ არსებობის გამო, საკასაციო პალატა მოკლებული იყო სამართლებრივ შესაძლებლობას შეეფასებინა მოპასუხის მოქმედებები კეთილსინდისიერებისა და Culpa in contrahendo-ს ფარგლებში.

23. განსახილველ შემთხვევაში, კი, პირველად მოთხოვნიდან გამომდინარე დავის დასრულების შემდეგ, მოპასუხემ, მისი ძირითად მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის გამო, მოპასუხისგან მოითხოვა იმ ხარჯის ანაზღაურება, რომელიც მან გასწია ხელშეკრულების დასადებად.

24. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია და საკასაციო სასამართლო კვლავ გაამახვილებს ყურადღებას, რომ მხარეთა შორის, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, მოპასუხის ნების საფუძველზე და სათანადო წესით შედგა აუქციონი, სადაც, მოსარჩელემ როგორც საგარანტიო თანხა, ასევე, აუქციონში გამარჯვების შედეგად, ქონების საფასურიც გადაიხადა, ხოლო, მოპასუხემ უკვე უარი განაცხადა ხელშეკრულების დადებაზე. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც, მოსარჩელეს გარკვეული ნდობა ჰქონდა მოპასუხის მოქმედებების მიმართ, რომლის საფუძველზეც კონკრეტული ნაბიჯები გადადგა, აიღო სესხი, მონაწილეობა მიიღო და გაიმარჯვა აუქციონში, სწორედ მოპასუხეა პასუხისმგებელი შემხვედრი მოქმედებების შესრულებაზე უარის თქმის გამო, აუნაზღაუროს მოსარჩელეს ზიანი, რომელიც განიცადა ძირითადი ხელშეკრულების დადებისთვის განხორციელებული ქმედებისთვის.

25. კასატორის პრეტენზია, რომ არ იცოდა, თუ მოსარჩელეს საბანკო ვალდებულების აღება და გარკვეული საკომისიოს გადახდა მოუწევდა, აგრეთვე, ის, რომ მოსარჩელემ წინსწრებით დაფარვის ნაცვლად სესხი სხვა მიზნით გამოიყენა, ვერ გახდება მოცემული მოთხოვნის გამომრიცხავი გარემოება, მეტიც, სესხის წინსწრებით დაფარვის შემთხვევაში, მოსარჩელე კომპანიის ზარალი, წინსწრებით დაფარვის საკომისიოს გათვალისწინებით გაიზრდებოდა, რაც შესაძლოა ისევ მოპასუხის საკისრებელი ტვირთი ყოფილიყო (აღნიშნულ ნაწილში საკასაციო სასამართლო არ განსაზღვრავს შესაძლო ვალდებულ პირს, ვინაიდან, დასახელებული სესხის თანხა სხვა მიზნითაა გამოყენებული და განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენს). აგრეთვე, მოპასუხის წინასწარ არ ცოდნას, მოსარჩელის ზიანთან დაკავშირებით, რომელიც, ხელშეკრულების დადებაზე უარის თქმამ გამოიწვია, გადაწონის ის სარწმუნო მტკიცებულებები, რომელიც მოსარჩელემ წარადგინა, ხელშეკრულების დადების მომზადების ეტაპზე გაწეულ ხარჯებთან დაკავშირებით, რაც უტყუარად ადასტურებს ასეთი ხარჯების არსებობას.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

27. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „W.P.-ს“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველი;

2. შპს „W.P.-ს“ (...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1 000 ლარის (საგადახდო დავალება N231, გადახდის თარიღი 2019 წლის 23 სექტემბრის), 70% – 210 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: მ. ერემაძე

მოსამართლეები: ვ. კაკაბაძე

ლ. მიქაბერიძე