საქმე №ას-277-2020 24 თებერვალი, 2021 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა:

მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ვლადიმერ კაკაბაძე,

ლევან მიქაბერიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - შპს „მ–ში“ (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ა–სი“ (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 30 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ქირის გადახდა, ქონებაზე გაწეული ხარჯის დაკისრება, ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულ უნდა იქნეს განჩინება - საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. შპს „ა–სსა“ (შემდეგში: მოსარჩელე, გამქირავებელი, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე) და შპს „მ–შს“ (შემდეგში: მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე, დამქირავებელი, აპელანტი ან კასატორი) შორის 2011 წლის 1 ნოემბერს დაიდო ხელშეკრულება (თავდაპირველი ხელშეკრულება) ფართის ქირავნობის შესახებ, რომლის საგანს ხელშეკრულების მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, წარმოადგენდა 732.57 კვ.მ. ს/კ: .... და 388.12 კვ.მ. სკ: .... არასაცხოვრებელი ფართები სავაჭრო ცენტრის მეორე სართულზე, რომელიც მდებარეობს, ქ. თბილისში, ....... №24-ში (ტ.2,ს.ფ. 224-229).

2. ხელშეკრულების მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულების ვადა განისაზღვრა 2011 წლის 1 ნოემბრიდან 2012 წლის 1 ოქტომბრამდე. ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, თუ დამქირავებელი ვადის გასვლამდე ორი თვით ადრე მიმართავს გამქირავებელს ვადის გაგრძელების თაობაზე, გამქირავებელი იღებს ვალდებულებას ვადის გაგრძელებაზე ერთი წლით. ამ შემთხვევაში ფასი გაიზრდება ორი დოლარის ეკვივალენტით ლარში კვადრატულ მეტრზე. იგივე პრინციპი მოქმედებს შემდეგ ერთწლიან გაგრძელებაზე ფასის ორდოლარიანი მატებით. თუ დამქირავებელი სამწლიანი ვადის გასვლის შემდეგ კიდევ მიმართავს გამქირავებელს ხელშეკრულების გაგრძელებაზე, გამქირავებელი ვალდებულია გაუგრძელოს მას ხელშეკრულება კიდევ 2 წლის განმავლობაში, მაგრამ ამ შემთხვევაში ქირის ღირებულება იქნება უცვლელი.

3. მხარეთა შორის იმავე ფართზე 2012 წლის 1 ოქტომბერს გაფორმდა ქირავნობის ხელშეკრულება (მეორე ხელშეკრულება), ხელშეკრულების მე-2 მუხლის 2.6. პუნქტის მიხედვით, დამქირავებელს ქირავნობის საგანი უნდა გამოეყენებინა სამეწარმეო საქმიანობისათვის, კერძოდ, მსოფლიოს ცნობილი ბრენდების ტანსაცმლისა და ფეხსაცმლის საცალო რეალიზაციისათვის (ტ.2,ს.ფ. 215).

4. მეორე ხელშეკრულების მე-3 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების მიხედვით, ქირავნობის ვადა 2012 წლის 1 ოქტომბრიდან 2013 წლის 1 მარტამდე გაგრძელდა. იჯარის ვადის გაგრძელება ხდება მხარეთა ურთიერთშეთანხმებით (ტ.2,ს.ფ. 216). მეორე ხელშეკრულების მიხედვით, პირველი ხელშეკრულება წარმოადგენდა მეორე ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს (ტ.2,ს.ფ. 217).

5. მეორე ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის ერთ-ერთი საფუძველს დამქირავებლის მიერ ხელშეკრულების მე-3 მუხლით გათვალისწინებული ქირის განსაზღვრულ ვადაში გადაუხდელობა წარმოადგენდა. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, გამქირავებელს უფლება ჰქონდა შეეწყვიტა ხელშეკრულება დამქირავებელთან ნებისმიერ დროს: თუ იგი დაარღვევდა ხელშეკრულების ნებისმიერ პირობას. ხელშეკრულების შეწყვეტის შემთხვევაში, გამქირავებელი არ აუნაზღაურებდა დამქირავებელს ფართის რემონტზე და სხვა სახის გაუმჯობესებებზე მის მიერ გაწეულ ხარჯებს. აგრეთვე არ მოხდებოდა იმ საგნებისა და მოწყობილობების (განათების, საინჟინრო მოწყობილობების და სხვა) გატანა, რომელთა დემონტაჟი შეუძლებელია ქირავნობის საგნის დაუზიანებლად (ტ.2,ს.ფ. 219).

6. მხარეთა შორის, 2013 წლის 1 მარტს გაფორმდა მესამე ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისად, ქირავნობის საგანს წარმოადგენდა 732.57 კვ.მ. ს/კ: ...... და 388.12 კვ.მ. ს/კ: ....... არასაცხოვრებელი ფართები სავაჭრო ცენტრის მეორე სართულზე, რომელიც მდებარეობს, ქ.თბილისში, ......№24-ში (ტ.1,ს.ფ. 51-59).

7. მხარეთა შორის, 2011 წლის 1 მარტს გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, გამქირავებელმა იკისრა ვალდებულება ქ.თბილისში, ......... №24-ში მდებარე სავაჭრო ცენტრ „ა–ს შ–ში“ ორგანიზება გაეწია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მიზნის მიღწევას, მხარეთა შორის არსებული ფართის ქირავნობის 2011 წლის 1 ნოემბრის ხელშეკრულების მე-4 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად. ხელშეკრულება მოქმედებს ფართის ქირავნობის ხელშეკრულების ვადის ფარგლებში 2012 წლის 1 მარტიდან. ხელშეკრულების თანახმად, დამქირავებელმა იკისრა ვალდებულება მომსახურების სანაცვლოდ გადაეხადა თვეში 5 928 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში დღგ-ს ჩათვლით (ტ.1,ს.ფ. 230-232).

8. მომსახურების ხელშეკრულების თანახმად, ხელშეკრულების მიზანია სავაჭრო ცენტრში საინჟინრო სისტემების გამართული ფუნქციონირების უზრუნველყოფა (წყალმომარაგება, ელექტრონერგია, გათბობა-კონდიცირება) მათ შორის ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტის შემთხვევაში საერთო ფართების ელექტროენერგიით უზრუნველყოფა გენერატორის მეშვეობით. ელექტრონერგიის მიწოდების შეწყვეტის შემთხვევაში მეორე მხარის ფართში ელექტროენერგიით უზრუნველყოფა გენერატორის მეშვეობით 200 ვატის ფარგლებში 100მ²-ზე (ავარიული განათების მოწყობა ხდება მეორე მხარის ხარჯზე). ობიექტზე სანიტარულ-ჰიგიენური ნორმების დაცვა (ობიექტის დასუფთავება, სველი წერტილების მომარაგება შესაბამისი ინვენტარით) ობიექტის დაცვა. კომუნალური გადასახადების დროული გადახდა.

9. მხარეთა შორის დადებული მესამე ხელშეკრულების მიხედვით ყოველთვიური საიჯარო ქირა განისაზღვრა 2013 წლის 1 მარტიდან 2013 წლის მაისამდე 9.36 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარით 1 მ²-ზე დღგ-ს გარეშე. ამავე ხელშეკრულებით, მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება ჩაითვალა მესამე ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილად.

10. ხელშეკრულების მიხედვით, ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის ერთ-ერთი საფუძველი დამქირავებლის მიერ ქირის განსაზღვრულ ვადაში გადაუხდელობა იყო, ამასთან, ხელშეკრულების მიხედვით, ნებისმიერ დროს, ნებისმიერი პირობის დარღვევა წარმოადგენდა ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველს. აღნიშნულ შემთხვევაში გამქირავებელი არ აუნაზღაურებდა დამქირავებელს დაქირავებული ფართის რემონტზე და სხვა სახის გაუმჯობესებაზე მის მიერ გაწეულ ხარჯებს. აგრეთვე არ მოხდებოდა იმ საგნებისა და მოწყობილობების (განათების, საინჟინრო მოწყობილობების და სხვა) გატანა, რომელთა დემონტაჟი შეუძლებელია ქირავნობის საგნის დაუზიანებლად.

11. ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, თუ დამქირავებლის მხრიდან ხელშეკრულების დარღვევას ადგილი არ ექნებოდა, ხოლო, ქირავნობის ხელშეკრულება შეწყდებოდა ცალმხრივად გამქირავებლის მიერ საიჯარო ვადის დადგომიდან 11 თვის განმავლობაში, ან თუ გამქირავებელი უარს ეტყვის დამქირავებელს ვადის გაგრძელებაზე მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით ან თუ გაგრძელების შემდგომ ხელშეკრულების შეწყვეტა გამქირავებლის მიერ მოხდა 5 წლის განმავლობაში წინამდებარე ხელშეკრულების დადებიდან დამქირავებელს უკან უბრუნდება დაქირავებულ ფართში რემონტზე და სხვა სახის გაუმჯობესებაზე (რომელთა დემონტაჟი შეუძლებელია ქირავნობის საგნის დაუზიანებლად) გაწეული ხარჯები.

12. მხარეებმა, 2013 წლის 1 მაისს გაფორმებული შეთანხმებით შეიტანეს ცვლილება, მესამე ხელშეკრულებაში, რომლის მიხედვითაც, ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გაგრძელდა და ქირად, 2013 წლის 1 მაისიდან იმავე წლის 1 ივნისამდე 1მ²-ზე განისაზღვრა თვეში 10.5 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი დღგ-ს გარეშე. იმავე პირობით გაგრძელდა, ხელშეკრულება 2013 წლის 1 ივლისიდან 2013 წლის 1 ოქტომბრამდე. 2013 წლის 1 ოქტომბრიდან იმავე წლის 1 დეკემბრამდე ქირის თანხა განისაზღვრა 5 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარით. 2013 წლის 1 დეკემბრიდან 2014 წლის 1 თებერვლამდე, ყოველთვიური ქირა განისაზღვრა 10 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარით. 2013 წლის 31 დეკემბრის შეთანხმებით ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გაგრძელდა 2014 წლის 1 იანვრიდან 2014 წლის 1 ივნისამდე, ხოლო, 1მ2-ზე თვიურ ქირად განისაზღვრა 10 500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი, დღგ-ს გარეშე.

13. გამქირავებელი კომპანიის დირექტორის გაცემული ცნობის მიხედვით, დამქირავებლის დავალიანება, 2014 წლის 12 ივნისის მდგომარეობით შეადგენდა 135 370.52 ლარს. გამქირავებელი კომპანიის გენერალურმა დირექტორმა, 2014 წლის 19 მაისს გაფრთხილების წერილი გაუგზავნა მოწინააღმდეგე მხარეს, მოსთხოვა ქირის გადახდა. დასახელებული წერილი, მოპასუხე კომპანიას ჩაბარდა 27 მაისს (ტ.1,ს.ფ.70-71).

14. კომპანიის გენერალურმა დირექტორმა, მოწინააღმდეგე მხარეს აცნობა ქირავნობის ხელშეკრულების ვადის ამოწურვის შესახებ, ამასთან, უარი განაცხადა ხელშეკრულების ვადის გაგრძელებაზე, ქირის გადახდის ვალდებულების სისტემატიური დარღვევის გამო და მოითხოვა დაქირავებული ფართის გათავისუფლება ერთი კვირის ვადაში (ტ.1,ს.ფ.72).

15. გაქირავებულ ფართში 2011-2014 წლებში ჩატარებული სარემონტო სამუშაოების განსახორციელებლად და ინფრასტრუქტურის მოსაწყობად გაწეული დანახარჯები სულ შეადგენდა 360 939.84 ლარს, აქედან გაწეული სარემონტო ხარჯები 253 054.78 ლარი იყო, ხოლო 107 885.06 ლარი ინფრასტრუქტურის მოსაწყობად გაწეული ხარჯი (ტ.3,ს.ფ.65-74).

16. მოსარჩელის მოთხოვნა

16.1. გამქირავებელმა, სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს, დამქირავებელი კომპანიის წინააღმდეგ 135 370.52 ლარის მოთხოვნით.

17. მოპასუხის შესაგებელი

17.1. მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

18. მოპასუხის შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა

18.1. მოპასუხემ, შეგებებული სარჩელით, მოსარჩელისთვის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენებით მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად მიუღებელი შემოსავლის სახით 1 957.75 ლარის, მომსახურების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ზიანის ასანაზღაურებლად 102 889.72 ლარის, დაქირავებულ ფართში შესრულებული სარემონტო სამუშაოების ღირებულების ასანაზღაურებლად 455 483 ლარის, სასესხო ვალდებულებებზე დარიცხული პროცენტის 651 350.55 ლარის, ვალდებულების დარღვევის გამო მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად 18 557 ლარის და გაწეული ხარჯების 140 849.79 ლარის დაკისრება მოითხოვა.

19. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება

19.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე კომპანიას დაეკისრა 135 370.52 ლარის გადახდა.

19.2. დამქირავებელი კომპანიის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

20. დამქირავებელი კომპანიის სააპელაციო მოთხოვნა

20.1. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დამქირავებელმა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

21. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება და დასკვნები

21.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 ივლისის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

21.2. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მათი სამართლებრივი შეფასება და მიუთითა მათზე (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში: სსსკ, 390.3-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი).

21.3. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით მხარეებს შორის სადავო იყო ფართის ქირავნობის შესახებ პირველი ხელშეკრულების დადების შემდეგ მხარეებს შორის გაფორმებული მეორე და მესამე ხელშეკრულებები წარმოადგენდა 2011 წლის 1 ნოემბრის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული წესით მის გაგრძელებას თუ აღნიშნული ხელშეკრულებები გაფორმებული იყო 2011 წლის 1 ნოემბრის ხელშეკრულებისგან დამოუკიდებლად.

21.4. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, როგორც პირველ ინსტანციაში, აგრეთვე სააპელაციო სასამართლოში, მოპასუხე აცხადებდა, რომ მხარეებს შორის მეორე და მესამე ხელშეკრულებები არა დამოუკიდებელ გარიგებებს, არამედ თავდაპირველი ხელშეკრულების გაგრძელებას წარმოადგენდა, რომლის მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად დამქირავებლის მოთხოვნის საფუძველზე გამქირავებელს ნაკისრი ჰქონდა ხელშეკრულების გაგრძელების ვალდებულება.

21.5. აღსანიშნავია, რომ შეგებებული სარჩელის ავტორი მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის წარმოშობის ერთ-ერთ საფუძვლად ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტის და საქმიანობის ხელოვნურად შეჩერების შესახებ უთითებდა. შესაბამისად, სააპელაციო პალატის საკვლევ გარემოებათა წრეს მხარეებს შორის გაფორმებული გარიგებების დადებასთან მიმართებით მხარეთა ნების დადგენა წარმოადგენდა, ანუ ამ გარიგებების დადებისას მათ თავდაპირველი ხელშეკრულების გაგრძელების თუ მისგან დამოუკიდებელი ახალი გარიგების დადების ნება გამოავლინეს.

21.6. განსახილველ შემთხვევაში სადავო ხელშეკრულებებთან მიმართებით მხარეთა ნამდვილი ნების განმარტებისთვის სასამართლომ მნიშვნელოვნად მიიჩნია მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებების პირობების შედარებითი ანალიზი. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ პირველ რიგში ყურადღება მიაპყრო თვდაპირველი გარიგების იმ არსებით პირობაზე, რომლის დადგომის შემთხვევაშიც გამქირავებელს ქირავნობის ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების ვალდებულება წარმოეშობოდა. კერძოდ, 2011 წლის 1 ნოემბრის ხელშეკრულების მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტით ირკვეოდა, რომ თუ დამქირავებელი ხელშეკრულების ვადის გასვლამდე გამქირავებელს ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების მოთხოვნით მიმართავდა, დამქირავებლის ვალდებულებას წარმოადგენდა ხელშეკრულების ერთი წლით გაგრძელება გარიგებით გათვალისწინებული კონკრეტული პირობებით, რა დროსაც ყოველი მომდევნო ერთი წლით ხელშეკრულების ვადის გაგრძელებისთვის ქირის ფასი თითოეული წლისთვის ორი აშშ დოლარის ეკვივალენტით ლარში გაძვირდებოდა.

21.7. საქმეში არსებული მეორე ხელშეკრულებით ირკვეოდა, რომ პირველი ხელშეკრულების საგანზე მხარეებს შორის გარიგება კვლავ გაფორმდა, რა დროსაც ხელშეკრულების მოქმედების ვადა 2013 წლის 01 მარტამდე, საიჯარო ქირა კი კვადრატულ მეტრზე 10,5 აშშ დოლარით განისაზღვრა, მესამე ხელშეკრულებიდან ირკვეოდა, რომ გარიგება 2013 წლის 1 მარტიდან 2013 წლის 1 მაისამდე მოქმედების ვადით გაფორმდა, ყოველთვიური ქირის ფასი ერთ კვადრატულ მეტრზე 9,36 აშშ დოლარით განისაზღვრა. აღსანიშნავია, რომ მხარეებს შორის 2013 წლის 1 მაისს, 2013 წლის 31 მაისს, 2013 წლის 1 ივლისს, 2013 წლის 1 ოქტომბერს, 2013 წლის 29 ნოემბერს და 2013 წლის 31 დეკემბერს გაფორმებული შეთანხმებებით ცვლილებები შევიდა მესამე ხელშეკრულებაში, რა დროსაც შეიცვალა როგორც გარიგების მოქმედების ვადა და 2014 წლის 1 ივნისამდე განისაზღვრა, ასევე ყოველთვიური ქირის ფასიც და ერთ კვადრატულ მეტრზე ყოველთვიური ქირის ოდენობა 5 აშშ დოლარიდან 10,5 აშშ დოლარამდე მერყეობდა.

21.8. სასამართლოს განმარტებით 2012 წლის 1 ოქტომბრის ხელშეკრულების მოქმედების ვადა მხარეებმა არა ერთი წლით, არამედ 2013 წლის 1 მარტამდე პერიოდით, ანუ ხუთი თვით განსაზღვრეს, აღნიშნული ხელშეკრულებით დაცული არ ყოფილა არც თავდაპირველი ხელშეკრულებით მისი გაგრძელებისთვის გათვალისწინებული კიდევ ერთი პირობა ყოველი მომდევნო ერთი წლით ხელშეკრულების გაგრძელების შემთხვევაში ქირის ფასის 2 აშშ დოლარით გაზრდის შესახებ, რადგან როგორც მეორე ხელშეკრულებით ირკვეოდა ერთ კვადრატულ მეტრზე ყოველთვიური ქირის ფასი არა 12,5 აშშ დოლარს, არამედ 10,5 აშშ დოლარს შეადგენდა.

21.9. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ყოველთვიური ქირის ღირებულება კიდევ უფრო შემცირდა მხარებს შორის მესამე ხელშეკრულებით, რა დროსაც მინიმალური ქირის ოდენობა ერთ კვადრატულ მეტრზე 5 აშშ დოლარსაც კი შეადგენდა. აღსანიშნავი იყო, რომ მესამე ხელშეკრულებაში რამდენჯერმე შევიდა ცვლილება, რომლითაც ხელშეკრულების ვადა და ღირებულება არაერთხელ შეიცვალა.

21.10. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც მხარეებს შორის 2011 წლის 1 ნოემბერს გაფორმებული ხელშეკრულებით კონკრეტულ პირობებზე მითითებით გათვალისწინებული იყო ამ ხელშეკრულების ვადის გაგრძელების შესაძლებლობა, რა დროსაც დამქირავებლის მოთხოვნის საფუძველზე გამქირავებელი იღებდა ხელშეკრულების ერთი წლით, მოთხოვნის შემთხვევაში დამატებით კიდევ ერთი წლით და ხელშეკრულების გაგრძელებაზე ნების კვლავ გამოვლენის შემთხვევაში კიდევ ორი წლით გაგრძელების ვალდებულებას ქირის ფასის გაზრდის პირობით, კერძოდ პირველი ორი წლით გაგრძელების შემთხვევაში ქირის ფასი კვადრატულ მეტრზე თითოეული წელზე დამატებით ორი აშშ დოლარის ეკვივალენტით ლარში გაძვირდებოდა. უდავოა, რომ პირველი ხელშეკრულების დადების შემდეგ მხარეებს შორის გაფორმებული მეორე და მესამე ხელშეკრულებები 2011 წლის 1 ნოემბრის ხელშეკრულებით მისი გაგრძელებისთვის გათვალისწინებული არსებითი პირობებით არ დადებულა. კერძოდ, 2012 წლის 1 ოქტომბრის ხელშეკრულება დადებული იყო ხუთი თვის ვადით და ქირის ფასი ხელშეკრულების გაგრძელებისთვის გათვალისწინებულ ოდენობაზე ნაკლებს შეადგენდა, ხელშეკრულების გაგრძელებისთვის გათვალისწინებული არსებითი პირობები (ხელშეკრულების გაგრძელების ვადა და ფასი) დაცული არ ყოფილა არც მესამე ხელშეკრულებით, რადგან როგორც აღნიშნული ხელშეკრულებით და მასში ცვლილებების შეტანის შესახებ შეთანხმებიდან ირკვეოდა ის 14 თვის ვადით მოქმედებდა, რა დროსაც ქირის ფასი კვადრატულ მეტრზე არა თავდაპირველი ხელშეკრულებით გაგრძელებისთვის გათვალისწინებული ღირებულებას, არამედ სხვადასხვა დროს 5-10,5 აშშ დოლარის ფარგლებში მერყეობდა.

21.11. ამდენად სააპელაციო პალატის განმარტებით მხარეებმა მათ შორის 2012 წლის 01 ოქტომბერს და 2013 წლის 01 მარტს გაფორმებული ხელშეკრულებების გაფორმებისას არა 2011 წლის 01 ნოემბრის ხელშეკრულების გაგრძელების ნება, არამედ დამოუკიდებელი ხელშეკრულებების დადების ნება გამოავლინეს.

21.12. სააპელაციო პალატის აღნიშნულ დასკვნას ამყარებდა 2011 წლის 1 ნოემბრის ხელშეკრულებაში მისი გაგრძელებისთვის არსებითი პირობების ზუსტად გაწერა და ჩამოყალიბება, რომელთა კუმულატიურად დადგომის შემთხვევაშიც მხარეებს გამოხატული ჰქონდათ კონკრეტული პირობებით ხელშეკრულების გაგრძელების ნება. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, 2011 წლის 1 ნოემბრის ხელშეკრულებაში მისი მოქმედების გაგრძელებისთვის არსებითი პირობების წინასწარ და ზუსტ განსაზღვრას ის დანიშნულება ჰქონდა, რომ მხარეებს აღნიშნული პირობებით ყოველი მომდევნო გარიგების დადებით არა ახალი გარიგების, არამედ მათ შორის ხანგრძლივი სახელშეკრულებო ურთიერთობა, უკვე მოქმედი ხელშეკრულების გაგრძელების ფაქტი დაედასტურებინათ.

21.13. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ქირავნობის ხელშეკრულება, ვადის გასვლით დასრულდა, ხოლო, ხელშეკრულების არამართლზომიერი შეწყვეტისთვის მოსარჩელეს ვერ დაეკისრებოდა ზიანის ანაზღაურება.

21.14. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აპელანტის მოთხოვნა, მოსარჩელე კომპანიისთვის, საქმეში გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დაკისრების თაობაზე უსაფუძვლო იყო.

21.15. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ამასთან, გადაწყვეტილება არც კანონიერ ძალაში არ შესულა, აღნიშნული სარჩელის უზრუნველსაყოფად გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, თუნდაც, შემდგომში ნაწილობრივ გაუქმებული, (აღსანიშნავია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კლეგიის 2015 წლის 22 ივნისის განჩინებით მოსარჩელის შუამდგომლობის საფუძველზე ნაწილობრივ გაუქმდა 2014 წლის 04 ივნისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება და ყადაღისგან გათავისუფლდა ა–სის სავაჭრო ცენტრში განთავსებული შპს ,,მ–შის’’ საქონელი) სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება შეგებებული სარჩელის ავტორი მოპასუხისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების საფუძველი ვერ გახდებოდა, ვინაიდან როგორც უკვე აღინიშნა წარდგენილი მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი საპროცესო ნორმაა, კერძოდ, სსსკ-ის 199-ე მუხლი, აღნიშნული მუხლის შესაბამისად კი, მოსარჩელისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრება შესაძლებელი იქნებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სარჩელი უსაფუძვლო აღმოჩნდებოდა და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში შევიდოდა. მოცემულ შემთხვევაში კი აღნიშნული მუხლის წინაპირობები სახეზე არ იყო.

21.16. რაც შეეხებოდა გამოსაყენებელი უზრუნველყოფის მოცულობასა და ფარგლებს, აღნიშნული საკითხი მხარეთა მონაწილეობით, სასამართლოს შესაფასებელია, რა დროსაც მხარემ უნდა დაადასტუროს სასარჩელო მოთხოვნასთან მიმართებით უზრუნველყოფის მოცულობის და ფარგლების არაპროპორციულობა, გარდა ამისა მხარე სსსკ-ის 196-ე მუხლის შესაბამისად, უფლებამოსილია, მოითხოს გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების ერთი სახის მეორეთი შეცვლა, რაც მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხე მხარეს არ გამოუყენებია. მეტიც, მოპასუხე მხარე არ დაეთანხმა და საჩივარი წარადგინა სასამართლოს იმ განჩინებაზე, რომლითაც ნაწილობრივ გაუქმდა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება და ყადაღისგან გათავისუფლდა მის საკუთრებაში არსებული მოძრავი ქონების ნაწილი. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ დამქირავებლის მოთხოვნა მოსარჩელისთვის, სარჩელის გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, უსაფუძვლო იყო.

21.17. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით უსაფუძვლო იყო აგრეთვე, აპელანტის მოთხოვნა, მოსარჩელისთვის, სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული 455 483 ლარის დაკისრების შესახებ.

21.18. სააპელაციო სასამართლოს მტკიცებით, აპელანტი ქირავნობის საგანში ჩატარებული სარემონტო სამუშაოების ღირებულების ანაზღაურებას იმ გარემობებეზე მითითებით მოითხოვს, რომ ხელშეკრულების გაფორმების ეტაპზე ქირავნობის საგანი კარკასულ მდგომარებაში იყო, რაც მასში სამეწარმეო საქმიანობის განხორცილების შესაძლებლობას გამორიცხვდა. ამასთან, ნივთის ნაკლის და მასში კაპიტალური სარემონტო სამუშაოების ჩატარების აუცილებლობის და ამ სამუშაოების დამქირავებლის მიერ ჩატარების თაობაზე ცნობილი იყო გამქირავებლისთვის, რადგან ქირავნობის ხელშეკრულების გაფორმების ეტაპზე მოსარჩელე საზოგადოების 80%-იანი წილის მფლობელ პარტნიორს წარმოადგენდა.

21.19. შეგებებული სარჩელის ავტორი აპელანტის აღნიშნულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ მიზანშეწონილად მიიჩნია ყურადღება გაემახვილებინა თავდაპირველი ხელშეკრულების იმ არსებით პირობაზე, რომლის მიხედვითაც ხელშემკვრელი მხარეების მიერ დადასტურებელი იყო დამქირავებლისთვის ნივთობრივად უნაკლო ქირავნობის საგნის გადაცემის ფაქტი. მხედველობაში იყო მისაღები ისიც, რომ მხარეებს შორის გაფორმებული ყველა ხელშეკრულებით ქირავნობის საგანში დამქირავებლის მიერ მიმდინარე რემონტის გარდა სხვა სარემონტო და სადიზაინერო სამუშაოების ჩატარებისთვის გათვალისწინებული იყო ამ სამუშაოების ნუსხისა და გეგმა-გრაფიკის გამქირავებლისთვის წინასწარ წარდგენის და შეთანხმების ვალდებულება. მეტიც, ხელშეკრულების მიხედვით დამქირავებელს პირდაპირ ეკრძალებოდა გამქირაველის თანხმობის გარეშე ქირავნობის საგნის რეკონსტრუქცია, დიზაინის შეცვლა ან მნიშვნელოვანი გადაკეთება. სააპელაციო პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ გარდა იმისა, რომ ხელშეკრულებაში გამოვლენილი იყო დამქირავებლის ცალსახა და არაორაზროვანი ნება ნივთობრივად უნაკლო ქირავნობის საგნის მიღებასთან დაკავშირებით, უფრო მეტიც, ხელშეკრულებიდან ირკვეოდა, რომ დამქირავებელი ნივთს გაეცნო, მოიწონა და ნივთი მხოლოდ ამის შემდეგ მიიღო, რაც მას ზემოაღნული მსჯელობიდან გამომდინარე ხელშეკრულებით მოწონებულ ნივთზე ნაკლის (კომერციული საქმიანობისთვის ვარგის მდგომარებაში მოყვანა) გამოსწორებისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას უსპობს.

21.20. საქმეში წარდგენილი რელევანტური მტკიცებულებით გაბათილებული არ იყო სახელშეკრულებო დათქმა ნივთის უნაკლობასთან დაკავშირებით და არ დასტურდებოდა ფაქტი, რომ ქირავნობის საგანი ნივთობრივად ნაკლიანი იყო. გარდა ამისა, შეგებებული სარჩელის ავტორმა ვერ დაადასტურა ვერც ის გარემოება, რომ ქირავნობის საგანში სადავო სამუშაოების წარმოების შესახებ გამქირავებელს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული წესით აცნობა. კერძოდ, სამუშაოების დაწყებამდე მას სარემონტო სამუშაოების ნუსხა და გეგმა-გრაფიკი წარუდგინა.

21.21. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა შეგებებული სარჩელის ავტორი აპელანტის მსჯელობა, რომ რადგან დამქირავებელი საზოგადოების 80%-იანი წილის მფლობელ პარტნიორს თავად გამქირავებელი საზოგადოება წარმოადგენდა, პრეზუმირებულად უნდა მიჩნეულიყო გამქირავებლისთვის დამქირავებლი საზოგადოების მიერ ქირავნობის საგანში კაპიტალურ რემონტის ჩატარების შესახებ ინფორმაციის ცოდნა. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ ყურადღება მიაპყრო იმ გარემოებაზე, რომ დამქირავებელი 2011 წლის 12 ოქტომბერს დაფუძნდა და დაფუძნების ეტაპზე საზოგადოების 80%-იან წილის მფლობელ პარტნიორს მოსარჩელე კომპანია წარმოადგენდა, თუმცა საზოგადოების დაფუძნებიდან დაახლოებით ორ თვეში მოსარჩელემ თავისი წილი საზოგადოებაში ა.გ–ს მიჰყიდა და საზოგადოების 100%-იანი წილის მფლობელი პარტნიორი სწორედ ეს უკანასკნელი გახდა.

21.22. ამრიგად, გარდა იმისა, რომ უდავო იყო აპელანტის პარტნიორად მოსარჩელე კომპანიის მხოლოდ ორი თვის ვადით ყოფნის ფაქტი, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მთავარი გარემოება, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული წესით (გამქირავებლის სამუშაოების ნუსხის და გეგმა გრაფიკის წინასწარ მიწოდება) კაპიტალური სამუშაოების ჩატარების შესახებ გამქირავებლისთვის ინფორმაციის წინასწარ მიწოდების ფაქტი. სააპელაციო სასამართლოს მტკიცებით მოპასუხე კომპანიის მცირე დროით პარტნიორობა პრეზუმირებულს ვერ გახდიდა ფაქტს, რომ გამქირავებლს ქირავნობის საგანში ჩასატარებელი სამუშაოების ნუსხა და გეგმა-გრაფიკი დამქირავებლმა სამუშაოების დაწყებამდე მიაწოდა. ქირავნობის საგანში ჩატარებული სამუშაოების ღირებულების მოპასუხისთვის დაკისრებაზე უარის თქმის ზემოთ დასახელებული საფუძვლების გარდა განსახილველ შემთხვევაში სახეზე იყო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის კიდევ ერთი საფუძველი. ამ მიმართებით პალატამ ყურადღება მიაპყრო მხარეებს შორის გაფორმებული გარიგების იმ პირობაზე, რომლითაც მხარეები ხელშეკრულების შეწყვეტის და დაქირავებული ფართის რემონტზე და სხვა გაუმჯობესებებზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველზე შეთანხდნენ.

21.23. აღსანიშნავი იყო, რომ დამქირავებლის მიერ ქირავნობის საგნის რემონტზე და სხვა გაუმჯობესებაზე გაწეული ხარჯის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველი გათვალისწინებული იყო მხარეებს შორის გაფორმებული ყველა ხელშეკრულებით. კერძოდ, ხელშეკრულების მე-7 პუნქტის მიხედვით ირკვეოდა, რომ დამქირავებლის მიერ ხელშეკრულების ნებისმიერი პირობის დარღვევა რემონტზე და სხვა გაუმჯობესებაზე გაწეული ხარჯის ანაზღაურების პასუხისმგებლობისაგან გამქირავებლის გათავისუფლების საფუძვლს წარმოადგენდა.

21.24. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აპელანტის მოთხოვნა, ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ უსაფუძვლო იყო. აღნიშნული დაკისრების საფუძვლად აპელანტი იმ გარემოებაზე უთითებდა, რომ ამ უკანასკნელმა დაარღვია მხარეებს შორის გაფორმებული მომსახურების შესახებ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, რა დროსაც ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მომსახურების მისაღებად „საინჟინრო სისტემების გამართული ფუნქციონირება, სანიტარულ ჰიგიენური ნორმების დაცვა, კომუნალური გადასახადების დროულად გადახდა“ მისთვის გადასახდელი თანხის გარდა, მას დამატებით უწევდა ხარჯების გაღება, ამასთან, გაწეული მომსახურება ხშირ შემთხვევაში ხარვეზიანი იყო, რის შედეგადაც მას ზიანი მიადგა.

21.25. განსახილველ შემთხვევაში, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მომსახურების შესახებ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შედეგის მიღწევის მიზნით აპელანტმა ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მომსახურების საფასურის გარდა, რომელიც მას მოსარჩელე კომპანიისთვის უნდა გადაეხადა, ამ უკანაკსნელის მიერ დაქირავებულ პერსონალს თუ ორგანიზაციებს მიწოდებული მომსახურების სანაცვლოდ დამატებით უხდიდა და მოსარჩელის არაკვალიფიციურად მიწოდებული მომსახურების შედეგად ზიანი მიადგა, სწორედ შეგებებული სარჩელის ავტორს უნდა დაედასტურებინა.

21.26. სააპელაციო პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სასამართლოში რელევანტური მტკიცებულებებისა და ახსნა-განმარტების წარდგენის გზით აპელანტმა ვერ დაარწმუნა სასამართლო, რომ შესაბამისი მომსახურების მიღების მიზნით ხარჯების გადახდა მოსარჩელის დაქირავებულ პირებთან და ორგანიზაციებთან მოპასუხეს თავად უწევდა ან/და მოსარჩელის ხარვეზით მიწოდებული მომსახურების შედეგად მას კონკრეტული ოდენობის ზიანი მიადგა.

21.27. ამ მიზნით საქმეში წარდგენილი არ ყოფილა გაწეული მომსახურების სანაცვლოდ შესაბამისი პირების მიმართ აპელანტის მიერ თანხების გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტები, სადავო გარემოება დადასტურებული არ ყოფილა არც საზოგადოების სათანადო საბუღალტრო და საფინანსო დოკუმენტაციით. რაც შეეხებოდა საქმეში არსებულ აქტებს, სავაჭრო ცენტრში დაბალი ტემპერატურის და 25.05.2014 წელს „e. G -ს“ სპეციალისტის მიერ ესკალატორის გათიშვის შესახებ, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აღნიშნულ აქტებში მითითებულ გარემოებები მომსახურების ხელშეკრულების შეუსრულებლობის და ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების მოპასუხისთვის დაკისრებისთვის საკმარის საფუძვლად, რადგან, საქმეში წარდგენილი აქტებიდან არ ირკვეოდა რა გარემოებებზე დაყრდნობით მიუთითეს აქტზე ხელმომწერმა პირებმა შენობაში დაბალი ტემპერატურის შესახებ, გაურკვეველი იყო აგრეთვე სპეციალური ხელსაწყოთი გაიზომა თუ არა ტემპერატურა და ასეთის შემთხვევაში დასაშვებზე რამდენად დაბალი აღმოჩნდა ის, მომსახურების მიწოდება აღმოჩნდა თუ არა იმდენად არაჯეროვანი, რომ სამუშაო პროცესი ჩაიშალა.

21.28. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით საინჟინრო სისტემების გაუმართავი მუშაობის ფაქტს არ ადასტურებდა არც სპეციალისტის მიერ ესკალატორის გათიშვის ფაქტს, რადგან მოწყობილობის გათიშვაში სპეციალისტის ჩართულობა იმ ვარაუდის საფუძველია, რომ სპეციალური ცოდნით აღჭურვილმა პირმა მოწყობილობა მისი გამართულად მუშაობის შემოწმების მიზნით შეაჩერა.

21.29. დაუსაბუთებელი იყო ასევე აპელანტის მსჯელობა წყლის მილის მწყობრიდან გამოსვლის შედეგად მისთვის ზიანის მიყენების შესახებ, რადგან აღნიშნულ დოკუმენტში როგორც არასწორად დამონტაჟებული მილის მწყობრიდან გამოსვლის, ასევე ზიანის დადგომის ფაქტი შეფასებული იყო თავად აპელანტი კომპანიის მენეჯერის მიერ.

21.30. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ხელშეკრულების შესაბამისად, მოპასუხე კომპანიის ვალდებულებას, საიჯარო ქირის - 135 370.52 ლარის გადახდა წარმოადგენდა.

21.31. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ აპელანტი სადავოდ ხდიდა მოსარჩელე კომპანიის მოთხოვნას საიჯარო ქირის დაკისრების შესახებ, არ უთითებდა ვალდებულების შესრულებაზე, მეტიც, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოში, ასევე სააპელაციო სასამართლოში ყურადღებას იმ გარემოებაზე ამახვილებდა, რომ მხარეებს ერთმანეთის მიმართ გასაქვითი მოთხოვნები გააჩნიათ და ამ მოთხოვნების გაქვითვას ის ყოველთვის მხარს უჭერდა.

21.32. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტი მხარის მსჯელობა მის მიმართ მოსარჩელის ვადამოსული ვალდებულების არსებობის შესახებ, გასათვალისწინებელი იყო, რომ აპელანტის მიერ სამართლებრივად ვარგის მტკიცებულებებზე მითითებით არ დასტურდებოდა სადავო ოდენობის ვალდებულების შესრულებისა და ასევე აღნიშნული შესრულებით შეწყვეტილი ვალდებულების მაიდენტიფიცირებელი ფაქტი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 429-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, კრედიტორმა მოვალის მოთხოვნით შესრულების მთლიანად ან ნაწილობრივ მიღების შესახებ უნდა გასცეს ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ამდენად, მტკიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი განაწილების შედეგად, სწორედ აპელანტს უნდა დაემტკიცებინა ვალდებულების შესრულებისა და ასევე აღნიშნული შესრულებით შეწყვეტილი ვალდებულების მაიდენტიფიცირებელი ფაქტი, რაც როგორც აღინიშნა მას არ განუხორცილებია.

22. მოპასუხე კომპანიის საკასაციო მოთხოვნა

22.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 ივლისის განჩინება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხე კომპანიამ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

22.2. კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინებით დაუსაბუთებლად დადგინდა მხარეთა შორის დადებული ქირავნობის ხელშეკრულებები ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად. რეალურად, მხარეთა შორის დადებული მეორე და მესამე ხელშეკრულებები პირველი ხელშეკრულების არსებით ნაწილს წარმოადგენდა.

22.3. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ სსსკ-ის 199-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, არასწორად განმარტა მხარისთვის, მოსარჩელის მიერ გამოყენებული უზრუნველყოფით მიყენებული ზიანი და არ დაადგინა აღნიშნული გარემოება, მიუხედავად იმისა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მხოლოდ მოპასუხე კომპანიისთვის ზიანის მიყენებას ისახავდა მიზნად უზრუნველყოფილს ღონიძიება.

22.4. კასატორის მტკიცებით, მის მიერ გაწეული სარემონტო სამუშაოებისთვის გადახდილი თანხა, მოსარჩელე კომპანიას უნდა დაკისრებოდა, ვინაიდან, საიჯარო ქონება შავი კარკასის მდგომარეობაში გადაეცა მხარეს, რომლის რემონტი გამქირავებლის ინტერესშიც შედიოდა.

22.5. სააპელაციო სასამართლომ, დაუსაბუთებლად გაიზიარა მოსარჩელის მტკიცება საიჯარო ქირის დავალიანებასთან დაკავშირებით, თუმცა, არ გამოუკვლევია შესაბამისი მტკიცებულებები, აგრეთვე, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მასალებით არ დგინდებოდა რომელი თვის დავალიანება გააჩნდა მოსარჩელეს. გასათვალისწინებელი იყო, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტის დროისთვის არსებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საიჯარო ქირა გადახდილი ჰქონდა მხარეს, ხოლო, თუ წინა ხელშეკრულებები, მომდევნო ხელშეკრულების არსებითი ნაწილი არ იყო, მაშინ გაუგებარი იყო, რატომ შეწყდა მხარეთა შორის მესამე ხელშეკრულება ვალდებულების შეუსრულებლობის საფუძვლით.

23. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

23.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 18 ივნისის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი წარმოებაშია მიღებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მივიდა დასკვნამდე, რომ წარმოდგენილი საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

24. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

25. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

26. საკასაციო საჩივრის არსებითად განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

27. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მათ არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო:

ა) განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

28. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

29. წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრის მართებულობის საკითხის შემოწმებამდე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლეული აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც მხარეთა მიერაა მითითებული შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპების ფარგლებში, და რაც აუცილებელია საქმის სწორი იურიდიული კვალიფიკაციისათვის.

30. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, კასატორის პრეტენზია, რომ მოსარჩელის მიერ სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების ბოროტად გამოყენებით ზიანი მიადგა, დაუსაბუთებელია.

31. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსსკ-ის 199-ე მუხლი ითვალისწინებს მოპასუხის ინტერესების დაცვის ორ ერთმანეთთან დაკავშირებულ სამართლებრივ საშუალებას: ა) მოსარჩელის მიერ იმ ზარალის ანაზღაურება, რომელიც მიადგა მოპასუხეს სარჩელის უზრუნველყოფით. აღნიშნული მოთხოვნის უფლება მოპასუხეს გააჩნია ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობისას, როგორიცაა, სასამართლოს მიერ სარჩელის არდაკმაყოფილება (ან ჯერარაღძრული სარჩელის უზრუნველყოფისას, სარჩელის შეუტანლობა სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში, რის გამოც, უზრუნველყოფის ღონისძიება გაუქმდა) და სარჩელის უზრუნველყოფით მოპასუხისათვის ზიანის მიყენება (რომლის არსებობაც და ოდენობაც უნდა ამტკიცოს მოპასუხემ). (ანალოგიურ დებულებას ითვალისწინებს გერმანიის საპროცესო კოდექსის 945-ე პარაგრაფიც). ბ) მოპასუხისათვის მოსალოდნელი ზიანის ანაზღაურების უზრუნველყოფა, რაც იმაში გამოიხატება, რომ თუ მოსარჩელე მოითხოვს სარჩელის უზრუნველყოფას, მოპასუხეს შეუძლია მოითხოვოს სარჩელის უზრუნველყოფით მისთვის მოსალოდნელი ზიანის არა ანაზღაურება, არამედ ანაზღაურების უზრუნველყოფა. ასეთ ვითარებას შეიძლება ვუწოდოთ საპასუხო უზრუნველყოფა, რომელიც უნდა განხორციელდეს სსსკ-ის 57-ე მუხლით დადგენილი წესით (ლილუაშვილი თ., სამოქალაქო საპროცესო სამართალი (მეორე გამოცემა), თბ., 2005, 304). მოსალოდნელი ზარალის ანაზღაურების უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენება ემსახურება მოპასუხის უფლებების დაცვას (იხ., საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე: N2/6/746) (იხ. სუსგ. ას-1344-2018, 5.04.2019).

32. უნდა აღინიშნოს, რომ სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუმართლებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება დელიქტური ვალდებულების სპეციალურ სახეს წარმოადგენს და იგი არა ზიანის ანაზღაურების ზოგადი წესებით, არამედ - სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგულირდება „თუ სარჩელის უზრუნველსაყოფად გამოყენებული ღონისძიება გაუმართლებელი გამოდგა იმის გამო, რომ მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელზე და გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში, ანდა იმის გამო, რომ სასამართლომ ამ კოდექსის 192-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად გააუქმა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, მაშინ ის მხარე, რომლის სასარგებლოდაც მოხდა უზრუნველყოფა, ვალდებულია აუნაზღაუროს მეორე მხარეს ზარალი, რომელიც მას მიადგა სარჩელის უზრუნველსაყოფად გამოყენებული ღონისძიების შედეგად“, რაც იმას ნიშნავს, რომ: ნორმით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის დადგომისათვის გამოყენებული უნდა იყოს სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, ეს ღონისძიება უნდა იყოს გაუმართლებელი, უზრუნველყოფის ღონისძიების შედეგად უნდა არსებობდეს ზიანი და მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი (იხ. სუსგ. ას-1216-1136-2017, 18.05.2018).

33. ამ ფაქტების მითითება და მტკიცება, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, ეკისრება მოსარჩელეს. ის გარემოება, რომ მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმად გვევლინება საპროცესო სამართლის ნორმა, არსებითად არ ცვლის ვითარებას. აღნიშნული საკანონმდებლო ტექნიკის საკითხია და სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირების მხოლოდ მასზე დამყარება არ ეწინააღმდეგება მართლწესრიგის პრინციპებს. ეს ნორმა მნიშვნელოვანია იმ კონტექსტშიც, რომ იგი ერთი მხრივ, მოსამართლეს აძლევს პრევენციული მოქმედების განხორციელების შესაძლებლობას - ზიანის აშკარა საფრთხის შემთხვევაში, მხარეს შეიძლება დაეკისროს მისი უზრუნველყოფა, ამასთანავე, პირს, რომლის ინტერესების დაცვასაც ემსახურება უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენება, განემარტება ამ ღონისძიების გაუმართლებლობის გამო შესაძლო ზიანზე პასუხისმგებლობა.

34. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, სარჩელი, რომლის უზრუნველსაყოფადაც გამოყენებული იყო შესაბამისი ღონისძიება, დაკმაყოფილდა, ხოლო, გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში არ შესულა. ამდენად, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, არც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უთქვამს უარი საქალაქო სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებით და არც კანონიერ ძალაში შესულა აღნიშნული გადაწყვეტილება.

35. გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოებებიც, რომ მოსარჩელეს არც შებრუნებული სახით, ზარალის ანაზღაურების უზრუნველყოფის და არც გამოყენებული ღონისძიების ერთი სახით მეორეთი შეცვლა მოუთხოვია, ამასთან, დაუსრულებელ საქმეზე, სარჩელის დაკმაყოფილების პირობებში, დაუსაბუთებელია მსგავსი სახის მოთხოვნა, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხე კომპანიას ზიანის ფაქტის არსებობა და ოდენობა არ დაუმტკიცებია რელევანტური მტკიცებულებებით.

36. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, მხარეთა შორის დადებული რამდენიმე ხელშეკრულება, ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად დადებული სხვადასხვა ხელშეკრულებები იყო, თუ თავდაპირველი ხელშეკრულების შემადგენელი ნაწილი, შეიძლება გაირკვეს ამავე ხელშეკრულებების პირობების გაანალიზებითა და მხარეთა ნების განმარტებით, რომელიც აღნიშნულ ხელშეკრულებებთან არის კავშირში.

37. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თავდაპირველი ხელშეკრულება მხარეთა შორის 2011 წლის 1 ნოემბერს დაიდო, აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იყო ხელშეკრულების გაგრძელების შესაძლებლობა გარკვეული პირობებით, კერძოდ, ვადის გასვლამდე დამქირავებლის მიერ ვადის გაგრძელების შესახებ დამქირავებლისთვის შეტყობინების ვალდებულებით, ასეთი შეტყობინებისას, დამქირავებლის მიერ ხელშეკრულების ვადის გაგრძელებით დამატებით ერთი წლით და საიჯარო ფასის გაზრდით, კვადრატულ მეტრზე 2 დოლარის ეკვივალენტი ლარით. ამავე პრინციპით გარძელდებოდა შემდეგი ხელშეკრულებაც. სამი წლის შემდეგაც იმავე წესით გაგრძელდებოდა ხელშეკრულება, თუმცა, დამატებით კიდევ 2 წლით და საიჯარო ქირის ღირებულების ცვლილების გარეშე.

38. ამდენად, თავდაპირველი ხელშეკრულების არსებით პირობას შემდეგში, ხელშეკრულების ვადის გაგრძელებასთან დაკავშირებით, ძირითადი პირობების უცვლელად დატოვება, ფასის კონკრეტული ოდენობით გაზრდა და კონკრეტული ვადით გაგრძელების შესაძლებლობა და წინასწარ განსაზღვრა წარმოადგენდა.

39. მხარეთა შორის 2012 წლის 1 ოქტომბერს, წინა ხელშეკრულების ვადის გასვლისთანავე, დაიდო მეორე ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც, ქირავნობის საგნის გამოყენების მიზანი იგივე იყო, ვადა - 5 თვე, 2013 წლის 1 მარტამდე. ხელშეკრულების გაგრძელების პირობა ასევე განსხვავებული იყო, კერძოდ - მხარეთა ურთიერთშეთანხმებაზე იყო დამოკიდებული. ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლად, ხელშეკრულების ნებისმიერი სახის და ნებისმიერი პირობის დარღვევა იყო მითითებული. ამასთან, თუ მსგავსი საფუძვლით ხელშეკრულება შეწყდებოდა, დამქირავებელი კარგავდა ფართის რემონტზე და სხვა გაუმჯობესებაზე გაწეულ ხარჯებზე, აგრეთვე, ფართში არსებულ საგნებსა და მოწყობილობებზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურების ან თავად საგნების წაღების უფლებას.

40. მხარეთა შორის, 2013 წლის 1 მარტს კვლავ გაფორმდა ქირის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ხელშეკრულების ვადა იყო 2013 წლის 1 მაისამდე, ხოლო საიჯარო ქირის ფასი 9.36 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი.

41. მესამე ხელშეკრულებაში რამდენჯერმე, ჯამში 6-ჯერ შევიდა ცვლილება, რომელთა მიხედვითაც, ყოველ ჯერზე ხელშეკრულების ვადა რამდენიმე თვით გრძელდებოდა, ხოლო, იჯარის თანხა კვადრატულ მეტრზე 5-დან 10.5 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარამდე მერყეობდა.

42. ამდენად, საკასაციო სასამართლო დასახელებული გარემოებებიდან გამომდინარე ვერ გაიზიარებს კასატორის მტკიცებას, რომ არსებული ხელშეკრულებების, ერთი, თავდაპირველად დადებული გარიგების ნაწილი იყო, ვინაიდან, მხარეები, ყოველი მომდევნო ხელშეკრულების დადებისას, ახლიდან თანხმდებობდნენ ხელშეკრულების არსებით პირობებზე (ფასზე, ვადაზე და ა.შ), რაც გამორიცხავს და არალოგიკურს ხდის, თავდაპირველი ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილად, შემდგომი ხელშეკრულებების მიჩნევას.

43. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს, კასატორის მტკიცებას, რომ მოსარჩელის მიერ ხელშეკრულების არაჯეროვანი შესრულების გამო ზიანი მიადგა. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით მოპასუხე კომპანიას რაიმე სახის მტკიცებულებები არ წარუდგენია სასამართლოსთვის.

44. კასატორს არ წარმოუდგენია სასამართლოსთვის რაიმე მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ მხარეთა შორის დადებული მომსახურების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საფასურის გარდა, არაკვალიფიციური და უხარისხოდ მიწოდებული მომსახურებისთვის, გარეშე პირებისთვისაც უწევდა გარკვეული თანხების გადახდა. კასატორის მითითება ესკალატორის გაუმართავი მუშაობის დამადასტურებლად, სპეციალისტის მიერ ამავე ესკალატორის გათიშვის თაობაზე, ავტომატურად არ მიუთითებს მომსახურების გაწევის ხარვეზებზე.

45. ამდენად, მტკიცების ტვირთის შესახებ დამკვიდრებული პრაქტიკის გათვალისწინებით მხარემ ვერ უზრუნველყო სათანადო და რელევანტური მტკიცებულებებით, იმ გარემოებების დამტკიცება, რომელიც მისი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილების საფუძველი იქნებოდა.

46. კასატორის კიდევ ერთი პრეტენზია, საიჯარო ფართის გაუმჯობესების ხარჯების მოსარჩელისთვის დაკისრებას ეხებოდა.

47. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, სამოქალაქო კოდექსი აუცილებელ ხარჯებთან დაკავშირებით პირდაპირ მოწესრიგებას, ქირავნობის ურთიერთობის დროს არ მოიცავს, თუმცა, ამავე ხელშეკრულების მარეგულირებელი ნორმების სისტემური ანალიზის მიხედვით, კერძოდ, სსკ-ის 532-ე „გამქირავებელი მოვალეა გადასცეს დამქირავებელს გაქირავებული ნივთი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სარგებლობისათვის ვარგის მდგომარეობაში და ქირავნობის მთელი დროის განმავლობაში შეინარჩუნოს ნივთის ეს მდგომარეობა“, 533-ე „გამქირავებელმა უნდა გადასცეს დამქირავებელს უფლებრივად და ნივთობრივად უნაკლო ნივთი“, 537-ე „1. თუ ნაკლი, რომელიც ნივთის ვარგისიანობას ამცირებს, ხელშეკრულების დადების მომენტისათვის არსებობს ან შემდგომში აღმოჩნდება იმ გარემოებათა გამო, რაზედაც გამქირავებელი პასუხს აგებს, ან, თუ გამქირავებელი ნაკლის გამოსწორებას დააყოვნებს, დამქირავებელს შეუძლია მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება ისე, რომ არ ეკარგება ქირის შემცირების მოთხოვნის უფლება. 2. თუ გამქირავებელი აყოვნებს ნივთის ნაკლის გამოსწორებას, დამქირავებელს შეუძლია თვითონ აღმოფხვრას იგი და მოითხოვოს ხარჯების ანაზღაურება.“, 543-ე „თუ გაქირავებულ ნივთს აღმოაჩნდება ნაკლი, ან წინასწარ გაუთვალისწინებელი საფრთხისგან ნივთის დასაცავად საჭირო იქნება აუცილებელი ზომების მიღება, მაშინ დამქირავებელმა ამის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს გამქირავებელს. იგივე წესი გამოიყენება იმ შემთხვევაშიც, თუ მესამე პირი განაცხადებს თავის უფლებებს ნივთზე.“, 548.3-ე „გამქირავებელს შეუძლია მოითხოვოს იმ ზიანის ანაზღაურება, რომელიც გამოწვეულია დამქირავებლის მიერ ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული მოვალეობის შეუსრულებლობით“, 573.2-ე „ზიანის ანაზღაურების გამო გაქირავებლის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის დენა იწყება გაქირავებული ნივთის დაბრუნების მომენტიდან, ხოლო დამქირავებლის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადისა - ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტიდან“ მუხლების შესაბამისად, განსაზღვრავს იმ პირობებს თუ რას გულისხმობს უნაკლო ნივთის გადაცემის ვალდებულება, ნაკლის არსებობისას/შემდგომ აღმოჩენისას ასეთის გამოსწორების ვალდებულება, გამქირავებლის ვალდებულება ნაკლის აღმოჩენისას დაუყოვნებლივ აცნობოს დამქირავებელს ასეთის შესახებ, საკუთარი ხარჯებით ჩაატაროს მიმდინარე რემონტი, შესაბამისი თანხმობით განახორციელოს რეკონსტრუქცია/გადაკეთება.

48. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ დამქირავებელი წინასწარ იყო ნივთის მდგომარეობის შესახებ, მოიწონა ნივთი და გააფორმა ხელშეკრულება შესაბამისი პირობებით, ამასთან, არაერთხელ დადო შემდეგში იმავე საგანზე ხელშეკრულება, ისე, რომ ნივთის ნაკლის შესახებ პრეტენზია არ გამოუთქვამს. აგრეთვე, გასათვალისწინებელია, რომ მხარეების წინასწარ შეთანხმდენ ნივთის რემონტთან დაკავშირებით, და მთელი რიგი ცვლილებებისა და რეკონსტრუქციის შესახებ დათქვეს დამქირავებლის მხრიდან გამქირავებლის ინფორმირებისა და მასთან შეთანხმების პირობა, ამდენად, მხარის პოზიცია, რომ ნივთი ნაკლიანი მიიღო, ხოლო, ნორმალურ სამეურნეო დანიშნულებამდე ნივთის მოწესრიგებისთვის მთელი რიგი სამუშაოები ჩაატარა და გასწია ხარჯები, რომელიც მეორე მხარემ უნდა აანაზღაუროს, დაუსაბუთებელია და არ გამომდინარეობს მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულებებიდან.

49. აღსანიშნავია, რომ მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულების მიხედვით, ვალდებულების დარღვევისას, მხარეები, დაქირავებული ფართის რემონტზე და სხვა სახის გაუმჯობესების ხარჯებზე, აგრეთვე, არსებული ინვენტარის გატანის უფლებაზე უარის თქმაზე შეთანხმდენ, რაც გამორიცხავდა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ, კასატორი კომპანიის მხრიდან ვალდებულების დარღვევის პირობებში, აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

50. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ საიჯარო ქირის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 531-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარეობს, რაც მოცემულ შემთხვევაში დასაბუთებულად დაეკისრა მოპასუხე კომპანიას, იმის გათვალისწინებით, რომ გარიგებით განსაზღვრული პირობა ქირის გადახდის თაობაზე არ ჰქონდა შესრულებული.

51. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია. რადგანაც კასატორმა ვერ დაძლია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობისა და დაკმაყოფილების კანონისმიერი საფუძველი.

52. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „მ–შის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველი;

2. შპს „მ–შს“ (....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8 000 ლარის (საგადახდო დავალება N1591271938, გადახდის თარიღი 2020 წლის 4 ივნისი), 70% – 5 600 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: მ. ერემაძე

მოსამართლეები: ვ. კაკაბაძე

ლ. მიქაბერიძე