საქმე №ას-800-2021 29 ოქტომბერი, 2021 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შპს "ს–ო" (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "გ–ი" (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვა, მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებით შპს „ს–ოს“ (შემდეგში: მოსარჩელე ან კასატორი) სარჩელი შპს „გ–ის“ (შემდეგში: მოპასუხე ან აპელანტი) წინააღმდეგ, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვისა და მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევის თაობაზე, დაკმაყოფილდა:

1.1. მოპასუხეს აეკრძალა სასაქონლო ნიშნის „ა–ა“ „A–A” “A–A” (რეგისტრაციის ნომერი #22000) იდენტური სასაქონლო ნიშნის გამოყენება;

1.2. მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 114 000 ლარის გადახდა.

2. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხემ და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 აპრილის გადაწყვეტილებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 114 000 ლარის გადახდა და, ახალი გადაწყვეტილებით, ამ ნაწილში, სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცლელად დარჩა.

4. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები:

4.1. სსიპ საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნულ ცენტრში - საქპატენტში შპს „ჯ-ე-პ–ს“ სახელზე რეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი (სიტყვიერი გამოსახულება შესრულებული ქართული და ლათინური ანბანით, ასევე „კირილიცაზე“) – „ა–ა“ , „A–A” , “A–A” (რეგისტრაციის ნომერი - 22000). შპს „ჯ-ე-პ–ს“ სასაქონლო ნიშანი რეგისტრირებული აქვს ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის სხვადასხვა კლასით განსაზღვრული საქონლის და მომსახურების, მათ შორის, 43-ე კლასით (საკვები პროდუქტებით და სასმელებით უზრუნველყოფა; დროებითი საცხოვრებლით უზრუნველყოფა) განსაზღვრული მომსახურების მიმართ;

4.2. მოსარჩელესა და შპს „ჯ-ე-პ–ის“ შორის, 2019 წლის 22 იანვარს, სასაქონლო ნიშნის განსაკუთრებული ლიცენზიის გადაცემის თაობაზე ხელშეკრულება დაიდო. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე შპს „ჯ-ე-პ–იმ“ მოსარჩელეს სასაქონლო ნიშანზე უფლება გადასცა ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის 43-ე კლასით გათვალისწინებული რამდენიმე მომსახურების მიმართ, მათ შორის, საკვები პროდუქტებით და სასმელებით მომსახურების, ასევე რესტორნების მომსახურებისნაწილში;

4.3. მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების 4.4 პუნქტის თანახმად, უფლების გამცემი თანხმობას აცხადებდა, უფლების მიმღებს სასაქონლო ნიშანზე 2.1 პუნქტში მითითებულ კლასში უფლების დარღვევის შემთხვევაში უფლების გამცემის წინასწარი ინფორმირების შემდეგ დამოუკიდებლად მიემართა მესამე პირებისათვის სავაჭრო ნიშნის გამოყენების აკრძალვის მოთხოვნით, აღეძრა სარჩელი, მიემართა სასამართლოსათვის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, მიეღო ზიანის ანაზღაურება და მოეთხოვა სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება;

4.4. 2019 წლის 22 იანვრის ხელშეკრულება დარეგისტრირდა საქპატენტში და მოსარჩელის სახელზე სასაქონლო ნიშნის ლიცენზია გაიცა;

4.5. მოპასუხე კომპანია ფლობს ორ რესტორანს, რომელთაგან ერთი მდებარეობს თბილისში, ...., ხოლო მეორე - ქ. თბილისში - .... ქ. N108-ში. 2019 წლის 11 აპრილის ფაქტების კონსტატაციის ოქმით დადგენილია, რომ 2019 წლის 11 აპრილისთვის მოპასუხე სიტყვიერ გამოსახულებას - „ა–ა“ აბრის სახით იყენებდა როგორც .... ქუჩაზე მდებარე, ისე - .... ქუჩაზე მდებარე რესტორნის ფასადზე;

4.6. სასაქონლო ნიშნის გამოყენების შეწყვეტის მოთხოვნით მოსარჩელემ მოპასუხეს 2019 წლის 15 მარტს წერილი გაუგზავნა, რომელიც ადრესატს 2019 წლის 19 მარტს ჩაჰბარდა;

4.7. მოპასუხე კომპანიის მიერ მოსარჩელის სასაქონლო ნიშნის იდენტური სასაქონლო ნიშნის (სიტყვიერი გამოსახულება - „ა–ა“) გამოყენება .... ქუჩა N108-ში მდებარე რესტორნის შემთხვევაში დასტურდებოდა 2019 წლის 9 სექტემბრის მდგომარეობით, ხოლო ..... ქუჩაზე მდებარე რესტორნის შემთხვევაში - 2019 წლის 26 ივნისის მდგომარეობით;

4.8. მოპასუხე სიტყვიერ აღნიშვნას - „ა–ა“ ....... ქუჩაზე მდებარე რესტორნის ფასადზე 2019 წლის 18 ივლისის მდგომარეობითაც იყენებდა (2019 წლის 18 ივლისის №F19001030 ფაქტების კონსტატაციის ოქმი);

4.9. ფაქტების კონსტატაციის ოქმის თანახმად სიტყვიერ აღნიშვნას - „ა–ა“, მოპასუხე იყენებდა 2019 წლის 11 აპრილის მდგომარეობით. სასამართლოს სხდომაზე მოპასუხის წარმომადგენელმა მიუთითა, რომ მოგვიანებით განხორციელდა რესტორნის ფასადზე არსებული სიტყვიერი აღნიშვნით - „ა–ა“, აბრის მოხსნა, აბრის მოხსნის ზუსტი თარიღის დასახელება მას არ შეუძლია, თუმცა დანამდვილებით შეუძლია განაცხადოს, რომ სადავო სასაქონლო ნიშანი რესტორნის ფასადზე მოპასუხე მხარის მიერ შესაგებლის შემოტანის დროისთვის უკვე აღარ იყო (იხ. 2019 წლის 3 ოქტომბრის სასამართლოს სხდომის ოქმი, 11:39:33). საქმეში წარმოდგენილი 2019 წლის 18 ივლისის ფაქტების კონსტატაციის ოქმით დასტურდება, რომ მითითებული თარიღისთვის ..... ქუჩაზე მდებარე რესტორნის ფასადზე სიტყვიერი აღნიშვნა - „ა....ა“ (დამოუკიდებლად) არ გამოიყენებოდა. შესაბამისად,იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხის მიერ შესაგებელი სასამართლოში წარმოდგენილი იქნა 2019 წლის 1 ივლისს, ხოლო მასში მითითებულია, რომ ის მომზადებულია 2019 წლის 27 ივნისს, სასამართლომ მართებულად დაადგინა, რომ თბილისში, ...... ქუჩაზე მდებარე რესტორნის შემთხვევაში, სადავო სასაქონლო ნიშნის გამოყენების ბოლო თარიღად უნდა განსაზღვრულიყო 2019 წლის 26 ივნისი;

4.10. „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონის (შემდეგში: სპეციალური კანონი) მე-2 მუხლის ,,დ’’ ქვეპუნქტის შესაბამისად საერთაშორისო კლასიფიკატორი არის 1957 წლის 15 ივნისს ნიცის შეთანხმებით მიღებული და ხელმოწერილი საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო კლასიფიკატორი (გადასინჯულია სტოკჰოლმში 1967 წლის 14 ივლისს, ჟენევაში - 1977 წლის 13 მაისს);

4.11. ნიშნების რეგისტრაციისათვის განკუთვნილი საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო კლასიფიკაციის შესახებ ნიცის შეთანხმების (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2002 წ. - 10 ოქტომბრის №1684-I2 დადგენილებით) პირველი მუხლის შესაბამისად კლასიფიკაცია შედგება ნაწილებისგან, მათ შორის (ii) საქონლისა და მომსახურების ანბანური ჩამონათვალი იმ კლასის მითითებით, რომელშიც ხვდება საქონლისა და მომსახურების თითოეული სახეობა;

4.12. საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო კლასიფიკაციის დასათაურებებში (ნიცის კლასიფიკაცია მე-11 რედაქცია) 43-ე კლასი წარმოდგენილია სათაურით: საკვებით და სასმელებით უზრუნველყოფა, დროებითი საცხოვრებლით უზრუნველყოფა;

4.13. ნიცის კლასიფიკაცია არის ისმო-ს მიერ ადმინისტრირებული სისტემა, სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციისთვის საქონლისა და მომსახურების კლასიფიცირების მიზნით და იგი შექმნილია ნიშნების რეგისტრაციისათვის განკუთვნილი საქონლისა და მომსახურების საერთაშორისო კლასიფიკაციის შესახებ ნიცის შეთანხმების საფუძველზე. ნიცის კლასიფიკაცია შედგება კლასის დასახელებების, განმარტებითი შენიშვნების და საქონლისა და მომსახურების ანბანური ჩამონათვალისგან. კლასის დასახელება ფართოდ აღწერს ამ კლასში შემავალ საქონლის, ასევე მომსახურების შინაარსს და ბუნებას. ამასთან თითოეულ კლასს აქვს განმარტებითი შენიშვნები, რომლებიც აღწერენ კლასში შემავალი საქონლის ან მომსახურების ტიპს და ზოგ შემთხვევაში საქონელს და მომსახურებას, რომელიც არ შედის კლასში;

4.14. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ ლიცენზიის გამცემმა ნიშანი დაარეგისტრირა მომსახურებების საერთაშორისო კლასიფიკაციის 43-ე კლასის სათაურის სახით - „საკვები პროდუქტებითა და სასმელებით უზრუნველყოფა, დროებითი საცხოვრებლით უზრუნველყოფა“, რაც არ იძლევა სამართლებრივ გარანტიას, რომ დაცულია ამ კლასში განთავსებული ყველა მომსახურება ერთდროულად. შესაბამისად უსაფუძვლოა აპელანტის მითითება, რომ სალიცენზიო ხელშეკრულებით მოსარჩელემ მოიპოვა ერთადერთი უფლება საკვების შეკვეთით დამზადებაზე და შინ მიტანაზე და მას არ მოუპოვებია უფლება რესტორნებით, ბარებით და კაფეებით მომსახურებაზე;

4.15. სპეციალური კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშანი არის სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელიც გამოისახება გრაფიკულად და განასხვავებს ერთი საწარმოს საქონელს ან/და მომსახურებას მეორე საწარმოს საქონლისა ან/და მომსახურებისაგან. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანი დაცულია საქპატენტში მისი რეგისტრაციის ან საერთაშორისო შეთანხმების საფუძველზე;

4.16. სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, რეგისტრაციით დაცულ სასაქონლო ნიშანზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან;

4.17. სპეციალური კანონის 26-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების უფლება მისმა მფლობელმა (ლიცენზიარმა) შეიძლება მიანიჭოს სხვა პირს (ლიცენზიანტს) სალიცენზიო ხელშეკრულებით. სალიცენზიო ხელშეკრულება იდება როგორც საქონლის მთლიანი ჩამონათვალის, ისე - მისი ნაწილის შესახებ. ამავე მუხლის მე-8 პუნქტის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანზე უფლებების დარღვევის შემთხვევაში ლიცენზიანტი აღძრავს სარჩელს მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის მფლობელის თანხმობით;

4.18. სპეციალური კანონის 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის გამოყენებად ითვლება საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებული ისეთი ქმედებები, როგორიცაა მისი აღბეჭდვა იმ საქონელზე, რომლის მიმართაც ის რეგისტრირებულია, ასევე ამ საქონლის შეფუთვაზე, გამოფენასა და ბაზრობაზე წარმოდგენილ ექსპონატებზე, აბრაზე, ოფიციალურ ბლანკზე, ეტიკეტზე, რეკლამაში, ბეჭდვით გამოცემაში, აგრეთვე სასაქონლო ნიშნის სხვაგვარი გამოყენება მფლობელის, ლიცენზიანტის ან მესამე პირის მიერ მფლობელისაგან მინიჭებული უფლების საფუძველზე. სასაქონლო ნიშნის გამოყენებად ითვლება რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის ნაცვლად მისგან უმნიშვნელოდ განსხვავებული ნიშნის გამოყენებაც;

4.19. სასაქონლო ნიშანი მომხმარებელს აძლევს საშუალებას, თავად აირჩიოს მისთვის მისაღები პროდუქცია. შესაბამისად, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების მიზანია, მომხმარებელს ჰქონდეს უტყუარი ინფორმაცია, კონკრეტული პროდუქციის წარმოშობის, მისი მწარმოებლისა და სხვა სპეციფიკური ნიშან-თვისებების შესახებ, რის გამოც პროდუქტს ირჩევს. აღნიშნულის გათვალისწინებით ცხადია, რომ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის მიზანი არა მხოლოდ კერძო პირთა საკუთრების უფლების დაცვის უზრუნველყოფაში გამოიხატება, არამედ - საჯარო ინტერესშიც, რომ მომხმარებელთა არა მხოლოდ კონკრეტული წრე, არამედ პოტენციური მომხმარებელიც დაცული იყოს საქონლის თვისების, ხარისხის, გეოგრაფიული წარმოშობის ან სხვა მახასიათებლების შესახებ შეცდომაში შემყვანი, არასწორი ინფორმაციისაგან;

4.20. სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლება, იმავე სასაქონლო ნიშნის მფლობელის უფლებაა, აუკრძალოს ნებისმიერ სხვა პირს მისი სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი ნიშნის უნებართვო გამოყენება;

4.21. სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, განსაკუთრებული უფლების მქონე პირს შეუძლია აუკრძალოს მესამე პირს, მისი თანხმობის გარეშე სამოქალაქო ბრუნვაში გამოიყენოს ისეთი ნიშანი, რომელიც განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის დაცული სასაქონლო ნიშნის იდენტურია და საქონელიც - იდენტური. ამავე კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევისას სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელი უფლებამოსილია, მოითხოვოს ამ კანონის მე-6 მუხლის მე-2–მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებული ქმედებების შეწყვეტა;

4.22. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოსდასკვნა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვის თაობაზე დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს, მოპასუხეს უნდა აეკრძალოს სასაქონლო ნიშნის - ,,ა–ა“, ,,A–A”, ,,A–A” გამოყენება;

4.23. სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევისას განსაკუთრებული უფლების მფლობელს შეუძლია მოითხოვოს დამრღვევისაგან სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული მხოლოდ ერთ-ერთი ქმედების განხორციელება, კერძოდ - ა) ზიანის ანაზღაურება; ბ) მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევა და გ) ერთჯერადი ფულადი კომპენსაციის გადახდა;

4.24. სპეციალური კანონი არ განსაზღვრავს, თუ რა იგულისხმება მიღებულ შემოსავალში, რომლის გადახდის ვალდებულებაც სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დამრღვევ პირს უნდა დაეკისროს. თუმცა, ცხადია რომ დასახელებული საკანონმდებლო ნორმით გათვალისწინებული უფლებები წარმოადგენს სასაქონლო ნიშნის მფლობელის პირის შესაძლებლობას, მოახდინოს ერთგვარი კომპენსაცია მისი დარღვეული უფლებისა და იმავდროულად დაიბრუნოს ის ქონებრივი სიკეთე, რასაც მიიღებდა, რომ არა დამრღვევის არამართლზომიერი ქმედება. ამასთან, სასამართლომ მიიჩნია, რომ უფლების მფლობელის ამგვარი რესტიტუცია არ ემსახურება ამ უკანასკნელის უსაფუძვლოდ გამდიდრებას და დამრღვევისათვის იმაზე მეტი ოდენობით სანქციის დაწესებას, ვიდრე თავად უფლების მფლობელი მიიღებდა სასაქონლო ნიშანი უფლების დამრღვევს არამართლზომიერად რომ არ გამოეყენებია. თუმცა, ცხადია ამ შემთხვევაში გათვალისწინებული უნდა იქნეს არა მხოლოდ ქონებრივი დანაკლისი, არამედ ასევე ის არაქონებრივი ზიანიც, რაც სასაქონლო ნიშნის მფლობელმა განიცადა სასაქონლო ნიშნის არამართლზომიერი გამოყენების შედეგად. აღნიშნულ მოსაზრებას ამყარებს სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის მე-6 პუნქტიც, რომლის თანახმად ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის არსი, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით მიღებული შემოსავალი, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელისთვის მიყენებული ქონებრივი და არაქონებრივი ზიანი, აგრეთვე ის სავარაუდო შემოსავალი, რომელსაც მიიღებდა სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელი სასაქონლო ნიშნის მართლზომიერად გამოყენებით;

4.25. სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო შემთხვევაზე უნდა გავრცელდეს ხელყოფის კონდიქციის სპეციალური წესი, რომელიც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 982-ე მუხლშია მოცემული. განსახილველი ნორმით გათვალისწინებული „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია, რომ ხსენებული ნორმა განმტკიცებულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტში, რაც მიუთითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. ზემოხსენებულ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში მისი ღირებულების ანაზღაურება, ანუ საქმე გვაქვს არა ზიანის ანაზღაურებასთან, არამედ - გამდიდრების გათანაბრების შემთხვევასთან. აღნიშნული განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ სასაქონლო ნიშნის უკანონო გამოყენების გამო ნიშნის მესაკუთრემ დაკარგა გარკვეული სიკეთის მიღების შესაძლებლობა და შესაბამისად მას უფლება აქვს, ამოიღოს ეს ქონება ხელმყოფისაგან. ამასთან, ნიშნის მფლობელი უფლებამოსილია, აირჩიოს მისი დარღვეული უფლების აღდგენის გზა დამრღვევისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების, მიღებული შემოსავლის დაკისრების ან კომპენსაციის დაკისრების გზით, თუმცა არც ერთ დასახელებულ შემთხვევაში არ უნდა მოხდეს სასაქონლო ნიშნის არამართლზომიერად მოსარგებლე პირის ქონების იმაზე მეტად შემცირება, რითაც იგი გამდიდრდა;

4.26. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დამრღვევისათვის ჩამოსართმევი შემოსავალი უნდა განისაზღვროს არა სუფთა მოგებით, არამედ საერთო შემოსავლის ოდენობით, რომელსაც უნდა გამოაკლდეს არაპირდაპირი გადასახადი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო შემთხვევაზე ვერ გავრცელდება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული ტერმინის ,,შემოსავლის’’ განმარტება, ვინაიდან საგადასახადო მიზნებისათვის მეწარმე სუბიექტის ,,შემოსავალს’’ კავშირი აქვს გადასახადებით დაბეგვრასთან და უკავშირდება სახელმწიფოს წინაშე არსებული ვალდებულებების შესრულებას, ხოლო კერძო სამართლებრივ ურთიერთობაში სხვისი უფლების ხელყოფის შედეგად მიღებული ,,შემოსავლის’’ ჩამორთმევა ემსახურება პირის დარღვეული უფლების აღდგენას, რაც ვერ გაცდება იმ ფარგლებს, რომელიც იარსებებდა უფლების მართლზომიერად გამოყენების პირობებში;

4.27. მოპასუხე კომპანიიდან გამოთხოვილი შემოსავლების დამადასტურებელი დოკუმენტით დადგენილია, რომ აპელანტს 2019 წლის 27 მარტიდან სადავო სასაქონლო ნიშნის გამოყენების თარიღამდე პერიოდში, როგორც ...... ქუჩაზე მდებარე რესტორნის, ასევე . ...... ქუჩაზე მდებარე რესტორნის შემთხვევაში, მოგება არ უფიქსირდება. საყურადღებოა, რომ დასახელებულ მტკიცებულებაში მითითებული მონაცემები მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია. აღნიშნულიდან გამოდინარე სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ უნდა გაუქმდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ, 114 000 ლარის გადახდა დაეკისრა და ამ ნაწილში სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ აპელანტმა კომპანიამ 2019 წლის 27 მარტიდან სადავო სასაქონლო ნიშნის გამოყენების თარიღამდე პერიოდში, მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის გამოყენებით მიიღო შემოსავალი სუფთა მოგების სახით.

5. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

6. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლო გასცდა აპელანტის საჩივრის ფარგლებს ტერმინის „შემოსავალი“ განმარტების ნაწილში, რითაც დაარღვია კერძოსამართლებრივ დავებში მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპი და მოუსპო მისი ინტერესების დაცვის უმნიშვნელოვანესი გარანტია.

7. კასატორის მითითებით, სასამართლომ არასწორი ნორმით იხელმძღვანელა და არ გამოიყენა სპეციალური კანონი, რომელიც მხარეთა შორის არსებულ ურთიერთობას უშუალოდ აწესრიგებს. გარდა ამისა, მან მხედველობაში არ მიიღო საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული „შემოსავლის“ განმარტება და მის ნაცვლად ტერმინი „მოგება“ გამოიყენა, რის გამოც აპელანტს დაკისრებული 114 000 ლარის გადახდის ვალდებულება მოუხსნა.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიიღო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც იგი დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

9. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

10. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

11. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

12. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81; Hirvisaari v. Finland, §32).

13. საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანია მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების მართლზომიერება. რაც შეეხება სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვას, ამ ნაწილში მოპასუხეს საკასაციო საჩივარი არ წარმოუდგენია, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაშია შესული.

14. კასატორის საკასაციო პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ განმარტებებს შეეხება (იხ. ამ განჩინების 4.25-4.26 ქვეპუნტები) სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით მიღებულ შემოსავალთან დაკავშირებით.

15. საკასაციო სასამართლო უპირველესად სამოქალაქო სამართალში დადგენილ მტკიცების ტვირთზე მიუთითებს და განმარტავს, რომ სსსკ-ის მე-3 მუხლის მიხედვით, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

16. მტკიცების ტვირთს აწესრიგებს სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. მტკიცების ტვირთი არის სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა სათანადოდ არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი – ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მტკიცების ტვირთი დამოკიდებულია არა მხარის როლზე პროცესში, არამედ მოთხოვნის საფუძველზე. ის ვინც ითხოვს ვალდებულების შესრულებას, უნდა დაამტკიცოს მოთხოვნის საფუძვლის არსებობა არა მხოლოდ მაშინ, როდესაც იგი ითხოვს თავისი მოთხოვნის შესრულებას, ან აღიარებას, არამედ მაშინაც, როდესაც იგი თავს იცავს მოწინააღმდეგე მხარის ნეგატიური აღიარებითი სარჩელისაგან (მოთხოვნისაგან). მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატური მოვალეობა. მხარეები სსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალნი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს – ეს უკვე სასამართლოს პრეროგატივაა. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან.

17. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს, ამ განჩინების 4.25-4.26 ქვეპუნქტებში ასახულ, სამართლებრივ შეფასებას და კასატორის საყურადღებოდ, უპირველეს ყოვლისა, იმას განმარტავს, რომ მისი პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს მიერ სააპელაციო საჩივრის ფარგლების მიღმა მსჯელობაზე დაუსაბუთებელია, რადგან სააპელაციო სასამართლოს უფლებამოსილებას განეკუთვნება მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების კვლევა, დადგენა და სამართლებრივი შეფასება. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელს უფლება აქვს სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დამრღვევისათვის სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევა მოითხოვოს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სპეციალური კანონის ხსენებული დანაწესი გაგებულ უნდა იქნეს იმგვარად, რომ უნდა დადგინდესსასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის ფაქტი, რაც განაპირობებს მოპასუხის მიერ იმ შემოსავალის, როგორც სარგებლის, მიღებას, რომელსაც ის ვერ მიიღებდა სასაქონლო ნიშნით უკანონოდ სარგებლობის გარეშე. მნიშვნელოვანია სპეციალური კანონით დადგენილ შემოსავალში რა იგულისხმება, რადგან კასატორის პრეტენზია იმასაც უკავშირდება, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული „შემოსავლის“ განმარტება და მის ნაცვლად ტერმინი „მოგება“ გამოიყენა, რამაც, კასატორის მოსაზრებით, სარჩელის უარყოფა განაპირობა. საკასაციო საჩივრის ფარგლებში მნიშვნელოვანია უპასუხოდ არ დარჩეს, თუ რა იგულისხმება შემოსავალში, რაც მოსარჩელემ დაკარგა მხოლოდ იმის გამო, რომ, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელის გარდა, სხვა პირმა კანონის დარღვევით ისარგებლა ამ სასაქონლო ნიშნით და მოსარჩელის მისაღები შემოსავალი დამრღვევმა პირმა მიიღო. სწორედ ამიტომ, მართებულია განმარტება, რომ შემოსავალში არ მოიაზრება შემოსავალი პირდაპირი გაგებით, არამედ ეს არის „წმინდა მოგება“, რასაც განსაკუთრებული მტკიცება სჭირდება მოსარჩელის მიერ. ამ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სარესტორნო ბიზნესის ფარგლებში და საკვების შეკვეთისა და ადგილზე მიტანის სერვისზეა საუბარი, რასაც მოპასუხე უკანონოდ, მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის არამართლზომიერად გამოყენებით ახორციელებდა. ასეთ ვითარებაში საგულისხმოა, რომ პროდუქციის შეძენის, დამზადების და სხვა ხარჯები, რაც თვითღირებულებას განეკუთვნება, არ იანგარიშება შემოსავალში. შემოსავალი, როგორც სარგებელი, არის ის წმინდა მოგება, რომელიც პირს რჩება ყველა იმ დანახარჯის გამოკლებით, რასაც იგი გაიღებს საქონლის, პროდუქციის დამზადებისა და მიწოდების, მათ შორის სახელმწიფო გადასახადების, გამოკლებით.

18. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოპასუხისათვის მთელი იმ შემოსავლის ჩამორთმევა, რაც მან თავისი სამეწარმეო საქმიანობიდან გამომდინარე მიიღო, რასაც თან მთელი რიგი ვალდებულებებიც ახლავს, არასწორ სამართლებრივ პრაქტიკას დაამკვიდრებდა და ხელს შეუშლიდა თავისუფალი მეწარმეობის განვითარება-ფუნქციონირებას. მოსარჩელემ იმ თვალსაზრისითაც ვერ დაასაბუთა სასარჩელო მოთხოვნის (მიღებული შემოსავლის ჩამორთმევა) საფუძვლიანობა, რომ მტკიცების ტვირთი მოპასუხისათვის გადაეკისრებინა, მან არ გამოიყენა შესაძლებლობა, სასამართლოს წინაშე შუამდგომლობის დაყენების გზით გამოეთხოვა ისეთი მტკიცებულებები, რაც შესაძლებლობას მისცემდა, საჭიროების შემთხვევაში, საექსპერტო დასკვნა მომზადებულიყო იმის განსასაზღვრად, თუ რა მოცულობის მოგება მიიღო მოპასუხემ სხვისი სასაქონლო ნიშნის უკანონოდ გამოყენების პერიოდში გასხვისებული პროდუქციით. ეს საკითხი მხარის მტკიცების ტვირთს განეკუთვნება და ამ შემთხვევაში ისიც მნიშვნელოვანია, რომ სასაქონლო ნიშანი სწორედ სარესტორნო ბიზნესს მიემართება და მოპასუხე საკმარისად გაცნობიერებულია ამ საკითხში, რაც დამატებითი არგუმენტია საიმისოდ, რომ მას შეეძლო მისი წილი მტკიცების ტვირთის ეფექტიანად რეალიზება, რაც მოცემულ შემთხვევაში ვერ შეძლო. საკასაციო სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვის საფუძვლით დამრღვევი პირისათვის დაწესებულმა „სანქციამ“არ უნდა მიიღოს არაპროპორციული და მიზნის მიღწევის შეუსაბამო ხასიათი. მას (დამრღვევს) მხოლოდ ის „სარგებელი“ უნდა ჩამოერთვას, რაც სასაქონლო ნიშნის უკანონო გამოყენებით მიიღო და არა კომპანიის სამეწარმეო საქმიანობით მიღებული მთლიანი შემოსავალი.

19. საკასაციო სასამართლომ საქმეში #ას-957-1223-05, 20.01.2006 წ. განმარტა, რომ zianis anazRaurebis gansazRvrisas sasamarTlom unda gaiTvaliswinos darRvevis arsi, saavtoro da momijnave uflebaTa mflobelebisaTvis miyenebuli qonebrivi da araqonebrivi ziani, agreTve is savaraudo Semosavali, romelic SeeZlo mieRo avtors an saavtoro da momijnave uflebaTa sxva mflobels nawarmoebis an momijnave uflebis obieqtis marTlzomierad gamoyenebis Sedegad. ამავე განჩინებაში სპეციალური კანონით გათვალისწინებული შემოსავალი მოხსენიებულია მოგების სახელწოდებითაც. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხის პასუხისმგებლობის განსაზღვრა, ამ უკანასკნელის მიერ სასაქონლო ნიშნის უკანონოდ გამოყენების პერიოდში მიღებული სრული შემოსავლის სახით, რაც მოიცავს ყველა ხარჯსა და შემოსავალს ერთად დაანგარიშებულს, რაც დაუსაბუთებელია და მართებულად არ დააკმაყოფილა სააპელაციო სასამართლომ.

20. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი დავობს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განსახილველი დავის გადასაწყვეტად არ უნდა ეხელმძღვანელა სსკ-ის 982-ე (პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი) მუხლით.

21. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეზე განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმით გათვალისწინებული „ზიანი“ წარმოადგენს არა ზიანის ანაზღაურების შემთხვევას, არამედ, საქმე გვაქვს გამდიდრების გათანაბრებასთან. ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია, რომ ხსენებული ნორმა მოცემულია უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით, რაც მიგვითითებს ამ ნორმით გათვალისწინებული ზიანის გათანაბრებაზე უსაფუძვლო გამდიდრებასთან, ანუ როგორც ხელყოფის კონდიქციისათვის არის დამახასიათებელი, ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი არის ის, რომ ხელმყოფმა უნდა გაუთანაბროს უფლების მქონე პირს მის უფლებაში ჩარევა. აქედან გამომდინარე, აღნიშნულ ნორმაში მითითებულ ზიანში იგულისხმება მიღებულის დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში, მისი ღირებულების ანაზღაურება, ანუ საქმე გვაქვს არა ზიანის ანაზღაურებასთან, არამედ გამდიდრების გათანაბრების შემთხვევასთან (იხ. სუსგ-ები: N ას-472-448-2013, 05.12.2013 წ.; N ას-445-420-2014, 22.04. 2015 წ.).

22. სსკ-ის 982-ე მუხლი არეგულირებს ე.წ. გამდიდრების გათანაბრებას და მიზნად ისახავს ქონებრივი წონასწორობის იმგვარად აღდგენას, როდესაც ხელმყოფს ეკისრება მის მიერ დაზოგილი სიკეთის უფლების მქონე პირისათვის გადაცემა (იხ. სუსგ N ას-505-473-2017, 03.11.2017 წ.).

23. უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტი სუბსიდიარული ხასიათისაა, რაც ნიშნავს იმას, რომ მხარეთა შორის არ უნდა არსებობდეს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სახელშეკრულებო ან სხვა კანონისმიერი საფუძველი. ამ ინსტიტუტის გამოყენება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, თუ არ არსებობს ურთიერთობის სპეციალური მომწესრიგებელი ნორმა, როდესაც იკვეთება უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის გამოყენების უპირატესობა (იხ. სუსგ N ას-472-448-2013, 05.12.2013 წ.).

24. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერია, ხოლო მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

25. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს "ს–ო" საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს "ს–ოს" (ს/კ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 5700 ლარის (საგადახდო დავალება N10972641956, გადახდის თარიღი 2021 წლის 31 მაისი), 70% – 3990 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური