საქმე №ას-680-2021 26 იანვარი, 2022 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ეკატერინე გასიტაშვილი, მირანდა ერემაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენით
სხდომის მდივანი - კ.თ–ა
კასატორი – ა.ა–ძე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – მ.ხ–ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 21 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის უარყოფა
დავის საგანი – ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობა, მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. მ.ხ–მა (შემდეგში: მოსარჩელე ან მოწინააღმდეგე მხარე) 2014 წლის 07 მარტს სარჩელი აღძრა იბა „შ–ი -?“-ის წევრების: რ.ფ–ძის, ნ.ლ–ის, ა.ვ–ის, რ.ვ–ის, კ.გ–ას, გ.ა–ის, მ.რ–ის, უ.ჩ–ძის, ნ.ფ–ას, თ.ა–ძის, ი.გ–ძის, კ.ნ–ძის, ს.გ–ძის, დ.რ–ძის, თ.შ–ძის, ა.ა–ძის (შემდეგში: მოპასუხე ან კასატორი) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა 2007 წლის 17 ივლისის ოქმიდან, როგორც ხელშეკრულებიდან და 2007 წლის 17 ივლისის წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გასვლა და ამხანაგობა „შ–ი ?“-ისთვის და მისი წევრებისათვის 120000 აშშ დოლარის ოდენობით თანხის გადახდის დაკისრება, საიდანაც 80000 აშშ დოლარია ბინაში გადახდილი თანხა, ხოლო 40 000 აშშ დოლარი კი სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული თანხა (მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლები: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 352-ე, 405-ე მუხ); მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა ზიანის - 189319 აშშ დოლარის ანაზღაურება (სსკ-ის 394-ე მუხლი) – (იხ.ტ.1. ს.ფ. 10).
2. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 2006 წელს დაფუძნდა ამხანაგობა „ შ–ი ?“, რომლის მიზანი იყო შ–ის ქუჩაზე (ამჟამად .... ქუჩა) საცხოვრებელი სახლის აშენება. 2007 წლის 17 ივლისის ამხანაგობის კრების #6 ოქმით, მოსარჩელეს გადაეცა საკუთრებაში ამხანაგობის კუთვნილ საცხოვრებელ სახლში 160 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი ბინა. იმავე დღეს მოსარჩელესა და ამხანაგობის თავმჯდომარეს რ.ფ–ძეს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება და მოსარჩელემ სრულად გადაიხადა ნასყიდობის ფასი.
3. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ დაიწყო ნასყიდობის საგნის რემონტი, რომელიც გრძელდებოდა 2009 წლის ივნისამდე, რა დროსაც ოჯახის წევრებთან ერთად შესახლდა ბინაში, სადაც აგრძელებს ცხოვრებას სარჩელის შეტანამდეც. რაც შეეხება ბინის გაფორმებას საჯარო რეესტრში, ამხანაგობის თავმჯდომარემ იკისრა ეს ვალდებულება, როგორც კი მოხდებოდა სახლის ექსპლოატაციაში მიღება.
4. მოსარჩელემ ასევე მიუთითა, რომ 2012 წლის 24 ოქტომბერს მის წინააღმდეგ სასამართლოს მიმართეს ა.ა–ძემ ( მოპასუხე) და არასათანადო მოსარჩელე ი.თ–ძემ, რომლითაც მოითხოვეს მოსარჩელის გამოსახლება ბინიდან იმ საფუძვლით, რომ ამხანაგობის 2011 წლის 25 მაისის კრების ოქმით სადავო ბინას მიანიჭეს #7 და გაუნაწილდა ა.ა–ძეს ისე, რომ მოსარჩელე არ ყოფილა მიწვეული კრებაზე. იმის გათვალისწინებით, რომ ბინა უკვე ეკუთვნის ა.ა–ძეს და აღარ ეკუთვნის ამხანაგობას, მოსარჩელემ როგორც კეთილსინდისიერმა შემძენმა და მფლობელმა, რომელსაც სრულად აქვს შესრულებული ამხანაგობის წინაშე ვალდებულებები, მოითხოვა ამხანაგობისათვის გადახდილი თანხის, სარემონტო თანხისა და ზიანის ანაზღაურება. ( იხ. ტ.1.ს.ფ.5).
5. 2015 წლის 24 აპრილს მოსარჩელემ საქმის მომზადების ეტაპზე დაზუსტებული სარჩელით მოითხოვა: ბათილად იქნეს ცნობილი ამხანაგობა „შ–ი ?“-ის 2011 წლის 6 მაისის, 19 მაისისა და 25 მაისის N1 კრების ოქმები ფართების განაწილების თაობაზე N7 ბინის ნაწილში; გაუქმდეს მოპასუხე ა.ა–ძის საკუთრების უფლება უძრავ ქონებაზე, მდებარე თბილისი, შ–ის ქ. #20, ბინა #7, ფართი 152.66 კვ.მ., რეგისტრირებული #..... საკადასტრო კოდით (შემდეგში: სადავო უძრავი ქონება) და მოსარჩელე ცნობილ იქნეს აღნიშნული ბინის მესაკუთრედ (იხ., დაზუსტებული სარჩელი - ტ.3. ს.ფ. 85). მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მოსარჩელემ მიუთითა სსკ-ის 59-ე, 935-ე და 937-ე მუხლები.
6. დაზუსტებული სარჩელი დამყარებულია შემდეგ გარემოებებსა და მოსაზრებებზე:
7. 2006 წლის 10 აპრილს, თბილისში შ–ის, იგივე ..... ქ.#20-ში მდებარე სახლთმფლობელობაზე დაფუძნდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „შ–ი ?"(შემდეგში - ამხანაგობა), რომლის შემადგენლობაში შევიდნენ რ.ფ–ძე, კ.გ–ა, ხ.თ–ძე, ს.მ–ნი, რ. და ა.ვ–ები, ვ.ფ–ი, მ.ტ–ი, ზ.ც–ძე, ი.ა–ძე და მ.გ–ი. ამხანაგობის მიზანი იყო შენობის აშენება. მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეები იყვნენ რ. ვ–ი და ვ.ფ–ი, რომელთაც შენატანი განახორციელეს უძრავი ქონების სახით და მათ სხვა რაიმე ვალდებულება ფულადი შენატანის სახით არ ეკისრებოდათ. დანარჩენ წევრებს, წესდების 3.2 პუნქტის საფუძველზე შენატანი უნდა განეხორციელებინათ წესდების შესაბამისად თითოეული მათგანისათვის განსაზღვრული ფართის ოდენობის 40 ლარზე გამრავლებული თანხების ოდენობით. შესაბამისად, რ.ფ–ძეს, კ.გ–ას, ა.ვ–ს, ხ.თ–ძეს, ს.მ–ნს, მ.ტ–ს, ზ.ც–ძეს, ი.ა–ძესა და მ.გ–ს ამხანაგობაში უნდა შეეტანათ თანხა, რომ მიეღოთ ამხანაგობის 3.2. პუნქტში მითითებული ფართი (იხ. ტ.3. ს.ფ.78).
8. 2007 წლის 25 ივნისს ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრთა N3 კრების მიერ დადგინდა, რომ ვინაიდან ზ.ც–ძე ვერ იხდიდა მშენებლობის თანხას, მან დათმო ამხანაგობისათვის 150.00კვ.მ. ფართი ნ.ფ–ას სასარგებლოდ და მის წილზე ამხანაგობაში გაწევრიანდა ნ.ფ–ა. დანარჩენი ფართი კი დაუთმო ამხანაგობას, რა ფართიც მას მისაღები ჰქონდა თანხა, რომ შეეტანა ამხანაგობაში წესდების 3.2 პუნქტის საფუძველზე. 2007 წლის 26 ივნისს ნ.ფ–ასთან გაფორმდა წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება იგივე პირობებით, როგორიც გაფორმებულია მოსარჩელესთან 2007 წლის 17 ივლისს. ამ კრების ოქმის მიუხედავად ამხანაგობამ კიდევ იმსჯელა ზ.ც–ძის წილზე და ამ პირის თაობაზე არსებობს ორი კრების ოქმი, გაფორმებული 2011 წლის 14 აპრილისა და ამავე წლის 25 მაისის. აღნიშნულით დასტურდება, რომ ზ.ც–ძე გავიდა ამხანაგობიდან და მისი უფლებამონაცვლეა ნ.ფ–ა.
9. 2007 წლის 28 ივნისს #4 კრების ოქმით დადგინდა, რომ ამხანაგობის წევრის - მ.გ–ის წილს ეს უკანასკნელი დაუთმობდა ამხანაგობას, ხოლო ამხანაგობა ამ წილს გაასხვისებდა უ.ჩ–ძეზე. შესაბამისად, ამ დროიდან უკვე მ.გ–ი აღარ არის ამხანაგობის წევრი და მისი უფლებამონაცვლეა უ.ჩ–ძე.
10. 2009 წლის 3 აპრილს ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების მიერ მიღებული #7 ოქმით დადგინდა, რომ ამხანაგობის წევრი მ.ტ–ი გადიოდა ამხანაგობიდან და მის ნაცვლად მის წილზე ამხანაგობაში შედიოდა მ.რ–ი, რომელთანაც გაფორმდა ხელშეკრულება ზუსტად იმავე შინაარსის, როგორიც გაფორმებულია მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის. შესაბამისად, ამ დღიდან ამხანაგობის წევრი გახდა მ.რ–ი.
11. 2007 წლის 7 აგვისტოს ამხანაგობის დამფუძნებელ #7 კრებაზე გადაწყდა, რომ ი.ა–ძის 100კვ.მ. ფართის ნაწილი დაბრუნებოდა ამხანაგობას გ.ა–ზე გადასაცემად, ხოლო დანარჩენი წილი კომერციულ ფართსა და ავტოფარეხის ნაწილზე, გადაეცა ამხანაგობას. გ.ა–სა და ამხანაგობას შორის გაფორმებულია სწორედ იმავე ტექსტისა და შინაარსის ხელშეკრულება, როგორიც გაფორმებულია მოსარჩელესთან. ი.ა–ძის ამხანაგობიდან გასვლა გაფორმებულია მითითებული დოკუმენტების საფუძველზე და ამხანაგობაში მის უფლებამონაცვლედ დარჩა გ.ა–ი. გ.ა–მა 2010 წლის 16 დეკემბერს ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრის ვ.ფ–ისაგან ასევე შეიძინა 18 კვ.მ. ფართი ავტოსადგომი, რაზეც გაფორმებულია ხელშეკრულებაც.
12. 2010 წლის 14 აპრილს ამხანაგობას გაფორმებული აქვს ხელშეკრულება წილის უფლების გასხვისების თაობაზე ს.გ–ძესთან, რაზეც ზედმიწევნით ისეთივე შინაარსის ხელშეკრულებაა შედგენილი მხარეთა შორის, როგორიც მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე ს.გ–ძე გახდა ამხანაგობის წევრი.
13. 2009 წლის 8 აპრილს ნოტარიულად გაფორმებული წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულების შესაბამისად, რ.ფ–ძემ მთელი თავისი კუთვნილი წილი, რომელიც მას მიეკუთვნა 2006 წლის 10 აპრილის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების 3.2. პუნქტის საფუძველზე, გადაუფორმა კ.ნ–ძეს. ამ უკანასკნელმა შემდეგ 150.00 კვ.მ. ოდენობის კომერციულ ფართზე უარი განაცხადა ამხანაგობის სასარგებლოდ, რის შემდეგაც ამხანაგობიდან რ.ფ–ძემ საკუთარ თავთან დადო გარიგება და თავის სახელზე გაიფორმა კომერციული ფართი 195.00 კვ.მ.-ს ოდენობით. რ.ფ–ძემ 2010 წლის 08 ოქტომბერს თავის სახელზე გაფორმებული კომერციული ფართი რამდენიმე დღეში, 2010 წლის 15 ოქტომბრის ხელშეკრულებით დაუთმო დ.რ–ძეს, რომელიც გახდა ამხანაგობაში რ.ფ–ძის წილის უფლებამონაცვლე კ.ნ–ძესთან ერთად.
14. 2010 წლის 22 ოქტომბერს ხელშეკრულება შედგენილია ამხანაგობასა, რომელსაც წარმოადგენდა ყველა ხელშეკრულების შედგენის დროს რ.ფ–ძე და არასრულწლოვან თ.შ–ძის დედის - ე.ბ–ს შორის, რითაც თ.შ–ძე გახდა ამხანაგობის წევრი.
15. 2010 წლის 23 დეკემბერს ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრთა კრებაზე, გადაწყდა კ.გ–ასათვის ფართის გადაცემისა და დარჩენილ ფართზე დამატების საკითხი. მას ამხანაგობის დაფუძნების აქტის 3.2 პუნქტის მე-7 ქვეპუნქტის შესაბამისად, უნდა მიეღო 250 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი. თუმცა, ვინაიდან კ.გ–ა ვერ იხდიდა ამხანაგობაში შენატანის სახით თანხებს მის მიერ 160.00 კვ.მ. ფართზე დათმობილი იქნა წილის უფლება ამხანაგობისათვის 2007 წლის 17 ივლისს, რომელი წილის უფლებაც გადაეცა მ.ხ–ს ანუ, მოსარჩელეს, მაგრამ 2010 წლის 23 დეკემბერს ამხანაგობამ კვლავ, დაადგინა, რომ კ.გ–ას დამატებოდა ამხანაგობის კუთვნილი ფართებიდან წილი და მას წილი განესაზღვრა ნაცვლად დარჩენილი 90 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართისა, 235.00 კვ.მ. ფართითა და 18 კვ.მ. ავტოფარეხის ფართის ოდენობით. ( იხ. ტ.3.ს.ფ.79).
16. 2008 წლის 08 თებერვალს ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრთა კრების #1 ოქმის შესაბამისად დადგინდა, რომ ვინაიდან ამხანაგობის წევრები ს.მ–ნი და ხ.თ–ძე ვერ იხდიდნენ ამხანაგობის დაფუძნების ხელშეკრულების 3.2 პუნქტით დადგენილ შესაბამის თანხას, ისინი თმობდნენ თავიანთ წილებს და გადიოდნენ ამხანაგობიდან. შესაბამისად, ამხანაგობაში მათი კუთვნილი წილი ორივე წევრისა ერთიანად შეადგენდა 250.00 კვ.მ.-ს, ხოლო თითოეულისა ცალ-ცალკე შეადგენდა 125.00 კვ.მ. საცხოვრებელ ფართს და 18 კვ.მ. ოდენობის ავტოფარეხს, რაც უნდა გადაცემოდა შპს „შ–ის", რომელმაც მოგვიანებით ვერ შეძლო თანხის შეტანა ამხანაგობაში და მანაც დატოვა ამხანაგობა, ხოლო ხ.თ–ძისა და ს.მ–ნის წილები დარჩა ამხანაგობას და ამ დარჩენილ წილებზე, მოგვიანებით რ.ფ–ძემ გააფორმა ხელშეკრულება სხვა პირებთან.
17. 2008 წლის 8 თებერვლის დამფუძნებელი კრების #1 ოქმის შედგენიდან ამხანაგობის წევრებად აღარ ითვლებოდნენ უკვე ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი, რა დროიდანაც რამდენიმე თვეში, 2008 წლის დეკემბერში ხ.თ–ძე გარდაიცვალა. ხ.თ–ძეს საჯარო რეესტრში დარეგისტრირებული არ ჰქონია თავისი სამომავლო უფლება და ეს უფლება მისი გარდაცვალებიდან 2 წლის შემდეგ მისმა დედამ და ხ.თ–ძის არასრულწლოვანი შვილის ა.ა–ძის ბებიამ - ი.თ–ძემ, დაირეგისტრირა უკანონოდ.
18. მოსარჩელეს ამხანაგობის წევრების წარმომადგენელ რ.ფ–ძესთან ხელშეკრულება წილის უფლების თაობაზე გაფორმებული აქვს ისეთივე წესით, როგორადაც უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების დარეგისტრირებამდე სხვა წევრებს ჰქონდათ გაფორმებული. უფრო მეტიც, ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრების მიერ 2007 წლის 17 ივლისს შედგენილი კრების ოქმი #6 ამავე დღეს გაფორმებული წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულების ტექსტი სწორედ ისეთივე შინაარსისაა, როგორადაც ამხანაგობის წევრები, წარმოდგენილნი ამავე ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძის სახით, აფორმებდნენ სხვა მოპასუხეებთან ხელშეკრულებებსა და კრების ოქმებს. თუმცა, ერთი განსხვავებით, რომ ხელშეკრულებაში დაფიქსირებული თანხა, რომელიც შეადგენს 40 000 აშშ დოლარს, არ არის სწორად მითითებული და მოსარჩელეს ბინის მისაღებად გადახდილი აქვს 80 000 აშშ დოლარი, რომელიც გადანაწილებული იქნა თავად წილის უფლების დათმობის ხელშეკრულებასა და სესხის ხელშეკრულებაში. სესხის ხელშეკრულება დადებულია მოსარჩელესა და ფიზიკურ პირ რ.ფ–ძეს შორის, იმის საგარანტიოდ, რომ თუ შენობა ვერ აშენდებოდა წინასწარ გადახდილი სრული თანხიდან ნაწილის ამოღება მაინც შეძლებოდა მოსარჩელეს თავად რ.ფ–ძისაგან. თუმცა, მოსარჩელეს გადახდილი აქვს 80 000 აშშ დოლარი სრულად და იგი რ.ფ–ძემ მოახმარა ამხანაგობის მშენებლობის განხორციელების დაფინანსებას.
19. სადავო ფართი მდებარე IV სართულზე, 160კვ.მ. ოდენობით, არის მოსარჩელის მფლობელობაში, ჯერ კიდევ 2008 წლის ბოლოდან. მოსარჩელესთან დადებულია ხელშეკრულება ფართის გადაცემის თაობაზე. მოსარჩელემ თანხა სრულად გადაიხადა. თანხა მოხმარდა ამხანაგობის მშენებლობას. შესაბამისად, მოსარჩელეს შესასრულებელი ვალდებულება არ აქვს ამხანაგობის წინაშე. მოსარჩელეს აქვს უფლება მოითხოვოს ამხანაგობის წევრებისაგან, რომ საკუთრებად დაირეგისტრიროს სადავო ბინა. მიუხედავად ამისა, 2011 წლის 6 მაისს ამხანაგობის წევრებს, რომლებიც დასახელებულნი არიან მოპასუხეებად, გარდა ვ.ფ–ისა, რომლის მემკვიდრეა რ.ვ–ი და რომელთა შემადგენლობა ასე გამოიყურება; რ.ფ–ძე, რ. ვ–ი, ვ.ფ–ი, ა.ვ–ი, ნ.ლ–ი, გ.ა–ი, მ.რ–ი, უ.ჩ–ძე, ნ.ფ–ა, წარმოდგენილი მ.დ–ას სახით, თ.ა–ზე, ი.გ–ძე, კ.გ–ა, კ.ნ–ძე, ს.გ–ძე, თ.შ–ძე, დ.რ–ძე და არასრულწლოვანი ა.ა–ძის წარმომადგენლის ი.თ–ძის მონაწილეობით, შეუდგენიათ კრების ოქმი #1, რითაც IV სართულზე არსებული და მოსარჩელის მფლობელობაში არსებული ბინა გადაუციათ ამხანაგობიდან გასული და გარდაცვლილი ყოფილი წევრის - ხ.თ–ძის არასრულწლოვანი შვილისა და მემკვიდრისათვის - მოპასუხე ა.ა–ძისათვის.
20. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 2011 წლის 06 მაისის კრების ოქმში #7 ბინის მოცულობად მითითებულია 164.13 კვ.მ. ფართი. ამხანაგობის წევრთა იმავე შემადგენლობას 2011 წლის 06 მაისიდან რამდენიმე დღეში, 19 მაისს ასევე შეუდგენიათ #1 ოქმი, სადაც IV სართულზე მდებარე მოსარჩელის მფლობელობაში არსებული #7 ბინის ფართად მიეთითება 85.53 კვ.მ. და ამ მოცულობის ფართი #7 ბინად არის გაფორმებული და მის მესაკუთრედ ასევე მითითებულია ა.ა–ძე. მოსარჩელის განმარტებით, ამხანაგობას 2011 წლის 25 მაისს შედგენილი აქვს #1 კრების ოქმი, იგივე N1 ნუმერაციით, სადაც IV სართულზე მდებარე #7 ბინის ფართი განისაზღვრა 129.91 კვ.მ. საცხოვრებელი და 22.75 კვ.მ. საზაფხულო ფართის, რაც ერთობლიობაში შეადგენდა 152.66 კვ.მ.-ს, რომელი კრების ოქმითაც დარეგისტრირდა უკვე მოპასუხეთა სახელზე უძრავი ქონება და ამ კრების ოქმითაც #7 ბინის მესაკუთრედ სრულიად უკანონოდ და მოსარჩელის უფლებების უხეში ხელყოფის ხარჯზე, მიეთითება ა.ა–ძე. მოპასუხე ამხანაგობის ყველა წევრმა ამხანაგობიდან მისაღები ფართი დაირეგისტრირეს საკუთრების უფლებით 2011 წლის 25 მაისის N#1 კრების ოქმით. მათ შორის, სადავო უძრავი ქონება # 7 ბინის სახით, დარეგისტრირდა ა.ა–ძის სახელზე, რაშიც არც მას, არც მის გარდაცვლილ დედას და არც მეურვედ განსაზღვრულ ი.თ–ძეს, თანხა საერთოდ არ გადაუხდიათ. ა.ა–ძის კრების ოქმში დაფიქსირება მოხდა იმის გამო, რომ რ.ფ–ძე როგორც ა.ა–ძის მამის ბიძაშვილი, ენდობოდა ა.ა–ძის ბებიას, რომელსაც სხვა მისამართზე სთავაზობდა ბინას, ოღონდაც მოეხსნა მის მიერ 2011 წლის მაისამდე უკანონოდ დარეგისტრირებული სამომავლო საკუთრების სანივთო უფლება, რომელიც მან განახორციელა შვილის გარდაცვალების შემდგომ 2010 წლის 27 ოქტომბერს, განაცხადის რეგისტრაციის ნომრით 882010843134.. ფაქტიურად ამხანაგობის წევრები და თავად ამხანაგობის თავმჯდომარე აღმოჩნდნენ დაშანტაჟებული ი.თ–ძის მიერ გაკეთებული სანივთო ჩანაწერის გამო, რომელმაც ისე დაარეგისტრირა სანივთო უფლება 2010 წლის 27 ოქტომბერს, რომ არ უკითხავს მის გარდაცვლილ შვილს, ჰქონდა თუ არა რაიმე ვალდებულება შესრულებული ამხანაგობის წინაშე და მის მიერ განხორციელებული ქმედება შეესაბამებოდა თუ არა ამხანაგობის მიერ წარმოებულ დოკუმენტაციას, ან კიდევ მის მიერ ფულადი თანხა შეტანილი იყო თუ არა ამხანაგობაში. ( იხ. ტ.3.ს.ფ.81).
21. ხ.თ–ძის გარდაცვალებამდე - 2008 წლის დეკემბრამდე, სადავო ბინაზე არ არსებობდა წინასწარი ჩანაწერი, რითაც ამ უკანასკნელს ეკუთვნოდა სამომავლო წილის უფლებით ამხანაგობიდან რაიმე ოდენობის ფართი. მისი გარდაცვალებისა და არასრულწოვანი ა.ა–ძის მზრუნველად ი.თ–ძის დანიშვნიდან რამდენიმე ხანში, კერძოდ, 2010 წლის 10 ოქტომბერს, ი.თ–ძემ განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრს და მოითხოვა უფლების რეგისტრაცია უძრავ ნივთზე, რაც დაკმაყოფილდა საჯარო რეესტრის მხრიდან და გაკეთდა წინასწარი ჩანაწერი მიწის ნაკვეთზე. ვინაიდან ი.თ–ძის ან რ.ფ–ძის მიერ არ იქნა წარდგენილი ხ.თ–ძის ამხანაგობიდან გასვლის დოკუმენტი და ის ფაქტი არ იქნა გაჟღერებული, რომ ხ.თ–ძეს გარდაცვალებამდე უკვე რამდენიმე ხნით ადრე დათმობილი ჰქონდა თავისი უფლება ამხანაგობისათვის და გასული იყო ამხანაგობიდან, შესაბამისად, ამ კრების ოქმის საჯარო რეესტრში წარუდგენლობამ გამოიწვია ის, რომ ი.თ–ძემ მოახერხა და სრულიად დაუმსახურებლად და უკანონო დაარეგისტრირა უკვე არარსებული უფლება, რომელიც მის გარდაცვლილ შვილს აღარ ეკუთვნოდა გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე. შესაბამისად, არარსებულ უფლებაზე ვერ გაიხსნებოდა სამკვიდრო. მიუხედავად ამ ფაქტისა, ი.თ–ძემ მოახერხა და გააკეთა ჩანაწერი, რასაც უნდა შეწინააღმდეგებოდა რ.ფ–ძე, რომელიც არის კასატორის ბიძა და ეს წინააღმდეგობა არ გაუწევია. ამით ისარგებლა ი.თ–ძემ და, რადგან სანივთო უფლება უკვე იყო დარეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, შესაბამისად, მოპასუხე ამხანაგობის ვერცერთი წევრი აღნიშნულის გამო ვერ დაირეგისტრირებდა თავის საკუთრებაში მათთვის განკუთვნილ ფართებს, ვიდრე ი.თ–ძე არ მოუწერდა ხელს და არ გათავისუფლდებოდა სანივთო უფლებისაგან უძრავ ქონებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში, რ.ფ–ძეს დავა უნდა წამოეწყო ა.ა–ძის წინააღმდეგ სასამართლოში და სასამართლოს მეშვეობით გაეთავისუფლებინა ა.ა–ძის სამომავლო უფლებისაგან უძრავი ქონება. რ.ფ–ძის მიერ მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომელიც მისივე განმარტებით იყო დროებითი და მისი აზრით ი.თ–ძე დამშ–ებული რომ ყოფილიყო, რომ არასრულწლოვან ნათესავს ა.ა–ძეს არ დატოვებდა ფართის გარეშე და მაინც აჩუქებდა ბინას, ა.ა–ძეზე დროებით გააფორმებდა მ.ხ–ისათვის გადაცემულ სადავო ბინას, რის შემდეგაც ა.ა–ძისათვის გადასაცემ 125 კვ.მ.-ს ნაცვლად ი.თ–ძეს გადასცემდა 130.00 კვ.მ. ფართის საცხოვრებელ ბინას ..... ქ. #36-ში, სადაც ასევე იყო ამხანაგობის თავმჯდომარე და წილის მფლობელი, რის შესაბამისად, ა.ა–ძის საკუთრებიდან მოსარჩელეზე გადმოაფორმებდა სადავო ბინა. მიუხედავად იმისა, რომ ი.თ–ძესთან გაფორმდა რ.ფ–ძის მითითებით .... ქ. #36-ში 130.00 კვ.მ. ფართის ბინა, ი.თ–ძე არ თმობს მოსარჩელის ბინას და იმასაც კი მიაღწია, რომ სასამართლოს მეშვეობით გამოსახლების გადაწყვეტილებაც კი არსებობს ამ წლების განმავლობაში. ფაქტიურად ი.თ–ძემ რ.ფ–ძე მოატყუა და ისე გააფორმებინა სადავო ბინა, რის შემდეგადაც რ.ფ–ძემ ვერარ მიაღწია იმას, რომ მომხდარიყო ამ ბინის დაბრუნება ა.ა–ძისაგან და მ.ხ–ის სახელზე გადაფორმება.
22. ხ.თ–ძეს 2006 წლის 10 აპრილის დაფუძნების აქტის 3.2. პუნქტით განესაზღვრა 125.00 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის გადაცემა. მისი ამხანაგობიდან გასვლისა და გარდაცვალების შემდეგ, იმ ფონზე, რომ მას არ გადაუხდია არცერთი თეთრი ამხანაგობაში, მისმა შვილმა მიიღო 152.66 კვ.მ. #7 ბინაზე საკუთრება, ანუ 125 კვ.მ. ფართზე მეტი ფართით, რატომ დააჯილდოვა ამხანაგობამ, გაუგებარია და არ გამომდინარეობს არც ამხანაგობის დოკუმენტაციით და არც კანონმდებლობის შესაბამისად. ( იხ. ტ.3.ს.ფ.82)
23. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ კრების ოქმები ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი იმ ნაწილში, რომლითაც ამხანაგობის წევრობიდან გასული ხ.თ–ძის შვილს ა.ა–ძეს საკუთრებაში გადაეცა #7 ბინა 152.66 კვ.მ. ფართის ოდენობით. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ 2011 წლის 6 მაისისა და 19 მაისის კრების ოქმები არ გამხდარა საფუძველი საჯარო რეესტრში სანივთო უფლების დარეგისტრირებისა, ამ ოქმების გადაწყვეტილებანი #7 ბინის ნაწილში უნდა იქნეს ცნობილი ბათილად, ვინაიდან ისინი მიღებულია მოსარჩელის წინააღმდეგ და მისი უფლებების ხელყოფის ხარჯზე და შესაბამისად ამხანაგობას საკუთრება გადაცემული აქვს ისეთი პირისათვის, რომლის წინაშეც ამხანაგობას არ გააჩნდა არანაირი ვალდებულება.
24. მოსარჩელის განმარტებით, ამხანაგობის წევრის კ.გ–ას უფლებამონაცვლეს მისი წილის ნაწილზე წარმოადგენს მოსარჩელე, რაც სადავო არ არის, რადგან 2007 წლის 17 ივლისის კრების ოქმი ამხანაგობის არცერთ წევრს, სადავო არ გაუხდია. მოსარჩელეს თანხა გადახდილი აქვს და ამ ფაქტის დამადასტურებლად მას გადაეცა სადავო ბინის ფართი 2008 წლის ბოლოს და ამ დროიდან მოყოლებული, ის უწყვეტად ფლობს ამ ფართს დღემდე. მოსარჩელის მიერ ამხანაგობის წინაშე ვალდებულების შესრულებას, ადასტურებს თავად რ.ფ–ძე მისი დაკითხვის ოქმით სისხლის სამართლის საქმეზე. მოსარჩელის სასარგებლოდ წილის დათმობასა და მის მიერ სადავო ფართის ფლობის ფაქტს ადასტურებენ, ასევე მოწმის სახით დაკითხული კ.გ–ა და რ. ვ–ი, ხოლო მოწმის სახით დაკითხული ი.თ–ძე აცხადებს, რომ მისთვის ცნობილი არ არის მისი შვილის მიერ გადახდილია თუ არა რაიმე თანხა, ასევე მისთვის ცნობილი არ იყო ის ფაქტიც, რომ ხ.თ–ძე გასული იყო ამხანაგობიდან, მაგრამ ყველაფერი ამის მიუხედავად მან დაარეგისტრირა სამომავლო უფლება უძრავ ქონებაზე გარდაცვლილი შვილის მემკვიდრის - მოპასუხის/კასატორის სასარგებლოდ 2010 წლის 27 ოქტომბერს, ისე რომ არც ერთი თეთრი გადახდილი არა აქვთ. ( იხ. ტ.3.ს.ფ.83).
25. მოსარჩელემ 2011 წლის 6, 19 და 25 მაისის კრების ოქმების #7 ბინის ნაწილში ბათილად ცნობასთან ერთად მოითხოვა, რომ გაუქმდეს ა.ა–ძის სახელზე არსებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერი და სადავო უძრავ ქონებაზე ცნობილი იქნეს მისი საკუთრების უფლება. ამასთან, მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ბინის ფართი უფრო მეტი მოცულობისაა და შეადგენს 158.84 კვ.მ.-ს და არა 152.66 კვ.მ.-ს, რაც დადგენილია სადავო ბინის აზომვითი ნახაზებითა და დასკვნით უძრავი ქონების შეფასების თაობაზე. მიუხედავად ამ გარემოებისა, ი.თ–ძე თანახმა იყო მიეღო 2011 წლის 6 მაისის კრების ოქმის შესაბამისად #7 ბინა ფართით 164.13 კვ.მ. მოცულობით, 2011 წლის 19 მაისის კრების ოქმით #7 ბინა უნდა ყოფილიყო 85.83 კვ.მ. ოდენობის ფართით, ხოლო 2011 წლის 25 მაისის კრების ოქმით #7 ბინის ფართი განისაზღვრა 152.66 კვ.მ. ფართით, სინამდვილეში ბინის ფართი შეადგენს კედლების ფართის ჩათვლით 167.00 კვ.მ.-ს ხოლო კედლების გარეშე 158.84 კვ.მ. ფართს. ი.თ–ძის მიერ მიზანმიმართულად გაკეთებულმა არასწორმა ჩანაწერმა, ამხანაგობა და მისი წევრები აიძულა შეედგინათ 2011 წლის 6,19 და 25 მაისის კრების ოქმები, რამაც გამოწვია მოსარჩელის საკუთრების უხეში ხელყოფა.
26. რ.ფ–ძემ და ი.თ–ძემ იმისათვის, რომ გაეფორმებინათ სადავო ბინა ა.ა–ძეზე არ წარადგინეს საჯარო რეესტრში 2008 წლის 8 თებერვლის კრების ოქმი, რის საფუძველზეც ამხანაგობიდან გავიდა ს.მ–ნი და მოგვიანებით, 2011 წლის 4 აპრილს, კიდევ ერთხელ დააწერინეს ს.მ–ნს განცხადება ამხანაგობის სახელზე, რის საფუძველზეც, თითქოსდა ამხანაგობის წევრებმა ვ.ფ–მა, რ. ვ–მა და რ.ფ–ძის ხელმოწერით დაადასტურეს ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრთა კრების ოქმი 2011 წლის 14 აპრილს ს.მ–ნის გასვლასთან დაკავშირებით, თუმცა, აღნიშნული პიროვნება ამხანაგობიდან უკვე გასული იყო 2008 წლის 08 თებერვლის კრების ოქმის საფუძველზე, რა დროსაც, გავიდა გარდაცვლილი ხ.თ–ძეც. 2008 წლის 8 თებერვლის კრების ოქმი რომ გამოეჩინა რ.ფ–ძეს, მაშინ გამოჩნდებოდა ხ.თ–ძის გასვლის ფაქტი და ამის გამო, მოუხდათ ი.თ–ძესა და რ.ფ–ძეს ს.მ–ნის თაობაზე დამატებითი დოკუმენტის ხელმეორედ შექმნა ( იხ. ტ.3.ს.ფ.84).
27. მოპასუხე ა.ა–ძემ წერილობითი შესაგებლით (იხ. ტ. 4, ს.ფ.52-70) დასუსტებული სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ კ.გ–ას წილის ნაწილზე 2007 წ. 17 ივლისს შედგა ამხანაგობის დამფუძნებელთა #6 კრება, საიდანაც ჩანს, რომ ამხანაგობის წევრმა კ.გ–ამ თავისი მისაღები 250 კვ.მ საცხოვრებელი ფართიდან დაუთმო ამხანაგობას 160 კვ.მ ფართი, რომელიც უნდა გასხვისებულიყო მოსარჩელეზე, რაც სიმართლეს არ შეესაბამება. მოპასუხე (კასატორი) აღნიშნავს, რომ 2007 წლის #6 კრების ოქმის თანახმად (თუ ასეთს მართლა ჰქონდა ადგილი) მოსარჩელეს უნდა გადასცემოდა კ.გ–ას კუთვნილი ფართიდან 160 კვ.მ ფართი ანუ მითითებული #6 კრების ოქმიდან იკვეთება ფართის მიზნობრივი დათმობა, რაც ფაქტიურად არ მომხდარა, რადგან კ. გ–ამ, მოგვიანებით, სრულად დაირეგისტრირა თავისი კუთვნილი ფართი, ასევე, არსად არ არის დაფიქსირებული, რომ 160კვ.მ საცხოვრებელი ფართის გადაცემა მოხდებოდა 80 000 აშშ დოლარის სანაცვლოდ, როგორც ამის შესახებ სარჩელშია მითითებული. ამხანაგობის #6 კრების ოქმიდან ნათლად იკვეთება, რომ კ. გ–ამ თავისი კუთვნილი ფართიდან 160 კვ.მ ფართი ამხანაგობისათვის კი არა, არამედ, მიზნობრივად მოსარჩელის სასარგებლოდ დათმო, მაგრამ საქმის მასალებიდან დგინდება, რომ არც აღნიშნული ოქმის და არც სხვა საბუთების საფუძველზე, მოსარჩელე ამხანაგობაში არ გაწევრიანებულა. მოსარჩელე მხოლოდ იმ შემთხვევაში გახდებოდა ამხანაგობის წევრი, თუ ის ამხანაგობის წევრად იქნებოდა მიღებული ამხანაგობის წევრთა კრების საფუძველზე, ან ის საკუთრების უფლებით დაირეგისტრირებდა საჯარო რეესტრში გარკვეულ ფართს, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.
28. მოპასუხემ მოსარჩელე არასათანადო მოსარჩელედ მიიჩნია, კერძოდ, აღნიშნა, რომ მართალია N6 კრების ოქმის საფუძველზე უნდა დადებულიყო კ.გ–ას კუთვნილ 160 კვ.მ ფართზე ნასყიდობის ხელშეკრულება, მაგრამ 2007 წლის 17 ივლისს რ.ფ–ძესა და მ.ხ–ს შორის დადებული იქნა წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება რ.ფ–ძის კუთვნილ ფართზე, რის საფუძველზეც, რ.ფ–ძემ თავისი კუთვნილი წილიდან 160 კვ.მ ფართზე წილის უფლება მშენებარე კორპუსში შ–ის ქN20 გადასცა მოსარჩელეს. აღნიშნული ხელშეკრულებიდან თვალნათლივ ჩანს, რომ რ.ფ–ძემ, როგორც წილის უფლების გამყიდველმა მიჰყიდა მისი კუთვნილი წილის უფლება თბილისში შ–ის ქ.N20-ში მშენებარე კორპუსში, ხოლო, მოსარჩელემ იყიდა აღნიშნული წილის უფლება 160 კვ.მ ფართზე თეთრი კარკასით, გასხვისებული წილის უფლება მხარეთა მიერ შეფასებული იქნა 40 000 აშშ დოლარად და არა 80 000 აშშ დოლარად, როგორც მიუთითებს მოსარჩელე და სურს თავის პოზიციაში დაარწმუნოს როგორც სასამართლო, ასევე მოწინააღმდეგე მხარე ან მითითებული თანხის გადახდა მოხდებოდა ნაწილ-ნაწილ ან 40 000 აშშ დოლარზე დაიდებოდა სესხის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, რ.ფ–ძეს 40 000 აშშ დოლარი უნდა დაებრუნებინა მოსარჩელისათვის 2008 წლის მარტის ბოლომდე.
29. 2008 წლის მარტის ბოლომდე, 160 კვ.მ ფართზე წილის უფლება, რის საფუძველზეც დღესდღეობით მოსარჩელემ დღის წესრიგში დააყენა და სადაოდ ხდის მთელ რიგ ამხანაგობის კრების ოქმებს, 2010 წელს გაასხვისა ვინმე ს.ა–ზე და აღნიშნულ ყიდვა-გაყიდვასთან დაკავშირებით მხარეთა შორის ჩამოვარდნილი უთანხმოება, რომელიც დავაში გადაიზარდა, სასამართლოს მსჯელობის საგანი გახდა; დავა მხარეთა შორის მორიგებით დამთავრდა. ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ გამოძიების პროცესში გამოძიებისას აღიარა, რომ მოსარჩელის თხოვნით 40 000 აშშ დოლარზე მას უფრო დაცულად, რომ ეგრძნო თავი, გააფორმეს სესხის ხელშკერულება (მაგრამ თუ რას გულისხმობს დაცულად ყოფნა, გაუგებარია) მაშინ, როცა იმავე 2007 წ ლის 17 ივლისს, მოსარჩელემ დაწერა ხელწერილი, რომ 2008 წლის მარტის ბოლოს 40 000 აშშ დოლარის სესხის გადაუხდელობის გამო, მას პრეტენზია არ ექნებოდა რ.ფ–ძის მიმართ. ამდენად, იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელეს 2010 წლიდან ამხანაგობასთან რაიმე ურთიერთობა არ აკავშირებს, მოპასუხემ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე არაუფლებამოსილი პირია.
30. მოპასუხე არ დაეთანხმა მოსარჩელის მიერ მითითებულ გარემოებას, რომ მოპასუხე თითქოსდა არ წარმოადგენს სადავო # 7 ბინის კანონიერ მესკუთრეს. მოპასუხემ მიუთითა, რომ #7 ბინაზე მისი უფლების კანონიერება შესწავლილია და დადასტურებულია კანონიერ ძალაში შესული სამივე ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რაზედაც 2015 წლის 13 მარტს გაცემულია სააღსრულებო ფურცელი. სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, სადავო ბინა გამოთხოვილ უნდა იქნას მოსარჩელის, ნ.ბ–ძის და მ.ბ–ძის უკანონო მფლობელობიდან და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში უნდა გადაეცეს მოპასუხეს.
31. მოპასუხემ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოება, თითქოს ამხანაგობის წევრებმა ს.მ–ნმა და ხ.თ–ძემ იმ საფუძვლით, რომ ვერ იხდიდნენ ამხანაგობის დაფუძნების ხელშეკრულების 3.2 პუნქტით დადგენილ შესაბამის თანხებს, სწორედ ამის გამო, დათმეს წილები 125,00 კვ.მ, 125.00კვ.მ საცხოვრებელი ფართები ერთიანად, რომელმაც შეადგინა 250.00 კვ.მ და 18 კვ.მ ავტოფარეხი და აღნიშნული ფართი უნდა გადაცემოდა შპს ,,შ–ის“. თუმცა, იმის გამო, რომ მოგვიანებით აღნიშნული შპს-ს მხრიდან არ მომხდარა თანხების შეტანა, როგორც მოსარჩელე აცხადებს, ხ.თ–ძისა და ს.მ–ის წილები დარჩა ამხანაგობას და მითითებულ წილებზე მოგვიანებით რ.ფ–ძემ გააფორმა ხელშეკრულება სხვა პირებთან, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება და ყოველგვარ საფუძველს მოკლებულია, რადგან აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება არ მოიპოვება. 2008 წლის 8 თებერვალს, რომ არანაირი კრება არ ჩატარებულა, ადასტურებს ის ფაქტი, რომ არსად ფიქსირდება კრების ოქმი და არც რაიმე სამართლებრივი შედეგი მოჰყოლია. შპს „შ–ის“ წარმომადგენელმა ი.ვ–ძემ ( რომლის სასარგებლოდაც თითქოსდა მოხდა თ–ძისა და მ–ის წილის დათმობა) განაცხადა, რომ ის ამხანაგობის კრებას არ დასწრებია, მაშინ როცა კრების ოქმში პირიქით ფიქსირდება, თითქოსდა ი. ვ–ძე ესწრებოდა კრებას. უფრო მეტიც, არ მომხდარა მისი ამხანაგობაში გაწევრიანება, არც ფართის მიღებასთან დაკავშირებით არ ჰქონია არანაირი მოლაპარაკება და არც რაიმე საბუთზე ხელი არ მოუწერია. შესაბამისად, მოსარჩელე იმაზეც კი ვერ მიუთითებს, თუ ვისთან გააფორმა ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ თ–ძისა და მ–ის კუთვნილ წილებზე ახალი ხელშეკრულებები.
32. მოპასუხემ ასევე მიუთითა, რომ 2011 წლის კრებას იგი ესწრებოდა, როგორც ამხანაგობის წევრის ა/წ გარდაცვლილი ხ.თ–ძის მემკვიდრე. ამ კრების ოქმში არსად არ ფიგურირებს მოსარჩელის ამხანაგობაში გაწევრიანების და არც ამხანაგობის კრების 2008 წლის 08 თებერვლის ოქმი და არც აღნიშნული კრების საფუძველზე მიღებულ გადაწვეტილებებზე მოიპოვება რაიმე ინფორმაცია. მოსარჩელე ცდილობს დაარწმუნოს სასამართლო, თითქოსდა თ–ძემ და მ–მა ამ კრების ოქმის საფუძველზე დათმეს თავიანთი კუთვნილი საცხოვრებელი ფართი 125 კვ.მ 125 კვ.მ ოდენობით, მაშინ როცა ასევე საპირისპიროს დამადასტურებელია 2011 წლის 04 აპრილით სანოტარო წესით დამოწმებული ს.მ–ნის განცხადებით, ამხანაგობიდან გასვლის თაობაზე და წილის უფლების 125 კვ.მ-ზე ამხანაგობაში დათმობის თაობაზე. თუ ს.მ–ნმა და ხ.თ–ძემ 2008 წლის 08 თებერვალს მართლა მოახდინეს ფართების დათმობა, საინტერესოა, რამ განაპირობა იგივე სახის მოთხოვნის განცხადება დაეწერა 2011 წლის 04 აპრილს და რატომ არ ფიგურირებს ხ.თ–ძის მიერ ფართის დათმობის განცხადება.
33. მოპასუხემ სადავო გახადა მოსარჩელის მიერ ბინის 109000 აშშ დოლარად შეძენის ფაქტიც და მიუთითა, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძესა და მოსარჩელეს შორის 2007 წლის 17 ივლისის წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებას არანაირი კავშირი არ გააჩნია მოპასუხის საკუთრებაში არსებულ სადავო საცხოვრებელ ბინასთან, შესაბამისად, მოსარჩელემ რ.ფ–ძესთან უნდა გაარკვიოს მათ შორის არსებული ურთიერთობა.
34. მოპასუხემ ასევე მიუთითა, რომ მოსარჩელე არასწორად ითხოვს ამხანაგობის 2011 წლის 6, 19 და 25 მაისის კრების ოქმების ნაწილობრივ ბათილად ცნობას იმ საფუძვლით, რომ თითქოსდა ზიანი მიადგა იმის გამო, რომ მის მიერ შეძენილი ბინა ე.წ. თეთრი კარკასის მდგომარეობაში, არამართლზომიერად გადაეცა ხ.თ–ძის მემკვიდრეს - მოპასუხეს, მაშინ როცა თავად თ–ძე გასული იყო ამხანაგობიდან შეუსრულებელი ვალდებულებების გამო. მოპასუხემ აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს არ გააჩნია აღნიშნული კრების ოქმების ბათიალად ცნობის მოთხოვნის უფლება, რადგან მოპასუხისათვის ფართის გამოყოფით მოსარჩელეს არანაირი ზიანი არ მისდგომია იმის გათვალისწინებით, რომ ის არასოდეს ყოფილა ამხანაგობის წევრი. კრების ოქმების ბათილად ცნობის იურიდიული ინტერესი შეიძლება გააჩნდეთ მხოლოდ ამხანაგობის წევრებს, ისიც იმ შემთხვევაში, თუ მათ რაიმე ზიანი მიადგებოდათ. ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ხ.თ–ძეს ამხანაგობის წინაშე ვალდებულება სრულად ჰქონდა შესრულებული, დასტურდება 2011 წლის 25 მაისის კრების # 1 ოქმის ამონაწერითაც, რა დროსაც ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ დღის წესრიგით გათვალისწინებული საკითხების ირგვლივ არსებულ დოკუმენტაციასთან დაკავშირებით, სრული ინფორმაცია მიაწოდა ამხანაგობის წევრებს, რომელთა შორისაც იმყოფებოდა მოპასუხეც, როგორც ხ.თ–ძის მემკვიდრე.
35. 2011 წლის 25 მაისის ამხანაგობის წევრთა კრებაზე მოხდა იმ პირთა დასახელება, რომლებიც წარმოადგენდნენ ამხანაგობის წევრებს და წილის შემძენებს, თუმცა მათ შორის არსად არ ფიგურირებს 2017 წლის 07 ივლისის კრების ოქმი და იმავე თარიღით რ.ფ–ძესა და მოსარჩელეს შორის დადებული წილის ნასყიდობის ხელშეკრულება, (ასევე იხილეთ რ.ფ–ძის ინფორმაცია დღის წესრიგის შესახებ), ასევე არაფერია ნათქვამი მოსარჩელის შესახებ და მის მიერ ფართის შეძენის თაობაზე, შესაბამისად, ამხანაგობის წევრებმა დაადგინეს, რომ ამხანაგობის წევრების სისრულის თვალსაზრისით წარმოდგენილი სია დაემტკიცებინათ. მოპასუხე კრების ოქმში მითითებულია რიგით #8 ნომრად, რომელსაც განაწილებით გადაეცა მე-4 სართულზე ბინა #7 და #6 ავტოსადგომი 5-7 ღერძებს შორის 18 კვ.მ ფართობით, შესაბამისად მოხდა საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება იმ პირებზე, ვისაც სრულად შესრულებული ჰქონდათ ამხანაგობის წინაშე ნაკისრი ვალდებულება. ამხანაგობის წევრთა გადაწყვეტილების საფუძველზე, მოხდა ფართის საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია, შესაბამისად, ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველსაა მოკლებული მოსარჩელის მტკიცება, რომ ხ.თ–ძე ამ დროისათვის აღარ იყო ამხანაგობის წევრი.
36. მოსარჩელის მოწვევა 20011 წლის 25 მაისის ამხანაგობის კრებაზე არ მოხდა იმის გამოც, რომ მას არ ჰქონდა შესრულებული ამხანაგობის წინაშე ნაკისრი ვალდებულება, რასაც ადასტურებს ამხანაგობის თავმჯდომარის წარმომადგენელი თავის დაზუსტებულ შესაგებელში თავდაპირველ სარჩელზე, ხოლო საპირისპიროს კი მოსარჩელე ვერ ადასტურებს.
37. მოპასუხემ მიუთითა, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს ერთ-ერთ შპს - უძრავი ქონების სააგენტოს დირექტორს, რომლისთვისაც კარგად არის ცნობილი, რა მომენტიდან წარმოეშობა უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება. იგი უკანონოდ არის შეჭრილი მოპასუხის საკუთრებაში, რაც დასტურდება არა მხოლოდ საჯაარო რეესტრის ამონაწერით, არამედ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებითაც, რომელიც თან ერთვის შესაგებელს.
38. მოპასუხემ ასევე მიუთითა, საფუძველს მოკლებულია, თითქოსდა მოსარჩელე ამხანაგობასთან დაკავშირებულია 2007 წლიდან ამხანაგობის წევრის კ.გ–ას წილის ნაწილზე თანხის გადახდის სანაცვლოდ. წარმოდგენილი მტკიცებულებებით კი დასტურდება სულ სხვა რამ, კერძოდ, მართალია 2007 წლის 17 ივლისის ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების #6 ოქმით კ.გ–ამ მის მიერ მისაღები ფართიდან მოსარჩელეს დაუთმო 160 კვ.მ ფართი, თუმცა 2007 წლის 17 ივლისის წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ სანოტარო აქტით კი დგინდება, რომ ხელშეკრულება დაიდო რ.ფ–ძის კუთვნილ ფართზე. აღნიშნული ხელშეკრულების 4.1 მუხლის თანახმად, რ.ფ–ძემ იკისრა ვალდებულება, მოეხდინა წილის უფლების შესაბამისი რეგიტრაცია საჯარო რეესტრში და ფართის გადაცემა უნდა მომხდარიყო 18 თვეში. თუ ამ ვადაში არ მოხდებოდა ფართის გადაცემა, მხარეთა შორის უნდა მომხდარიყო დამატებითი ხელშეკრულების დადება. მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ 2007 წლის 17 ივლისის წილის უფლების ხელშეკრულებით შეძენილი წილის უფლება 2010 წელს გაასხვისა ს.ა–ზე, შესაბამისად, ამ დროიდან მოსარჩელეს ამხანაგობასთან არაფერი აკავშირებს და ამ საფუძვლითაც წარმოადგენს არასათანადო მოსარჩელეს.
39. ამასთან, მოსარჩელის მიმართ მოპასუხე ა.ა–ძის მიერ წარდგენილი იქნა შეგებებული სარჩელი, რომლითაც მოთხოვნილი იქნა, რომ მოსარჩელემ ა.ა–ძის სასარგებლოდ გადაიხადოს ბინის ქირა, ყოველთვიური 450 აშშ დოლარის ოდენობით, 2012 წლის მაისიდან 2014 წლის მაისამდე დროის პერიოდზე, რაც მთლიანობაში შეადგენს 10 800 აშშ დოლარს. ასევე, დაეკისროს ბინის ქირის საფასურის გადახდა, ყოველთვიური 450 აშშ დოლარის ოდენობით, ბინის გამოთავისუფლებამდე არსებულ პერიოდზე, რაც ერთ წელზე შეადგენს 5400 აშშ დოლარს.
40. 2018 წლის 06 თებერვალს მოსარჩელის მიერ წარდგენილი იქნა ახალი დაზუსტებული სარჩელი ( იხ. ტ. 5, ს.ფ.12)
41. ხელმეორედ დაზუსტებულ სარჩელში მითითებული ყველა ფაქტობრივი გარემოება და მოთხოვნები იდენტურია 2015 წლის 24 აპრილს წარდგენილი დაზუსტებულ სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და მოთხოვნებისა, დამატებულია მხოლოდ თანდართული საბუთების ნუსხა, კერძოდ, რ. ვ–ის გარადცვალების მოწმობის ასლი და სამკვიდრო მოწმობის მიღების შესახებ განცხადების წარდგენის მიღების შესახებ დოკუმენტის ასლი (იხ. ტ.5,ს.ფ.16).
42. მოპასუხემ ხელმეორედ დაზუსტებულ სარჩელთან დაკავშირებით წარადგინა შესაგებელი, სადაც ძირითადად იმეორებს 2015 წლის 24 აპრილს დაზუსტებულ სარჩელზე წარდგენილ შესაგებელში მითითებულ გარემოებებს (იხ. ტ.5. ს.ფ.63-73).
43. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი ამხანაგობის წევრთა 2011 წლის 6 მაისის, 19 მაისის და 25 მაისის N1 კრების ოქმები ფართების განაწილების თაობაზე N7 ბინის ნაწილში. გაუქმდა მოპასუხის/კასატორის საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ქონებაზე, მოსარჩელე ცნობილ იქნა სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრედ. შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
44. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გასაჩივრდა ა.ა–ძის, კ.გ–ას, უ.ჩ–ძის, ნ.ფ–ას, თ.ა–ძის, კ.ნ–ძის და ს.გ–ძის მიერ.
45. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 18 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
46. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:
47. 2006 წლის 10 აპრილს ხ.თ–ძემ, ს.მ–ნმა, ზ.ც–ძემ, კ.გ–ამ, რ.ფ–ძემ, მ.ტ–მა, ვ.ფ–მა, ა.ვ–მა, რ. ვ–მა, ი.ა–ძემ და მ.გ–მა დააფუძნეს ამხანაგობა, რომლის მიზანს წარმოადგენდა, მშენებლობის დაწყებიდან 12 თვეში, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის აშენება მისამართზე: ქ. თბილისი, ......
48. ამხანაგობის დამფუძნებლების ვ.ფ–ის და რ. ვ–ის შენატანი შეადგენდა მათ თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს, მდებარე: თბილისი, საბურთალო, ფართობი 480 კვ.მ.
49. ამხანაგობის წევრების ხ.თ–ძის, ს.მ–ნის, ზ.ც–ძის, კ.გ–ას, რ.ფ–ძის, მ.ტ–ის და ა.ვ–ის, ი.ა–ძის, მ.გ–ის შენატანი ამხანაგობაში შეადგენდა სამშენებლო მასალების თანხას, მისაღები ფართის რაოდენობისთვის, გამრავლებულს 40 ლარზე.
50. ხელშეკრულების თანახმად, ხ.თ–ძეს გადაეცემოდა 125 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ., ს.მ–ნს გადაეცემოდა 125 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. რ. ვ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. ვ.ფ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. მ.ტ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. კ.გ–ას გადაეცემოდა 250 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ზ.ც–ძეს გადაეცემოდა 300 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი, 100 კვ.მ. კომერციული ფართი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. რ.ფ–ძეს გადაეცემოდა 350 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი, 150 კვ.მ. კომერციული ფართი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ი.ა–ძეს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი, 100 კვ.მ. კომერციული და 38 კვ.მ. ავტოფარეხი, მ.გ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი და 38 კვ.მ. ავტოფარეხი.
51. ამხანაგობის დამფუძნებლებმა ვ.ფ–მა და რ. ვ–მა განაცხადეს, რომ ამხანაგობაში მათ შენატანს აფასებენ 100 000 ლარად.
52. ხელშეკრულების 4.1 პუნქტის თანახმად, თითოეულ მხარეს ერთობლივ საქმიანობაში თავისი წილი უფლება შეეძლო გადაეცა მესამე პირისთვის წილის დათმობის გზით. 5.1 პუნქტის თანახმად, დამფუძნებლები შეთანხმდნენ, რომ ამხანაგობას გაუძღვებოდა ამხანაგობის თავმჯდომარე. ამხანაგობის თავმჯდომარედ დამფუძნებლებმა აირჩიეს რ.ფ–ძე.
53. ხელშეკრულების 5.2. პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის თავმჯდომარე წარმოადგენდა ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობებში, დებდა გარიგებებს ამხანაგობის სახელით, ამასთან, თავმჯდომარე ერთპიროვნულად იყო უფლებამოსილი ექსპლუატაციაში ჯერ კიდევ მიუღებელ საცხოვრებელ სახლში იმ ბინებზე უფლების გასხვისებაზე, რომელიც იქნებოდა ამხანაგობის დამფუძნებელთა საერთო საკუთრება. ეს წესი არ ეხებოდა უფლებას იმ ბინებზე, რომლებიც ბინების განაწილების შემდეგ იქნებოდა დამფუძნებელთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში და რომლებიც წინასწარი ჩაწერით რეგისტრირებული იქნებოდა საჯარო რეესტრში.
54. ხელშეკრულების 5.3 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის თავმჯდომარე პასუხისმგებელია ამხანაგობის საქმიანობასთან დაკავშირებული საფინანსო-საბუღალტრო დოკუმენტაციის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით წარმოებისა და ამხანაგობის საქმიანობის საფუძველზე წარმოშობილი საგადასახადო ვალდებულებების ჯეროვანი შესრულებისათვის. 5.4 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის თავმჯდომარე ვალდებულია კეთილსინდისიერად და გულისხმიერებით გაუძღვეს ამხანაგობის საქმიანობას. იგი პასუხს აგებს ამხანაგობის ბრალეული მოქმედებით მიყენებული ზიანისათვის.
55. 2007 წლის 25 ივნისს შედგა ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრება, რომელსაც ესწრებოდნენ ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრები ხ.თ–ძე, კ.გ–ა, ს.მ–ნი, რ.ფ–ძე, მ.ტ–ი, ვ.ფ–ი, ა.ვ–ი, რ. ვ–ი, ი.ა–ძე, მ.გ–ი, ზ.ც–ძე. აღნიშნულ კრებაზე ამხანაგობამ დაადგინა, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ გაასხვისოს ზ.ც–ძის კუთვნილი ფართიდან 300 კვ.მ.-დან 150 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ნ.ფ–აზე.
56. 2007 წლის 26 ივნისს რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და ნ.ფ–ას შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ინდმენაშენეთა ამხანაგობა ,,შ–ის“ კუთვნილ ქ. თბილისში, ..... მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელ ფართზე 150 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით, 2 ავტოფარეხზე 38 კვ.მ-ზე.
57. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 18 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ ქ. თბილისში, ..... მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელი ფართი 150 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით, ორ ავტოფარეხზე 38 კვ.მ.-ზე. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 84 600 აშშ დოლარად, ეკვივალენტით ეროვნულ ვალუტაში, რაც ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსის შესაბამისად შეადგენს 141 282 ლარს, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
58. დადგენილია და მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა, რომ რ.ფ–ძის, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ მის კომპეტენციის ფარგლებში ამხანაგობის კუთვნილი წილი გასხვისებულია ნ.ფ–აზე.
59. ამხანაგობის დამფუძნებელთა 2007 წლის 28 ივნისის კრების ოქმით, ამხანაგობამ დაადგინა მ.გ–ის ამხანაგობიდან გასვლა და მის მაგივრად უ.ჩ–ძის შესვლა, ასევე მ.გ–ის წილის უ.ჩ–ძეზე გასხვისება ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძის მიერ.
60. ბინათმშენებლობის ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების 2007 წლის 07 აგვისტოს #7 ოქმის თანახმად, ამხანაგობამ დაადგინა ი.ა–ძის კუთვნილი საცხოვრებელი ფართის 100 კვ.მ. გასხვისება გ.ა–ზე, ხოლო 100 კვ.მ. კომერციული ფართის და 36 კვ.მ. ფართის ავტოფარეხის გადასვლა ამხანაგობის საკუთრებაში.
61. 2007 წლის 07 აგვისტოს რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და გ.ა–ს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ინდმენაშენეთა ამხანაგობის კუთვნილ ქ. თბილისში, ..... მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელ ფართზე 100 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 18 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელი ფართი 100 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 25 000 აშშ დოლარად, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
62. რ.ფ–ძის, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ მის კომპეტენციის ფარგლებში ამხანაგობის კუთვნილი წილი გასხვისებულია გ.ა–ზე.
63. ამხანაგობის 2007 წლის 17 ივლისის #6 კრების ოქმის თანახმად, განსახილველ საკითხს წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრის კ.გ–ას კუთვნილი ფართის 160 კვ.მ გასხვისების, ხოლო 90 კვ.მ და ავტოფარეხის 38 კვ.მ ისევ კ.გ–ას სახელზე დატოვების თაობაზე. კრების ოქმის საფუძველზე დასტურდება, რომ კ.გ–ა კუთვნილი შენატანების გადაუხდელობის გამო თანახმაა მისი კუთვნილი წილის ნაწილის 160 კვ.მ-ს გასხვისების. საბოლოოდ, კრების ოქმის შესაბამისად დადგინდა ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ გაასხვისოს კ.გ–ას კუთვნილი ფართი 160 კვ.მ მოსარჩელეზე.
64. 2007 წლის 17 ივლისს რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და მოსარჩელეს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ ფართზე 160 კვ.მ. თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 18 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ ფართი 160 კვ.მ. თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 40 000 აშშ დოლარად, ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში, რაც ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 62 625 ლარს, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
65. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ამხანაგობის თავმჯდომარესა და მოსარჩელეს შორის ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში, 160 კვ.მ საცხოვრებელ ფართზე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ფაქტი.
66. განსახილველ შემთხვევაში, სადავო გარემოებას წარმოადგენდა მითითებული ხელშეკრულებაში მონაწილე რ.ფ–ძის სტატუსი. კერძოდ, მისი როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის სახელით, თუ როგორც ფიზიკური პირი (მისი კუთვნილი წილიდან) რ.ფ–ძის მიერ აღნიშნულ ხელშეკრულებაში მონაწილეობის ფაქტი.
67. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ამხანაგობის თავმჯდომარის რ.ფ–ძის მიერ მოსარჩელესთან მოხდა კონკრეტული უძრავი ქონების წილის ნასყიდობის თაობაზე ხელშეკრულების გაფორმება. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხეთა საწინააღმდეგო მითითება, ვინაიდან თავად მოპასუხეთა დიდ ნაწილთან სწორედ მითითებული შინაარსის ხელშეკრულებებია გაფორმებული და რ.ფ–ძის სტატუსი იმ შემთხვევებში სადავო არაა გამხდარი (მაგ., იდენტური ხელშეკრულებები ნ.ფ–სთან, გ.ა–თან, ს.გ–ძესთან, მ.რ–თან და სხვა). დადგენილად იქნა მიიჩნეული, რომ ნოტარიუსთან გაფორმებული ყველა ხელშეკრულება იდენტურია და იცვლება მხოლოდ ნასყიდობის ქონებისა და მათი მყიდველების რეკვიზიტები. ყველა მითითებულ შემთხვევაში, ხდება ნოტარიუსის მიერ ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილების შემოწმება სადამფუძნებლო დოკუმენტთან და არცერთი ხელშეკრულება, გარდა მოსარჩელესთან გაფორმებულისა, სადავოს არ წარმოადგენს. გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ ყურადღება მიაქცია საქმეში წარმოდგენილი რ.ფ–ძესა და მოსარჩელეს შორის 2007 წლის 17 ივლისს გაფორმებულ წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულებას, კერძოდ, ხელშეკრულების თავფურცელში ხელშეკრულების მხარედ მითითებულია ამხანაგობა. გარდა ამისა, ხელშეკრულების პირველივე გვერდზე ნოტარიუსი მიუთითებს, რომ მან შეამოწმა ის ფაქტი, რომ მოსარჩელისათვის გადასაცემი უძრავი ქონება ნამდვილად წარმოადგენდა ამხანაგობის საკუთრებას, თანახმად სადამფუძნებლო ხელშეკრულებისა.
68. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ რ.ფ–ძესა და მოსარჩელეს შორის 2007 წლის 17 ივლისს გაფორმებული წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულებით რ.ფ–ძემ მოსარჩელეს მიჰყიდა არა პირად საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, არამედ ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. შესაბამისად, რ.ფ–ძე ამ შემთხვევაში, მოქმედებდა არა პირადი, ფიზიკური პირის სახელით, არამედ როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარემ გაყიდა ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება.
69. ამასთან, დადგენილია, რომ ამხანაგობას (თავმჯდომარე რ. ფ–ძე) და მოსარჩელეს შორის დადებული 2007 წლის 17 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების ფარგლებში შესასრულებელი ფულადი ვალდებულების მოცულობა შეადგენდა 80 000 აშშ დოლარს, რომელიც სრულად არის გადახდილი მოსარჩელის მიერ.
70. დადგენილად იქნა მიჩნეული ისიც, რომ მოსარჩელის მიერ 2017 წლის 17 ივლისს განხორციელდა ფულადი გადარიცხვა ბინის მშენებლობის საფასურის გადახდის მიზნით 49 710 ლარის ოდენობით ამხანაგობის ანგარიშზე, ხოლო ნაწილის გადახდა განხორციელდა ამხანაგობის თავმჯდომარესთან ნაღდი ანგარიშსწორების გზით.
71. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა 2019 წლის 22 თებერვლის ბანკი ,,ქ–ს“ წერილზე, სადაც დასტურდება ფულადი თანხის ამხანაგობის ანგარიშზე ჩარიცხვისა და მეტიც, დამატებით, საიდენტიფიკაციო კოდების ცვლილების თაობაზე. საკრედიტო დაწესებულებიდან გამოთხოვილი ამონაწერის შესაბამისად, მითითებული ფულადი თანხის ჩარიცხვა და სხვა ფულადი თანხების ბრუნვა ანგარიშზე დასტურდება. საქალაქო სასამართლომ სწორად არ გაიზიარა მოპასუხეთა მოსაზრება მასზედ, რომ მათთვის უცნობია ამ ანგარიშის თაობაზე და თავმჯდომარის მიერ შესაძლებელია გახსნილიყო არაერთი მსგავსი ამხანაგობის ანგარიშები.
72. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სწორედ მითითებული ანგარიშიდან ამონაწერით ვლინდება, რომ გარდა მოსარჩელისა, ფულადი თანხისა ჩარიცხვა მითითებულ ანგარიშზე განხორციელებულია მოპასუხე ნ.ფ–ას მიერაც. ფულადი ვალდებულებების შესრულების საკითხის გამოკვლევისას სასამართლოს მიერ დადგენილი იქნა და მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა, რომ ანგარიშსწორება ხდებოდა თავმჯდომარესთან ნაღდი ფულის გადაცემის გზით. საფინანსო-საბუღალტრო უფლებამოსილების საკითხი ამხანაგობის დაფუძნების ხელშეკრულებაში ცალსახად გაიწერა. თავად ამხანაგობის თავმჯდომარის რ.ფ–ძის მიერ დადასტურებული იქნა მოსარჩელე მხარისაგან ფულადი ვალდებულების სრულად 80 000 აშშ დოლარის გადახდის ფაქტი. ნათელია, რომ სწორედ ნაღდი ანგარიშსწორებით ახდენდნენ სხვა წევრებიც ვალდებულების შესრულებას და მითითებული მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერებით, საქალაქო სასამართლომ დადგენილად სწორად მიიჩნია მოსარჩელის მიერ ვალდებულების სრულად შესრულების ფაქტი. მხარეთა შორის გაფორმებულ სესხის ხელშეკრულებას, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელემ რ.ფ–ძეს გადასცა 40 000 აშშ დოლარი, ხელშემკვრელი მხარეების მიერ დადასტურებულია როგორც გამოძიების ეტაპზე მიცემული ჩვენებებით, ისე სასამართლო განხილვისას აღნიშნული ხელშეკრულების გაფორმების მიზანი და მისი ხასიათი. ამ მხრივ, სასამართლოსათვის საინტერესო და მნიშვნელოვანია თავად ის მტკიცებულებები, რომელიც ფულადი ვალდებულების შესრულების ფაქტს ადასტურებს, და რომელთა მითითება უკვე მოხდა, კერძოდ, ფულადი თანხის ნაწილობრივ გადარიცხვა ამხანაგობის საბანკო ანგარიშზე, თავად ფულადი თანხის მიღებაზე უფლებამოსილი პირის არაერთი ჩვენება დარჩენილი თანხის ბინის ნასყიდობის საფასურში მიღების თაობაზე და მოპასუხეთა მითითება, რომ მათი მხრიდანაც ფულადი ვალდებულებების შესრულება სწორედ ამხანაგობის თავმჯდომარესთან ნაღდი ანგარიშსწორების გზით ხდებოდა.
73. მოსარჩელეს სადავო უძრავი ქონება მფლობელობაში გადაეცა 2008 წლიდან. მითითებული უძრავი ქონება გარემონტებულია მის მიერ და 2008 წლიდან დღემდე ფლობს, ცხოვრობს მითითებულ ფართში. საქმეში წარმოდგენილია ერთობლივი გაცხადება, რომელზეც ხელმოწერა მხარეთა მიერ სადავო არ გამხდარა. კერძოდ, რ.ფ–ძემ, ვ.ფ–მა, ა.ვ–მა, რ. ჭ–ძემ, ნ.ლ–მა, გ.ა–მა, მ.რ–მა, ნ.ფ–ამ, თ.ა–ძემ, კ.ჩ–ძის მინდობილმა პირმა თ.ჩ–ძემ, კ.გ–ამ, კ.ნ–ძემ, ს.გ–ძემ, თ.შ–ძემ, როგორც ამხანაგობის მობინადრეებმა დაადასტურეს, რომ ამხანაგობის წევრი მოსარჩელე ნამდვილად ცხოვრობს ბინაში.
74. ამასთან, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 08 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დასტურდება მოსარჩელის ოჯახის წევრებთან ცხოვრებისა და შემდგომ გადაწყვეტილების შესაბამისად მათი გამოსახლების თაობაზე სარჩელზე მსჯელობის ფარგლებში მათი ცხოვრების ფაქტი. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული გადაწყვეტილებით სწორედ იმიტომ დადგინდა მოსარჩელის სადავო ბინაში უკანონოდ ცხოვრობის ფაქტი და ბინიდან მისი გამოსახლება, რომ სადავო ბინა აღრიცხული იყო მოპასუხე ა.ა–ძის სახელზე. მოსარჩელე კი, სადავოდ სწორედ იმას ხდიდა, რომ სადავო ბინა წარმოადგენს მისი და არა ა.ა–ძის საკუთრებას და ითხოვს სადავო ბინაზე ა.ა–ძის საკუთრების უფლების გაუქმებას, რაც მოცემულ საქმეზე დაკმაყოფილებულია პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით კი, მოსარჩელის სადავო ბინიდან გამოსახლება დადგინდა არა იმიტომ, რომ ამ გადაწყვეტილებით სასამართლომ სადავო ბინაზე საკუთრების უფლება მიანიჭა ა.ა–ძეს და იმსჯელა საკუთრების უფლების საკითხზე, არამედ მხოლოდ იმის გამო, რომ სადავო ბინა საჯარო რეესტრში აღრიცხული იყო ა.ა–ძის სახელზე და იგი იმ მომენტისათვის ითვლებოდა ამ ბინის მესაკუთრედ.
75. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ამხანაგობის წევრები ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი 2008 წლის 08 თებერვალს ამხანაგობიდან გავიდნენ და დათმეს მათი წილები. აღნიშნული გარემოების დადგენისას სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქმეში არსებული მხარეთა ახსნა-განმარტებებით, 2008 წლის ნოტარიულად დადასტურებული კრების ოქმით, კალიგრაფიული ექსპერტიზისა და ს.მ–ნის ჩვენებით. ყველა ეს მტკიცებულებები უდავოდ ადასტურებს, რომ ამხანაგობის წევრები ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი 2008 წლის 08 თებერვალს ნამდვილად და არა ფორმალურად გავიდნენ ამხანაგობიდან და დათმეს მათი წილები.
76. საქმეში წარმოდგენილია ამხანაგობის 2008 წლის 08 თებერვლის ნოტარიულად დადასტურებული #1 კრების ოქმი, რომლის თანახმად, დაკმაყოფილდა ხ.თ–ძისა და ს.მ–ნის ამხანაგობიდან გასვლის სურვილი; მოქალაქე ი.ვ–ძე, როგორც შპს ,,შ–ის“ წარმომადგენელი, მიღებულ იქნა ამხანაგობის წევრად; ი.ვ–ძეს, როგორც შპს ,,შ–ის“ წარმომადგენელს ინდ.მენაშენეთა ამხანაგობა ,,შ–ი ?“-ის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში გადაეცა სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მიხედვით ხ.თ–ძის (125 კვ.მ.) და ს.მ–ნისათვის (125 კვ.მ.) გასანაწილებელი ფართი (სულ 250 კვ.მ.). საგულისხმოა, რომ აღნიშნული ოქმზე ხელმოწერის დადასტურდა ნოტარიუსის მიერ (ხელმომწერი პირები: ა.ვ–ი, რ. ვ–ი, ხ.თ–ძე, ს.მ–ნი).
77. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო- კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ექსპერტმა შეკითხვაზე, 2008 წლის 08 თებერვლის ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების ოქმი #1 ხ.თ–ძის სახელით შესრულებული ხელმოწერა და ნოტარიუსისაგან დათვალიერებით ამოღებული 2006 წლის 10 აპრილის სანოტარო აქტი #1-616 და 2006 წლის 06 აპრილის კრების ოქმი #1 ხ.თ–ძის მიერ შესრულებული ხელმოწერები არის თუ არა შესრულებული ერთი პირის მიერ, ექსპერტმა უპასუხა, რომ არსებული ხელმოწერები შესრულებულია ერთი და იმავე პირის მიერ.
78. 2012 წლის 29 ნოემბერს მოწმის სახით გამოკითხული ს.მ–ნის მიერ დადასტურებული იქნა, რომ ვინაიდან ამხანაგობაში გაწევრიანებიდან 6 თვის შემდგომ შექმნილი ფინანსური პრობლემების გამო, ვეღარ ასრულებდა ნაკისრ ფინანსურ ვალდებულებებს, აცნობა რ.ფ–ძეს და განუმარტა, რომ ნებისმიერ დროს დათმობდა კუთვნილ წილს ამხანაგობაში. დიდი დროის გასვლის გამო, ზუსტად გახსენების შეუძლებლობის მიუხედავად, ს.მ–ნმა დაადასტურა ხელმოწერა და მიუთითა, რომ ეჭვქვეშ არ აყენებს მითითებულ 2008 წლის 08 თებერვლის ოქმზე მის ხელმოწერის ნამდვილობას და მისი გაფორმების თაობაზე უბრალოდ მას არ ახსოვს დეტალები. მიუხედავად 2011 წელს ს.მ–ნის მიერ დამატებით გასვლის ნების დაფიქსირებისა, ნათელია 2008 წლის 08 თებერვლის ოქმზე მისი ნება და აღნიშნული მისი მხრიდან არ ყოფილა სადავო.
79. საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული ი.თ–ძის ჩვენების შესაბამისად, მის შვილს (ხ.თ–ძეს) არ დაუტოვებია ამხანაგობა და აღნიშნულის თაობაზე მისთვის ცნობილი იქნებოდა. აღნიშნული ჩვენების მიუხედავად საქმეში წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებების შესაბამისად, ხ.თ–ძის ნება ნათლად არის ასახული და მისი ნების ნამდვილობა (ხელმოწერის) დადასტურებულია სათანადო მტკიცებულებით. ოქმზე ხელმომწერი სხვა პირების მიერ მათი ხელმოწერა და ოქმის ნამდვილობა სადავო არ გამხდარა. ხ.თ–ძე გარდაიცვალა 2008 წლის 21 დეკემბერს.
80. ი.თ–ძე დაინიშნა შვილიშვილის არასრულწლოვანი ა.ა–ძის მზრუნველად. ა.ა–ძემ, ხ.თ–ძის პირველი რიგის მემკვიდრემ (შვილმა), დედის გარდაცვალების შემდეგ, მზრუნველის ი.თ–ძის მიერ სანოტარო ბიუროში განცხადების შეტანის საფუძველზე, მიიღო დედის დანაშთი სამკვიდრო ქონება.
81. ამხანაგობის დამფუძნებელთა 2009 წლის 03 აპრილის კრების ოქმით, ამხანაგობამ დაადგინა მ.ტ–ის ამხანაგობიდან გასვლა და მის მაგივრად მ.რ–ის შესვლა, ასევე მ.ტ–ის წილის მ.რ–ზე გასხვისება ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძის მიერ.2009 წლის 03 აპრილს, რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და მ.რ–ს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელ ფართზე 100 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 6 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს ამხანაგობის მიერ მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელი ფართი 100 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 40 000 ლარად, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას. დადგენილია და მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა, რომ რ.ფ–ძის მიერ, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ მის კომპეტენციის ფარგლებში ამხანაგობის კუთვნილი წილი გასხვისებულია მ.რ–ზე.
82. 2009 წლის 08 აპრილს, რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და კ.ნ–ძეს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში, მე-6 სართულზე საცხოვრებელ ფართზე 350 კვ.მ. თეთრი კარკასით, მე-2 სართულზე მდებარე 150 კვ.მ. კომერციული ფართი თეთრი კარკასის მდგომარეობაში და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 6 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ მშენებარე კორპუსში, მე-6 სართულზე საცხოვრებელ ფართზე 350 კვ.მ. თეთრი კარკასით, მე-2 სართულზე მდებარე 150 კვ.მ. კომერციული ფართი თეთრი კარკასის მდგომარეობაში და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 130 000 აშშ დოლარად, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
83. 2010 წლის 14 აპრილს, რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და ს.გ–ძეს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელ ფართზე 110 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით და ავტოსადგომი 16 კვ.მ. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 1 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს საცხოვრებელი ფართი 110 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით და ავტოსადგომი 16 კვ.მ. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 38 500 აშშ დოლარად, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
84. 2010 წლის 23 ივლისს, კ.ნ–ძემ უარი განაცხადა ქ. თბილისში, ..... მდებარე მრავალფუნქციურ სახლში კომერციულ ფართზე (ფართით 150 კვ.მ.) წილის უფლებაზე.
85. 2010 წლის 08 ოქტომბერს, ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძეს და ამხანაგობის წევრს რ.ფ–ძეს შორის დაიდო უძრავი ქონების გადაცემის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ ამხანაგობის წევრს რ.ფ–ძეს, მის მიერ ამხანაგობაში განხორციელებული ფულადი შენატანის სანაცვლოდ გადასცა ამხანაგობის კუთვნილი კომერციული ფართი, ფართით 104 კვ.მ.-ის პირველ სართულზე და 195 კვ.მ.-ს მეორე სართულზე, რომელიც მდებარეობს მისამართზე: ქ. თბილისი, ...... ხელშეკრულების მე-3 პუნქტის თანახმად, გადასაცემი საგნის ღირებულება მხარეთა შეთახმებით შეადგენდა 210 000 აშშ დოლარს ეკვივალენტით ეროვნულ ვალუტაში, რაც ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 380 079 ლარს.
86. 2010 წლის 15 ოქტომბერს, რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და დ.რ–ძეს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო სამომავლო საკუთრების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ამხანაგობის მშენებარე კორპუსში, მეორე სართულზე, კომერციული ფართი 195 კვ.მ. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველს უნდა ჩაებარებინა წილის უფლების მყიდველისათვის მენაშენეთა ამხანაგობის მშენებარე კორპუსში, მეორე სართულზე, კომერციული ფართი 195 კვ.მ. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 136 500 აშშ დოლარად, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერიდან 10 დღის განმავლობაში.
87. 2010 წლის 22 ოქტომბერს, რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და თ.შ–ძეს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო სამომავლო საკუთრების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში, პირველ სართულზე, კომერციული ფართი 104 კვ.მ. ხელშეკრულების მე-5 პუნქტის თანახმად, მხარეთა განცხადებით სამომავლო ნასყიდობის საგანი გაიყიდა 60 000 აშშ დოლარად. აღნიშნული თანხა ხელშეკრულების დამოწმებამდე მიიღო გამყიდველმა მყიდველისაგან ნოტარიუსისგან დაუსწრებლად.
88. ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების 2010 წლის 05 ნოემბრის #7 ოქმის თანახმად, ამხანაგობამ დაადგინა, გ.ა–ის მიერ ამხანაგობაში წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მისთვის საკუთრებაში გადაცემა საცხოვრებელი ფართის მდებარე: ქ. თბილისში, ....., 100 კვ.მ. მესამე სართულზე.
89. 2010 წლის 16 დეკემბერს, ვ.ფ–ს და გ.ა–ს შორის დაიდო სამომავლო საკუთრების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ვ.ფ–მა გაყიდა, ხოლო გ.ა–მა იყიდა უფლების გამყიდველის კუთვნილი სამომავლო საკუთრების უფლება კუთვნილ ქ. თბილისში, ..... მდებარე მშენებარე კორპუსში ავტოსადგომი, ფართით 18 კვ.მ. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასაყიდი უფლება მხარეთა მიერ შეფასდა 5000 აშშ დოლარად, რაც ამ ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების მომენტისათვის ეროვნული ბანკის იერ დადგენილი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 8819 ლარს, რომელიც მყიდველმა გადაიხადა ხელშეკრულების ხელმოწერამდე.
90. ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების 2010 წლის 23 დეკემბრის ოქმის თანახმად, ამხანაგობამ დაადგინა, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძე ამხანაგობის წევრს კ.გ–ას გადასცემდა საცხოვრებელ ფართს მდებარეს მისამართზე: თბილისი, ....., მე-7 სართულზე, 145 კვ.მ. ფართით. ოქმში მითითებულია, რომ სადამფუძნებლო ხელშეკრულების მიხედვით, წილის გასხვისების შემდეგ კ.გ–ას ამხანაგობასში აქვს 235 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ.
91. ამხანაგობის დამფუძნებელთა 2011 წლის 14 აპრილის კრების ოქმით, ამხანაგობამ დაადგინა, რომ ამხანაგობას გადასცემოდა ზ.ც–ძის კუთვნილი 150 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის, 100 კვ.მ. კომერციული ფართის და ავტოსადგომის 38 კვ.მ. ამხანაგობის დამფუძნებელთა 2011 წლის 14 აპრილის კრების ოქმით, ამხანაგობამ დაადგინა, რომ ამხანაგობა ,,შ–ი ?“-ს გადასცემოდა ს.მ–ნის კუთვნილი 125 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის და ავტოსადგომი 38 კვ.მ.
92. 2011 წლის 15 აპრილს, შ.ა–ძეს, არასრუწლოვან ა.ა–ძეს და მის მზრუნველ ი.თ–ძეს შორის დაიდო სამომავლო საკუთრების გადაცემის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, წილის უფლების გადამცემი გადასცემდა, ხოლო უფლების მიმღები იძენდა კუთვნილ სამომავლო საკუთრების უფლებას ამხანაგობა ,,ბ–ა ?“-ს კუთვნილ ქ. თბილისში, ....... მდებარე მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელი ფართით 295 კვ.მ.-დან, სამომავლო საკუთრების უფლებით გადასცემდა მეორე სართულზე 130 კვ.მ. საცხოვრებელ ფართს, თეთრ კარკასს, ხოლო 25 კვ.მ. დარჩა შ.ა–ძეს. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, სამომავლო წილის უფლება მხარეთა მიერ შეფასდა 39 000 აშშ დოლარად, რაც ამ ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების მომენტისათვის ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 68 640 ლარს, რომელიც მყიდველმა გადაიხადა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერამდე.
93. 2012 წლის 22 აპრილის სანოტარო აქტის საფუძველზე, ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე, მხარეებმა შ.ა–ძემ და ი.თ–ძემ გააუქმეს 2011 წლის 15 აპრილს, ქ. თბილისის ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული ი.თ–ძის და შ.ა–ძის ხელმოწერები სანოტარო აქტზე #110389268.
94. 2011 წლის 15 აპრილს, ი.თ–ძემ და შ.ა–ძემ ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული შეთანხმების საფუძველზე, გააუქმეს 2011 წლის 17 მარტის სამომავლო საკუთრების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმდა შ.ა–ძეს და ი.თ–ძეს შორის. შეთანხმებაში აღნიშნულია, რომ ი.თ–ძე ხელშეკრულების გაუქმებით ამხანაგობა ,,ბ–ა ?“-ის წევრობიდან გადის.
95. 2011 წლის 06 მაისს, ამხანაგობის #1 კრების ოქმის თანახმად, რომლის დღის წესრიგსაც წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრების დაზუსტება, ასევე 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-6 მუხლის 6.1.6.3.6.4 პუნქტების თანახმად, მოეხდინათ ამხანაგობის წევრებს შორის საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების (მათ შორის ავტოსადგომების) განაწილება ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ წარმოდგენილი დამტკიცებული პროექტისა და დამოწმებული სანოტარო აქტების შესაბამისად 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-2 მუხლის 2.4 პუნქტით გათვალისწინებული პირობის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში წარდგენის მიზნით. ამხანაგობის ოქმში გადაწყვეტილების სახით მითითებულია, რომ ვინაიდან ამხანაგობის წევრებთან გაფორმებული წილის გასხვისების შესახებ კრების ოქმისა და წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმების მომენტისათვის არ იყო დასრულებული მშენებარე ობიექტის სამშენებლო დოკუმენტაცია და არ იყო დაზუსტებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართები, მათ შორის ავტოფარეხების რაოდენობა, უნდა განხორციელებულიყო საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება, დაზუსტება და ინდივიდუალურ საკუთრებაში განსაზღვრა ამხანაგობის წევრებს შორის სამშენებლო დოკუმენტაციის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ...... მშენებარე საცხოვრებელ სახლში.
96. აღნიშნული ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად, განისაზღვრა ა.ა–ძის წილი შემდეგი სახით: ბინა #7, ფართით 164.13 კვ.მ., და ერთი ავტოსადგომი 5-7-ზ ღერძებს შორის -3.00 ნიშნულზე. 2011 წლის 19 მაისს, ამხანაგობა ,,შ–ი ?“-ს #1 კრების ოქმის თანახმად, რომლის დღის წესრიგსაც წარმოადგენდა ამხანაგობის ,,შ–ი ?“-ის წევრების დაზუსტება, ასევე 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობა ,,შ–ი ?“-ის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-6 მუხლის 6.1.6.3.6.4 პუნქტების თანახმად, მოეხდინათ ამხანაგობის წევრებს შორის საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების (მათ შორის ავტოსადგომების) განაწილება ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ წარმოდგენილი დამტკიცებული პროექტისა და დამოწმებული სანოტარო აქტების შესაბამისად 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-2 მუხლის 2.4 პუნქტით გათვალისწინებული პირობის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში წარდგენის მიზნით. ამხანაგობის ოქმში გადაწყვეტილების სახით მითითებულია, რომ ვინაიდან ამხანაგობის წევრებთან გაფორმებული წილის გასხვისების შესახებ კრების ოქმისა და წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმების მომენტისათვის არ იყო დასრულებული მშენებარე ობიექტის სამშენებლო დოკუმენტაცია და არ იყო დაზუსტებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართები, მათ შორის ავტოფარეხების რაოდენობა, უნდა განხორციელებულიყო საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება, დაზუსტება და ინდივიდუალურ საკუთრებაში განსაზღვრა ამხანაგობის წევრებს შორის სამშენებლო დოკუმენტაციის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ...... მშენებარე საცხოვრებელ სახლში. აღნიშნული ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად, განისაზღვრა ა.ა–ძის წილი შემდეგი სახით: მე-4 სართული, +10.50 ნიშნულზე, ბინა #7, საცხოვრებელი ფართი 85.83 კვ.მ., და #6 ავტოსადგომი 5-7 ღერძებს შორის -3.00 ნიშნულზე, ფართით 18.კვ.მ. ამხანაგობის დამფუძნებელთა 2011 წლის 25 მაისის კრების ოქმით, ამხანაგობამ დაადგინა, რომ ამხანაგობას გადასცემოდა ზ.ც–ძის კუთვნილი 150 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი და 100 კვ.მ. კომერციული ფართი.
97. 2011 წლის 25 მაისს, ამხანაგობის #1 კრების ოქმის თანახმად, რომლის დღის წესრიგსაც წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრების დაზუსტება, ასევე, 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-6 მუხლის 6.1.6.3.6.4 პუნქტების თანახმად, მოეხდინათ ამხანაგობის წევრებს შორის საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების (მათ შორის, ავტოსადგომების) განაწილება ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ წარმოდგენილი დამტკიცებული პროექტისა და დამოწმებული სანოტარო აქტების შესაბამისად 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-2 მუხლის 2.4 პუნქტით გათვალისწინებული პირობის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში წარდგენის მიზნით. ამხანაგობის ოქმში გადაწყვეტილების სახით მითითებულია, რომ ვინაიდან ამხანაგობის წევრებთან გაფორმებული წილის გასხვისების შესახებ კრების ოქმისა და წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმების მომენტისათვის არ იყო დასრულებული მშენებარე ობიექტის სამშენებლო დოკუმენტაცია და არ იყო დაზუსტებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართები, მათ შორის ავტოფარეხების რაოდენობა, უნდა განხორციელებულიყო საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება, დაზუსტება და ინდივიდუალურ საკუთრებაში განსაზღვრა ამხანაგობის წევრებს შორის სამშენებლო დოკუმენტაციის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ...... მშენებარე საცხოვრებელ სახლში. აღნიშნული ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად, განისაზღვრა ა.ა–ძის წილი შემდეგი სახით: მე-4 სართული, +10.50 ნიშნულზე, ბინა #7, საცხოვრებელი ფართი 129.91 კვ.მ., საზაფხულო ფართი 22.75 კვ.მ., და #6 ავტოსადგომი 5-7- ზ ღერძებს შორის -3.00 ნიშნულზე, ფართით 18 კვ.მ.
98. 2012 წლის 01 აგვისტოს რ.ფ–ძეს, როგორც ამხანაგობა .,ბ–ა ?“-ის თავმჯდომარეს და ამხანაგობა ,,ბ–ა ?“-ს წევრ ი.თ–ძეს შორის დაიდო შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც რ.ფ–ძე, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარე ი.თ–ძეს 2013 წლის აპრილის ბოლომდე, ჩააბარებდა მე-2 საცხოვრებელ სართულზე, ბინა #6-ში, 128 კვ.მ. საცხოვრებელ ფართს თეთრი კარკასით და 18 კვ.მ. ფართის ავტოფარეხს მდებარეს მისამართზე: თბილისი, ......
99. ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრი რ. ვ–ი გარდაიცვალა 2013 წლის 02 მაისს, რომლის მემკვიდრესაც წარმოადგენს რ.ვ–ი.
100. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 08 იანვრის გადაწყვეტილების თანახმად, ა.ა–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა. გამოთხოვილ იქნა მოსარჩელე ა.ა–ძის საკუთრებაში არსებული სადავო ბინა #7 მოპასუხეების: მ.ხ–ის, ნ.ბ–ძის და მ.ბ–ძის უკანონო მფლობელობიდან და მოსარჩელეს გადაეცა გამონთავისუფლებულ მდგომარეობაში. გადაწვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.
101. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტები სადავოდ ხდიან ამხანაგობის წევრის ხ.თ–ძის 2008 წლის 08 თებერვალს ამხანაგობიდან გასვლისა და მისი წილის დათმობის ფაქტს. აპელანტების განმარტებით, ამხანაგობიდან ხ.თ–ძის გასვლა იყო ფორმალური და მას რაიმე შედეგი არ მოჰყოლია.
102. სააპელაციო სასამართლომ მხარეთა ახსნა-განმარტებებით, 2008 წლის ნოტარიულად დადასტურებული კრების ოქმით, კალიგრაფიული ექსპერტიზისა და ს.მ–ნის ჩვენებით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ამხანაგობის წევრები ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი 2008 წლის 08 თებერვალს ნამდვილად და არა ფორმალურად გავიდნენ ამხანაგობიდან და დათმეს მათი წილები. რაიმე მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ ხ.თ–ძემ ან მისი გარდაცვალების შემდეგ მისმა შვილმა ა.ა–ძემ როდესმე სადავო უძრავ ქონებაზე გადაიხადეს რაიმე თანხა, წარმოდგენილი არ არის. აპელანტის წარმომადგენლებმა ვერც სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე ვერ მიუთითეს ასეთი მტკიცებულებების არსებობის თაობაზე. უფრო მეტიც, სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე არც რ.ფ–ძეს არ დაუდასტურებია მათი მხრიდან სადავო უძრავ ქონებაზე რაიმე თანხის გადახდის ფაქტი. ამის საპირისპიროდ, საქმის მასალებით დგინდება, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე მოსარჩელეს გადახდილი აქვს გარკვეული თანხა. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული გარემოებაც ანუ ხ.თ–ძის მიერ სადავო უძრავ ქონებაზე თანხის გადაუხდელობაც ადასტურებს, რომ ამხანაგობის წევრი ხ.თ–ძე 2008 წლის 08 თებერვალს ნამდვილად და არა ფორმალურად გავიდა ამხანაგობიდან და დათმო მისი კუთვნილი წილი.
103. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 2011 წლის 06 მაისის, 19 მაისის და 25 მაისის ამხანაგობის კრების ოქმებით უგულებელყოფილი იქნა ყველაზე მთავარი - კონკრეტულ უძრავ ქონებაზე მოსარჩელესთან არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობა და მისთვის უფლების მინიჭება დაუფლებოდა საცხოვრებელ ფართს, რაც ეწინააღმდეგება კანონსა და საჯარო წესრიგს. მოპასუხეთა მიერ მოხდა მოსარჩელესთან დადებული ხელშეკრულების შემდგომ ამავე უძრავი ქონების სხვა პირისათვის გადაცემა, რაც ეწინააღმდეგება სახელშეკრულებო ურთიერთობის პრინციპს. ზემოჩამოთვლილი გარემოებები კი წარმოადგენს საფუძველს კრების ოქმების ბათილობისათვის.
104. 2011 წლის 06 მაისის, 19 მაისის და 25 მაისის ამხანაგობის კრების ოქმების საფუძველზე სადავო ფართი განაწილდა ა.ა–ძეზე. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც ამხანაგობამ მოსარჩელესთან დადო ხელშეკრულება და მიიღო უძრავი ქონების საფასური, ამასთან, მხარეს მიანიჭა კონკრეტული უძრავი ქონების დაუფლების უფლება და აღნიშნულის შემდგომ კიდევ ერთხელ განახორციელა მისი განკარგვა, შესაბამისად, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება უნდა მიენიჭოს მას, ვისთანაც უპირველესად განხორციელდა სახელშეკრულებო ურთიერთობა, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც სასამართლოს მიერ დადგენილი იქნა მამკვიდრებლის ხ.თ–ძის მიერ კუთვნილი წილის დათმობის თაობაზე სადავო ფაქტობრივი გარემოება.
105. მიუხედავად 2014 წლის 08 იანვრის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწვეტილებისა, აღნიშნული გადაწყვეტილებით სადავოდ ქცეული და შესაბამისად, დასადგენი ფაქტობრივი გარემოებები არ შეფასებულა დამთავრებული სამოქალაქო საქმის ფარგლებში. სარჩელის დაკმაყოფილების მთავარი საფუძველი არსებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერის სისწორე, მის მიმართ სათანადო პროცესუალური ფორმით შედავების არ არსებობაა. წარმოდგენილ შემთხვევაში ა.ა–ძის საკუთრების წარმომშობი ხელშეკრულების ბათილობის შემოწმებისას დგინდება და კვლევა ხდება ყველა არსებითი ასპექტის, შეთანხმების და ამხანაგობის ოქმების.
106. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ მოუწესრიგებლად, არაორგანიზებულად ხდებოდა მთელი რიგი გადაწყვეტა, გაწერა. თავად სადავო ოქმები ნათელი დადასტურებაა იმისა, რომ გაუგებარი და ბუნდოვანი იყო ა.ა–ძისათვის გადასაცემი ქონების ზუსტი მახასიათებლები და მათი ცვლა ხდებოდა სამივე ოქმებში განსხვავებული კვადრატულობით. საბოლოოდ არსებული თავისუფალი (არარესგისტრირებული) ფართის პირობებში მოხდა სწორედ მოსარჩელის კუთვნილი და ფაქტობრივ ფლობაში არსებული ფართის მოპასუხე ა.ა–ძეზე აღრიცხვა, იმის უგულებელყოფითაც კი, რომ თავად მამკვიდრებელს (2008 წლის 08 თებერვლის ოქმის არ არსებობის პირობებში) მხოლოდ 125 კვ.მ ფართის მიღების შესაძლებლობა გააჩნდა.
107. სსკ-ის 183-ე მუხლის საფუძველზე მოსარჩელესთან ხელშეკრულება დაიდო 2007 წლის 17 ივლისს და ამ ხელშეკრულებს მიხედვით, მას უნდა გადასცემოდა მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ ფართზე 160 კვ.მ. თეთრი კარკასით. ასევე დადგენილია, რომ მოსარჩელეს უძრავი ქონების შესაძენად გადახდილი აქვს 80 000 აშშ დოლარი. საცხოვრებელი ფართი მოსარჩელის მფლობელობაშია და ცხოვრობს იქ. ამასთან, მოპასუხემ ვერ დაადასტურა სადავო უძრავ ქონებაზე მის მიერ საკუთრების უფლების მოპოვების საფუძველი, ასევე ამ უძრავ ქონებაზე რაიმე თანხის გადახდის ფაქტი.
108. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სარჩელი საფუძვლიანად იქნა მიჩნეული და დაკმაყოფილდა, ხოლო შეგებებული სარჩელი უარყოფილი იქნა.
109. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა მხოლოდ მოპასუხე ა.ა–ძის მიერ. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და სარჩელის უარყოფას.
110. კასატორის მოსაზრებით, შეფასებას საჭიროებს ამხანაგობის თავმჯდომარის - რ.ფ–ძის ბრალდების სისხლის სამართლის N1/4614-15 საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარემ 2007 წლის 17 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელეს თაღლითურად გამოართვა და მიისაკუთრა 80000 აშშ დოლარი, რისთვისაც იგი მიცემული იქნა პასუხისგებაში საქართველოს სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ" პუნქტით (თაღლითობა დიდი ოდენობით). დაზარალებული მოსარჩელის თანხმობით და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის კოლეგიის 2018 წლის 19 აპრილის განჩინებით, რ.ფ–ძე განთავისუფლდა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან 2012 წლის ამნისტიის აქტის საფუძველზე.
111. ზემოაღნიშნული ეწინააღმდეგება მოსარჩელის განმარტებებს იმის შესახებ, რომ 2007 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე მის მიერ რ.ფ–ძისათვის გადაცემული 80000 აშშ დოლარი მოხმარდა ამხანაგობის მშენებლობას.
112. კასატორი არ ეთანხმება ქვემდომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილ გარემოებას, რომ ...... მე-4 სართულზე მდებარე N7 ბინა, მოსარჩელეს მართლზომიერ მფლობელობაში გადაეცა 2008 წელს და მას მოპოვებული აქვს საკუთრება აღნიშნულ ბინაზე, რაც თითქოს დასტურდება მობინადრეთა ერთი ჯგუფის განცხადებით. კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებებში მითითებულ განცხადებაში (იხ. ტომი III, ს. ფ. 191-192) არაფერი წერია, რომ თუ რა პერიოდიდან ცხოვრობს N7 ბინაში მოსარჩელე და მეორეც, ის ფაქტი, რომ რ.ფ–ძემ 2007 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე, წინასწარი განზრახვით და თაღლითურად მიისაკუთრა მოსარჩელის კუთვნილი თანხა 80000 აშშ დოლარი, თავისთავად გამორიცხავს, რომ დამნაშავეს მოსარჩელისათვის მართლზომიერ მფლობელობა-საკუთრებაში გადაეცა N7 ბინა, რადგან კრიმინალური განზრახვით გაფორმებული ხელშეკრულება ვერ ჩაითვლება კანონიერ და ნამდვილ გარიგებად.
113. კასატორი აღნიშნავს, რომ ამხანაგობის კუთვნილ მრავალბინიან სახლში, საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება მოხდა მხოლოდ 2011 წელს, მშენებლობის დასრულების შემდეგ. მანამდე ანუ 2011 წლამდე, მოსარჩელეს კანონიერ მფლობელობა-საკუთრებაში, ვერანაირად ვერ გადაეცემოდა ჯერ კიდევ მშენებარე, არაიდენტიფიცირებული და საჯარო რეესტრში აღურიცხავი ფართი, თანაც ყოველგვარი დოკუმენტის და ამხანაგობის წევრთა თანხმობის გარეშე. ა.ა–ძეს ამხანაგობის წევრთა გადაწყვეტილებით საკუთრების უფლებით გამოეყო მე-4 სართულზე #7 ბინა. დიდ სირთულეს არ წარმოადგენს, რომ 2011 წლამდე მშენებლობის დასრულებამდე მოსარჩელეს და ვერც ნებისმიერ სხვა პირს, ამხანაგობის წევრთა კრების ოქმის გარეშე, ვერ გადაეცემოდა ჯერ კიდევ მშენებარე და არაიდენტიფიცირებული ბინის ფართი.
114. საქმეში არ არსებობს იმის მტკიცებულება, რომ მოსარჩელე არის ამხანაგობის წევრი და კორპუსის მესაკუთრე ამხანაგობისათვის გადახდილი აქვს ბინის საფასური თანხა 80000 აშშ დოლარის ოდენობით. მიუხედავად ამისა, სასამართლოებმა მოსარჩელე სცნეს ა.ა–ძის კუთვნილი N7 ბინის მესაკუთრედ, რაც სამართლებრივი ნონსენსია.
115. კასატორი არ ეთანხმება ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ მითითებული გარემოებას იმის შესახებ, რომ 2006 წლიდან ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრები ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი, ამხანაგობიდან გავიდნენ 2008 წლის 08 თებერვლის კრების ოქმის საფუძველზე, როდესაც შპს ,,შ–ის" წარმომადგენელის სასარგებლოდ დათმეს კუთვნილი (125-125კვ.მ.) წილები. საქმის განმხილველმა სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს, რომ ამხანაგობის 2008 წლის 08 თებერვლის კრების გადაწყვეტილება ხ.თ–ძის და ს.მ–ნის კუთვნილი წილების შპს ,,შ–ის" წარმომადგენელზე გადაცემის შესახებ, არ აღსრულდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამხანაგობას შპს ,,შ–თან" და მის წარმომადგენელთან გარიგება არ დაუდია და არც წილი გადაუციათ. შესაბამისად, შპს ,,შ–ს" და მის წარმომადგენელს ამხანაგობის მიმართ არანაირი პრეტენზია არ გააჩნიათ, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი განცხადებით, რაც მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია.
116. კასატორი აღნიშნავს, რომ ხ.თ–ძის და ს.მ–ნის წილები შეადგენდა არა მხოლოდ 125-125კვ.მ. ფართებს, არამედ ასევე ავტოფარეხებს (18-18კვ.მ). ამ დროს, ამხანაგობის 2008 წლის 08 თებერვლის კრების ოქმში ავტოფარეხების შესახებ არაფერია ნათქვამი, რაც ასევე ადასტურებს, რომ ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი 2008 წელს ამხანაგობიდან არ გასულან.
117. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილია, რომ 2006 წლიდან ამხანაგობის წევრი ს.მ–ნი, ამხანაგობიდან გავიდა 2011 წლის 14 აპრილის კრების ოქმის საფუძველზე, როდესაც მან ამხანაგობის სასარგებლოდ დათმო კუთვნილი წილი (125 კვ.მ.) და ავტოფარეხი (18 კვ.მ.). ამრიგად, სადავო არ უნდა იყოს, რომ ს.მ–ნი და მასთან ერთად ხ.თ–ძე 2008 წელს ამხანაგობიდან არ გასულან.
118. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა უპასუხოდ დატოვეს, თუ რა კავშირშია მოსარჩელის მიერ 2007 წლის 17 ივლისს დადებული წილის ნასყიდობის ხელშეკრულება 2008 წლის 31 დეკემბერს გარდაცვლილ ხ.თ–ძის კუთვნილ წილთან და ა.ა–ძის კუთვნილ N7 ბინასთან, მაშინ როცა ამხანაგობის 2007 წლის 17 ივლისის კრების ოქმის თანახმად, კუთვნილი წილიდან მოსარჩელის სასარგებლოდ 160კვ.მ. დათმო კ.გ–ამ, რომელსაც ამის შემდეგ დარჩა 90კვ.მ. წილი და ავტოფარეხი (38კვ.მ.). შემდგომში, კ.გ–ას წილი კიდევ გაიზარდა და საბოლოოდ, 2011 წელს ამხანაგობის კრების ოქმით საკუთრებაში გამოეყო ბინა N11 სახლის არა მე-4 სართულზე, სადაც მდებარეობს ა.ა–ძის N7 ბინა, არამედ 6-7-ე სართულებზე (დუპლექსი). აღნიშნულით დასტურდება, რომ სახლის მშენებლობის დასრულებამდე, ამხანაგობის წევრებმა ზუსტად არ იცოდნენ, თუ რომელ სართულზე და კონკრეტულად სად მდებარეობდა მათი ბინები, რაც სრულიად ლოგიკურია, რადგანაც მშენებლობის პროცესში არაერთხელ შეიცვალა პროექტი და შესაბამისად, ბინების ზომები. ამრიგად, მოსარჩელე ყოვლად უსაფუძვლოდ და უკანონოდ აცხადებს პრეტენზიას ა.ა–ძის კუთვნილ N7 ბინაზე, იმ დროს როდესაც 2007 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე რ.ფ–ძისათვის გადახდილი 80000 აშშ დოლარი, ამ უკანასკნელმა თაღლითურად მიისაკუთრა.
119. კასატორი აღნიშნავს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა რეალურად არ გამოიკვლიეს უმნიშვნელოვანესი ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც პირდაპირ კავშირშია საქმის განხილვის საბოლოო შედეგთან. კერძოდ, გაასჩივრებულ გადაწყვეტილებაში პასუხი არაა გაცემული კითხვაზე, თუ საერთოდ რა კავშირშია მ.ხ–ის მიერ რ.ფ–ძესთან 2017 წლის 17 ივლისს გაფორმებული ხელშეკრულება და მასში მითითებული არაიდენტიფიცირებული წილი, იმ წილთან, რომლის მესკუთრც 2006 წლიდან 2008 წლის 31 დეკემბრამდე ანუ გარადცვალებამდე იყო ხ.თ–ძე, ხოლო შემდეგ მემკვიდრეობის საფუძველზე მიიღო გარდაცვლილის არასრულწლოვანმა შვილმა - კასატორმა, რაც ამხანაგობის წევრთაგან სადავოდ არავის გაუხდია.
120. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა სადავო უძრავი ქონების (საცხოვრებელი ბინა) მესაკუთრის გასარკვევად იხელმძღვანელეს არა საჯარო რეესტრის მონაცემებით, არა ამხანაგობის კრების ოქმებით საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილების შესახებ, არა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 08 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, რომლითაც მოსარჩელე გამოსახლებულია სადავო ბინიდან, არამედ მხოლოდ ფიზიკურ პირთა განცხადებით, სადაც წერია, რომ თურმე მოსარჩელე ცხოვრობს სადავო ბინაში.
121. მოსარჩელე უკანონოდაა შეჭრილი კასატორის კუთვნილ #7 საცხოვრებელ ბინაში, რაც დასტურდება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 08 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, რომელიც დღესაც ძალაშია, არ გაუქმებულა, თუმცა ქვემდგომი ინსტანციის სასამრთლომ სათანადო მტკიცებულებად არ ჩათ–, რაც წარმოადგენს სამართლებრივ ნონსენსს.
122. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 16 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
123. საკასაციო სასამართლოს 2021 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი ცნობილი იქნა დასაშვებად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტისა (საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია თუ საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას) და „ე“ ქვპუნქტის (სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე) საფუძველზე.
124. საკასაციო სასამართლოს 2021 წლის 26 ნოემბრის განჩინებით დადგინდა, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვა საკასაციო სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობით მოხდებოდა მხარეთა დასწრებით 2021 წლის 21 დეკემბერს, რის შესახებაც მხარეებს ეცნობათ კანონით დადგენილი წესით. საქმის ზეპირ განხილვაზე, საკასაციო სასამართლომ მხარეებს სსსკ-ის 218-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვით, შესთავაზა დავის მორიგებით დასრულება. მხარეებმა ვერ მიაღწიეს შეთანხმებას დავის მორიგებით დასრულების შესახებ. საქმის არსებითი განხილვის შედეგად, საკასაციო სასამართლომ სსსკ-ის 257-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნათა დაცვით, საქმეზე გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადება გადადო 2022 წლის 20 იანვრისათვის. 2022 წლის 20 იანვარს საქმის განმხილველი მოსამართლეთა არასრული შემადგენლობის გამო, საქმეზე გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადება გადაიდო 2022 წლის 26 იანვარს, რის შესახებაც მხარეებს ეცნობათ კანონით დადგენილი წესით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
125. საკასაციო სასაამრთლოს საქმის არსებითად განხილვის შედეგად მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია, გასაჩივრებული განჩინება უნდა გაუქმდეს და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
126. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება).
127. მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
128. 2006 წლის 10 აპრილს ხ.თ–ძემ, ს.მ–ნმა, ზ.ც–ძემ, კ.გ–ამ, რ.ფ–ძემ, მ.ტ–მა, ვ.ფ–მა, ა.ვ–მა, რ. ვ–მა, ი.ა–ძემ და მ.გ–მა დააფუძნეს ამხანაგობა, რომლის მიზანს წარმოადგენდა, მშენებლობის დაწყებიდან 12 თვეში, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის აშენება მისამართზე: ქ. თბილისი, ......
129. ამხანაგობის დამფუძნებლების ვ.ფ–ის და რ. ვ–ის შენატანი შეადგენდა მათ თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს, მდებარე: თბილისი, საბურთალო, ფართობი 480 კვ.მ.
130. ამხანაგობის წევრების ხ.თ–ძის, ს.მ–ნის, ზ.ც–ძის, კ.გ–ას, რ.ფ–ძის, მ.ტ–ის და ა.ვ–ის, ი.ა–ძის, მ.გ–ის შენატანი ამხანაგობაში შეადგენდა სამშენებლო მასალების თანხას, მისაღები ფართის რაოდენობისთვის, გამრავლებულს 40 ლარზე.
131. ხელშეკრულების თანახმად, ხ.თ–ძეს გადაეცემოდა 125 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ., ს.მ–ნს გადაეცემოდა 125 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. რ. ვ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. ვ.ფ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. მ.ტ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 18 კვ.მ. კ.გ–ას გადაეცემოდა 250 კვ.მ. საცხოვრებელი თეთრი კარკასი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ზ.ც–ძეს გადაეცემოდა 300 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი, 100 კვ.მ. კომერციული ფართი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. რ.ფ–ძეს გადაეცემოდა 350 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი, 150 კვ.მ. კომერციული ფართი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ი.ა–ძეს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი, 100 კვ.მ. კომერციული და 38 კვ.მ. ავტოფარეხი, მ.გ–ს გადაეცემოდა 100 კვ.მ. საცხოვრებელი შავი კარკასი და 38 კვ.მ. ავტოფარეხი.
132. ამხანაგობის დამფუძნებლებმა ვ.ფ–მა და რ. ვ–მა განაცხადეს, რომ ამხანაგობაში მათ შენატანს აფასებენ 100 000 ლარად.
133. ხელშეკრულების 4.1 პუნქტის თანახმად, თითოეულ მხარეს ერთობლივ საქმიანობაში თავისი წილი უფლება შეეძლო გადაეცა მესამე პირისთვის წილის დათმობის გზით. 5.1 პუნქტის თანახმად, დამფუძნებლები შეთანხმდნენ, რომ ამხანაგობას გაუძღვებოდა ამხანაგობის თავმჯდომარე. ამხანაგობის თავმჯდომარედ დამფუძნებლებმა აირჩიეს რ.ფ–ძე.
134. ხელშეკრულების 5.2. პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის თავმჯდომარე წარმოადგენდა ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობებში, დებდა გარიგებებს ამხანაგობის სახელით, ამასთან, თავმჯდომარე ერთპიროვნულად იყო უფლებამოსილი ექსპლუატაციაში ჯერ კიდევ მიუღებელ საცხოვრებელ სახლში იმ ბინებზე უფლების გასხვისებაზე, რომელიც იქნებოდა ამხანაგობის დამფუძნებელთა საერთო საკუთრება. ეს წესი არ ეხებოდა უფლებას იმ ბინებზე, რომლებიც ბინების განაწილების შემდეგ იქნებოდა დამფუძნებელთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში და რომლებიც წინასწარი ჩაწერით რეგისტრირებული იქნებოდა საჯარო რეესტრში.
135. ხელშეკრულების 5.3 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის თავმჯდომარე პასუხისმგებელია ამხანაგობის საქმიანობასთან დაკავშირებული საფინანსო-საბუღალტრო დოკუმენტაციის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით წარმოებისა და ამხანაგობის საქმიანობის საფუძველზე წარმოშობილი საგადასახადო ვალდებულებების ჯეროვანი შესრულებისათვის. 5.4 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის თავმჯდომარე ვალდებულია კეთილსინდისიერად და გულისხმიერებით გაუძღვეს ამხანაგობის საქმიანობას. იგი პასუხს აგებს ამხანაგობის ბრალეული მოქმედებით მიყენებული ზიანისათვის.
136. 2007 წლის 25 ივნისს შედგა ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრება, რომელსაც ესწრებოდნენ ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრები ხ.თ–ძე, კ.გ–ა, ს.მ–ნი, რ.ფ–ძე, მ.ტ–ი, ვ.ფ–ი, ა.ვ–ი, რ. ვ–ი, ი.ა–ძე, მ.გ–ი, ზ.ც–ძე. აღნიშნულ კრებაზე ამხანაგობამ დაადგინა, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ გაასხვისოს ზ.ც–ძის კუთვნილი ფართიდან 300 კვ.მ.-დან 150 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი და ავტოფარეხი 38 კვ.მ. ნ.ფ–აზე.
137. 2007 წლის 26 ივნისს რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და ნ.ფ–ას შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ინდმენაშენეთა ამხანაგობა ,,შ–ის“ კუთვნილ ქ. თბილისში, ..... მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელ ფართზე 150 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით, 2 ავტოფარეხზე 38 კვ.მ-ზე.
138. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 18 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ ქ. თბილისში, ..... მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელი ფართი 150 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით, ორ ავტოფარეხზე 38 კვ.მ.-ზე. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 84 600 აშშ დოლარად, ეკვივალენტით ეროვნულ ვალუტაში, რაც ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსის შესაბამისად შეადგენს 141 282 ლარს, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
139. დადგენილია და მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა, რომ რ.ფ–ძის, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ მის კომპეტენციის ფარგლებში ამხანაგობის კუთვნილი წილი გასხვისებულია ნ.ფ–აზე.
140. ამხანაგობის დამფუძნებელთა 2007 წლის 28 ივნისის კრების ოქმით, ამხანაგობამ დაადგინა მ.გ–ის ამხანაგობიდან გასვლა და მის მაგივრად უ.ჩ–ძის შესვლა, ასევე მ.გ–ის წილის უ.ჩ–ძეზე გასხვისება ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძის მიერ.
141. ბინათმშენებლობის ამხანაგობის დამფუძნებელთა კრების 2007 წლის 07 აგვისტოს #7 ოქმის თანახმად, ამხანაგობამ დაადგინა ი.ა–ძის კუთვნილი საცხოვრებელი ფართის 100 კვ.მ. გასხვისება გ.ა–ზე, ხოლო 100 კვ.მ. კომერციული ფართის და 36 კვ.მ. ფართის ავტოფარეხის გადასვლა ამხანაგობის საკუთრებაში.
142. 2007 წლის 07 აგვისტოს რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და გ.ა–ს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც წილის უფლების გამყიდველმა წილის უფლების მყიდველს მიჰყიდა კუთვნილი წილის უფლება ინდმენაშენეთა ამხანაგობის კუთვნილ ქ. თბილისში, ..... მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელ ფართზე 100 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 18 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ მშენებარე კორპუსში საცხოვრებელი ფართი 100 კვ.მ.-ზე თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 25 000 აშშ დოლარად, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
143. რ.ფ–ძის, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ მის კომპეტენციის ფარგლებში ამხანაგობის კუთვნილი წილი გასხვისებულია გ.ა–ზე.
144. ამხანაგობის 2007 წლის 17 ივლისის #6 კრების ოქმის თანახმად, განსახილველ საკითხს წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრის კ.გ–ას კუთვნილი ფართის 160 კვ.მ გასხვისების, ხოლო 90 კვ.მ და ავტოფარეხის 38 კვ.მ ისევ კ.გ–ას სახელზე დატოვების თაობაზე. კრების ოქმის საფუძველზე დასტურდება, რომ კ.გ–ა კუთვნილი შენატანების გადაუხდელობის გამო თანახმაა მისი კუთვნილი წილის ნაწილის 160 კვ.მ-ს გასხვისების. საბოლოოდ, კრების ოქმის შესაბამისად დადგინდა ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ გაასხვისოს კ.გ–ას კუთვნილი ფართი 160 კვ.მ მოსარჩელეზე.
145. 2007 წლის 17 ივლისს რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და მოსარჩელეს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ ფართზე 160 კვ.მ. თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 18 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ ფართი 160 კვ.მ. თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, გასასხვისებელი წილის უფლება მხარეთა შორის შეფასებულია 40 000 აშშ დოლარად, ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში, რაც ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 62 625 ლარს, რომელსაც წილის უფლების მყიდველი გადაიხდიდა ხელშეკრულებაზე ხელმოწერისას.
146. დადგენილია ამხანაგობის თავმჯდომარესა და მოსარჩელეს შორის ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში, 160 კვ.მ საცხოვრებელ ფართზე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ფაქტი.
147. ამხანაგობის თავმჯდომარის რ.ფ–ძის მიერ მოსარჩელესთან მოხდა კონკრეტული უძრავი ქონების წილის ნასყიდობის თაობაზე ხელშეკრულების გაფორმება. დადგენილად იქნა მიიჩნეული, რომ ნოტარიუსთან გაფორმებული ყველა ხელშეკრულება იდენტურია და იცვლება მხოლოდ ნასყიდობის ქონებისა და მათი მყიდველების რეკვიზიტები. ყველა მითითებულ შემთხვევაში, ხდება ნოტარიუსის მიერ ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილების შემოწმება სადამფუძნებლო დოკუმენტთან და არცერთი ხელშეკრულება, გარდა მოსარჩელესთან გაფორმებულისა, სადავოს არ წარმოადგენს.
148. დადასტურებულადა მიიჩნეული, რომ რ.ფ–ძესა და მოსარჩელეს შორის 2007 წლის 17 ივლისს გაფორმებული წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულებით რ.ფ–ძემ მოსარჩელეს მიჰყიდა არა პირად საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, არამედ ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. შესაბამისად, რ.ფ–ძე ამ შემთხვევაში, მოქმედებდა არა პირადი, ფიზიკური პირის სახელით, არამედ როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარემ გაყიდა ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება.
149. ამასთან, დადგენილია, რომ ამხანაგობას (თავმჯდომარე რ. ფ–ძე) და მოსარჩელეს შორის დადებული 2007 წლის 17 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების ფარგლებში შესასრულებელი ფულადი ვალდებულების მოცულობა შეადგენდა 80 000 აშშ დოლარს, რომელიც სრულად არის გადახდილი მოსარჩელის მიერ.
150. დადგენილადაა მიჩნეული, რომ მოსარჩელის მიერ 2017 წლის 17 ივლისს განხორციელდა ფულადი გადარიცხვა ბინის მშენებლობის საფასურის გადახდის მიზნით 49 710 ლარის ოდენობით ამხანაგობის ანგარიშზე, ხოლო ნაწილის გადახდა განხორციელდა ამხანაგობის თავმჯდომარესთან ნაღდი ანგარიშსწორების გზით.
151. 2011 წლის 06 მაისს, ამხანაგობის #1 კრების ოქმის თანახმად, რომლის დღის წესრიგსაც წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრების დაზუსტება, ასევე 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-6 მუხლის 6.1.6.3.6.4 პუნქტების თანახმად, მოეხდინათ ამხანაგობის წევრებს შორის საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების (მათ შორის ავტოსადგომების) განაწილება ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ წარმოდგენილი დამტკიცებული პროექტისა და დამოწმებული სანოტარო აქტების შესაბამისად 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-2 მუხლის 2.4 პუნქტით გათვალისწინებული პირობის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში წარდგენის მიზნით. ამხანაგობის ოქმში გადაწყვეტილების სახით მითითებულია, რომ ვინაიდან ამხანაგობის წევრებთან გაფორმებული წილის გასხვისების შესახებ კრების ოქმისა და წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმების მომენტისათვის არ იყო დასრულებული მშენებარე ობიექტის სამშენებლო დოკუმენტაცია და არ იყო დაზუსტებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართები, მათ შორის ავტოფარეხების რაოდენობა, უნდა განხორციელებულიყო საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება, დაზუსტება და ინდივიდუალურ საკუთრებაში განსაზღვრა ამხანაგობის წევრებს შორის სამშენებლო დოკუმენტაციის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ..... ქ. 20-ში მშენებარე საცხოვრებელ სახლში.
152. აღნიშნული ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად, განისაზღვრა ა.ა–ძის წილი შემდეგი სახით: ბინა #7, ფართით 164.13 კვ.მ., და ერთი ავტოსადგომი 5-7-ზ ღერძებს შორის -3.00 ნიშნულზე. 2011 წლის 19 მაისს, ამხანაგობა ,,შ–ი 2006“-ს #1 კრების ოქმის თანახმად, რომლის დღის წესრიგსაც წარმოადგენდა ამხანაგობის ,,შ–ი ?“-ის წევრების დაზუსტება, ასევე 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობა ,,შ–ი ?“-ის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-6 მუხლის 6.1.6.3.6.4 პუნქტების თანახმად, მოეხდინათ ამხანაგობის წევრებს შორის საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების (მათ შორის ავტოსადგომების) განაწილება ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ წარმოდგენილი დამტკიცებული პროექტისა და დამოწმებული სანოტარო აქტების შესაბამისად 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-2 მუხლის 2.4 პუნქტით გათვალისწინებული პირობის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში წარდგენის მიზნით. ამხანაგობის ოქმში გადაწყვეტილების სახით მითითებულია, რომ ვინაიდან ამხანაგობის წევრებთან გაფორმებული წილის გასხვისების შესახებ კრების ოქმისა და წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმების მომენტისათვის არ იყო დასრულებული მშენებარე ობიექტის სამშენებლო დოკუმენტაცია და არ იყო დაზუსტებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართები, მათ შორის ავტოფარეხების რაოდენობა, უნდა განხორციელებულიყო საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება, დაზუსტება და ინდივიდუალურ საკუთრებაში განსაზღვრა ამხანაგობის წევრებს შორის სამშენებლო დოკუმენტაციის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ...... ქ. #20-ში მშენებარე საცხოვრებელ სახლში. აღნიშნული ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად, განისაზღვრა ა.ა–ძის წილი შემდეგი სახით: მე-4 სართული, +10.50 ნიშნულზე, ბინა #7, საცხოვრებელი ფართი 85.83 კვ.მ., და #6 ავტოსადგომი 5-7 ღერძებს შორის -3.00 ნიშნულზე, ფართით 18.კვ.მ. ამხანაგობის დამფუძნებელთა 2011 წლის 25 მაისის კრების ოქმით, ამხანაგობამ დაადგინა, რომ ამხანაგობას გადასცემოდა ზ.ც–ძის კუთვნილი 150 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი და 100 კვ.მ. კომერციული ფართი.
153. 2011 წლის 25 მაისს, ამხანაგობის #1 კრების ოქმის თანახმად, რომლის დღის წესრიგსაც წარმოადგენდა ამხანაგობის წევრების დაზუსტება, ასევე, 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-6 მუხლის 6.1.6.3.6.4 პუნქტების თანახმად, მოეხდინათ ამხანაგობის წევრებს შორის საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების (მათ შორის, ავტოსადგომების) განაწილება ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ წარმოდგენილი დამტკიცებული პროექტისა და დამოწმებული სანოტარო აქტების შესაბამისად 2006 წლის 10 აპრილის ამხანაგობის დაფუძნების სანოტარო აქტის მე-2 მუხლის 2.4 პუნქტით გათვალისწინებული პირობის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში წარდგენის მიზნით. ამხანაგობის ოქმში გადაწყვეტილების სახით მითითებულია, რომ ვინაიდან ამხანაგობის წევრებთან გაფორმებული წილის გასხვისების შესახებ კრების ოქმისა და წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმების მომენტისათვის არ იყო დასრულებული მშენებარე ობიექტის სამშენებლო დოკუმენტაცია და არ იყო დაზუსტებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართები, მათ შორის ავტოფარეხების რაოდენობა, უნდა განხორციელებულიყო საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილება, დაზუსტება და ინდივიდუალურ საკუთრებაში განსაზღვრა ამხანაგობის წევრებს შორის სამშენებლო დოკუმენტაციის შესაბამისად, ქ. თბილისში, .... #20-ში მშენებარე საცხოვრებელ სახლში. აღნიშნული ოქმის საფუძველზე, ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად, განისაზღვრა ა.ა–ძის წილი შემდეგი სახით: მე-4 სართული, +10.50 ნიშნულზე, ბინა #7, საცხოვრებელი ფართი 129.91 კვ.მ., საზაფხულო ფართი 22.75 კვ.მ., და #6 ავტოსადგომი 5-7- ზ ღერძებს შორის -3.00 ნიშნულზე, ფართით 18 კვ.მ.
154. 2012 წლის 01 აგვისტოს რ.ფ–ძეს, როგორც ამხანაგობა .,ბ–ა ?“-ის თავმჯდომარეს და ამხანაგობა ,,ბ–ა ?“-ს წევრ ი.თ–ძეს შორის დაიდო შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც რ.ფ–ძე, როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარე ი.თ–ძეს 2013 წლის აპრილის ბოლომდე, ჩააბარებდა მე-2 საცხოვრებელ სართულზე, ბინა #6-ში, 128 კვ.მ. საცხოვრებელ ფართს თეთრი კარკასით და 18 კვ.მ. ფართის ავტოფარეხს მდებარეს მისამართზე: თბილისი, ......
155. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 08 იანვრის გადაწყვეტილების თანახმად, ა.ა–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა. გამოთხოვილ იქნა მოსარჩელე ა.ა–ძის საკუთრებაში არსებული სადავო ბინა #7 მოპასუხეების: მ.ხ–ის, ნ.ბ–ძის და მ.ბ–ძის უკანონო მფლობელობიდან და მოსარჩელეს გადაეცა გამონთავისუფლებულ მდგომარეობაში. გადაწვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.
156. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის დისპოზიციიდან გამომდინარე (საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა), საკასაციო პალატის შეფასების საგანი იქნება კასატორის შედავებების საფუძვლიანობა, კერძოდ, კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ემყარება კანონდარღვევას, რაც იმაში გამოიხატება, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი მატერიალური და პროცესუალური ნორმების დარღვევით;
157. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ: არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა; გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა; არასწორად განმარტა კანონი. საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება, გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.
158. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლომ ზეპირი მოსმენით განიხილა კასატორის საკასაციო საჩივარი და საკასაციო პრეტენზიების საფუძვლიანობის შემოწმებას, მათ შორის, დავის ფაქტობრივი ნაწილის კვლევას ხანგრძლივი სხდომა მიუძღვნა, შესაბამისად, მტკიცებულებათა დონეზე შემოწმდა ყველა ის პრეტენზია, რომლებზე დაყრდნობითაც კასატორი მიიჩნევდა, რომ მიღებული გადაწყვეტილება იყო არასწორი.
159. ვიდრე დადგენილი გარემოებების სამართლის ნორმებთან სუბსუმირებას შეუდგებოდეს, საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს, ყურადღება გაამახვილოს სამართალწარმოების ფუნდამენტურ პრინციპებზე: მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით რეგლამენტირებულია პროცესის შეჯიბრებითობის პრინციპის საფუძველზე წარმართვა და დადგენილია, რომ მხარეებს აქვთ მტკიცებულებათა წარდგენის გზით საკუთარი პოზიციის დადასტურების შესაძლებლობა, გარდა ამისა, დემოკრატიულ საზოგადოებაში ფუნდამენტური მნიშვნელობა ენიჭება მხარეთა თანასწორობის დაცვას (სსსკ-ის მე-5 მუხლი), რაც იმას ნიშნავს, რომ საქმის განხილვის თითოეულ ეტაპზე სასამართლო ინარჩუნებს ნეიტრალიტეტს და მოსამართლეს მიუკერძოებლად, მხოლოდ მტკიცებულებათა ობიექტური შეფასების გზით უყალიბდება შინაგანი რწმენა დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ამა თუ იმ ფაქტის არსებობის თაობაზე. საქართველოს ორგანული კანონი „საერთო სასამართლოების შესახებ“ განსაზღვრავს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს როლს საერთო სასამართლოების სიტემაში და ადგენს, რომ უზენაესი სასამართლო დადგენილი საპროცესო ფორმით ზედამხედველობს მართლმსაჯულების განხორციელებას საქართველოს საერთო სასამართლოებში. კანონის მითითებული დანაწესიდან გამომდინარეობს მათ შორის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის დებულება, რომელიც ადგენს უზენაესი სასამართლოს მხრიდან დავის ფაქტობრივი ნაწილის შეფასების ფარგლებს, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო მსჯელობს საპროცესო წესების დაცვით მოპოვებული მტკიცებულებებისა და მხარეთა მიერ მიცემული ახსნა-განმარტებების შეფასების კანონიერებაზე იმგვარად, რომ თავად ვერც ახალ ფაქტებს დაადგენს და ვერც ახალ განმარტებებს მიიღებს მხარეებისგან.
160. საკასაციო სასამართლომ ზეპირი განხილვისას შეამოწმა სადავო გარემოებები და მივიდა დასკვნამდე, რომ სარჩელი არ არის ფორმალურად გამართული, იგი არ შეიცავს დამაჯერებელ, ლოგიკურ დასაბუთებას იმ ფაქტების თაობაზე, რომლებსაც ემყარება მხარის მოთხოვნა. საკასაციო სასამართლოს მიერ ზეპირ განხილვაზე კასატორისა და მისი მოწინააღმდეგე მხრიდან მიღებული განმარტებების მიუხედავად, იგი შეზღუდულია პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის მომზადების ეტაპის დასრულების დროისათვის წარდგენილი ფაქტებისა და მტკიცებულებების კვლევით, რამდენადაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 178-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტების თანახმად, სარჩელში უნდა აღინიშნოს კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნებს; მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებს მოსარჩელის მიერ მითითებულ გარემოებებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ამავე კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, მხარეები შეზღუდული არიან, ახსნა-განმარტების მოსმენისას წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო განცხადებული.
161. სასამართლო კი, ზემოთაღნიშნული ნეიტრალიტეტის პრინციპიდან გამომდინარე, ვერ უზრუნველყოფს მხარისათვის იურიდიული დახმარების გაწევას, რაც თანაბრობას დაარღვევს და სამართალწარმოებას მიკერძოებულს გახდის. ევროკონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტით „მიუკერძოებლობის“ მოთხოვნა ორი ასპექტისაგან შედგება. პირველი, სასამართლო სუბიექტურად თავისუფალი უნდა იყოს პიროვნული ზრახვებისა და მიდრეკილებებისაგან. მეორე, იგი ასევე მიუკერძოებელი უნდა იყოს ობიექტური თვალსაზრისით, ანუ მან უნდა უზრუნველყოს საკმარისი გარანტიები ამ თვალსაზრისით ნებისმიერი კანონიერი ეჭვის გამოსარიცხად (იხ. გოტრინი და სხვები საფრანგეთის წინააღმდეგ, 1998 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება, Reports of Judgments and Decisions 1998-III, გვ. 10-0- 31, §58; მორისი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ, №38784/97, §58, ECHR 2002-I). რაც შეეხება სუბიექტურობას, მოსამართლე პიროვნულად მიუკერძოებლად უნდა იქნას მიჩნეული, ვიდრე ამის საწინააღმდეგო არ დამტკიცდება (იხ. ჰაუსშიდტი დანიის წინააღმდეგ, 1989 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება, სერია A №154, გვ. 21, §47; დაკტარასი ლიტვის წინააღმდეგ, №42095/98, §30, ECHR 2000-X). სამართლიანი სასამართლოს კონცეფცია თავის თავში მოიცავს სასამართლოს მხრიდან მხარისათვის საკუთარი პოზიციის დაცვის მოსამზადებლად ადეკვატური დროის განსაზღვრას და დაცვის მომზადების შესაძლებლობის მიცემას (იხ. Case If Galstyan v, Armenia, საჩივარი no26986/0-), რაც საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით განსახილველ შემთხვევაში, როგორც კასატორთან, ასევე კასატორის მოწინააღმდეგე მხარესთან მიმართებით უზრუნველყოფილ იქნა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო სადავო ფაქტებს შეაფასებს საპროცესო წესების დაცვით მიღებული განმარტებების ფარგლებში.
162. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს ვალდებულებაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა, რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია, დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას.
163. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმის განმხილველი სასამართლო შეზღუდულია მხოლოდ მხარის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებით, რაც შეეხება სამართლის ნორმების გამოყენებას, სასამართლო, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, ადგენს თუ რა სამართლებრივი ურთიერთობა არსებობს მხარეთა შორის და ამ ურთიერთობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე აკმაყოფილებს ან არ აკმაყოფილებს სარჩელს. მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის შეფასება შედის სასამართლოს კომპეტენციაში, თუმცა საქმეზე გადაწყვეტილება მიღებულ უნდა იქნეს შეჯიბრებითობის პრინციპის სრულად რეალიზაციის პირობებში.
164. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოთხოვნის საფუძველი სამოქალაქო სამართალში, ზოგადად არის სამართლის ის ნორმა, რომელიც დამოუკიდებლად ან სხვა მოთხოვნის საფუძვლებთან ერთობლიობაში აფუძნებს ამა თუ იმ მოთხოვნას ანუ სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა კონკრეტულ უფლება-მოვალეობებს (იხ. ჰ.ბოელინგი , ლ.ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე სასამართლო გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, მეორე გამოცემა, თბ., 2004, 38.) კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის მომწესრიგებელი მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმების დანიშნულებაა ურთიერთობაში მონაწილე სუბიექტების უფლებების განსაზღვრა და მათი განხორციელების უზრუნველყოფა. მოთხოვნა უფლების რეალიზაციის კანონით გათვალისწინებული შესაძლებლობაა. მოთხოვნა და მოთხოვნის საფუძველი სხვადასხვა ცნებებია და სასურველია მათი აღრევა თავიდან იქნეს აცილებული. ამ გამიჯვნას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმის გათვალისწინებით, რომ მოთხოვნათა შორის არჩევანის უფლება, მოსარჩელის უფლებამოსილებაა, ხოლო მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მოთხოვნის დამფუძნებელი მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველთა შორის ერთ-ერთის მისადაგება სასამართლოს უფლებამოსილება და ვალდებულებაცაა (იხ. ჰ. ბოელინგი, ლ. ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე სასამართლო გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, მეორე გამოცემა, თბ., 2004, 42.).
165. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოთხოვნა პირის ნებას დაქვემდებარებული და სხვა პირზე მიმართული უფლებაა, რომელიც მისი პროცესუალური განხორციელებისაგან მკვეთრად იმიჯნება. მოთხოვნა ძირითადად მატერიალურ-სამართლებრივი მნიშვნელობის მატარებელია. მოთხოვნა საპროცესო-სამართლებრივი გაგებით, ყოველთვის მიმართულია სასამართლო გადაწყვეტილების დადგომისაკენ. მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი არის სამართლის ნორმა, რომლის სამართლებრივი შედეგით გათვალისწინებულია სამართლებრივ ურთიერთობაში მონაწილე პირის მიერ რაიმე მოქმედების განხორციელებისა თუ მოქმედების შესრულებისაგან თავის შეკავების ვალდებულება. თითოეული მოთხოვნის დამფუძნებელი სამართლის ნორმა განსაზღვრავს მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს, თუმცა მისი განმარტება და ფაქტობრივ გარემოებებზე მისადაგება სასამართლოს უფლებამოსილებაა. მოთხოვნის საფუძველი ორი ნაწილისაგან შედგება: ა) ნორმის შემადგენლობა, რომელიც მოიცავს ცალკეულ წინაპირობას და ბ) სამართლებრივი შედეგი, რომელიც კანონის საფუძველზე დადგება იმ შემთხვევაში, თუ სახეზეა ნორმის შემადგენლობით განსაზღვრული ყველა წინაპირობა.
166. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის განმსაზღვრელია სარჩელში მითითებული ფაქტები და გარემოებები. სარჩელის ინდივიდუალიზაცია სარჩელის ელემენტების მეშვეობითაა შესაძლებელი. სსსკ-ის მე-3, მე-4, 83-ე და 178-ე მუხლების ანალიზით შესაძლებელია, დავასკვნათ, რომ სარჩელი შედგება ორი ელემენტისგან: სარჩელის საგნისა და სარჩელის საფუძვლისგან. სარჩელის საგანია მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისადმი (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი), ხოლო სარჩელის საფუძველი - კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი). საქმის გარემოებათა ანალიზის საფუძველზე მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის დადგენა და მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის მოძიება კი, სასამართლოს ვალდებულებაა. სადავო ურთიერთობის შეფასებისას, ზემდგომი ინსტანციის სასამართლო არაა შებოჭილი ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასებებით, შესაბამისად, თუ ზემდგომი ინსტანციის სასამართლო გამოარკვევს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასება არ გამომდინარეობს საქმის ფაქტობრივი გარემოებებიდან, იგი ვალდებულია, ეს გარემოებები თავად შეაფასოს სამართლებრივად სწორად და მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.
167. საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ განმარტავს, რომ სადავო ურთიერთობის სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს ვალდებულებაა, მიუხედავად იმისა, ედავებიან თუ არა ამ შეფასებას მხარეები. ეს იმას ნიშნავს, რომ არც სააპელაციო და არც საკასაციო სასამართლო არაა შებოჭილი სააპელაციო თუ საკასაციო საჩივარში მითითებული კანონის დარღვევებით და ისინი ამოწმებენ გადაწყვეტილებას მატერიალურსამართლებრივი ნორმების სწორად გამოყენების თვალსაზრისით. თუ ასეთი შემოწმების შედეგად სასამართლო იმ დასკვნას გამოიტანს, რომ საჩივრის მოთხოვნა გადაწყვეტილების გაუქმების ან შეცვლის შესახებ უნდა დაკმაყოფილდეს, მაგრამ არა საჩივარში მითითებული, არამედ მატერიალურსამართლებრივი ნორმის (კანონის) სხვა დარღვევის გამო, სასამართლომ უნდა გამოიტანოს შესაბამისი გადაწყვეტილება. იმ შემთხვევაში კი, თუ არასწორი სამართლებრივი შეფასების შედეგად, ანუ კანონის (სსსკ-ის 393.2 მუხლის) დარღვევით მიღებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება შესაძლებელია სხვაგვარი სამართლებრივი შეფასებით, სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია, თავისი განჩინებით ძალაში დატოვოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ან ამ გადაწყვეტილების შეცვლით მიიღოს ახალი გადაწყვეტილება (სსსკ-ის 386-ე მუხლი). ასეთივე შესაძლებლობითაა აღჭურვილი საკასაციო სასამართლოც, კერძოდ, მას შუძლია, არ გააუქმოს გადაწყვეტილება და ძალაში დატოვოს იგი (სსსკ-ის 410-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი) ან ახალი გადაწყვეტილებით დაადგინოს სხვა სამართლებრივი შედეგი (სსსკ-ის 411-ე მუხლი).
168. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას. თავის მხრივ, მოთხოვნის საფუძვლის (საფუძვლების) ძიებისას, სასამართლოსათვის ამოსავალია ის კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სწორედ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები და გარემოებები განსაზღვრავენ სარჩელის მოთხოვნის შინაარსს. სასამართლომ, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, უნდა გაარკვიოს, თუ საიდან გამომდინარეობს მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შეთანხმებებიდან, ზიანის მიყენებიდან (დელიქტი), უსაფუძვლო გამდიდრებიდან თუ კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლიდან.
169. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ ეროვნული სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს მხარის მიერ სამართლებრივ და პროცედურულ საკითხებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი არგუმენტების ძირითად ასპექტებს (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, §§ 29-30). შესაბამისად, უფლება მოსმენაზე მოიცავს არა მხოლოდ სასამართლოს წინაშე არგუმენტების წარდგენის შესაძლებლობას, არამედ სასამართლოს ვალდებულებას, გადაწყვეტილების დასაბუთებაში მიუთითოს მიზეზები, რომელთა საფუძველზეც გაიზიარა ან უარყო შესაბამისი არგუმენტები. სასამართლომ შეიძლება აუცილებლად არ მიიჩნიოს იმგვარ არგუმენტებზე პასუხის გაცემა, რომლებიც აშკარად არარელევანტური, დაუსაბუთებელი ან სხვაგვარად დაუშვებელია მსგავსი არგუმენტების მიმართ არსებული სამართლებრივი დებულებების ან მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის საფუძველზე, თუმცა, ყველა გადაწყვეტილება უნდა იყოს ნათელი და საქმეში მონაწილე მხარეებს შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს გაიგონ, თუ რატომ გაითვალისწინა სასამართლომ მხოლოდ კონკრეტული გარემოებები და მტკიცებულებები (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Seryavin and Others v. Ukraine §§ 55-62). სასამართლოს აქვს ვალდებულება, სათანადოდ იმსჯელოს მხარეთა მიერ წარდგენილ დოკუმენტებზე, არგუმენტებსა და მტკიცებულებებზე (იხ. Kraska v. Switzerland, § 30; Van de Hurk v. the Netherlands, § 59; Perez v. France, § 80). ამასთან, მხარეებს უნდა ჰქონდეთ არა მხოლოდ იმის შესაძლებლობა, რომ იცოდნენ იმ მტკიცებულებათა შესახებ, რომლებიც მათ სჭირდებათ თავიანთი სარჩელის წარმატებისათვის, არამედ ჰქონდეთ კომენტარის გაკეთების საშუალება ყველა იმ მტკიცებულებასთან და მოსაზრებასთან დაკავშირებით, რომლებიც წარდგენილია სასამართლოს აზრის ფორმირებაზე ზეგავლენის მოხდენის მიზნით (იხ. Milatova and others v. The Czech republic §59; Niderost-huber v. Switzerland, § 24; K.S. v. finland § 21;).
170. საკასაციო პალატა პირველ რიგში იმსჯელებს კასატორის პრეტენზიაზე, რომ შეფასებას საჭიროებს ამხანაგობის თავმჯდომარის - რ.ფ–ძის ბრალდების სისხლის სამართლის N1/4614-15 საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება - ამხანაგობის თავმჯდომარემ 2007 წლის 17 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელეს თაღლითურად გამოართვა და მიისაკუთრა 80000 აშშ დოლარი, რისთვისაც იგი მიცემული იქნა პასუხისგებაში საქართველოს სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ" პუნქტით (თაღლითობა დიდი ოდენობით). დაზარალებული მოსარჩელის თანხმობით და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის კოლეგიის 2018 წლის 19 აპრილის განჩინებით, რ.ფ–ძე განთავისუფლდა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობისა და სასჯელისაგან 2012 წლის ამნისტიის აქტის საფუძველზე. ზემოაღნიშნული ეწინააღმდეგება მოსარჩელის განმარტებებს იმის შესახებ, რომ 2007 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე მის მიერ რ.ფ–ძისათვის გადაცემული 80000 აშშ დოლარი მოხმარდა ამხანაგობის მშენებლობას (იხ. საკასაციო საჩივარი, წინამდებარე განჩინების პპ.110-111.).
171. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში კასატორმა ვერ წარმოადგინა დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია შემდეგ გარემოებათა გამო:
172. საქმეზე დადგენილია, რომ 2007 წლის 17 ივლისს რ.ფ–ძეს, როგორც წილის უფლების გამყიდველს და მოსარჩელეს შორის, როგორც წილის უფლების მყიდველს შორის დაიდო წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება ამხანაგობის კუთვნილ მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ ფართზე 160 კვ.მ. თეთრი კარკასით. ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, წილის უფლების გამყიდველი ვალდებულია 18 თვის განმავლობაში ჩააბაროს წილის უფლების მყიდველს მენაშენეთა ამხანაგობის მიერ მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელ ფართი 160 კვ.მ. თეთრი კარკასით.
173. განსახილველ შემთხვევაში, სადავო გარემოებას წარმოადგენდა მითითებული ხელშეკრულებაში მონაწილე რ.ფ–ძის სტატუსი. კერძოდ, მისი როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარის სახელით, თუ როგორც ფიზიკური პირი (მისი კუთვნილი წილიდან) რ.ფ–ძის მიერ აღნიშნულ ხელშეკრულებაში მონაწილეობის ფაქტი.
174. საკასაციო სასამართლო საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე, სრულად ეთანხმება სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ გარემოებას, რომ მოპასუხეთა დიდ ნაწილთან სწორედ მითითებული შინაარსის ხელშეკრულებებია გაფორმებული და რ.ფ–ძის სტატუსი იმ შემთხვევებში სადავო არაა გამხდარი (მაგ., იდენტური ხელშეკრულებები ნ.ფ–სთან, გ.ა–თან, ს.გ–ძესთან, მ.რ–თან და სხვა). დადგენილია, რომ ნოტარიუსთან გაფორმებული ყველა ხელშეკრულება იდენტურია და იცვლება მხოლოდ ნასყიდობის ქონებისა და მათი მყიდველების რეკვიზიტები. ყველა მითითებულ შემთხვევაში, ხდება ნოტარიუსის მიერ ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილების შემოწმება სადამფუძნებლო დოკუმენტთან და არცერთი ხელშეკრულება, გარდა მოსარჩელესთან გაფორმებულისა, სადავოს არ წარმოადგენს. გარდა ამისა, საქმეში წარმოდგენილ რ.ფ–ძესა და მოსარჩელეს შორის 2007 წლის 17 ივლისს გაფორმებულ წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულების თავფურცელში, ხელშეკრულების მხარედ მითითებულია ამხანაგობა. ხელშეკრულების პირველივე გვერდზე ნოტარიუსი მიუთითებს, რომ მან შეამოწმა ის ფაქტი, რომ მოსარჩელისათვის გადასაცემი უძრავი ქონება ნამდვილად წარმოადგენდა ამხანაგობის საკუთრებას, თანახმად სადამფუძნებლო ხელშეკრულებისა. აქედან გამომდინარე, დადასტურებულად უნდა იქნეს მიიჩნეული, რომ რ.ფ–ძესა და მოსარჩელეს შორის 2007 წლის 17 ივლისს გაფორმებული წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულებით, რ.ფ–ძემ მოსარჩელეს მიჰყიდა არა პირად საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, არამედ ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. შესაბამისად, რ.ფ–ძე ამ შემთხვევაში, მოქმედებდა არა პირადი- ფიზიკური პირის სახელით, არამედ როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარემ გაყიდა ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. ამასთან, დადგენილად უნდა იქნეს მიჩნეული, რომ ამხანაგობას (თავმჯდომარე რ. ფ–ძე) და მოსარჩელეს შორის დადებული 2007 წლის 17 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების ფარგლებში, შესასრულებელი ფულადი ვალდებულების მოცულობა შეადგენდა 80 000 აშშ დოლარს, რომელიც ამხანაგობისათვის სრულად არის გადახდილი მოსარჩელის მიერ.
175. საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს კასატორის პრეტენზიაზე, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა უპასუხოდ დატოვეს, თუ რა კავშირშია მოსარჩელის მიერ 2007 წლის 17 დადებული წილის ნასყიდობის ხელშეკრულება 2008 წლის 31 დეკემბერს გარდაცვლილ ხ.თ–ძის კუთვნილ წილთან და ა.ა–ძის კუთვნილ N7 ბინასთან, მაშინ როცა ამხანაგობის 2007 წლის 17 ივლისის კრების ოქმის თანახმად, კუთვნილი წილიდან მოსარჩელის სასარგებლოდ 160კვ.მ. დათმო კ.გ–ამ, რომელსაც ამის შემდეგ დარჩა 90კვ.მ. წილი და ავტოფარეხი (38კვ.მ.). შემდგომში, კ.გ–ას წილი კიდევ გაიზარდა და საბოლოოდ, 2011 წელს ამხანაგობის კრების ოქმით საკუთრებაში გამოეყო ბინა N11 სახლის არა მე-4 სართულზე, სადაც მდებარეობს ა.ა–ძის N7 ბინა, არამედ 6-7-ე სართულებზე (დუპლექსი). აღნიშნულით დასტურდება, რომ სახლის მშენებლობის დასრულებამდე, ამხანაგობის წევრებმა ზუსტად არ იცოდნენ, თუ რომელ სართულზე და კონკრეტულად სად მდებარეობდა მათი ბინები, რაც სრულიად ლოგიკურია, რადგანაც მშენებლობის პროცესში არაერთხელ შეიცვალა პროექტი და შესაბამისად, ბინების ზომები. ამრიგად, მოსარჩელე ყოვლად უსაფუძვლოდ და უკანონოდ აცხადებს პრეტენზიას ა.ა–ძის კუთვნილ N7 ბინაზე, იმ დროს როდესაც 2007 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე რ.ფ–ძისათვის გადახდილი 80000 აშშ დოლარი, ამ უკანასკნელმა თაღლითურად მიისაკუთრა. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა რეალურად არ გამოიკვლიეს უმნიშვნელოვანესი ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც პირდაპირ კავშირშია საქმის განხილვის საბოლოო შედეგთან. კერძოდ, გაასჩივრებულ გადაწყვეტილებაში პასუხი არაა გაცემული კითხვაზე, თუ საერთოდ რა კავშირშია მ.ხ–ის მიერ რ.ფ–ძესთან 2017 წლის 17 ივლისს გაფორმებული ხელშეკრულება და მასში მითითებული არაიდენტიფიცირებული წილი, იმ წილთან, რომლის მესკუთრც 2006 წლიდან 2008 წლის 31 დეკემბრამდე ანუ გარადცვალებამდე იყო ხ.თ–ძე, ხოლო შემდეგ მემკვიდრეობის საფუძველზე მიიღო გარდაცვლილის არასრულწლოვანმა შვილმა - კასატორმა, რაც ამხანაგობის წევრთაგან სადავოდ არავის გაუხდია. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა სადავო უძრავი ქონების (საცხოვრებელი ბინა) მესაკუთრის გასარკვევად იხელმძღვანელეს არა საჯარო რეესტრის მონაცემებით, არა ამხანაგობის კრების ოქმებით საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილების შესახებ, არა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 08 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, რომლითაც მოსარჩელე გამოსახლებულია სადავო ბინიდან, არამედ მხოლოდ ფიზიკურ პირთა განცხადებით, სადაც წერია, რომ თურმე მოსარჩელე ცხოვრობს სადავო ბინაში. მოსარჩელე უკანონოდაა შეჭრილი კასატორის კუთვნილ #7 საცხოვრებელ ბინაში, რაც დასტურდება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 08 იანვრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, რომელიც დღესაც ძალაშია, არ გაუქმებულა, თუმცა ქვემდგომი ინსტანციის სასამრთლომ სათანადო მტკიცებულებად არ ჩათვალა–, რაც წარმოადგენს სამართლებრივ ნონსეს. ( იხ. საკასაციო საჩივარი, წინამდებარე გადაწყვეტილების პპ.118-121)
176. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, განსახილველი საკასაციო პრეტენზია წარმოდგენილი იქნა, როგორც მატერიალურ-სამართლებრივი, ასევე საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობაში შეუფასებლობის საპროცესო სამართლებრივი საფუძვლით [სსსკ-ის 105-ე, 407.1, 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი და 396-ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტი].
177. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ საქმის მომზადების ეტაპზე დაზუსტებული სარჩელით მოთხოვნილია: ბათილად იქნეს ცნობილი ამხანაგობა „შ–ი ?“-ის 2011 წლის 6 მაისის, 19 მაისისა და 25 მაისის N1 კრების ოქმები ფართების განაწილების თაობაზე N7 ბინის ნაწილში; გაუქმდეს მოპასუხე ა.ა–ძის საკუთრების უფლება უძრავ ქონებაზე, მდებარე თბილისი, .... ქ. #20, ბინა #7, ფართი 152.66 კვ.მ., რეგისტრირებული #....... საკადასტრო კოდით და მოსარჩელე ცნობილ იქნეს აღნიშნული ბინის მესაკუთრედ. მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მოსარჩელემ მიუთითა სსკ-ის 59-ე, 935-ე და 937-ე მუხლები.(იხ., დაზუსტებული სარჩელი - ტ.3. ს.ფ. 85).
178. ამ ტიპის სარჩელის წარმატებულობა, ბუნებრივია, უნდა შემოწმდეს მისი დამფუძნებელი ნორმის/ნორმების წინაპირობებთან მიმართებაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ უპირველესად, სასამართლომ სწორად უნდა განსაზღვროს მოთხოვნის მარეგულირებელი სამართლებრივი საფუძველი - კანონის ნორმა, გამოარკვიოს სარჩელში მითითებული ფაქტების შესაბამისობა დამფუძნებელი ნორმის აბსტრაქტულ ელემენტებთან (ფორმალური გამართულობა), დადებითი პასუხის შემთხვევაში, სარჩელსა და შესაგებელში გამოთქმული პოზიციების ურთიერთშეჯერებით გამოარკვიოს სადავო და უდავო ფაქტობრივი გარემოებები (მტკიცების საგანი) და გაანაწილოს მხარეთა შორის მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტების დადასტურების ტვირთი (მტკიცების ტვირთი).
179. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ევროპული კონვენციის 6.1 მუხლით გათვალისწინებული გარანტიები მოიცავს სასამართლოს ვალდებულებას, მიუთითოს გადაწყვეტილების მიღების საკმარისი საფუძვლები. მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული სასამართლო მტკიცებულებების დასაშვებად ცნობის და არგუმენტების შერჩევის დროს სარგებლობს შეფასების ფართო ფარგლებით, ის ვალდებულია, რომ საკუთარი ქმედებები გაამართლოს, გადაწყვეტილების მიღების შესაბამისი მიზეზების მითითებით (კარმელ სალიბა მალტის წინაღმდეგ - Carmel Saliba v. Malta, N 24221/13, § 73, 29 ნოემბერი 2016; § 73). როდესაც მხარის არგუმენტს არსებითი მნიშვნელობა აქვს სამართალწარმოების შედეგზე, იგი საჭიროებს ნათელ და კონკრეტულ პასუხს (ჰირო ბალანი ესპანეთის წინააღმდეგ, Hiro Balani v. Spain, 9 დეკემბერი 1994, § 28, Series A N 303-B; § 28). შესაბამისად, სასამართლოებს მოეთხოვებათ გამოიკვლიონ მხარეთა ძირითადი არგუმენტები (ბუზესკუ რუმინეთის წინააღმდეგ - Buzescu v. Romania, N 61302/00, § 67, 24 მაისი 2005, § 67. დონაძე საქართველოს წინააღმდეგ - Donadzé v. Georgia, N 74644/01, § 35, 7 მარტი 2006;). სამართლიანი სამართალწარმოება მოითხოვს, რომ ეროვნულმა სასამართლომ, რომელმაც, ქვედა ინსტანციის სასამართლოს არგუმენტების გამოყენებით ან სხვაგვარად არ წარმოადგინა გადაწყვეტილების დეტალური მიზეზები, უპასუხოს წამოჭრილი საკითხების არსებით ნაწილს და არ შემოიფარგლოს მხოლოდ ქვედა ინსტანციის დასაბუთების გაზიარებით (ელე ფინეთის წინააღმდეგ- Helle v. Finland, 19 დეკემბერი 1997, § 60, Reports of Judgments and Decisions 1997-VIII).
180. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა ამოწმებს რა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების სისწორეს, წარმოდგენილი კასაციის ფარგლებში [სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი] აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის სამართლებრივი შეფასებისათვის უნდა დადგინდეს მატერიალურ სამართლებრივი ნორმით გათვალისწინებული გარკვეული იურიდიული ფაქტების (იურიდიული შემადგენლობის) უტყუარად არსებობა, რაც შესაძლებელია სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით აღიარებული მტკიცებულებებით. ამასთან, ამა თუ იმ ფაქტობრივი გარემოებების დასადგენად მტკიცებულებათა მიღება და შეგროვება უნდა განხორციელდეს განკუთვნადობისა და დასაშვებობის პრინციპების მოთხოვნათა გათვალისწინებით. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი განსაზღვრავს მტკიცებულებათა სახეებს, რომელთა შეფასება სასამართლოს კომპეტენციაა. ამავე კოდექსის 105–ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.
181. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამოქალაქო სამართლით განმტკიცებული მხარეთა ავტონომიურობის პრინციპი ყველაზე ნათლად ხელშეკრულების თავისუფლებაში გამოიხატება. ხელშეკრულების თავისუფლება ეფუძნება მხარეთა სურვილს, დაამყარონ კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობა. ხელშეკრულების თავისუფლება ორი ნაწილისაგან შედგება: ა) ხელშეკრულების დადების თავისუფლება; ბ) ხელშეკრულების შინაარსის თავისუფლება.
182. ხელშეკრულების შინაარსის თავისუფალი განსაზღვრა გულისხმობს იმასაც, რომ სსკ-ის 319-ე მუხლის პირველი ნაწილის მე-2 წინადადების მიხედვით, „კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელსეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას“ (შდრ: ირმა გელაშვილი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III მუხლი 319, ველი 8, თბილისი, 2019); ეს კი იმას ნიშნავს, რომ სამოქალაქო კოდექსით განმტკიცებული ხელშეკრულების სახეები არ არის ამომწურავი. ხელშეკრულების მხარეებს, როგორც წესი უფლება აქვთ, უფლება აქვთ დამოუკიდებლად აირჩიონ ხელშეკრულების ტიპიც და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულების შინაარსი (იხ: სერგი ჯორბენაძე, ხელშეკრულების თავისუფლება სამოქალაქო სამართალში, თბილისი, 2017, გვ. 103).
183. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ხელშეკრულება მხარეთა შეთანხმების შედეგია. შეთანხმება გულისხმობს მხარეთა თანმხვედრი ნების გამოვლენას, რომელიც მიმართულია ერთი და იმავე სამართლებრივი მიზნის მიღწევისაკენ. სახელშეკრულებო სამართალში უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭება ხელშეკრულების დადების მომენტის განსაზღვრას, რადგან სწორედ ამ მომენტიდან წარმოეშვებათ მხარეებს სახელშეკრულებო უფლებები და იბოჭებიან ნაკისრი ვალდებულებებით. (შდრ: ეკატერინე ბაღიშვილი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III მუხლი 327, ველი3, თბილისი, 2019).
184. საკასაციო პალატა კასატორის პრეტენზიის ფარგლებში, ყურადღებას გაამახვილებს საქმეში განთავსებულ 2007 წლის 17 ივლისით დათარიღებულ მოდავე მხარეთა მიერ ხელმოწერილი წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულების 1.1 პუნქტზე, რომლის თანახმადაც, წილის უფლების გამყიდველი ჰყიდის, ხოლო წილის უფლების მყიდველი ყიდულობს წილის უფლების გამყიდველის კუთვნილი წილის უფლებას ინდმენაშენთა ამხანაგობა „შ–ი ?“-ის კუთვნილ, ქ. თბილისში, ... ქ. # 20-ში მდებარე მშენებარე კორპუსის საცხოვრებელ ფართზე 160 (ას სამოცი ) კვ.მ-ზე თეთრი კარკასი, ხოლო ხელშეკრულების 1.3 პუნქტის თანახმად კი, ხელშეკრულება ძალაში შედის მისი ხელმოწერის დღიდან და სრულდება 18 (თვრამეტი) თვის განმავლობაში. იმ შემთხვევაში, თუ ხელშეკრულება არ შესრულდა აღნიშნულ ვადაში, მაშინ ამ ხელშეკრულების პირობები და ვადები შეთანხმებული იქნება ცალკე ხელშეკრულებაში (იხ. ტ.1.ს.ფ.32-33).
185. საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს იმსჯელოს ხელშეკრულების არსებითი პირობებისა და ხელშეკრულების ბუნდოვანი გამონათქვამების განმარტების შესახებ. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სსკ-ის 327 I მუხლის მიხედვით, ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები ყველა მის არსებით პირობებზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. პრაქტიკული მნიშვნელობის საკითხია, თუ რას მოიზრებს ხელშეკრულების არსებითი პირობა (essentialia negotii). სსკ-ის 327 II მუხლის მიხედვით, „არსებითად ჩაითვლება ხელშეკრულების ის პირობები, რომლებზედაც ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით მიღწეულ უნდა იქნეს შეთანხმება, ანდა რომლებიც ასეთად მიჩნეულია კანონის მიერ“. ხელშეკრულების არსებითი პირობების ჩამონათვალს კანონი იშვიათი გამონაკლისის გარდა, (რადგან თითოეული ტიპის ხელშეკრულებას აქვს კანონით გაწერილი „მინიმალური შინაარსი“, რომლესაც ქმნიან ის პირობები, რომლებზეც შეთანხმების გარეშე ხელშეკრულება არ დაიდება), არ განსაზღვრავს. არსებითად ჩაითვლება ხელშეკრულების მხოლოდ ის პირობები, რომელზეც მხარეთა შეთანხმების მიღწევის გარეშე, ხელშეკრულება დადებულად არ ჩაითვლება. (შდრ: ლადო ჭანტურია, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი III, მუხლი 327, გვ.90, თბილისი, 2001).
186. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ხელშეკრულებათა განმარტების თავისებურება განპირობებულია ურთიერთობათა ორმხრივი (მრავალმხრივი) ხასიათით, დისპოზიციური ნორმების გამოყენებით, სავაჭრო და საქმიანი ჩვეულებებითა და ტრადიციებით, მხარეთა შორის არსებულ ურთიერთობაში ჩამოყალიბებული პრაქტიკით, იმპერატიული ნორმების მოთხოვნათა გათვალისწინების აუცილებლობით და ა.შ. ხელშეკრულება არის მხარეთა მიერ მიღწეული კონსესუსის შედეგი, რომელიც, სამართლებრივი თვალსაზრისით, იწვევს მხარეთა მიმართ უფლებებისა და ვალდებულებების წარმოშობას მათივე ნების საფუძველზე. ხელშეკრულების არსებობისათვის აუცილებელია ორი ან მეტი ნების თანხვედრა, რაც იწვევს მხარეთა საერთო ნების დადგენის აუცილებლობას. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ხელშეკრულების განმარტების არსი მხარეთა მიერ გამოვლენილი საერთო ნების ნამდვილი შინაარის, ხელშეკრულების რეალური მიზნის დადგენაში მდგომარეობს. სასამართლო მხარეთა ნამდვილ ნებას ადგენს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ განმარტების პროცესში წარმოიშობა ხელშეკრულების ტექსტში გადმოცემულ დებულებათა შორის წინააღმდეგობა ან შეუსაბამობა.
187. ყველა იმ გარიგებაში, რომლებშიც ნების გამოვლენის ნამდვილობა დამოკიდებულია მეორე მხარის მიერ ამ ნების მიღებაზე, არცთუ იშვიათად იბადება კითხვა, სწორად გაიგო თუ არა მეორე მხარემ ის, რისი თქმაც ნების გამომვლენ პირს სურდა. თუ მხედველობაში მივიღებთ იმას, რომ გარიგებათა აბსოლუტურ უმრავლესობაში ორი მხარე – ნების გამომვლენი და ნების მიმღები – მონაწილეობს, აშკარა გახდება, თუ რა დიდი მნიშვნელობა აქვს გამოვლენილი ნების სწორად გაგებას მეორე მხარის მიერ. მრავალი გარემოებით შეიძლება იყოს გამოწვეული, რომ ის, რაც იგულისხმა ნების გამომვლენმა, სხვაგვარად გაიგო მისმა მიმღებმა. აქედან წარმოიშობა გამოვლენილ ნებათა კონფლიქტი, რომელიც საჭიროებს სწორად გადაწყვეტას. ამ კონფლიქტის გადაწყვეტის სამართლებრივ საშუალებას წარმოადგენს ნების გამოვლენის განმარტება.
188. სსკ-ის 52-ე მუხლის თანახმად, ნების გამოვლენის განმარტებისას ნება უნდა დადგინდეს გონივრული განსჯის შედეგად, და არა მარტოოდენ გამოთქმის სიტყვასიტყვითი აზრიდან. ცხადია, რომ ეს „გონივრული განსჯა“ უნდა ემყარებოდეს გარკვეულ კრიტერიუმებს, კერძოდ, ნების გამოვლენის განმარტება უნდა განხორციელდეს ნების მიმღების შემეცნების (გაგების) შესაძლებლობათა გათვალისწინებით. ამგვარი განმარტების დროს გათვალისწინებული უნდა იქნეს ყველა ხელშესახები გარემოება, რომელიც ამ შემთხვევას ახასიათებს.
189. ხელშეკრულების განმარტების საჭიროებას ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, როცა სახეზეა ხელშეკრულება, რომლის გამონათქვამებიც ბუნდოვანი, ორაზროვანი ან ურთიერთგამომრიცხავია, აგრეთვე როცა მისი გამონათქვამები შესწორებასა და შევსებას მოითხოვენ. ხელშეკრულების განმარტების დროს სასამართლო ორ მნიშვნელოვან საკითხს წყვეტს: სასამართლოს ევალება მხარეთა მიერ ხელშეკრულებაში გაკეთებული გამონათქვამების დაზუსტება, ხოლო მეორეს მხრივ, სასამართლო თავისი გადაწყვეტილებით ხელშეკრულებაში ღიად დარჩენილი ადგილების ე.წ. ხარვეზების შევსებას ახორციელებს (იხ., სუსგ №ას-1144-1090-2014, 23 თებერვალი, 2015 წელი).
190. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს ფაქტების მითითების ტვირთისა და ფაქტების დამტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის.
191. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მხარეთა შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპების გათვალისწინებით წარმოდგენილ არცერთ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო გადაწყვეტილებას იღებს საქმეში არსებული მტკიცებულებების ერთობლიობაში შეფასებაზე დაყრდნობით.
192. სსსკ-ის მე-4 (1) მუხლი ადგენს სამართალწარმოების ისეთ ფუნდამენტურ პრინციპს, როგორიცაა შეჯიბრებითობა და განსაზღვრავს, რომ სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამ წესისაგან გამონაკლისი (ნორმის მე-2 ნაწილი) გამართლებულია, თუ ეს შესაბამისი საპროცესო მოქმედების მარეგულირებელი ნორმითაა გათვალისწინებული, ასევე, მხარეთა თანასწორობის საყოველთაო უფლების დაცვის მიზანს ემსახურება. შეჯიბრებითობა, როგორც სამართლიანი სასამართლოს ქვაკუთხედი, არაერთ საპროცესო ნორმაშია გადმოცემული და იგი, ბუნებრივია, მათ შორის მტკიცების ტვირთზე ახდენს გავლენას. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით აღიარებულია რა ფაქტზე მიმთითებული მხარის ვალდებულება, წარადგინოს ამ ფაქტის დამადასტურებელი განკუთვნადი მტკიცებულებები, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, ჩაერთოს ამ პროცესში, რამეთუ აქსიომატურია, რომ მტკიცებულებებს სასამართლოს წარუდგენენ მხარეები (იხ. სსსკ-ის 83-ე, ასევე, 102-ე მუხლები).
193. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს ფაქტების მითითების ტვირთისა და ფაქტების დამტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის.
194. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შეჯიბრებითობის პრინციპის შინაარსის ანალიზი საფუძველს გვაძლევს გავაკეთოთ შემდეგი დასკვნები:1. შეჯიბრებითობის პრინციპი მოიცავს მხარეთა საქმიანობას მხოლოდ საქმის ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების სფეროში. საკითხი იმის შესახებ, რომ სასამართლოსაქმის განხილვას (სამოქალაქო პროცესს) იწყებს მხოლოდ დაინტერესებული პირის მოთხოვნით, ან, რომ სასამართლო არ უნდა გასცდეს მხარეთა მოთხოვნის ფარგლებს და ა.შ. განეკუთვნება არა შეჯიბრებითობის, არამედ დისპოზიციურობის პრინციპის სფეროს.2. მხარეთა მოთხოვნების თუ შესაგებლის ფაქტობრივი (და არა იურიდიული) დასაბუთება (გამართლება) ეკისრებათ თვითონ მხარეებს.3. მხარეებმა თვითონ უნდა განსაზღვრონ, თუ რომელი ფაქტები დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს (შესაგებელს). ამის შესახებ პირდაპირაა მითითებული აგრეთვე სსსკ-ის 178–ე მუხლის „ ე“ ქვეპუნქტში, რომლის თანახმად, სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს გარემოებები, რომლებზეც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნებს, აგრეთვე სსსკ-ის 201–ე მუხლში, რომლის თანახმად, თუ მოპასუხე სარჩელს არ ცნობს, მან უნდა მიუთითოს რა კონკრეტულ გარემოებებს ემყარება მისი შესაგებელი სარჩელის წინააღმდეგ.4. მხარეებმა თვითონ უნდა მიუთითონ მტკიცებულებებზე, რომელთა საფუძველზე უნდა დამტკიცდეს (დადასტურდეს) მათ მიერ თავიანთი მოთხოვნის (შესაგებლის) დასაბუთების მიზნით მითითებული ფაქტები. ამის შესახებ პირდაპირაა მითითებული სსსკ 178–ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტში, რომლის თანახმად სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს მტკიცებულებანი, რომლებიც ადასტურებენ ამ გარემოებებს (ე.ი. მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებულ გარემოებებს), აგრეთვე, სსსკ-ის 201-ე მუხლში, რომლის თანახმად, მოპასუხემ თავის პასუხში (შესაგებელში) უნდა მიუთითოს რა მტკიცებულებებით შეიძლება დამტკიცდეს ეს გარემოებები, (ე.ი. მოპასუხის მიერ თავის შესაგებელში მითითებული გარემოებები.
195. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კონცენტრირებულად შეჯიბრებითობის პრიციპი გამოხატულია სსსკ-ის 102–ე მუხლში, რომლის თანახმად თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს.
196. შეჯიბრებაში გამარჯვებულად გამოცხადდება მხარე, რომელმაც უკეთ შეძლო დაერწმუნებინა სასამართლო თავისი მოთხოვნის (შესაგებლის) ფაქტობრივ დასაბუთებულობაში, ანუ მხარე, რომელმაც მიუთითა ფაქტებზე, რომლებიც იურიდიულად ამართლებენ მოთხოვნას (შესაგებელს) და წარმოუდგინა სასამართლოს მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ ამ ფაქტებს.
197. ფაქტების დამტკიცების პროცესი საკმაოდ დეტალურად რეგულირდება სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით, კერძოდ, განსაზღვრულია მტკიცების საშუალებათა (მტკიცებულებათა) წრე, რომლებიც შეიძლება გამოიყენოს სასამართლომ ფაქტობრივი გარემოებების დასადგენად, ამ მტკიცებულებათა დასაშვებობა და განკუთვნადობა, მტკიცების ტვირთის (მოვალეობის) განაწილება მხარეთა შორის, ანუ რომელმა მხარემ რა გარემოება უნდა დაამტკიცოს, მტკიცებულებათა გამოკვლევის წესი, მტკიცებულებათა შეფასების ზოგადი წესები და ა.შ.
198. სასამართლო მტკიცების პროცესი – ესაა საქმიანობა, რომელსაც ახორციელებენ მხარეები და სასამართლო იმ ფარგლებში და წესით, რომლებიც განსაზღვრულია კანონით. მხარეები წარუდგენენ სასამართლოს მტკიცებულებებს იმ ფაქტების დადასტურების მიზნით, რომლებზეც ისინი ამყარებენ თავიანთ მოთხოვნებს და შესაგებელს. სასამართლო მტკიცებულებათა დასაშვებობის და განკუთვნადობის პრინციპების მოთხოვნა დაცვით იღებს ამ მტკიცებულებებს და აფასებს მათ თავისი შინაგანი რწმენით. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, სასამართლო მტკიცების პროცესის სხვადასხვა მონაწილე სხვადასხვა ფუნქციას ასრულებს, მაგრამ ყველა მათგანის საქმიანობა მიმართულია ერთი მიზნისაკენ – გაირკვეს სიმართლე, დადგინდეს საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.
199. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამოქალაქო პროცესში დადგენილი უნდა იქნეს სამი სხვადასხვა ხასიათის, შინაარსისა და შედეგების მიხედვით ისეთი ფაქტები, როგორიცაა: 1) ფაქტები, რომლებსაც უკავშირდება მხოლოდ პროცესუალურ სამართლებრივი შედეგი (სარჩელის მიღება წარმოებაში, ან ასეთ მიღებაზე უარის თქმა); 2) ფაქტები, რომლებსაც უკავშირდება მატერიალურ სამართლებრივი შედეგი, ანუ მთავარი საძიებელი ფაქტები (სარჩელის დაკმაყოფილება, ან მის დაკმაყოფილებაზე უარისთქმა); 3) მტკიცებულებითი ფაქტები, რომელთა მეშვეობით ხორციელდება მთავარი, ანუ გადაწყვეტილებისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცება – დადასტურება.
200. შესაბამისად, სამოქალაქო პროცესში მტკიცების საგანია მატერიალურ სამართლებრივი მნიშვნელობის ფაქტები, რომლებზეც მიუთითებენ მხარეები თავიანთი მოთხოვნების (შესაგებლის)დასაბუთება–გამართლების მიზნით.რა კრიტერიუმით უნდა იხელმძღვანელოს სასამართლომ მტკიცების საგნის განსაზღვრისას? სარჩელის აღძვრით მოსარჩელეს სურს გარკვეული შედეგის დადგომა. მისი ეს სურვილი აისახება სარჩელის იმ ელემენტში, რომელსაც სარჩელის საგანი ეწოდება. ამრიგად, სარჩელის საგანს ქმნის მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსი. მაგრამ, მოსარჩელისათვის სასურველი შედეგის დადგომა, მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება შესაძლებელია მხოლოდ გარკვეული ფაქტების საფუძველზე, რომლებსაც კანონი უკავშირებს მოსარჩელის მატერიალურ სამართლებრივი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას. ზუსტად იგივე უნდა განსაზღვროს იმ ფაქტების წრემ, რომლებსაც უკავშირდება მხარეთა მოთხოვნის (შესაგებლის) ფაქტობრივი დასაბუთებულობა. მიუთითონ ფაქტებზე, რომლებიც ასაბუთებენ მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს, არის თვითონ მხარეთა მოვალეობა.
201. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მტკიცების საგანში შედიან მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტები, რომლებიც სასამართლოს შეხედულებით სამართლებრივად ასაბუთებენ (ამართლებენ) მათ მოთხოვნებს და შესაგებელს.კრიტერიუმი, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელოს სასამართლომ იმისათვის, რომ სწორად განსაზღვროს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტებიდან, თუ რომელი ამართლებს სამართლებრივად მხარეთა მოთხოვნებს (შესაგებელს) და რომელი არაა, ესაა სარჩელის საგანი (მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსი), მოპასუხის შესაგებელი და მატერიალურ სამართლებრივი ნორმა.
202. „სამართლებრივი დავისას სამოქალაქო საქმის განმხილველ მოსამართლეს ორი ამოცანა აქვს დასაძლევი: პირველ რიგში, მან უნდა გამოარკვიოს, თუ რა მოხდა სინამდვილეში. მეორე რიგში კი მოსამართლემ სამართლებრივად უნდა შეაფასოს ფაქტობრივი გარემოებები და დაადგინოს, არსებობს თუ არა სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი. მოსარჩელემ სასამართლოს უნდა მიუთითოს ყველა იმ გარემოებაზე, რომლებიც კანონის მიხედვით ასაბუთებს სასარჩელო მოთხოვნას. თუ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები ვერ აკმაყოფილებს აღნიშნულ მოთხოვნას, მაშინ სარჩელი უკვე ამ საფუძველზევე არ უნდა დაკმაყოფილდეს. ასეთ შემთხვევაში, მოსამართლეს არა აქვს უფლება, საკუთარი ინიციატივით მოიძიოს სასარჩელო მოთხოვნის დამადასტურებელი გარემოებები და შეაგროვოს მტკიცებულებები. თუ მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებულია ყველა იმ გარემოებაზე, რომლებიც კანონის მიხედვით ადასტურებენ მოთხოვნის არსებობას, მაშინ უკვე მოპასუხეზეა დამოკიდებული, ამ გარემოებების არსებობის უარყოფა“ (იხ. თომას ჰერმანი, მტკიცებულებითი სამართალი, GIZ, თბილისი, 2016, გვ.3-4).„მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებებიდან ერთი ნაწილი უნდა დაამტკიცოს მოსარჩელემ, მეორე ნაწილი კი – მოპასუხემ. ამასთან ერთად, დამტკიცების ტვირთის განაწილების საფუძველზე, მოსარჩელე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოპასუხემ უნდა დაამტკიცოს და პირიქით, მოპასუხე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს. მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების ინსტიტუტი მიუთითებს არა მარტო იმაზე, თუ რომელმა მხარემ რა ფაქტები უნდა დაამტკიცოს, არამედ იმაზეც, თუ რომელი ფაქტების დადგენის მოვალეობისაგან თავისუფლდება ესა თუ ის მხარე. შესაბამისად, მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი – ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს“ (იხ. ჰ. ბოელინგი, ლ, ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2004, გვ.64). შეუძლია თუ არა სასამართლოს თავისი ინიციატივით შეიტანოს მტკიცების საგანში და საფუძვლად დაუდოს გადაწყვეტილებას ფაქტები, რომლებზეც მხარეები არ მიუთითებენ? იურიდიულ დოქტრინაში გაბატონებული მოსაზრების თანახმად, სასამართლოს ეს არ შეუძლია. (იხ.დამატებით: თ. ლილუაშვილი, სამოქალაქო საპროცესო სამართალი, თბილისი, 2005, გვ. 87; ჰ. ბოელინგი, ლ, ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2004, გვ.64).
203. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მხარეთა ნამდვილი შეჯიბრება რეალურად შეუძლებელი იქნებოდა, რომ არ იყვნენ ამ შეჯიბრებაში მონაწილე მხარეები თანასწორნი. მხარეთა პროცესუალური თანასწორობის პრინიციპითაა გამსჭვალული საპროცესო კანონმდებლობის თითქმის ყოველი ნორმა, დაწყებული საქმის მომზადების სტადიით და დამთავრებული გადაწყვეტილების გამოტანით და მისი გასაჩივრებით. მაგალითად, სარჩელის წარმოებაში მიღების შემდეგ მოპასუხეს ეგზავნება ამ სარჩელისა და მასზე დართული დოკუმენტების ასლები. მოპასუხეს თავის მხრივ შეუძლია ცნოს სარჩელი, ან არ ცნოს, მაგრამ თუ არ ცნობს – უნდა წარმოუდგინოს სასამართლოს წერილობითი ფორმით შედგენილი პასუხი სარჩელზე და მასზე თანდართულ საბუთებზე. ამ წერილობით პასუხში მანვე უნდა აცნობოს სასამართლოს, თუ რა საპროცესო საშუალებებით აპირებს მოსარჩელისაგან თავის დაცვას. ისე, როგორც მოსარჩელეს, მოპასუხეს სრული უფლება აქვს არამარტო გამოთქვას თავისი მოსაზრებები მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ფაქტების უარსაყოფად, არამედ წარმოუდგინოს სასამართლოს ფაქტები და მტკიცებულებები, რომლებიც ამართლებენ მის შესაგებელს, აქარწყლებენ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, ადასტურებენ ამმტკიცებულებების სიყალბეს ან არასარწმუნოობას და ა.შ. სასამართლო ვერ გამოიტანს გადაწყვეტილებას, თუ მან არ მოუსმინა ორივე დაპირისპირებულ მხარეს ან არ მისცა მათ შესაძლებლობა გამოიყენონ საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა უფლება და მექანიზმი თავიანთი პოზიციის გასამართლებლად, თავიანთი უფლებების დასაცავად.
204. „მხარეთა თანასწორობა და შეჯიბრებითობა სამოქალაქო საპროცესო სამართლის უმნიშვნელოვანესი პრინციპია, რაც პირველ რიგში გულისხმობს მოსარჩელისა და მოპასუხისათვის თანაბარი პროცესუალური შესაძლებლობების მინიჭებას. შეჯიბრებითობის პრინციპი ეფუძნება მხარეთა თანაბარ შესაძლებლობას, აღიჭურვონ სათანადო საპროცესო ინსტრუმენტებით...“ (შდრ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/8/594; 2017 წლის 01 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №2/6/746).
205. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს სარჩელისაგან მოპასუხის თავდაცვის ისეთ ეფექტურ საშუალებას, როგორიცაა შესაგებელი.
206. შესაგებელი, როგორც მოპასუხის საპროცესო თავდაცვის საშუალება მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, მასში ვლინდება წერილობითი შეჯიბრებითობის პრინციპი. იგი ასევე ერთგვარი გამოხატულებაა დისპოზიციურობის (სსსკ-ის მე-3 მუხლი) პრინციპისა, რომელიც უზრუნველყოფს მხარეთა საპროცესო უფლებების ავტონომიურად განკარგვის შესაძლებლობას. საპროცესო ავტონომიის ფარგლებში მოპასუხის გადასაწყვეტია ცნობს თუ არა სარჩელს, დაასრულებს თუ არა საქმეს მორიგებით, ან რა სახის საპროცესო თავდაცვის საშუალებას გამოიყენებს, რაც გარკვეულწილად დავაში შესვლას და სარჩელში მითითებულ გარემოებებზე პასუხის გაცემას გულისხმობს. შესაბამისად, სარჩელის წარმატება იმაზე იქნება დამოკიდებული, თუ რამდენად კვალიფიციურად დაიცავს თავს მოპასუხე სარჩელისაგან.
207. ვიდრე საქმის არსებითად განხილვა დაიწყება სასამართლოში, მოსამართლემ უნდა უზრუნველყოს საქმის მომზადება, რომელიც მათ შორის მხარეთა წერილობითი პოზიციების გაცვლას მოიცავს. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება, ერთი მხრივ სარჩელისა და თანდართული დოკუმენტების ასლების მოპასუხისათვის, ხოლო მეორე მხრივ, შესაგებლისა და თანდართული დოკუმენტების ასლების მოსარჩელისთვის ჩაბარება. სასამართლომ მკაცრად უნდა გააკონტროლოს ამ კონტექსტში მხარეთა საპროცესო უფლებების დაცვა (წერილობითი დოკუმენტაციის სრულყოფილად მიღება და პასუხის გასაცემად გონივრული ვადის დადგენა), წინააღმდეგ შემთხვევაში სახეზე იქნება ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის 6.1 მუხლით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევა. მოპასუხეს მისთვის გზავნილის (სარჩელისა და თანდართული დოკუმენტების ასლები) ჩაბარების შემდეგ წარმოეშობა შესაგებლის წარდგენის ვალდებულება.
208. კანონმდებლის ამგვარი მოთხოვნა გამომდინარეობს წერილობითი სამართალწარმოების პრინციპიდან, რაც წინა ეტაპია ზეპირი სამართალწარმოებისა და რასაც ვერ ჩაანაცვლებს მხარეთა მოსმენის პრინციპი, წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლო პროცესი დაკარგავდა განსაზღვრულობის სახეს და მივიღებიდით საპროცესო მოქმედებების ქაოსს. მხარეს უფლება აქვს წინასწარ, საქმის არსებითად განხილვის დაწყებამდე იცოდეს, რაზე აფუძნებს მეორე მხარე თავის მოთხოვნას ან რა საპროცესო საშუალებებით აპირებს თავის დაცვას. მხარეებს უნდა მიეცეთ ეფექტური სამართლებრივი დაცვის საშუალება, რათა დაიცვან საკუთარი სამოქალაქო უფლებები, რაც სამართლიანი სასამართლოს უფლების მოთხოვნაა.
209. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შესაგებლის ზოგადი კლასიფიკაცია შემდეგია: მატერიალური და საპროცესო შესაგებელი; აბსტრაქტული (ზოგადი) და კონკრეტული შესაგებელი; მარტივი და კვალიფიციური (არსებითი) შესაგებელი. რა ტიპის შესაგებელს წარადგენს მოპასუხე, სრულად თავსდება ამ უკანაკნელის ნების ავტონომის ფარგლებში. კონკრეტული შესაგებლის წარდგენის ვალდებულება გამომდინარეობს 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შინაარსიდან (ივარაუდება, რომ შედავებული უნდა იყოს დავის გადასაწყვეტად მნიშვნელოვანი ფაქტები და არა სამართლებრივი მოსაზრებები, ე.ი. ისეთი ფაქტები, რომელთა არსებობა წარმოშობენ მოთხოვნას), წინააღმდეგ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები, დამტკიცებულად ითვლება. მოსამართლემ განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოს პირველ რიგში საპროცესო შესაგებელს, ხოლო ამის შემდეგ მატერიალურ შესაგებელს.
210. მატერიალური შედავება მიმართულია სარჩელის მატერიალურ-სამართლებრივი შედეგის მიღწევის წინააღმდეგ, რაც გულისხმობს მოპასუხის მხრიდან ისეთ ფაქტებზე (წინაპირობებზე) მითითებას, რომლებიც გამორიცხავენ, წყვეტენ ან აფერხებენ (განუხორციელებელს ხდიან) სარჩელით მოთხოვნილი შედეგის დადგომას.
211. საკასაციო პალატამ ერთ-ერთ საქმეზე აღნიშნა, რომ სსსკ-ის 201-ე მუხლის მეოთხე და მეხუთე ნაწილების თანახმად, „პასუხში (შესაგებელში) სრულყოფილად და თანამიმდევრობით უნდა იყოს ასახული მოპასუხის მოსაზრებები სარჩელში მითითებულ თითოეულ ფაქტობრივ გარემოებასა და მტკიცებულებასთან დაკავშირებით. თუ მოპასუხე არ ეთანხმება სარჩელში მოყვანილ რომელიმე გარემოებას, იგი ვალდებულია მიუთითოს ამის მიზეზი და დაასაბუთოს შესაბამისი არგუმენტაციით; წინააღმდეგ შემთხვევაში მას ერთმევა უფლება, შეასრულოს ასეთი მოქმედება საქმის არსებითად განხილვის დროს. მოპასუხე ვალდებულია, პასუხს დაურთოს მასში მითითებული ყველა მტკიცებულება. თუ მოპასუხეს საპატიო მიზეზით არ შეუძლია პასუხთან ერთად მტკიცებულებათა წარდგენა, იგი ვალდებულია, ამის შესახებ მიუთითოს პასუხში. წინააღმდეგ შემთხვევაში მოპასუხეს ერთმევა უფლება, შემდგომში წარადგინოს მტკიცებულებები). სამოქალაქო პროცესში მტკიცების საგანი, რომელიც წარმოადგენს სადავო მატერიალურსამართლებრივ ფაქტებს, რომელზეც მიუთითებენ მოსარჩელე და მოპასუხე, მოთხოვნის თუ შესაგებლის დასაბუთების ან გაქარწყლებისათვის, შეუძლებელია წარმოვიდგინოთ მტკიცებითი საქმიანობის გარეშე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილი ნათელი დადასტურებაა იმისა, რომ მოპასუხე ვალდებულია, საქმის მომზადების მიზნით აქტიურად იმოქმედოს, რაც, უპირველესად, სასამართლოსათვის სარჩელზე მისი წერილობითი მოსაზრებების წარდგენაში გამოიხატება. მოპასუხის მიერ ამ უფლების განუხორციელებლობა, სსსკ-ის 206-ე მუხლის შესაბამისად, ართმევს მას უფლებას, შეასრულოს ასეთი მოქმედება ამ საქმის არსებითად განხილვის დროს (ანუ, სასამართლოს სხდომაზე მხარისაგან მტკიცებულების მიღება აღარ ხდება) ამ შემთხვევისათვის სხვა რაიმე სპეციალურ შედეგს კანონი არ ადგენს“ (შდრ. სუსგ დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმეზე №ას-664-635-2016, 02 მარტი, 2017, პ.201).
212. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ შესაგებლის სახეებიდან განსაკუთრებული დატვირთვა გააჩნია კვალიფიციურ შედავებას. კვალიფიციური შედავება იურიდიულ დოქტრინაში განმარტებულია შემდეგნაირად: „მოპასუხე მოსარჩელის მოხსენების ნაცვლად წარმოადგენს მოვლენათა განვითარების მისეულ, განსხვავებულ ვერსიას, რომელიც ცალკეულ საკითხებში სადავოს ხდის მოსარჩელის მოხსენებას“ (შდრ. მოსამართლის მიერ გადაწყვეტილების მიღების პროცესი სამოქალაქო სამართალში, შ.შმიტი, ჰ.რიჰტერი, (GIZ), 2013წ., გვ.19.) კვალიფიციურ შედავებას არსებით შედავებადაც მოიხსენიებენ. ამგვარი შედავება, ერთი მხრივ, შეიძლება გამორიცხავდეს სარჩელის დაკმაყოფილებას უსაფუძვლობის გამო, ხოლო მეორე მხრივ, ცვლიდეს მოსარჩელის მიერ შემოთავაზებული სამართლებრივი ურთიერთობის კვალიფიკაციას, საიდანაც მოსარჩელეს დამატებითი მოხსენების (ფაქტების მითითების) გარეშე გაუჭირდება იმ შედეგის მიღწევა, რომელიც სარჩელით აქვს მოთხოვნილი. კვალიფიციური (არსებითი) შედავება მოსამართლეს ცალკეულ შემთხვევაში ავალდებულებს მოიძიოს მოთხოვნის სხვა დამფუძნებელი ნორმა, ასევე შეამოწმოს საგამონაკლისო ნორმები.
213. მას შემდეგ, რაც მოსამართლე მოიძიებს მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას, განსაზღვრავს ნორმის ფაქტობრივ ელემენტებს (წინაპირობებს), ამ წინაპირობებს მიუსადაგებს მოსარჩელის მიერ მოხსენებულ ფაქტებს და თითეულ წინაპირობაზე გასცემს დადებით პასუხს, იგი ამოწმებს რომელ ფაქტებს ხდის მოპასუხე სადავოდ (მოპასუხის სტადია). თუ მოპასუხეს არ აქვს წარდგენილი კვალიფიციური (არსებითი) შედავება, არამედ მხოლოდ სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტების უარყოფით შემოიფარგლება, მოსამართლე გადადის მტკიცების სტადიაზე, რაც ნიშნავს სადავოდ გამხდარი ფაქტების დადგენის პროცესს. მოპასუხის მხრიდან არსებითი ხასიათის შედავების შემთხვევაში, მოსამართლემ ასევე უნდა მოიძიოს სამართლებრივი ნორმა, რომელიც გამორიცხავს, წყვეტს ან აფერხებს მოთხოვნის განხორციელებას, ხოლო ნორმის წინაპირობების შემოწმება იმავე წესით ხორციელდება. აქაც მნიშვნელოვანია რას პასუხობს მოსარჩელე მოპასუხის არსებით შედავებას, არ არის გამორიცხული მოსარჩელემაც კვალიფიციური პასუხი გასცეს მოპასუხის ამგვარ განმარტებას. ამდენად მოსამართლე ასე უწვეტად გადადის მოსარჩელის სტადიიდან მოპასუხის სტადიაზე და პირიქით, ვიდრე არ დასრულდება მხარეთა განმარტებების ურთიერთგაცვლის პროცესი, რომლის შედეგადაც უნდა გაირკვეს უდავო და სადავო (მტკიცების საგანში შემავალი) ფაქტები.
214. შესაგებლის შინაარსობრივი მხარე, განსაკუთრებით ფაქტობრივი ნაწილი გავლენას ახდენს მტკიცების ტვირთზე. სსსკ-ის 102.1 მუხლის ზოგადი დათქმიდან გამომდინარე, უფლების შემწყვეტი, შემაფერხებელი და გამომრიცხველი შესაგებლის მტკიცების ტვირთი, ეკისრება მოპასუხეს.
215. იმ შემთხვევაში, თუ მოპასუხე სათანადოდ ახერხებს მოსარჩელის მიერ მითითებულ (არსებით) გარემოებებზე შედავებას საპირისპირო ნორმის წინაპირობების დასაბუთების გარეშე, მაშინ ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება უკვე მტკიცების სტადიაზე მიიღება იმისდა მიხედვით, (მტკიცების ტვირთის განაწილების გათვალისწინებით) დამტკიცდება თუ არა ეს სადავო გარემოებები; თუ მოპასუხე ვერ ახერხებს საპირისპირო ნორმის წინაპირობების დასაბუთებას და ვერც მოსარჩელის მიერ მითითებული და მოთხოვნის დამაფუძნებელი გარემოებების სათანადო შედავებას, სასამართლოს შეუძლია მოსარჩელის სასარგებლოდ დააკმაყოფილოს სარჩელი; თუ მოპასუხე სათანადოდ ახერხებს სამართლებრივი შესაგებლის დასაბუთებას და თუ მოსარჩელე არ ხდის სადავოს მის შესაგებელს, მაშინ სასამართლო მიდის დასკვნამდე, რომ უარი უნდა ეთქვას სარჩელს საპირისპირო (მოთხოვნის გამომრიცხავი) ნორმის არსებობის გამო; თუ მოპასუხე სათანადოდ ახერხებს მოსარჩელის არსებითი გარემოებების შედავებას და ასევე საპირისპირო ნორმის წინაპირობების საკმარისად დასაბუთებას, მაშინმტკიცების სტადიაზე უნდა გაირკვეს, მტკიცდება თუ არა სადავო გარემოებები (მტკიცების ტვირთის გადანაწილების შესაბამისად).შემდეგ ეტაპზე უნდა შემოწმდეს, ახერხებს თუ არა მოსარჩელე თავისი მოთხოვნის დამაფუძნებელი გარემოებების იმგვარ დასაბუთებას, რომელიც ასევე აქარწყლებს მოპასუხის მიერ დასაბუთებულ საპირისპირო მითითებებს (ნორმებს).
216. განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხე შესაგებლით არ დაეთანხმა მოსარჩელის მიერ მითითებულ გარემოებას, რომ მოპასუხე თითქოსდა არ წარმოადგენს სადავო # 7 ბინის კანონიერ მესკუთრეს. მოპასუხემ მიუთითა, რომ #7 ბინაზე მისი უფლების კანონიერება შესწავლილია და დადასტურებულია კანონიერ ძალაში შესული სამივე ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რაზედაც 2015 წლის 13 მარტს გაცემულია სააღსრულებო ფურცელი. სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, სადავო ბინა გამოთხოვილ უნდა იქნას მოსარჩელის, ნ.ბ–ძის და მ.ბ–ძის უკანონო მფლობელობიდან და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში უნდა გადაეცეს მოპასუხეს ( იხ. წინამდებარე გადაწყვეტილების პ.30).
217. ამ თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სასამართლო გადაწყვეტილება ესაა კანონით დადგენილი წესით საქმის განხილვის შედეგად სასამართლოს მიერ მიღებული მართლმსაჯულების აქტი, რომელიც პასუხობს კანონით დადგენილ მოთხოვნებს და რომლითაც საქმე არსებითად წყდება. გადაწყვეტილების კანონიერი ძალა ესაა გადაწყვეტილების თვისება, რომელსაც იგი იძენს გარკვეული, კანონით ზუსტად განსაზღვრული პირობების საფუძველზე (იხ. თ. ლილუაშვილი, სამოქალაქო საპროცესო სამართალი, თბილისი, 2005, გვ. 377).
218. სასამართლო გადაწყვეტილების, როგორც მართლმსაჯულების აქტის დანიშნულებაა მატერიალურ სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა შორის დავების გადაწყვეტა. გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ, იგი იძენს საბოლოო, სავალდებულო და შეუქცევად ხასიათს. სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლა უკავშირდება ორ პრინციპს: პირველი - „დავა გადაწყვეტილია“ (Res Juticata) და მეორე - ფაქტების პრეიუდიციას (იხ. პაატა ქათამაძე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის რჩეული მუხლების კომენტარი, მუხლი 266, თბილისი, 2020).
219. გადაწყვეტილების კანონიერი ძალის სუბიექტური ფარგლები იმ პირთა წრეს გულისხმობს, რომლებზეც გადაწყვეტილების კანონიერი ძალა ვრცელდება. სსსკ-ის 266-ე მუხლით გათვალისწინებულია სასამართლო გადაწყვეტილების მატერიალური კანონიერი ძალა, კერძოდ, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საგანზე და იმავე საფუძველზე, აგრეთვე სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი (იხ. პაატა ქათამაძე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის რჩეული მუხლების კომენტარი, მუხლი 266, თბილისი, GIZ, 2020, გვერდი 998).
220. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კანონიერ ძალაში შედის გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილით დადგენილი მხოლოდ ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებიც, კანონის თანახმად, ასაბუთებენ, ამართლებენ სარეზოლუციო ნაწილს. მნიშვნელობა ენიჭება არა მხოლოდ იმ პროცესუალურ-სამართლებრივ კრიტერიუმებს, რომლითაც განისაზღვრება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ფორმალური მოთხოვნები, არამედ მატერიალურ-სამართლებრივ კრიტერიუმებსაც (გადაწყვეტილებით დადგენილი იმ ფაქტობრივი გარემოებების შინაარსს, რომელი გარემოებების საფუძველზეც იქნა მიღებული გადაწყვეტილება) - იხ. პაატა ქათამაძე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის რჩეული მუხლების კომენტარი, მუხლი 266, თბილისი, GIZ, 2020, გვერდი 999.).
221. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სასამართლომ უნდა შეამოწმოს და გამოარკვიოს ნამდვილად ამ ფაქტს ეყრდნობა თუ არა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება (განჩინება). ასევე, მატრიალური კომპონენტების კუთხით (ესაა ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების შინაარსი (რომელი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზეც იქნა მიღებული გადაწყვეტილება, ე.ი. რაც გახდა გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის საფუძველი). ასეთი მიდგომა ემსახურება მართლმსაჯულების განხორციელებისას მიღებული სასამართლო აქტის სავალდებულო ძალის, ასევე, ამ აქტისადმი სანდოობის პრინციპის შენარჩუნებას და რაც მთავარია, განსაზღვრულობის პრინციპს. ივარაუდება, რომ იმ სასამართლომ, რომელმაც ერთხელ უკვე იმსჯელა მხარეებს შორის არსებულ სამართალურთიერთობაზე და დაადგინა გარკვეული ფაქტები, სასამართლოს დასკვნები ამ ფაქტებთან მიმართებაში ემყარება მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური შემოწმების შედეგს. შესაბამისად, თუ იგივე ფაქტები მათი შეფასება-დადგენის კუთხით კვლავ გახდებოდა სხვა სასამართლოს მიერ სხვა სამართალწარმოების პროცესში მსჯელობის საგანი, ამით სერიოზული საფრთხე შეექმნებოდა, როგორც დასახელებული პრინციპების დაცვას, ასევე, ზოგადად მართლმსაჯულების სტაბილურობას (იხ., ილონა გაგუა „მტკიცებულებები და მტკიცების პროცესი კერძო ხასიათის სამართლებრივ დავებზე, თბ., 2020 წელი, გვ: 193-196.).
222. მოპასუხემ შესაგებელს დაურთო 2014 წლის 08 იანვრის თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომელითაც დგინდება, რომ დაკამყოფილდა ა.ა–ძის სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხეების - მ.ხ–ის, ნ.ბ–ძისა და მ.ბ–ძის მიმართ უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის, მდებარე, ქ. თბილისი, ......, სართული #4, ბინა # 7, გამოთხოვისა და მოსარჩელისათვის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემის შესახებ. აღნიშნულ საქმეში წარდგენილ შესაგებელში, მოპასუხეები მიუთითებდნენ, რომ ამხანაგობა „შ–ის“ 2008 წლის 08 თებერვლის # 1 ოქმის თანახმად, ა.ა–ძის მამკვიდრებელი ხ. თ–ძე გავიდა ამხანაგობიდან. მოპასუხეები წარმოადგენენ სადავო უძრავი ქონების მართლზომიერ მფლობელებს, ბინა შეძენილი აქვთ 800000 აშშ დოლარად და სარემონტო სამუშაოებზე დახარჯული აქვთ 400000 აშშ დოლარი. ამხანაგობის თავმჯდომარემ შეცდომაში შეიყვანა ამხანაგობის წევრები, როდესაც 2011 წლის 25 მაისის #1 ოქმში დააფიქსირა, რომ ა.ა–ძე იყო ამხანაგობის წევრი მემკვიდრეობის საფუძველზე ( იხ. ტ.4. ს.ფ.76). კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ 2007 წლის 17 ივლისის იბა „შ–ი ?“-ის წილის უფლების ნასყიდობის შესახებ სანოტარო აქტით რ.ფ–ძემ, როგორც წილის უფლების გამყიდველმა მ.ხ–ს, როგორც წილის უფლების მყიდველს, მიყიდა მისი კუთვნილი წილის უფლება ამხანაგობა „შ–ი ?“-ის კუთვნილი ქ. თბილისი, ...... მდებარე მშენებარე კორპუსში, საცხოვრებელი ფართი 160 კვ.მ თეთრი კარკასით, ხოლო მ.ხ–მა იყიდა აღნიშნული წილის უფლება. ხელშეკრულების 4.1 პუნქტის თანახმად, რ.ფ–ძემ იკისრა ვალდებულება, მოეხდინა წილის უფლების შესაბამისი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. ამავე ხელშეკრულების თანახმად, ფართის გადაცემა უნდა მომხდარიყო 18 თვის ვადაში და თუ არ მოხდებოდა, უნდა გაეფორმებინათ დამატებითი ხელშეკრულება. შესაბამისად, ვერ დგინდება მ.ხ–ის წილის შესაბამისი ფართის იდენტიფიცირება. ( დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოება 3.2.5, ტ.4, ს.ფ. 76). ამხანაგობა „შ–ი ?“-ის საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართების განაწილების თაობაზე 2011 წლის 25 მაისისი # 1 კრების ოქმით, ა.ა–ძეს საკუთრებაში გადაეცა მე-4 სართული, +10, 50 ნიშნულზე, ბინა # 7, ფართით 129, 91 კვ.მ, საზაფხულო ფართი -22, 75 კვ.მ და # 6 ავტოსადგომი 5-7 ღერძებს შორის - 3,00 ნიშნულზე, ფართით 18 კვ.მ. კრებას ესწრებოდა და ხელს აწერს ა.ა–ძის წარმომადგენელი ი.თ–ძე. აღნიშნული გარემოება სადავოდ არ გაუხდიათ ამხანაგობის წევრებს. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ა.ა–ძე წარმოადგენს უძრავი ქონების, მდებარე ქ. თბილისი, ქუჩა შ–ი, #20, სართული 4, ბინა # 7, 152.66 კვ.მ და # 6 ავტოსადგომის 18 კვ.მ ფართის მესაკუთრეს. (დადგენილი სადავო გარემოება 3.2.9, 3.2.10, ტ.4, ს.ფ. 77). სასამართლომ არ გაიზიარა მ.ხ–ის მითითება, რომ მის მიერ შეძენილია ა.ა–ძის სახელზე რეგისტრირებული ფართი, რომელიც წარმოადგენდა ამხანაგობის საკუთრებას. 2007 წლის 17 ივლისს წილის ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულია რ.ფ–ძესა და მ.ხ–ს შორის, თუმცა აღნიშნულის შესახებ რ.ფ–ძეს ამხანაგობის წევრებისათვის არ უცნობებია და იგი არც 2011 წლის 25 მაისის კრების ოქმში იქნა ასახული. საჯარო რეესტრის 2010 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილებით კი დგინდება, რომ რ.ფ–ძის მიერ ამ დროისათვის ამხანაგობაში კუთვნილი წილი განკარგული იყო სრულად. ასევე ვერ დგინდება მ.ხ–ის წილის შესაბამისი ფართის იდენტიფიცირება. რაც შეეხება მოპასუხეთა მოსაზრებას, გარიგების ბათილად ცნობის შესახებ იმ საფუძვლით, რომ მოსარჩელე ა.ა–ძის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი ამხანაგობაში შენატანი თანხის გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულება, ამ ვალდებულების მოთხოვნის უფლება წარმოიშობა კრედიტორსა და მოვალეს შორის და არა მ.ხ–სა და ა.ა–ძეს შორის. საქმეში არსებული მასალებით დადგენილია, რომ მოპასუხეების მიერ დაკავებული საცხოვრებელი ბინა წარმოადგენს ა.ა–ძის საკუთრებას, არ არსებობს რაიმე სამართლებრივი საფუძველი მესაკუთრის შებოჭვისათვის, შესაბამისად, ა.ა–ძე უფლებამოსილია სრულყოფილად განახორციელოს კუთვნილ საცხოვრებელ ბინაზე კანონით გარანტირებული უფლებები (იხ. ტ.4.ს.ფ.79-80). აღნიშნული გადაწყვეტილება მოპასუხეების მიერ გასაჩივრდა სააპელაციო წესით. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 19 ივნისის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, უდავოა, რომ მოპასუხე მ. ხ–ი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობს ა.ა–ძის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებას, მდებარე ქ. თბილისი, ქუჩა ...., # 20, სართული 4, ბინა # 7. რაც შეეხება აპელანტის მითითებას მის მიერ გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების თაობაზე, პალატამ განმარტა, რომ საქმეში წარმოდგენილი ნასყიდობის ხელშეკრულება ვერ ასაბუთებს მ.ხ–ის მიერ სადავო უძრავი ქონების ფლობის ფაქტს. მ.ხ–ის მიერ გაფორმებული ხელშეკრულება, შესაძლოა გახდეს მოთხოვნის საფუძველი სხვა დავაში (იხ. ტ.2.ს.ფ. 132). აღნიშნული განჩინება მ.ხ–ის მიერ გასაჩივრდა საკასაციო წესით. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2015 წლის 02 თებერვლის გაჩინებით საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული ( იხ. ტ.2, ს.ფ. 226-229).
223. შესაბამისად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში კასატორმა წარმოადგინა დასაბუთებული და დასაშვები საკასაციო პრეტენზია.
224. კასატორი ასევე არ ეთანხმება ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ მითითებულ გარემოებას იმის შესახებ, რომ 2006 წლიდან ამხანაგობის დამფუძნებელი წევრები ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი, ამხანაგობიდან გავიდნენ 2008 წლის 08 თებერვლის კრების ოქმის საფუძველზე, როდესაც შპს ,,შ–ის" წარმომადგენელის სასარგებლოდ დათმეს კუთვნილი (125-125კვ.მ.) წილები. კასატორი აღნიშნავს, საქმის განმხილველმა სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს, რომ ამხანაგობის 2008 წლის 08 თებერვლის კრების გადაწყვეტილება ხ.თ–ძის და ს.მ–ნის კუთვნილი წილების შპს ,,შ–ის" წარმომადგენელზე გადაცემის შესახებ, არ აღსრულდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამხანაგობას შპს ,,შ–თან" და მის წარმომადგენელთან გარიგება არ დაუდია და არც წილი გადაუციათ. შესაბამისად, შპს ,,შ–ს" და მის წარმომადგენელს ამხანაგობის მიმართ არანაირი პრეტენზია არ გააჩნიათ, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი განცხადებით, რაც მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია. ხ.თ–ძის და ს.მ–ნის წილები შეადგენდა არა მხოლოდ 125-125კვ.მ. ფართებს, არამედ ასევე ავტოფარეხებს (18-18კვ.მ). ამ დროს, ამხანაგობის 2008 წლის 08 თებერვლის კრების ოქმში ავტოფარეხების შესახებ არაფერია ნათქვამი, რაც ასევე ადასტურებს, რომ ხ.თ–ძე და ს.მ–ნი 2008 წელს ამხანაგობიდან არ გასულან. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილია, რომ 2006 წლიდან ამხანაგობის წევრი ს.მ–ნი, ამხანაგობიდან გავიდა 2011 წლის 14 აპრილის კრების ოქმის საფუძველზე, როდესაც მან ამხანაგობის სასარგებლოდ დათმო კუთვნილი წილი (125 კვ.მ.) და ავტოფარეხი (18 კვ.მ.). ამრიგად, სადავო არ უნდა იყოს, რომ ს.მ–ნი და მასთან ერთად ხ.თ–ძე 2008 წელს ამხანაგობიდან არ გასულან (იხ. საკასაციო საჩივარი).
225. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორმა ამ ნაწილშიც წარმოადგინა დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია შემდეგ გარემოებათა გამო:
226. მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოება, თითქოს ამხანაგობის წევრებმა ს.მ–ნმა და ხ.თ–ძემ იმ საფუძვლით, რომ ვერ იხდიდნენ ამხანაგობის დაფუძნების ხელშეკრულების 3.2 პუნქტით დადგენილ შესაბამის თანხებს, სწორედ ამის გამო, დათმეს წილები 125,00 კვ.მ, 125.00კვ.მ საცხოვრებელი ფართები ერთიანად, რომელმაც შეადგინა 250.00 კვ.მ და 18 კვ.მ ავტოფარეხი და აღნიშნული ფართი უნდა გადაცემოდა შპს ,,შ–ის“. თუმცა, იმის გამო, რომ მოგვიანებით აღნიშნული შპს-ს მხრიდან არ მომხდარა თანხების შეტანა, როგორც მოსარჩელე აცხადებს, ხ.თ–ძისა და ს.მ–ის წილები დარჩა ამხანაგობას და მითითებულ წილებზე მოგვიანებით რ.ფ–ძემ გააფორმა ხელშეკრულება სხვა პირებთან, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება და ყოველგვარ საფუძველს მოკლებულია, რადგან აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება არ მოიპოვება. 2008 წლის 8 თებერვალს, რომ არანაირი კრება არ ჩატარებულა, ადასტურებს ის ფაქტი, რომ არსად ფიქსირდება კრების ოქმი და არც რაიმე სამართლებრივი შედეგი მოჰყოლია. შპს „შ–ის“ წარმომადგენელმა ი.ვ–ძემ (რომლის სასარგებლოდაც თითქოსდა მოხდა თ–ძისა და მ–ის წილის დათმობა) განაცხადა, რომ ის ამხანაგობის კრებას არ დასწრებია, მაშინ როცა კრების ოქმში პირიქით ფიქსირდება, თითქოსდა ი. ვ–ძე ესწრებოდა კრებას. უფრო მეტიც, არ მომხდარა მისი ამხანაგობაში გაწევრიანება, არც ფართის მიღებასთან დაკავშირებით არ ჰქონია არანაირი მოლაპარაკება და არც რაიმე საბუთზე ხელი არ მოუწერია. შესაბამისად, მოსარჩელე იმაზეც კი ვერ მიუთითებს, თუ ვისთან გააფორმა ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ თ–ძისა და მ–ის კუთვნილ წილებზე ახალი ხელშეკრულებები. მოპასუხემ ასევე მიუთითა, რომ 2011 წლის კრებას იგი ესწრებოდა, როგორც ამხანაგობის წევრის ა/წ გარდაცვლილი ხ.თ–ძის მემკვიდრე. ამ კრების ოქმში არსად არ ფიგურირებს მოსარჩელის ამხანაგობაში გაწევრიანების და არც ამხანაგობის კრების 2008 წლის 08 თებერვლის ოქმი და არც აღნიშნული კრების საფუძველზე მიღებულ გადაწვეტილებებზე მოიპოვება რაიმე ინფორმაცია. მოსარჩელე ცდილობს დაარწმუნოს სასამართლო, თითქოსდა თ–ძემ და მ–მა ამ კრების ოქმის საფუძველზე დათმეს თავიანთი კუთვნილი საცხოვრებელი ფართი 125 კვ.მ 125 კვ.მ ოდენობით, მაშინ როცა ასევე საპირისპიროს დამადასტურებელია 2011 წლის 04 აპრილით სანოტარო წესით დამოწმებული ს.მ–ნის განცხადება ამხანაგობიდან გასვლის თაობაზე და წილის უფლების 125 კვ.მ-ზე ამხანაგობაში დათმობის თაობაზე. თუ ს.მ–ნმა და ხ.თ–ძემ 2008 წლის 08 თებერვალს მართლა მოახდინეს ფართების დათმობა, საინტერესოა, რამ განაპირობა იგივე სახის მოთხოვნის განცხადება დაეწერა 2011 წლის 04 აპრილს და რატომ არ ფიგურირებს ხ.თ–ძის მიერ ფართის დათმობის განცხადება (იხ. შესაგებელი, წინამდებარე განჩინების პ.31-32).
227. მოპასუხის მიერ შესაგებელზე დართული 2014 წლის 08 იანვრის თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, არ იქნა გაზიარებული მ.ხ–ის მითითება იმის შესახებ, რომ ხ.თ–ძე 2008 წლის 08 თებერვლის ამხანაგობა „შ–ი ?“-ის დამფუძნებელთა კრების ოქმის საფუძველზე, გავიდა ამხანაგობის წევრობიდან, მიუხედავად იმისა, რომ მასში მითითებულია, რომ დაკმაყოფილდა ხ.თ–ძის და ს.მ–ნის სურვილი ამხანაგობიდან გასვლის თაობაზე და ი.ვ–ძე, როგორც შპს „შ–ის’ წარმომადგენელი მიღებული იქნა ამხანაგობის წევრად, რომელსაც უნდა გადასცემოდა მშენებარე კორპუსში ხ.თ–ძისათვის და ს.მ–ნისათვის გასანაწილებელი ფართები, სულ 250 კვ.მ. აღნიშნული გარემოება არ დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი სხვა მასალებიდან. კერძოდ, 2011 წლის 25 მაისის ამხანაგობის კრების ოქმით, რომელსაც ესწრებოდა ამხანაგობის სრული შემადგენლობა, ამხანაგობის თავმჯდომარე რ.ფ–ძემ, წარადგინა ამხანაგობის წევრთა სია ბოლო მდგომარეობით, გასხვისებული წილების შესაბამისად, რომელსაც ამხანაგობა ახორციელებდა 2006 წლიდან. ამავე კრების ოქმით, ა.ა–ძეს გადაეცა უძრავი ქონება, მდებარე თბილისი, ....., მე-4 სართულზე, ბინა #7, 129.91 კვ.მ, საზაფხულო ფართი 22.75 კვ.მ, # 6 ავტოსადგომი 18 კვ.მ. გარდა ამისა, საჯარო რეესტრში 21.01.2010 წლის მდგომარეობით, ამხანაგობა „შ–ის“ მიერ რეგისტრირებულია სამომავლო უფლება, რომლის თანახმად, ამხანაგობა კისრულობდა ვალდებულებას, ა.ა–ძისათვის საცხოვრებელი ფართის თეთრი კარკასის 125 კვ.მ და ავტოფარეხის 18 კვ.მ გადაცემის თაობაზე. ი.ვ–ძის სახელზე კი რაიმე უფლება არ დარეგისტრირებულა (იხ. ტ.2, ს.ფ. 79).
228. საკასაციო პალატა ყურადრებას მიაქცევს იმ გარემოებაზეც, რომ მ.ხ–მა 2014 წლის 07 მარტს აღძრული სარჩელით მოითხოვა 2007 წლის 17 ივლისის ოქმიდან, როგორც ხელშეკრულებიდან და 2007 წლის 17 ივლისის წილის უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გასვლა და ამხანაგობა „შ–ი ?“-ისა და მისი წევრებისათვის 120000 აშშ დოლარის ოდენობით თანხის დაბრუნების დაკისრება, საიდანაც 80000 აშშ დოლარია ბინაში გადახდილი თანხა, ხოლო 40 000 აშშ დოლარი კი სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული თანხა (მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლები: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 352-ე, 405-ე მუხ); მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა ზიანის - 189319 აშშ დოლარის ანაზღაურება (სსკ-ის 394-ე მუხლი) – ( იხ.ტ.1. ს.ფ. 10). მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 2006 წელს დაფუძნდა ამხანაგობა „ შ–ი ?“, რომლის მიზანი იყო შ–ის ქუჩაზე ( ამჟამად ბ–ას ქუჩა) საცხოვრებელი სახლის აშენება. 2007 წლის 17 ივლისის ამხანაგობის კრების #6 ოქმით, მოსარჩელეს გადაეცა საკუთრებაში ამხანაგობის კუთვნილ საცხოვრებელ სახლში 160 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი ბინა. იმავე დღეს მოსარჩელესა და ამხანაგობის თავმჯდომარეს რ.ფ–ძეს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება და მოსარჩელემ სრულად გადაიხადა ნასყიდობის ფასი. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ დაიწყო ნასყიდობის საგნის რემონტი, რომელიც გრძელდებოდა 2009 წლის ივნისამდე, რა დროსაც ოჯახის წევრებთან ერთად შესახლდა ბინაში, სადაც აგრძელებს ცხოვრებას სარჩელის შეტანამდეც. რაც შეეხება ბინის გაფორმებას საჯარო რეესტრში, ამხანაგობის თავმჯდომარემ იკისრა ეს ვალდებულება, როგორც კი მოხდებოდა სახლის ექსპლოატაციაში მიღება.მოსარჩელემ ასევე მიუთითა, რომ 2012 წლის 24 ოქტომბერს მის წინააღმდეგ სასამართლოს მიმართეს ა.ა–ძემ ( მოპასუხე) და არასათანადო მოსარჩელე ი.თ–ძემ, რომლითაც მოითხოვეს მოსარჩელის გამოსახლება ბინიდან იმ საფუძვლით, რომ ამხანაგობის 2011 წლის 25 მაისის კრების ოქმით სადავო ბინას მიანიჭეს #7 და გაუნაწილდა ა.ა–ძეს ისე, რომ მოსარჩელე არ ყოფილა მიწვეული კრებაზე. იმის გათვალისწინებით, რომ ბინა უკვე ეკუთვნის ა.ა–ძეს და აღარ ეკუთვნის ამხანაგობას, მოსარჩელემ როგორც კეთილსინდისიერმა შემძენმა და მფლობელმა, რომელსაც სრულად აქვს შესრულებული ამხანაგობის წინაშე ვალდებულებები, მოითხოვა ამხანაგობისათვის გადახდილი თანხის, სარემონტო თანხისა და ზიანის ანაზღაურება. ( იხ. ტ.1.ს.ფ.5), ხოლო 2015 წლის 24 აპრილს კი, მოსარჩელემ საქმის მომზადების ეტაპზე დაზუსტებული სარჩელით მოითხოვა: ბათილად იქნეს ცნობილი ამხანაგობა „შ–ი 2006“-ის 2011 წლის 6 მაისის, 19 მაისისა და 25 მაისის N1 კრების ოქმები ფართების განაწილების თაობაზე N7 ბინის ნაწილში; გაუქმდეს მოპასუხე ა.ა–ძის საკუთრების უფლება უძრავ ქონებაზე, მდებარე თბილისი, ...., ბინა #7, ფართი 152.66 კვ.მ., რეგისტრირებული #..... საკადასტრო კოდით და მოსარჩელე ცნობილ იქნეს აღნიშნული ბინის მესაკუთრედ (იხ., დაზუსტებული სარჩელი - ტ.3. ს.ფ. 85).
229. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე“ პუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, რაც მისი გაუქმების საფუძველია, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, ხოლო სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები.
230. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, ვინაიდან საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე. ა.ა–ძის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელს უარი ეთქვას დაკამყოფილებაზე.
სარეზოლუციო ნაწილი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257 I-ე, 411-ე მუხლებით, და
გადაწყვიტა:
1. ა.ა–ძის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 21 მარტის განჩინება და მიღებული იქნეს ახალი გადაწყვეტილება
3. მ.ხ–ის სასარჩელო მოთხოვნა ამხანაგობა „შ–ი ?“-ის 2011 წლის 6 მაისის, 19 მაისისა და 25 მაისის კრების ოქმების ფართების განაწილების თაობაზე №7 ბინის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდეს.
4. მ.ხ–ის სასარჩელო მოთხოვნა, გაუქმდეს ა.ა–ძის საკუთრების უფლება უძრავ ქონებაზე, ქალაქი თბილისი, ..... მდებარე კორპუსის №7 ბინაზე, ფართი 152.66 კვ.მ, საკადასტრო კოდი №…… და მოსარჩელე ცნობილი იქნეს აღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრედ, არ დაკმაყოფილდეს.
5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ზურაბ ძლიერიშვილი
მოსამართლეები: ეკატერინე გასიტაშვილი
მირანდა ერემაძე
