საქმე №ას-286-2021 12 ნოემბერი, 2021 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი -"E.T.U.S.V.T.A.S." (ე.თ.უ.ს.ვ.თ.ა.შ–თი) (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს "ა." (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 8 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვა, კონტრაფაქციული საქონლის განადგურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილებით E.T.U. S.v. T. A. S -ის (ე.თ.უ.ს.ვ.თ.ა.შ–თი; შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი შპს „ა–ის“ (შემდეგში: მოპასუხე) წინააღმდეგ, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვისა და კონტრაფაქციული საქონლის განადგურების მოთხოვნით, არ დაკმაყოფილდა.

2. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც მოსარჩელემ სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა, უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით.

3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

3.1. მოსარჩელე (სახელწოდების ცვლილებამდე Ipek Kagit Sanaya ve Ticaret A.S.) სასაქონლო ნიშნის „Selpak“-ის განსაკუთრებული უფლების მფლობელია. მოსარჩელე კომპანიას რეგისტრირებული აქვს სასაქონლო ნიშანი - „Selpak“ საქონლის/მომსახურების ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკატორის 03, 05 და 16 კლასებისთვის, მათ შორის, კლასებში შემავალი შემდეგი საქონლისთვის: სარეცხი და საწმენდი საშუალებები საოჯახო მეურნეობისთვის, ქაღალდის ხელსახოცი, ტუალეტის ქაღალდი და ა.შ. კომპანია ეკონომიკურ საქმიანობას ახორციელებს სხვადასხვა საოჯახო, სამეურნეო, ჰიგიენური, თუ საწმენდი საშუალებების წარმოების სფეროში;

3.2. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის N35043 ბრძანების საფუძველზე 10 სამუშაო დღით შეჩერდა მოპასუხის მიერ 2017 წლის 22 დეკემბრის N11116/C13192 სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციით გაცხადებული საქონლის ნაწილის (7500 ცხვირსახოცი, გამოსახულებით სასაქონლო ნიშნით SELPAK) იმპორტის სასაქონლო ოპერაციაში გაცხადებული საქონლის გაფორმებული პროცედურები, რის შესახებაც ეცნობა აპელანტს; აღნიშნულს საფუძვლად დაედო შემოსავლების სამსახურის ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტის რეესტრში საბაჟო დეპარტამენტის 2016 წლის 13 მაისის N12947 ბრძანებით რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის SELPAK უფლების სავარაუდო დარღვევა;

3.3. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე, მე-20 მუხლებსა და „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონის (შემდეგში: სპეციალური კანონი) მე-3, მე-6, 45-ე „ა“ მუხლებზე მიუთითა, ასევე განმარტა, რომ სამრეწველო საკუთრების დაცვის შესახებ პარიზის კონვენციის (შემდეგში: პარიზის კონვენცია) პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, სამრეწველო საკუთრების დაცვის ობიექტებია პატენტები, სასარგებლო მოდელები, სამრეწველო ნიმუშები, სასაქონლო ნიშნები, მომსახურების ნიშნები, საფირმო სახელწოდებები, წარმოშობის აღნიშვნები და ადგილწარმოშობის დასახელებები, აგრეთვე არაკეთილსინდისიერი კონკურენციის აღკვეთა. სასაქონლო ნიშნის სარგებლობასთან დაკავშირებული სამართლებრივი საკითხები რეგლამენტირებულია ასევე 1994 წლის 14 აპრილს დადებული საერთაშორისო შეთანხმებით „ინტელექტუალური საკუთრების უფლების ვაჭრობასთან დაკავშირებული ასპექტების შესახებ“, რომლის მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის მფლობელს აქვს განსაკუთრებული უფლება აუკრძალოს ყველა მესამე პირს მისი თანხმობის გარეშე ვაჭრობის პროცესში იდენტური ამ მსგავსი ნიშნის გამოყენება ისეთ საქონელთან ან მომსახურებასთან დაკავშირებით, რომელთა მიმართაც რეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი და როდესაც ასეთმა გამოყენებამ შეიძლება წარმოქმნას არევ-დარევის ალბათობა. არევ-დარევის ალბათობა მტკიცდება მაშინ, როდესაც იდენტური ნიშნის გამოყენება ხდება საქონელთან ან მომსახურებასთან დაკავშირებით. პარიზის კონვენციის მე-2 მუხლის შესაბამისად, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს ენიჭება ერთგვაროვან ან მსგავს საქონელზე ამ ნიშნის ან მისი ვარიანტების გამოყენების განსაკუთრებული უფლება. ამავე კონვენციის მე-6 მუხლის თანახმად კი, სასაქონლო ნიშნებზე განსაკუთრებული უფლებების მოპოვებისა და დამცავი დოკუმენტების ძალაში შენარჩუნების წესებს არეგულირებს მხოლოდ ეროვნული კანონმდებლობა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, საქართველოს კანონმდებლობიდან და საერთაშორისო აქტების შინაარსიდან გამომდინარე, სასაქონლო ნიშნის მთავარი დანიშნულებაა განასხვავოს საქონელი სხვა საქონლის ან მომსახურებისაგან ან განასხვავოს ერთი მეწარმე მეორე მეწარმისაგან;

3.4. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 102-ე, 105-ე მუხლებსა და საპროცესო სამართალში არსებულ მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების სტანდარტზე მითითებით გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება და დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მისი ინტელექტუალური საკუთრების უფლების დარღვევის ფაქტის დადასტურება;

3.5. სააპელაციო სასამართლომ საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკაზე მიუთითა (საქმე Nას-1285-1223-2014), რომლის თანახმადაც საქონლის კონტრაფაქციულობის მტკიცების ტვირთის სწორად გადანაწილებისათვის მნიშვნელოვანია ინტელექტუალური საკუთრების სამართალში არსებული პრეზუმფციების განხილვა. მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის უნებართვოდ გამოყენების პრეზუმფციის ასამოქმედებლად, აუცილებელია მოსარჩელემ დაადასტუროს: 1) სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების არსებობისა და 2) მოწინააღმდეგე მხარის მიერ იდენტურ ან მსგავს საქონელზე იდენტური ან მსგავსი ნიშნის გამოყენების ფაქტები;

3.6. აპელანტის მითითებით პირველი ინსტანციის სასამართლომ ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე დაასკვნა, თითქოს მოსარჩელე კომპანიის დისტრიბუტორი უფლებამოსილი იყო, განეხორციელებინა აპელანტის მიერ წარმოებული პროდუქციის დისტრიბუცია ნებისმიერ ტერიტორიაზე, მათ შორის - საქართველოშიც, მაშინ, როდესაც სს „რ.გ. უ.ფ–ას“ უფლებამოსილება შეზღუდულია ტერიტორიული პრინციპით და ის უფლებამოსილია განახორციელოს პროდუქციის დისტრიბუცია თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის ტერიტორიაზე, ხოლო მის ფარგლებს გარეთ პროდუქციის დისტრიბუციის უფლებამოსილება ამ უკანასკნელს არ გააჩნია;

3.7. აპელანტის მითითებით მოპასუხემ ვერ დაადასტურა მოსარჩელის მიერ გასხვისებული და ორიგინალი საქონლის იმპორტის განხორციელება, რადგან საქმეში არსებული ანგარიშფაქტურით და ზედნადებით არ დასტურდება აპელანტის მიერ სადავო საქონლის სს „რ.გ. უ.ფ–ის“ მიყიდვის ფაქტი, მაგრამ ეს სასაქონლო ოპერაცია რომც დადასტურდეს, სს “რ.გ. უ.ფ–ას“ მიერ სადავო საქონლის შპს „გ.გ. ი. მდ. ს. და თ–ზე“ მიყიდვა არ დასტურდება, ასევე არ დასტურდება ამ უკანასკნელის მიერ ამ საქონლის „ა.ქ.ბ.უ.ი.თ. ე.ო. ს. თ–ზე“ მიყიდვა და შესაბამისად არ არის კავშირი მოპასუხის მიერ იმპორტირებულ სადავო საქონელსა და აპელანტის მიერ წარმოებულ ორიგინალ საქონელს შორის;

3.8. აპელანტმა სააპელაციო საჩივრის განხილვისას აღნიშნა, რომ ის სადავოდ არ მიიჩნევდა და არ იკვლევდა იმ ფაქტს, რომ მოპასუხის მიერ საქართველოში იმპორტირებული საქონლის შიგთავსი ორიგინალი იყო თუ ფალსიფიცირებული. აპელანტის მოსაზრებით განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის დაცულობა არ ნიშნავს მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის გაყალბებისგან დაცვას. აპელანტი, მისი განსაკუთრებული უფლების დარღვევად მიიჩნევს იმას, რომ მოპასუხემ იმპორტირებული პროდუქცია შეიძინა თურქეთის რესპუბლიკაში მისი დისტრიბუტორი კომპანიისგან, რომელსაც არ ჰქონდა უფლება საქონელი გაეყიდა საქართველოში, შესაბამისად, მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის მქონე პროდუქცია საქართველოში შემოიტანა მასთან შეთანხმების გარეშე, რის გამოც ის კონტრაფაქციულია;

4. სააპელაციო სასამართლომ, სააპელაციო საჩივარში და სააპელაციო სხდომაზე მხარის მიერ ჩამოყალიბებული პოზიცია არ გაიზიარა შემდეგი საფუძვლებით: მიუხედავად იმისა, რომ აპელანტი სადავოდ არ მიიჩნევს და არ იკვლევს მოპასუხის მიერ საქართველოში იმპორტირებული საქონლის შიგთავსი ორიგინალია თუ ფალსიფიცირებული, სასამართლომ პირველ რიგში შეაფასა აპელანტის პოზიცია იმის შესახებ, რომ მოპასუხემ ვერ დაადასტურა ის ფაქტი, რომ საქართველოში მის მიერ შემოტანილი სადავო საქონელი წარმოადგენს აპელანტის მიერ წარმოებულ, გასხვისებულ, ორიგინალ პროდუქციას, რადგან იმ ფაქტობრივი გარემოების ზუსტად განსაზღვრა, თუ რა საქონელი შეიძინა მოპასუხემ თურქეთის რესპუბლიკაში, რომელიც შემდეგ საქართველოში შემოიტანა, ამ დავის სწორად გადაწყვეტისათვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საკითხს წარმოადგენს. აპელატი, მისი ამ პოზიციის დასადასტურებლად უთითებდა, რომ ანგარიშფაქტურაზე გამყიდველის (აპელანტის) სახელი არასწორად არის მითითებული, რადგან ანგარიშფაქტურაზე მითითებულია გამყიდველი კომპანიის ახალი სახელწოდება, ხოლო ამ ოპერაციის დროს გამყიდველს (აპელანტს) სახელი ჯერ კიდევ არ ჰქონდა შეცვლილი. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტის ეს მოსაზრება არ შეესაბამებოდა საქმეში არსებულ სასაქონლო ზედნადებებს, რადგან მასში სადავო საქონლის გამყიდველის გრაფაში მითითებულია აპელანტი კომპანიის სახელწოდება მის ცვლილებამდე და არა ამჟამინდელი სახელწოდება, ხოლო მყიდველად მითითებულია სს „რ.გ. უ.ფ–მა“. ეს კი იმას ადასტურებს, რომ სწორედ აპელანტის ცვლილებამდელი სახელწოდება არის მითითებული ზედნადებებში და არა ამჟამინდელი სახელწოდება, როგორც ამაზე აპელანტი ამტკიცებდა. აღსანიშნავია, რომ აპელანტმა დაადასტურა, რომ სს „რ.გ.უ. ფ–მა“ არის მისი დისტრიბუტორი კომპანია, რომელსაც მის მიერ წარმოებული პროდუქციის დისტრიბუციის უფლებამოსილება ჰქონდა თურქეთში, ცენტრალურ ანატოლიაში და არა საქართველოში; აპელანტი ერთ-ერთ სადავო გარემოებად უთითებს სწორედ სს „რ.გ. უ.ფ–ას“ მიერ სადავო საქონლის საქართველოში გასხვისებას. საქმის მასალებში წარმოდგენილია თავად აპელანტი კომპანიის 2018 წლის 15 ნოემბრის N49313 წერილი, რომლითაც იგი ადასტურებს საქონლის პირველი გამყიდველი იურიდიული პირის უფლებამოსილებას, კერძოდ, წერილში აღნიშნულია, რომ კომპანია სს „რ.გ.უ.ფ–მა“ უფლებამოსილია, განახორციელოს აპელანტი კომპანიის პროდუქციის დისტრიბუცია ცენტრალურ ანატოლიაში, იგი უფლებამოსილი არის აქტიურად განახორციელოს აპელანტის სასაქონლო ნიშნის შემცველი საქონლის რეალიზაცია იმ ტერიტორიის ფარგლებს გარეთ, სადაც მას გააჩნია საქონლის გაყიდვის უფლებამოსილება, კერძოდ, ცენტრალურ ანატოლიაში, თურქეთში. აღნიშნული გარემოებები კი, თავის მხრივ, იმ ფაქტს ადასტურებს, რომ აპელანტმა კომპანიამ სადავო საქონელი სს „რ.გ.უ.ფ–მას“ მიჰყიდა. ამდენად, უტყუარად დასტურდება ის ფაქტი, რომ სადავო საქონელი სწორედ აპელანტისაგან შეიძინა სს „რ.გ. ურუნლერი ფაზარლამამ“, ამ უკანასკნელს კი შეძენილი საქონლის დისტრიბუციის უფლებამოსილება გააჩნდა თურქეთში, ცენტრალურ ანატოლიაში. რაც შეეხება აპელანტის მტკიცებას, რომ სს „რ.გ. უ.ფ–მას“ (დისტრიბუტორის) მიერ სადავო საქონლის შპს „გ.გ.ი.მ.ს. და თ–ზ“-თვის მიყიდვა არ დასტურდება, ისევე, როგორც არ დასტურდება ამ უკანასკნელის მიერ საქონლის „ა.ქ.ბ.უ.ი. თ. ე. ო.ს.თ “ -თვის მიყიდვა, უსაფუძვლოა, რადგან სს „რ.გ. უ.ფ–ას“, რომელიც დისტრიბუტორია, მიერ სადავო საქონლის შპს „გ.გ.ი.მ.ს. და თ“-თვის გაყიდვა უტყუარად დასტურდება, ასევე ც უტყუარად დასტურდება ამ უკანასკნელის მიერ სადავო საქონლის „ა.ქ.ბ.უ.ი. თ. ე. ო. ს. თ “-თვის მიყიდვა და შემდეგ საქონლის მოპასუხის მიერ შეძენა. აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ არ დასტურდება კავშირი მოპასუხის მიერ იმპორტირებულ სადავო საქონელსა და აპელანტის მიერ სს „რ.გ. უ.ფ–ზე“ მიყიდულ საქონელს შორის, მხოლოდ მხარის ზეპირი განცხადებას ეფუძნება და არ არის მითითებული კონკრეტულად, თუ რა ადასტურებს, რომ არ არის კავშირი სადავო საქონელზე განხორციელებულ შესყიდვებს შორის; აპელანტი არ იმას უთითებს, ანგარიშფაქტურისა და ზედნადებების რომელ ნაწილს მიიჩნევს სადავოდ მაშინ, როდესაც სწორედ ამ მტკიცებულებებით უტყუარად დასტურდება, რომ მოსარჩელემ მის მიერ წარმოებული, სასაქონლო ნიშნით - „Selpak“ შეფუთული საქონელი მიჰყიდა სს „რ.გ. უ.ფ–ას“ (დისტრიბუტორს), რომელმაც ეს საქონელი შპს „გ.გ . ი . მ . ს. და თ–ს“ მიჰყიდა, ხოლო მისგან ეს პროდუქცია შპს „ა.ქ.ბ.უ.ი.თ.ე.ო.ს.თ–იმ“ შეიძინა, ხოლო ამ უკანასკნელისაგან მოპასუხემ შეიძინა საქონელი და მისი იმპორტი საქართველოში განახორციელა;

4.1. სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმეში არსებული ანგარიშფაქტურისა და ზედნადებების მიხედვით მართებულად დაადგინა, რომ სასაქონლო ნიშნით - „Selpak“ შეფუთული სადავო საქონელი, რომლისიმპორტი საქართველოში განახორციელა მოპასუხემ, სწორედ აპელანტის მიერ წარმოებულ და რეალიზებულ, ორიგინალ საქონელს წარმოადგენს;

4.2. სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის მე-2 ნაწილი განსაკუთრებული უფლების მქონე პირს, მესამე პირისათვის გარკვეული ქმედებების აკრძალვების მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს მხოლოდ მაშინ, როდესაც მესამე პირი, განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის თანხმობის გარეშე სამოქალაქო ბრუნვაში იყენებს, დაცულ სასაქონლო ნიშანთან დაკავშირებულ ისეთ სასაქონლო ნიშანს, რაც მითითებულია სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“-„დ“ ქვეპუნქტებში. „ინტელექტუალური საკუთრების უფლების ვაჭრობასთან დაკავშირებული ასპექტების შესახებ“ 1994 წლის 14 აპრილს დადებული საერთაშორისო შეთანხმების მე-16 მუხლიც, სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის მე-2 ნაწილის მსგავსად, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს, მესამე პირის მიმართ აკრძალვის მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს იმ შემთხვევაში, თუ მესამე პირის მხრიდან ადგილი აქვს სასაქონლო ნიშნის მფლობელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის იდენტური ამ მსგავსი ნიშნის გამოყენებას. ამდენად, სპეციალური კანონის და მითითებული საერთაშორისო შეთანხმების თანახმად, განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის მიერ, მესამე პირის მიმართ აკრძალვის მოთხოვნის უფლების მოპოვება, პირდაპირ უკავშირდება მესამე პირის მიერ დაცული სასაქონლო ნიშნის უკანონო გამოყენებას;

4.3. სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხის მიერ საქართველოში იმპორტირებული საქონელი არის სწორედ აპელანტის მიერ წარმოებული და რეალიზებული ორიგინალი საქონელი. დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანია შეფასდეს, მოპასუხის მიერ, ამ საქონლის თურქეთის რესპუბლიკაში შეძენა და საქართველოში იმპორტი ნიშნავს თუ არა, მის მიერ, აპელანტის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის გამოყენებას. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის იდენტური ამ მსგავსი ნიშნის გამოყენება შესაძლებელია მოხდეს იმ შემთხვევაში, როდესაც მესამე პირის მხრიდან ადგილი აქვს რეალიზაციისათვის საქონლის შექმნას, წარმოებას და ა.შ., ხოლო, ორიგინალი, შეფუთული საქონლის შეძენა ვერ იქნება გაიგივებული საქონლის შექმნასთან, წარმოებასთან და ა.შ., აქედან გამომდინარეობს დასკვნა, რომ ორიგინალი საქონლით ვაჭრობა შეუძლებელია მიჩნეული იქნეს ცალკე სასაქონლო ნიშნის გამოყენებად. მწარმოებლის მიერ წარმოებული, შეფუთული და რეალიზებული, ორიგინალი საქონლის შეძენა, არ ნიშნავს განსაკუთრებული უფლების მქონე პირს კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის გამოყენებას;

4.4. მოპასუხეს, აპელანტის მიერ ნაწარმოები, მის მიერ რეალიზებული, ორიგინალი საქონლის შეძენით თურქეთის რესპუბლიკაში და შემდეგ საქართველოში იმპორტით, არ განუხორციელებია სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის მე-4 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ქმედებები, რომლის აკრძალვის მოთხოვნის უფლება აქვს განსაკუთრებული ნიშნის მფლობელს მის კუთვნილ სასაქონლო ნიშანთან მიმართებით. შესაბამისად, მოპასუხის მიერ სადავო საქონლის საქართველოში შემოტანა არ საჭიროებდა აპელანტის თანხმობას;

4.5. რაც შეეხება, სააპელაციო საჩივარში მითითებულ გარემოებას, რომ მოსარჩელე კომპანიის დისტრიბუტორი - სს „რ.გ. უ. ფ–მა“ უფლებამოსილი იყო, განეხორციელებინა აპელანტის მიერ წარმოებული პროდუქციის დისტრიბუცია მხოლოდ და მხოლოდ ცენტრალური ანატოლიის ტერიტორიაზე, ხოლო მის ფარგლებს გარეთ პროდუქციის დისტრიბუციის უფლებამოსილება ამ უკანასკნელს არ გააჩნდა, რის საფუძველზედაც აპელანტის წარმომადგენელმა დაასკვნა, რომ მოპასუხის მიერ იმპორტირებული სადავო საქონელი არის კონტრაფაქციული, სააპელაციო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რადგან საქმის მასალებით დგინდება, რომ სს „რ.გ. უ. ფ–ამ“ სადავო საქონელი მიჰყიდა შპს „გ.გ.ი.მ.ს. და თ–ს“, ხოლო ამ უკანასკნელმა კი -„ა.ქ.ბ.უ.ი.თ.ე.ო–ო.ს.თ–ს“, რომლისგანაც ის მოპასუხემ შეიძინა. ამასთან, ყველაზე მნიშვნელოვანია ის, რომ აპელანტი მოპასუხის მიერ ჩადენილ დარღვევად მიიჩნევს და შესაბამისად მას უყენებს მოთხოვნას სხვა სუბიექტის მიერ ჩადენილი დარღვევისათვის, კერძოდ სს „რ.გ.უ ფ–ას“ (დისტრიბუტორის) მიერ ჩადენილი დარღვევისათვის. თუ აპელანტს მიაჩნია, რომ სს „რ.გ. უ.ფ–ამ“ საქონლის რეალიზაციის ტერიტორიული პრინციპი დაარღვია, ამ დარღვევისათვის მოთხოვნის სხვა სუბიექტისათვის, ამ შემთხვევაში მოპასუხისათვის წაყენება, სრულიად უსაფუძვლოა;

4.6. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი ნიშნის გამოყენება შესაძლებელია მოხდეს იმ შემთხვევაში, როდესაც მესამე პირის მხრიდან ადგილი აქვს რეალიზაციისათვის საქონლის შექმნას, წარმოებას და ა.შ. ხოლო, ორიგინალი, შეფუთული საქონლის შეძენა ვერ იქნება გაიგივებული საქონლის შექმნასთან, წარმოებასთან და ა.შ. რაც იმას მიანიშნებს, რომ ორიგინალი საქონლით ვაჭრობა შეუძლებელია მოჩნეულ იქნეს ცალკე სასაქონლი ნიშნის გამოყენებად. შესაბამისად, მწარმოებლის მიერ წარმოებული, შეფუთული და რეალიზებული, ორიგინალი საქონლის შეძენა, არ ნიშნავს განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის გამოყენებას;

4.7. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე, რომლის თანახმადაც, საქონლის კონტრაფაქციულად მიჩნევისთვის უნდა დაკმაყოფილდეს რამდენიმე პირობა: 1) საქონელი უნდა იყოს იმ საქონლის იდენტური ან მსგავსი (შედიოდეს იმ საქონლის ჩამონათვალში), რომლის მიმართაც დარეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი; 2) საქონელზე მოთავსებული უნდა იყოს ამ საქონელთან დაკავშირებით რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი სასაქონლო ნიშანი; 3) იდენტური ან მსგავსი სასაქონლო ნიშანი მოთავსებული უნდა იყოს უნებართვოდ. ზემოაღნიშნული ნორმით მოცემული ყველა ელემენტი კუმულატიურად უნდა არსებობდეს, რომ კონტრაფაქციულობის ფაქტი დადგინდეს (იხ. სუსგ Nას-1285-1223-2014).

5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

6. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულება, რომლითაც სრულად მართლდებოდა სარჩელის საფუძვლები. მისი განცხადებით სააპელაციო სასამართლომ უგულებელჰყო სარჩელში მითითებული ნორმები და წარდგენილი მტკიცებულებები.

7. კასატორის განმარტებით სააპელაციო სასამართლო გასცდა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებს და დადგენილად მიიჩნია საქმის გარემოებებთან აბსოლუტურად შეუსაბამო ფაქტები. კერძოდ, სასამართლომ დაადგინა, რომ სს „რ.გ. უ.ფ–მა“ უფლებამოსილი იყო, დისტრიბუცია განეხორციელებინა მხოლოდ თურქეთში, ცენტრალურ ანატოლიაში და არა საქართველოში, მაშინ როდესაც ეს არღვევდა ტერიტორიულობის პრინციპს და აკეთებს დასკვნას, რომ მოპასუხეს მოსარჩელის ინტელექტუალური საკუთრების უფლება არ შეულახავს, ხოლო დისტრიბუტორ კომპანიას უფლება ჰქონდა, დისტრიბუცია განეხორციელებინა ნებისმიერ ტერიტორიაზე.

8. კასატორის მტკიცებით სააპელაციო სასამართლომ კონტრაფაქციული პროდუქტით ვაჭრობის ფაქტი შეფასების მიღმა დატოვა და ერთმანეთში აურია ფალსიფიკაციისა და კონტრაფაქციის ცნებები (იხ. წინამდებარე განჩინების 3.6, 3.7, 3.8 ქვეპუნქტები).

9. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში მიიღო სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც იგი დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

10. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

11. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

12. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც ითვალისწინებს იმ შედეგს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს ვალდებულებაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა, რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველ სამართლებრივ შედეგს (სუსგ N ას-1601-2018, 11.03.2021წ.).

13. იმ სამართლებრივი შედეგის საფუძველი, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურს სპეციალური კანონის მე-3, მე-6, 24-ე, 45-ე მუხლებიდან გამომდინარეობს. სპეციალური კანონის მე-3 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, სასაქონლო ნიშანი დაცულია „ს–ში“ მისი რეგისტრაციის ან საერთაშორისო შეთანხმების საფუძველზე. ამავე კანონის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეგისტრაციით დაცულ სასაქონლო ნიშანზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან. სპეციალური კანონის 45-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის შემთხვევაში, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს უფლება აქვს მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს: ა) თავისი უფლების დამრღვევი ქმედების შეწყვეტა; ბ) მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; გ) ყველა იმ გამოსახულების, ეტიკეტის, ანაბეჭდის, შეფუთვის, შესაფუთი მასალისა და სარეკლამო განცხადების განადგურება, რომელიც შეიცავს რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს, წარმოადგენს მის ასლს ან იმიტაციას; დ) სასაქონლო ნიშნის დასამზადებლად განკუთვნილი კლიშეების, მატრიცების, ხოლო თუ სასაქონლო ნიშნის საქონლისაგან განცალკევება შეუძლებელია, თვით ამ საქონლის განადგურებაც კი.

14. მოსარჩელის პირველი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება წარმოშობს მეორე მოთხოვნის დაკმაყოფილების წინაპირობას, რადგან სადავო პროდუქციის კონტრაფაქციულად მიჩნევის ფაქტი სავსებით საკმარისია იმისათვის, რომ რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის მფლობელს წარმოეშვას საკუთარი „ქონების“ დაცვის უფლება. სადავო არაა, რომ სასაქონლო ნიშანი (სპეციალური კანონის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით: სასაქონლო ნიშანი არის სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელიც გამოისახება გრაფიკულად და განასხვავებს ერთი საწარმოს საქონელს ან/და მომსახურებას მეორე საწარმოს საქონლისა ან/და მომსახურებისაგან“) მოსარჩელე კომპანიას კანონით დადგენილი წესით აქვს რეგისტრირებული. ეროვნული კანონმდებლობის საფუძველზე რეგისტრაციის მომენტიდან სასაქონლო ნიშანი (სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის საფუძველზე: „1. რეგისტრაციით დაცულ სასაქონლო ნიშანზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან. 2. განსაკუთრებული უფლების მქონე პირს შეუძლია აუკრძალოს მესამე პირს, მისი თანხმობის გარეშე სამოქალაქო ბრუნვაში გამოიყენოს ისეთი ნიშანი, რომელიც განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის დაცული სასაქონლო ნიშნის: ა) იდენტურია და საქონელიც იდენტური; ბ) იდენტურია, ხოლო საქონელი იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ამ ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა; გ) მსგავსია, ხოლო საქონელი იდენტური ან იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ამ ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა; დ) იდენტური ან მსგავსია და დაცულია სასაქონლო ნიშნის საქართველოში კარგი რეპუტაციის გამო, ამ ნიშნის გამოყენება მესამე პირს დაუმსახურებლად უქმნის ხელსაყრელ პირობებს ან ზიანს აყენებს სასაქონლო ნიშნის რეპუტაციას ან მის განმასხვავებელუნარიანობას“) ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დაცულ „ქონებას“ განეკუთვნება და მასზე ვრცელდება საკუთრების დაცვის სამართლებრივი რეჟიმი, რაც განმარტებულია როგორც ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს, ისე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაშიც (იხ. სუსგ N ას-1285-1223-2014, 01.12.2015წ; ას-580-2020, 12.10.2020წ; N ას-306-2020. 18.11.2020წ; N ას-100-2021, 27.05.2021წ.).

15. საკასაციო საჩივრის შინაარსის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია:

(ა) არის თუ არა მოსარჩელე მის მიერ მითითებულ სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელი;

(ბ) აქვს თუ არა მოპასუხეს/კასატორს მსგავსი საქონლის მიმართ სადავო სასაქონლო ნიშნის გამოყენების უფლება (და, შესაბამისად, კონტრაფაქციულია თუ არა კასატორის საქონელი);

(გ) ვის ეკისრება საქონლის კონტრაფაქციულობის მტკიცების ტვირთი;

(დ) გამოკვლეულია თუ არა სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქონლის განადგურების მოთხოვნის დაკმაყოფილების ყველა სამართლებრივი წინაპირობა.

16. „ინტელექტუალური საკუთრების უფლებების ვაჭრობასთან დაკავშირებული ასპექტების შესახებ შეთანხმების“ (TRIPS) მე-15 მუხლის შესაბამისად, „სასაქონლო ნიშანს შეიძლება წარმოადგენდეს ნებისმიერი სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელსაც უნარი შესწევს ერთი საწარმოს საქონელი და მომსახურება სხვა საწარმოს საქონლისა და მომსახურებისაგან განასხვავოს“.

17. პარიზის კონვენციის შესაბამისად, სასაქონლო ნიშნის მფლობელს ენიჭება ერთგვაროვან ან მსგავს საქონელზე ამ ნიშნის ან მისი ვარიანტების გამოყენების განსაკუთრებული უფლება. ამავე კონვენციის მე-6 მუხლის თანახმად კი, სასაქონლო ნიშნებზე განსაკუთრებული უფლებების მოპოვებისა და დამცავი დოკუმენტების ძალაში შენარჩუნების წესებს არეგულირებს მხოლოდ ეროვნული კანონმდებლობა.

18. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ რეგისტრაციის პროცედურების დასრულების შემდეგ სასაქონლო ნიშანი საკუთრების ობიექტი ხდება და მასზე საკუთრების დაცვის ყველა სამართლებრივი რეგულაცია ვრცელდება. ზოგიერთ შემთხვევაში არა მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია, არამედ თავად რეგისტრაციის განაცხადი და სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მაძიებლის სამართლებრივი სტატუსიც კი უკვე შესაძლებელია წარმოშობდეს ისეთ ქონებრივ უფლებებს, რომლებიც ექცევა პირველი ოქმის პირველი მუხლით გათვალისწინებული „ქონების“ ცნებაში (იხ. სუსგ N ას-1285-1223-2014, 01.12.15 წ.).

19. ინტელექტუალური საკუთრების სამართალში კონტრაფაქცია გულისხმობს ინტელექტუალური საკუთრების უფლების უნებართვო გამოყენებას (შეად., დავით ძამუკაშვილი, ინტელექტუალური საკუთრების სამართალი, თბილისი, 2000, გვ.239).

20. „ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კონტრაფაქციული პროდუქცია არის ნებისმიერი საქონელი, მათ შორის, შესაფუთი საქონელი, რომელზედაც უნებართვოდაა მოთავსებული იმ სასაქონლო ნიშნის იდენტური სასაქონლო ნიშანი, რომელიც კანონიერად არის რეგისტრირებული ამ საქონელთან დაკავშირებით ან არსებითად არ განსხვავდება აღნიშნული სასაქონლო ნიშნისაგან, და, აქედან გამომდინარე, არღვევს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ სასაქონლო ნიშნის მფლობელის უფლებებს.

21. ზემოაღნიშნული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, საქონლის კონტრაფაქციულად მიჩნევისათვის უნდა დაკმაყოფილდეს რამდენიმე პირობა: (1) საქონელი უნდა იყოს იმ საქონლის იდენტური ან მსგავსი (შედიოდეს იმ საქონლის ჩამონათვალში), რომლის მიმართაც რეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი; (2) საქონელზე მოთავსებული უნდა იყოს ამ საქონელთან დაკავშირებით რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი სასაქონლო ნიშანი; (3) იდენტური ან მსგავსი სასაქონლო ნიშანი მოთავსებული უნდა იყოს უნებართვოდ.

22. რეგისტრაციის ფაქტი უკვე საკმარისია იმისათვის, რომ რეგისტრირებული უფლების მქონე პირს წარმოეშვას საკუთარი „ქონების“ დაცვის უფლება სპეციალური კანონის მე-6 და 45-ე მუხლებისა და „ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის საფუძველზე.

23. საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებზე დაყრდნობით განმარტავს, რომ მოსარჩელე სადავო პროდუქციაზე დატანილი სასაქონლო ნიშნის განსაკუთრებული უფლების მფლობელია (ეს გარემოება უდავოა) და პროდუქცია, რომლის იმპორტიც მოპასუხემ თურქეთიდან საქართველოში განახორციელა, შეძენილია მოსარჩელის დისტრიბუტორი კომპანიის მიერ სხვა კომპანიაზე გასხვისების შემდეგ მესამე პირისაგან. საკასაციო სასამართლო ქრონოლოგიურად აღწერს იმ გარიგებებს, რომლებიც მოპასუხისათვის პროდუქციის მიყიდვამდე გაფორმდა, რაც ასევე დადასტურებულია საქმის მასალებით და მათ კასატორი ვერ აბათილებს. მოსარჩელე კომპანიამ სადავო პროდუქცია მისსავე დისტრიბუტორ კომპანიას სს „რ.გ. უ.ფ–მას“ მიჰყიდა, რომელიც, თავის მხრივ, სადავო პროდუქციის რეალიზაციისათვის შეზღუდული იყო ტერიტორიულობის პრინციპით. დისტრიბუტორმა კომპანიამ სადავო პროდუქცია მიჰყიდა შპს „გ.გ.ი.მ.ს. და თ–ს“, ხოლო ამ უკანასკნელმა კი - „ა.ქ.ბ.უ.ი.თ.ე.ო.ს.თ–ს“, საბოლოოდ მისგან შეიძინა მოპასუხემ სადავო საქონელი და პროდუქცია საქართველოში შემოიტანა.

24. სასამართლო მიუთითებს „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსზე“, რომელიც რეგულირების ფართო სპექტრით ხასიათდება და მათ შორისაა უსაფრთხო პროდუქტის ბაზარზე განთავსება და თავისუფალი მიმოქცევა; პროდუქტის გადაადგილებისა და ბაზარზე განთავსების პროცესში კონკურენციის უზრუნველყოფა და ხელშეწყობა (პირველი მუხლის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტები). განსახილველი სამართლებრივი აქტი საბაზრო ურთიერთობის მიზნებისათვის განსაზღვრავს დისტრიბუტორის დეფინიციას და ადგენს, რომ დისტრიბუტორი არის პირი, რომელიც თავისი საქმიანობის ფარგლებში პროდუქტით უზრუნველყოფს ბაზარს და რომელიც პროდუქტის მიმართ სათანადო პირობების დაცვის შემთხვევაში გავლენას არ ახდენს პროდუქტის უსაფრთხოების მახასიათებლებზე (კანონის 4.5 მუხლი). მითითებული ნორმიდან გამომდინარე, დისტრიბუტორად შეიძლება მივიჩნიოთ სავაჭრო ურთიერთობის ის მხარე, რომელიც საქონელს მასზე საკუთრების უფლების გადაცემით ყიდულობს. იგი აგენტთან შედარებით, მართალია, მეტი რისკის ქვეშაა მოქცეული, მაგრამ მეტ კონტროლს ინარჩუნებს ვაჭრობის ოპერაციაზე (შდრ. სუსგ N ას-970-919-2015, 11.03.2016).

25. წინამდებარე განჩინების მე-14 პუნქტში დასახელებულ გარემოებათაგან, შესაფასებელია სასაქონლო ნიშნის მოპასუხის მიერ გამოყენების ფაქტის დადასტურება. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობასა და დასკვნების (იხ. წინამდებარე განჩინების 3.12 ქვეპუნქტი), რომ პროდუქციის მწარმოებელი კომპანიისაგან, მისი დისტრიბუტორისაგან (მით უფრო რამდენჯერმე გადაყიდვის შემთხვევაში) პროდუქციის შეძენა შემდგომი რეალიზაციის მიზნით არ ნიშნავს იმას, რომ მყიდველმა შექმნა პროდუქცია; ამ გზით, რაც მართლზომიერია, შეძენილი პროდუქციის გაყიდვა არ ნიშნავს, რომ სადავო საქონლის მყიდველმა, რომელიც შემდეგ იმავე საქონელს ჰყიდის, სასაქონლო ნიშნის განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის უფლება არამართლზომიერად გამოიყენა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო მიმოქცევაში პროდუქცია სხვადასხვა პირის საკუთრებაში ხვდება, მიუხედავად ამისა, პროდუქციაზე დატანილ სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელი არ იცვლება. განსახილველ შემთხვევაში სამოქალაქო ბრუნვაში მოსარჩელე კომპანიის დისტრიბუტორის მიერ მესამე პირზე გასხვისებული საქონელი, როგორც ორიგინალი პროდუქცია, საბოლოოდ მოპასუხე კომპანიამ შეიძინა და საქართველოში შემოიტანა. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება არ იძლევა სადავო პროდუქციის კონტრაფაქციულად მიჩნევის შესაძლებლობას, რადგან მოპასუხე კომპანიას უნებართვოდ კი არ გამოუყენებია მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშანი, არამედ მან მარტივი სავაჭრო ოპერაცია კანონიერად განახორციელა - იყიდა საქონელი შემდგომი გაყიდვის მიზნით. ამდენად, სავსებით უსარგებლოა კასატორის მტკიცება სასამართლოს მიერ კონტრაფაქციულობისა და ფალსიფიკაციის ცნებების აღრევაზე, მოსარჩელის მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძველი არ იძლევა მისი სამართლებრივი დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. ვინაიდან უსაფუძვლოა კასატორის პირველი მოთხოვნა, უსაფუძვლოა მისი თანმდევი მოთხოვნაც, რადგან საქონლის კონტრაფაქციულად მიჩნევას შეიძლება დაუკავშირდეს ასეთი პროდუქციის განადგურების მოთხოვნა, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ არის დადგენილი. საკასაციო სასამართლო სააპელაციო სასამართლოს იმ მსჯელობასაც იზიარებს, რომ თუკი კასატორს (მოსარჩელეს) პრეტენზია აქვს დისტრიბუტორი კომპანიის მიერ განხორციელებულ ქმედებებთან, მაშინ მოთხოვნის ადრესატი დისტრიბუტორი უნდა იყოს და არა ის პირი, რომელმაც რამდენიმე ტრანზაქციის შედეგად შეიძინა ორიგინალი პროდუქცია და შემოიტანა საქართველოში.

26. სსსკ-ის მე–4 მუხლის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. შეჯიბრებითობის პრინციპმა თავისი ასახვა ჰპოვა სსსკ–ის მთელ რიგ სხვა ნორმებში.

27. სასამართლო მტკიცების პროცესი – ესაა საქმიანობა, რომელსაც ახორციელებენ მხარეები და სასამართლო იმ ფარგლებში და წესით, რომლებიც განსაზღვრულია კანონით. მხარეები წარუდგენენ სასამართლოს მტკიცებულებებს იმ ფაქტების დადასტურების მიზნით, რომლებზეც ისინი ამყარებენ თავიანთ მოთხოვნებს და შესაგებელს. სასამართლო მტკიცებულებათა დასაშვებობის და განკუთვნადობის პრინციპების დაცვით იღებს ამ მტკიცებულებებს და აფასებს მათ თავისი შინაგანი რწმენით. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, სასამართლო მტკიცების პროცესის სხვადასხვა მონაწილე სხვადასხვა ფუნქციას ასრულებს, მაგრამ ყველა მათგანის საქმიანობა მიმართულია ერთი მიზნისაკენ – გაირკვეს სიმართლე, დადგინდეს საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები (იხ. სუსგ N ას-100-2021, 27.05.2021 წ.).

28. საკასაციო სასამართლო დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას არც სადავო საქონლის კონტრაფაქციულობის, ასევე არც ამავე საკითხზე, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის არამართებულად გადანაწილების შესახებ და საპასუხოდ საქმეში არსებულ მტკიცებულებებზე მიუთითებს,

29. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სპეციალური კანონის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტი და 45-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მითითების ტვირთს წარმოადგენდა მის მიერ ამა თუ იმ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია, მესამე პირის მხრიდან განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის თანხმობის გარეშე მსგავსი სასაქონლო ნიშნისა და მსგავსი საქონლის სამოქალაქო ბრუნვაში გამოყენება და ამ მსგავსების შედეგად მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანის ალბათობა.

30. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს მადრიდის კონვეციის წევრ, აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს საავტორო უფლებებთან დაკავშირებით, პრაქტიკაზე და უთითებს საქმეზე (Kirtsaeng v John Wiley & Sons), სადაც უზენაესმა სასამართლომ, „პირველი გაყიდვის დოქტრინაზე“ (First sale doctrine) დაყრდნობით თქვა, რომ პროდუქცია პირველი გაყიდვის შემდგომ ვერ მოექცევა საავტორო სამართლის დაცვის ფარგლებში, რადგანაც ავტორმა იგი უკვე გაყიდა, ხოლო მყიდველს უფლება აქვს პროდუქტი ხელმეორედ გადაყიდოს.

31. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო მოსარჩელის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

32. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. "E.T.U.S.V.T.A.S." -ს (ე.თ.უ.ს.ვ.თ.ა.შ–თი) საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. "E.T.U.S.V.T.A.S." -ს (ე.თ.უ.ს.ვ.თ.ა.შ–თი) (ს/კ ....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, ა.ზ–ძის (პ/ნ .......) მიერ, გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის (საგადახდო დავალება N24649100, გადახდის თარიღი 2021 წლის 22აპრილი), 70% – 210 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური