საქმე №ას-1123-2020 5 ოქტომბერი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი - შპს „ვ.პ–ი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – შ.მ–ძე, ს.ნ–ძე (მოსარჩელეები)

თავდაპირველი მოსარჩელეები - რ.ხ–ი, თ.ც–ძე, ი.ფ–ძე, ზ.ფ–ძე, ზ.ვ–ძე, მ.გ–ძე, ბ.ვ–ძე, მ.ი–ძე, ზ.მ–ძე, ო.გ–ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 9 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. შ.მ–ძესა (შემდგომში - „პირველი მოსარჩელე“) და შპს „ვ.პ–ის“ (შემდგომში - „მოპასუხე“, „აპელანტი“ ან „კასატორი“) დირექტორს - გ.გ–ძეს (შემდგომში - „დირექტორი“) შორის გაფორმდა წერილობითი ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, პირველმა მოსარჩელემ იკისრა მოპასუხისათვის რძის მიწოდების, ხოლო ამ უკანასკნელმა მიტანილი რძის მიღებისა და ყოველი კვირის ბოლოს შეთანხმებული ფასის გადახდის ვალდებულება.

2. 2018 წლის 30 იანვარს, ერთი მხრივ, პირველ მოსარჩელესა და ს.ნ–ძეს (შემდგომში - „მეორე მოსარჩელე“), ხოლო, მეორე მხრივ, მოპასუხის წარმომადგენლებს - დირექტორსა და დ.გ–ს შორის გაფორმდა წერილობითი შეთანხმება, რომლის თანახმად, მოპასუხემ რძის მიმწოდებლების წინაშე იკისრა ვალდებულება, არსებული ძველი დავალიანება - 54 000 ლარის ოდენობით დაეფარა ექვსი თვის განმავლობაში; ხოლო, მოსახლეობისგან რძის შემგროვებლებმა - პირველმა და მეორე მოსარჩელეებმა იკისრეს ვალდებულება ამ პერიოდის განმავლობაში არ შეეწყვიტათ რძის მიწოდება (ტ. I, ს.ფ. 29).

3. 2019 წლის 09 იანვარს წინამდებარე პუნქტში მითითებულ პირებს შორის კვლავ გაფორმდა წერილობითი შეთანხმება, რომლის თანახმად, მოპასუხემ რძის მიმწოდებლების წინაშე იკისრა ვალდებულება, დარჩენილი დავალიანება - 28 320 ლარი დაეფარა ექვსი თვის განმავლობაში; ხოლო, პირველმა და მეორე მოსარჩელეებმა იკისრეს ვალდებულება ამ პერიოდის განმავლობაში არ შეეწყვიტათ რძის მიწოდება (ტ. I, ს.ფ. 38).

4. 2019 წლის 07 თებერვალს პირველმა და მეორე მოსარჩელეებმა, ასევე, რ.ხ–მა, თ.ც–ძემ, ი.ფ–ძემ, ზ.ფ–ძემ, ზ.ვ–ძემ, მ.გ–ძემ, ბ.ვ–ძემ, მ.ი–ძემ, ზ.მ–ძემ და ო.გ–მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში მოპასუხის მიმართ და მოითხოვეს მისთვის ჯამში - 36 717 ლარის გადახდის დაკისრება, საიდანაც 33 143 ლარი წარმოადგენდა მიწოდებული რძის საფასურს (28 320 ლარი ძველი, ხოლო 4823 ლარი ახალი დავალიანება), 350 ლარი მოპასუხესთან მიტანილი სხვადასხვა ნივთების (ყველის ფორმები და ა.შ.) ღირებულებას და დანარჩენი ვალდებულების დროულად შეუსრულებლობით მიყენებულ ზიანს.

5. მოპასუხემ წარადგინა მოთხოვნის შემწყვეტი შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნო. მან მარტივი შედავებით მიუთითა მხოლოდ იმ გარემოებაზე, რომ სრულად აქვს დაფარული მოსარჩელეებისგან მიღებული პროდუქტის საფასური.

6. თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2019 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეს პირველი და მეორე მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრა 28 320 ლარის გადახდა.

7. მოპასუხემ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 09 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2019 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილება.

9. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-3 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

10. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტს მიაჩნდა, რომ სასამართლომ სათანადო სამართლებრივი შეფასება არ მისცა მოსარჩელეთა მიერ 2019 წლის 09 იანვრის შეთანხმებით ნაკისრი შემხვედრი ვალდებულების (რძის მიწოდების ვალდებულების) დარღვევის ფაქტს.

11. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3-4, 102 მუხლებით, ასევე, 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხეს მის მიერ წარდგენილი შესაგებლით სადავოდ არ გაუხდია სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები (არაკვალიფიციური შესაგებელი); გარდა ამისა, შესაგებელი არ შეიცავს მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოპასუხის მიერ ვალდებულების დარღვევა მოსარჩელეების მხრიდან რძის მიწოდების ვალდებულების შეუსრულებლობით იყო განპირობებული. აღნიშნულ გარემოებაზე მოპასუხეს არც მოსამზადებელ სხდომაზე მიუთითებია.

12. სააპელაციო სასამართლომ, ასევე, იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილით, იმავე კოდექსის 380-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და განმარტა, რომ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის ეტაპზე ახალ გარემოებაზე (მოსარჩელეთა მიერ 2019 წლის 09 იანვრის შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობა) მითითებისას აპელანტს წარმოეშვა იმის მტკიცების ტვირთი, რომ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე ამ გარემოებების მიუთითებლობა გამოწვეული იყო საპატიო მიზეზით (სსსკ-ის 215-ე მუხლი), თუმცა მოპასუხეს ასეთი მტკიცება არ წარუდგენია. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი ემსჯელა აპელანტის მიერ მითითებულ ახალ გარემოებაზე.

13. სააპელაციო პალატის მითითებით, ერთადერთი ფაქტობრივი გარემოება, რაზეც მოპასუხე თავის შესაგებელს ამყარებდა იყო ის, რომ მას სრულად აქვს გადახდილი მოსარჩელეებისგან მიღებული პროდუქტის საფასური, თუმცა მოპასუხემ ვერ წარადგინა ფულადი ვალდებულების შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულება. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სარჩელი მართებულად დაკმაყოფილდა.

14. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

15. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

15.1. 2019 წლის 09 იანვრის შეთანხმება ორივე მხარეს გარკვეულ ვალდებულებებს აკისრებდა. კერძოდ, მოპასუხეს ექვსი თვის განმავლობაში (2019 წლის 01 ივნისამდე) უნდა გადაეხადა 28 320 ლარი, ხოლო მოსარჩელეებმა იკისრეს ვალდებულება, რომ ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში არ შეწყვეტდნენ მოპასუხისათვის რძის მიწოდებას დღეში მინიმუმ 1000 ლიტრის ოდენობით. სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელეებმა დაადასტურეს, რომ მიუხედავად აღნიშნული პირობისა, მათ მოპასუხისათვის ერთი ლიტრი რძეც არ მიუწოდებიათ. ამდენად, ფაქტობრივად, აღიარეს ვალდებულების დარღვევა. რეალურად, სწორედ მათ დაარღვიეს მხარეთა შორის არსებული შეთანხმება და არა მოპასუხემ, რის გამოც მოსარჩელეებს არ აქვთ უფლებამოსილება მოპასუხეს მოსთხოვონ რაიმე ვალდებულების შესრულება. აღნიშნული გარემოება სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა;

15.2. კასატორმა მოიხმო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 369-ე მუხლი და განმარტა, რომ სასამართლო შემოიფარგლა მხოლოდ მოპასუხის ვალდებულებებზე მსჯელობით და უგულებელყო მოსარჩელეთა მიერ შესასრულებელი საპირისპირო ვალდებულებები;

15.3. გასაჩივრებულ განჩინებაში მითითებული მსჯელობა, რომ შემხვედრი ურთიერთვალდებულების არსებობა ახალ გარემოებას წარმოადგენდა, საფუძველს მოკლებულია. პირველი ინსტანციის სასამართლოში შესაგებლის წარდგენისას მოპასუხემ მართებულად ჩათვალა, რომ მოსარჩელეების მიმართ არანაირი ვალდებულება არ გააჩნდა, რასაც ადასტურებდა საქმეში არსებული მტკიცებულებები. სასამართლოს წარდგენილი მტკიცებულებებისათვის შესაბამისი სამართლებრივი შეფასება უნდა მიეცა. მოპასუხეს არც ახალ გარემოებებზე მიუთითებია და არც ახალი მტკიცებულებები წარუდგენია;

15.4. სასამართლოს მითითებით, მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია სარჩელში მითითებული არცერთი ფაქტობრივი გარემოება. აღნიშნული მსჯელობა არის დაუსაბუთებელი. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ მოსარჩელეთა მიმართ არანაირი ვალდებულება არ გააჩნია. შესაბამისად, ფაქტობრივი გარემოებები იყო სადავო. სასამართლოს უნდა შეეფასებინა წარდგენილი მტკიცებულებები, მხარეთა ახსნა-განმარტებები და ისე მიეღო გადაწყვეტილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

16. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

17. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

18. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

19. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

20. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

21. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის ძირითადი პრეტენზია მდგომარეობს იმაში, რომ მის მიერ მითითებული გარემოება - მოსარჩელეთა მხრიდან 2019 წლის 09 იანვრის შეთანხმებით ნაკისრი რძის მიწოდების, როგორც შემხვედრი ვალდებულების დარღვევა, არ წარმოადგენდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლით გათვალისწინებულ ახალ გარემოებას და იგი სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა.

22. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის ზემოაღნიშნულ პრეტენზიას და განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება მიმდინარეობს მხარეთა თანასწორობისა (სსსკ-ის მე-5 მუხლი) და შეჯიბრებითობის (სსსკ-ის მე-4 მუხლი) ფუნდამენტურ პრინციპებზე დაყრდნობით. სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებულნი არიან სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა (სსსკ-ის 102-ე მუხლი). სასამართლო მტკიცებით პროცესში, საპროცესო უფლების ჯეროვნად რეალიზების მიზნით, მოსარჩელემ უნდა მიუთითოს ყველა იმ გარემოებაზე, რომლებიც კანონის მიხედვით ასაბუთებენ სასარჩელო მოთხოვნას (სსსკ-ის 178-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტები, 219-ე მუხლის პირველი ნაწილი). ხოლო, მოსარჩელის მიერ ამ საპროცესო ვალდებულების შესრულების შემთხვევაში, მოპასუხეზეა დამოკიდებული მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებების არსებობის უარყოფა (სსსკ-ის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილი).

23. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს სარჩელისაგან მოპასუხის თავდაცვის ისეთ ეფექტურ საშუალებას, როგორიც არის შესაგებელი. შესაგებელი, როგორც მოპასუხის საპროცესო თავდაცვის საშუალება, მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია სამოქალაქო სამართალწარმოებაში. მასში ვლინდება წერილობითი შეჯიბრებითობის პრინციპი. იგი, ასევე, დისპოზიციურობის (სსსკ-ის მე-3 მუხლი) პრინციპის ერთგვარი გამოხატულებაა, რომელიც უზრუნველყოფს მხარეთა საპროცესო უფლებების ავტონომიურად განკარგვის შესაძლებლობას. საპროცესო ავტონომიის ფარგლებში მოპასუხის გადასაწყვეტია ცნობს თუ არა სარჩელს, დაასრულებს თუ არა საქმეს მორიგებით, ან რა სახის საპროცესო თავდაცვის საშუალებას გამოიყენებს, რაც გარკვეულწილად დავაში შესვლას და სარჩელში მითითებულ გარემოებებზე პასუხის გაცემას გულისხმობს. შესაბამისად, სარჩელის წარმატება იმაზე არის დამოკიდებული, რამდენად კვალიფიციურად დაიცავს თავს მოპასუხე სარჩელისაგან (იხ. სუსგ საქმე №ას-108-2021, 22 აპრილი, 2021 წელი; №ას-467-2020, 25 ივნისი, 2021 წელი).

24. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, პასუხში (შესაგებელში) სრულყოფილად და თანამიმდევრობით უნდა იყოს ასახული მოპასუხის მოსაზრებები სარჩელში მითითებულ თითოეულ ფაქტობრივ გარემოებასა და მტკიცებულებასთან დაკავშირებით. თუ მოპასუხე არ ეთანხმება სარჩელში მოყვანილ რომელიმე გარემოებას, იგი ვალდებულია მიუთითოს ამის მიზეზი და დაასაბუთოს შესაბამისი არგუმენტაციით; წინააღმდეგ შემთხვევაში მას ერთმევა უფლება, შეასრულოს ასეთი მოქმედება საქმის არსებითად განხილვის დროს. იმავე კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, პირველი ინსტანციის სასამართლოში მხარეები შეზღუდული არიან ახსნა-განმარტების მოსმენისას წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო განცხადებული. ბუნებრივია, ამ საპროცესო სტანდარტის დადგენა გავლენას ახდენს სასამართლო კვლევის საგანზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ მოსამართლე, როგორც ნეიტრალური არბიტრი, მტკიცებულებებს იკვლევს არა საკუთარი, არამედ მხარეთა მიერ განხორციელებული შედავების ფარგლებში და, ამ მხრივ, ადგენს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტების არსებობა-არარსებობას (იხ. სუსგ საქმე №ას-1100-1057-2016, 09 ივნისი, 2017 წელი; №ას-1340-1260-2017, 07 მარტი, 2018 წელი ).

25. საკასაციო სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე განმარტა, რომ საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილია მოპასუხის მიერ კონკრეტული შესაგებლის წარდგენის ვალდებულება. კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე, დგინდება, რომ მოპასუხე უნდა შეედავოს მოსარჩელის გამართულ, დასაბუთებულ მოთხოვნას ანუ დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები (და არა მისი სამართლებრივი შეხედულებები) დამტკიცებულად ითვლება (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმე №ას-664-635-2016, 02 მარტი, 2017 წელი).

26. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებით დადგენილი პრინციპის გამოხატულებაა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლი, რომელიც წარმოადგენს ე.წ. „შეზღუდული აპელაციის“ განმსაზღვრელ ნორმას. აღნიშნული სამართლებრივი ნორმა სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას ახალ ფაქტებზე მითითებისა და ახალი მტკიცებულებების წარდგენის შესაძლებლობას უშვებს მხოლოდ საპატიო მიზეზის არსებობისას, რის გამოც შეუძლებელი გახდა მათი პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენა (იხ. სსსკ-ის 380-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები). თავის მხრივ, მტკიცებულების წარდგენის საპატიოობაც სრულად უნდა შეესაბამებოდეს ამავე კოდექსით დადგენილ სტანდარტს, რათა დაუსაბუთებლად არ შეილახოს პროცესის ფუნდამენტური პრინციპები (იხ. სუსგ საქმე №ას-123-123-2018, 09 ნოემბერი, 2018 წელი).

27. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხეს არც შესაგებელში და არც პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოსამზადებელ სხდომაზე არ მიუთითებია იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხის მიერ ვალდებულების დარღვევა მოსარჩელეთა მხრიდან რძის მიწოდების ვალდებულების შეუსრულებლობით იყო განპირობებული. ამასთან, არ არსებობს საპატიო მიზეზი, რის გამოც მან თავის დროზე ვერ განაცხადა აღნიშნულის თაობაზე. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მოპასუხემ დაკარგა საქმის მოსამზადებელი სტადიის შემდგომ, ახალ გარემოებებზე მითითებისა და მათზე დაყრდნობით სარჩელისაგან თავდაცვის საპროცესო უფლება. ზემოაღნიშნული გარემოება, რომელზეც მოპასუხემ მხოლოდ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მიუთითა, წარმოადგენს იმავე კოდექსის 380-ე მუხლით გათვალისწინებულ ახალ გარემოებას და სააპელაციო სასამართლომ მასზე მართებულად არ იმსჯელა.

28. მოპასუხე, როგორც შესაგებელში, ისე საქმის მოსამზადებელ ეტაპზე სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით მიუთითებდა მხოლოდ იმ გარემოებაზე, რომ სრულად აქვს ანაზღაურებული მოსარჩელეებისგან მიღებული პროდუქტის (რძის) საფასური, თუმცა მას, მისი მტკიცების ტვირთის ფარგლებში, არ წარუდგენია აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება (სსსკ-ის 102-ე მუხლი). იგი შემოიფარგლა მხოლოდ საკუთარი ახსნა-განმარტებით, რაც არ წარმოადგენს სადავო გარემოების დამადასტურებელ საკმარის მტკიცებულებას.

29. საკასაციო სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს (იხ. სუსგ საქმე №ას-833-833-2018, 16 ნოემბერი, 2018 წელი; №ას-867-834-2016, 22 ნოემბერი, 2018 წელი).

30. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

31. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით; ვერც საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

32. ამასთან, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ., სუსგ საქმე №ას-515-515-2018, 06 ივლისი, 2018 წელი; №ას-917-2019, 16 ოქტომბერი, 2019 წელი; №ას-1487-2020, 19 თებერვალი, 2021 წელი), რის გამოც საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით; არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

34. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1416 ლარის 70% – 991,20 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „ვ.პ–ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. შპს „ვ.პ–ს“ (ს/კ: ......) დაუბრუნდეს მ.ა–ის მიერ 2020 წლის 3 ნოემბერს №10064198706 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1416 (ერთი ათას ოთხას თექვსმეტი) ლარის 70% – 991 (ცხრაას ოთხმოცდათერთმეტი) ლარი და 20 თეთრი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი