საქმე №ას-635-2019 3 თებერვალი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ.ჯ–ი (გვარის შეცვლამდე გ.ფ–ი) (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – რ.ქ–ა (მოსარჩელე)
თავდაპირველი მოპასუხეები - მ.ჯ–ი, ზ.ფ–ი, ლ.მ–ვა, ნ.ნ–ა, გ.ო–ი
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. გ.ფ–ი (ამჟამად გ.ჯ–ი) (შემდგომში - „პირველი მოპასუხე“ ან „კასატორი“) 2016 წლის 07 მაისს, დაახლოებით 21:50 საათზე, „ფ–ის“ მარკის ავტომანქანით, სახ. ნომრით: ..... მოძრაობდა ქ. თბილისში, ...... ქუჩაზე, გლდანის .... მიკრორაიონების კვეთაზე, რა დროსაც დაარღვია საგზაო მოძრაობის წესები და შეეჯახა რ.ქ–ას (შემდგომში - „მოსარჩელე“) საკუთრებაში არსებულ ავტომანქანას - „ჰონდა“, სახ. ნორმით: ....., რომელსაც მართავდა ვ.ლ–ი.
2. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს №004446116 დასკვნის თანახმად ავტომობილ „ფ– მუსტანგის“ მძღოლმა, პირველმა მოპასუხემ უგულებელყო „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის მე-13 პუნქტისა და დანართი №2-ის, ჰორიზონტალური მონიშვნის 1.3.-ის მოთხოვნები, რამაც განაპირობა კონკრეტული საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა.
3. გამოძიებით დადგინდა, რომ პირველმა მოპასუხემ ჩაიდინა საქართველოს სსკ-ის 276-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაული.
4. 2017 წლის 19 მარტის დადგენილების თანახმად, სისხლისსამართლებრივი დევნის ალტერნატიული მექანიზმის გამოყენებით და 2016 წლის 22 ნოემბერს სათანადო პროცედურების გავლის შემდგომ, პირველ მოპასუხესთან გაფორმდა განრიდების ხელშეკრულება 03 თვით. მან ხელშეკრულებით ნაკისრი მოვალეობები კეთილსინდისიერად შეასრულა. აღნიშნულის საფუძველზე მიღებულ იქნა დადგენილება სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიების შეწყვეტის შესახებ.
5. ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს პირველი მოპასუხე იყო არასრულწლოვანი, 17 წლის. იგი დავის განხილვის პერიოდში გახდა სრულწლოვანი.
6. ავტოსატრანსპორტო საშუალება „ფ–ი“, სახ. ნომრით: .... 2016 წლის 07 მაისს პირველ მოპასუხეს სამართავად გადასცა (ათხოვა) ლ.მ–ვამ (შემდგომში - „მეორე მოპასუხე“), რომელსაც, თავის მხრივ, ავტომანქანა რამდენიმე დღით ათხოვა ნ.ნ–ამ (შემდგომში - „მესამე მოპასუხე“). აღნიშნული ავტოსატრანსპორტო საშუალების რეგისტრირებული მესაკუთრე არის გ.ო–ი (შემდგომში - „მეოთხე მოპასუხე“).
7. შპს „ა–ის“ 2017 წლის 12 აპრილის დასკვნის მიხედვით, დაზიანებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების: „ჰონდა“, სახ. ნომრით: ..... საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ შეადგენს 1500 აშშ დოლარს, ხოლო დაზიანებამდე 7000 აშშ დოლარს.
8. მოსარჩელემ მის საკუთრებაში არსებული ავტომანქანა „ჰონდა“, სახ. ნომრით: ..... გაასხვისა 1500 აშშ დოლარად.
9. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში პირველი, მეორე, მესამე, მეოთხე მოპასუხეების, ასევე, მ.ჯ–ისა (შემდგომში - „მეხუთე მოპასუხე“ ან "პირველი მოპასუხის დედა") და ზ.ფ–ის (შემდგომში - „მეექვსე მოპასუხე“ ან "პირველი მოპასუხის მამა") მიმართ და მოითხოვა მათთვის ზიანის ანაზღაურების მიზნით 5500 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება.
10. პირველმა, მეორე, მესამე, მეოთხე და მეხუთე მოპასუხეებმა წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს, ხოლო მეექვსე მოპასუხეს შესაგებელი არ წარუდგენია.
11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 04 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; პირველ და მესამე მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის ანაზღაურების მიზნით სოლიდარულად დაეკისრათ - 5500 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის გადახდა.
12. მოსარჩელემ, ასევე, პირველმა და მესამე მოპასუხეებმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინეს სააპელაციო საჩივრები.
13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილებით პირველი და მესამე მოპასუხეების სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 04 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; პირველ, მეორე და მესამე მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის ანაზღაურების მიზნით სოლიდარულად დაეკისრათ 5500 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის გადახდა; იმ შემთხვევაში თუ პირველ მოპასუხეს არ აღმოაჩნდება საკმარისი ქონება ან შემოსავალი მიყენებული ზიანის - 5 500 აშშ დოლარის ასანაზღაურებლად, მოსარჩელის მიმართ დამატებითი პასუხისმგებლობა ზემოაღნიშნული თანხის ფარგლებში დაეკისრათ მეხუთე და მეექვსე მოპასუხეებს; სარჩელი მეოთხე მოპასუხის მიმართ არ დაკმაყოფილდა.
14. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-8 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.
15. სააპელაციო სასამართლომ მხარეთა განმარტებების, სისხლის სამართლის საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებისა (იხ. ტ. ІІ, ს.ფ. 58-60; 92-94; 134-136; 177- 179) და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა სიის (იხ. ტ. І, ს.ფ. 170) საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ავტომანქანა „ფ–ის“, სახ. ნომრით: ...... რეგისტრირებული მესაკუთრე ავტოსაგაზაო შემთხვევის დროს არ წარმოადგენდა ავტომანქანის მფლობელს. ამასთან, ვინაიდან სადავო არ იყო, რომ მესამე მოპასუხე ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე ფლობდა და ექსპლუატაციას უწევდა აღნიშნულ ავტომანქანას, იგი მის მართლზომიერ მფლობელს წარმოადგენდა.
16. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ქირავნობის ხელშეკრულების არსებობისას ავტოსატრანსპორტო საშუალებით მიყენებულ ზიანზე პასუხისმგებლობა უნდა დაეკისროს დამქირავებელს იმდენად, რამდენადაც ქირავნობის ხელშეკრულებით დამქირავებელი მესაკუთრის მსგავსად ფლობს ნივთს და აღიჭურვება ნივთის მესაკუთრის უფლებებით. ვინაიდან, დამქირავებელი უფლებრივი თვალსაზრისით უთანაბრდება მესაკუთრეს, მანვე უნდა ზიდოს მომეტებული საფრთხის წყაროს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ტვირთი.
17. სააპელაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 155-ე მუხლის შესაბამისად, დაადგინა, რომ კონკრეტულ სამართალურთიერთობაში მესამე მოპასუხე წარმოადგენდა ავტომანქანა „ფ–ის“ არაპირდაპირ მფლობელს, მეორე მოპასუხე – პირდაპირ მფლობელს, ხოლო პირველი მოპასუხე – მოსარგებლეს (მპყრობელი). ამასთან, მეორე მოპასუხემ ავტომანქანა სამართავად არასრულწლოვანს და ავტომობილის მართვის უფლების არმქონე პირს - პირველ მოპასუხეს გადასცა.
18. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 998-999-ე მუხლებით და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით მიიჩნია, რომ პირველი, მეორე და მესამე მოპასუხეები წარმოადგენდნენ მოსარჩელისათვის მიყენებულ ზიანზე - 5 500 აშშ დოლარის ანაზღაურებაზე სოლიდარულად პასუხისმგებელ პირებს.
19. სააპელაციო პალატის განმარტებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 994-ე მუხლის მიზნებისთვის გადამწყვეტია დელიქტის ჩადენის დრო. კანონმდებელმა არასრულწლოვანი პირის მიერ მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად მის კანონიერ წარმომადგენლებს დამატებითი პასუხისმგებლობა სწორედ იმიტომ დააკისრა, რომ არასრულწლოვნებს არ შესწევთ უნარი სრულყოფილად გაიაზრონ თავიანთი ქმედების შინაარსი და შედეგები. შესაბამისად, მშობლები გარკვეულწილად პასუხისმგებელნი არიან მათი არასრულწლოვანი შვილების საქციელზე და ამით გამოწვეულ შედეგებზე. ამასთან, ნიშანდობლივია, რომ არასრულწლოვნების მშობლებს შვილთან ერთად ეკისრებათ არა სოლიდარული პასუხისმგებლობა, არამედ მათი პასუხისმგებლობა სუბსიდიურია.
20. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ის გარემოება, რომ სარჩელის შეტანის მომენტში პირველი მოპასუხე სრულწლოვანი გახდა, არ გამორიცხავს არასრულწლოვნობის პერიოდში მის მიერ მიყენებულ ზიანზე მისი კანონიერი წარმომადგენლების პასუხისმგებლობას. შესაბამისად, მეხუთე და მეექვსე მოპასუხეებს – პირველი მოპასუხის მშობლებს მოსარჩელის მიმართ ზიანის ანაზღაურება უნდა დაეკისროთ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ პირველ მოპასუხეს არ აღმოაჩნდება საკმარისი ქონება ან შემოსავალი მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად.
21. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე პირველმა მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.
22. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:
22.1. სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი; აღნიშნული სამართლებრივი ნორმა განსაზღვრავს ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირებს. მოცემულ შემთხვევაში ნათელია ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელი პირის ვალდებულება აანაზღაუროს დამგარი ზიანი, ვინაიდან სატრანსპორტო საშუალების გამოყენება შესაძლებელი მისი ბრალით გახდა. კასატორი ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს იყო არასრულწლოვანი და არ ჰქონდა მართვის უფლება. ავტომანქანის მფლობელმა არ გამოიჩინა შესაბამისი გულისხმიერება და წინდახედულობა, როდესაც არასრულწლოვან პირს სამართავად გადასცა ავტომანქანა. შესაბამისად, სახეზეა მისი ბრალეული ქმედება;
22.2. სასამართლომ მოცემულ საქმეზე დაადგინა დამდგარი ზიანის ანაზღაურების სოლიდარული ვალდებულება, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი პირდაპირ განსაზღვრავს ავტოსატრანსპორტო საშუალების გამოყენების შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირებს და განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობას ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელს აკისრებს.
23. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 მაისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
24. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.
25. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
26. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
27. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.
28. კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით პრეტენზია (შედავება) არ განუხორციელებია.
29. მოცემულ შემთხვევაში კასატორის პრეტენზია კანონის არასწორ განმარტებას ემყარება. კასატორი დავობს, რომ სასამართლომ მართებულად არ განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი და არასწორად დააკისრა მას ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად დამდგარ ზიანზე სოლიდარული პასუხისმგებლობა.
30. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის ზემოაღნიშნულ პრეტენზიას და განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი განსაზღვრავს სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად დამდგარი ზიანისათვის სატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის წესს. აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მგზავრების გადაყვანისა და ტვირთების გადაზიდვისთვის გათვალისწინებული სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, თუ მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციას მოჰყვა ადამიანის სიკვდილი, დასახიჩრება ან ჯანმრთელობის მოშლა, ანდა ნივთის დაზიანება, ვალდებულია დაზარალებულს აუნაზღაუროს აქედან წარმოშობილი ზიანი. იმავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ პირი სატრანსპორტო საშუალებას იყენებს მფლობელის ნებართვის გარეშე, იგი ვალდებულია მფლობელის ნაცვლად აანაზღაუროს ზიანი. ამასთან, მფლობელი ვალდებულია აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი, თუ სატრანსპორტო საშუალების გამოყენება შესაძლებელი გახდა მისი ბრალის გამო. ამ ნაწილის პირველი წინადადება არ გამოიყენება, თუ მოსარგებლე მფლობელის მიერ დანიშნულია სატრანსპორტო საშუალების სამართავად, ან თუ ეს სატრანსპორტო საშუალება მას გადაცემული ჰქონდა მფლობელისაგან. აღნიშნული სამართლებრივი ნორმის მიზნებიდან გამომდინარე, სატრანსპორტო საშუალების მფლობელად მიიჩნევა პირი, რომელიც იურიდიული საფუძვლით ახორციელებს ნივთზე ფაქტობრივ ბატონობას. ამ შემთხვევაში მნიშვნელობა ენიჭება მომეტებული საფრთხის წყაროთი ზიანის მიყენების ინსტიტუტის თავისებურებას, რომლის შესაბამისად, სამოქალაქო პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს პირს (მფლობელს), რომელიც არ წარმოადგენს ზიანის მიმყენებელს, არ მიუძღვის ბრალი ზიანის დადგომაში (იხ. სუსგ საქმე №ას-254-239-2010, 20 ივლისი, 2010 წელი).
31. საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკის თანახმად, ავტოსატრანსპორტო შემთხვევით დაზარალებულ პირს არ ეკრძალება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა ერთობლივად წაუყენოს როგორც ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელს, რომელიც ზიანის მიმყენებელია 999-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მე-3 წინადადების საფუძველზე, ისე სატრანსპორტო საშუალების მოსარგებლეს, რომელიც ბრალეულად მოქმედებდა და ზიანის მიმყენებელია 992-ე მუხლის საფუძველზე. ამ შემთხვევაში სახეზეა მოვალეთა სიმრავლე ვალდებულებაში, ვალდებულებათა ერთიანობა, როდესაც ყოველ მოვალეს თავისი საკუთარი ვალდებულება აკისრია კრედიტორის წინაშე, მაგრამ ისინი ერთმანეთთან ისეა დაკავშირებული, რომ ქმნის სოლიდარულ ვალდებულებას (იხ. სუსგ საქმე №ას-254-239-2010, 20 ივლისი, 2010 წელი). თავის მხრივ, დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე პასუხისმგებლობის სოლიდარულად დაკისრების საფუძველს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 998-ე მუხლი ადგენს, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ზიანის დადგომაში მონაწილეობს რამდენიმე პირი, ისინი პასუხს აგებენ, როგორც სოლიდარული მოვალეები.
32. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი განსაზღვრავს სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის შედეგად დამდგარი ზიანისათვის სატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის წესს, რაც არ გამორიცხავს იმავე დროს მოსარგებლის, ზიანის მიმყენებლის პასუხისმგებლობას 992-ე მუხლის საფუძველზე („გენერალური დელიქტი“). ამდენად, დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის არასწორ განმარტებასთან დაკავშირებით.
33. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევა განპირობებული იყო პირველი მოპასუხის ბრალეული ქმედების შედეგად. ამასთან, სადავო არ არის, რომ პირველი მოპასუხე წარმოადგენდა იმ ავტომანქანის მოსარგებლეს (მას ავტომანქანა გადაცემული ჰქონდა თხოვების ხელშეკრულების საფუძველზე), რომელსაც ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს მართავდა. შესაბამისად, მას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 994-ე და 998-ე მუხლების საფუძველზე მოსარჩელისთვის მიყენებულ ზიანზე სოლიდარული პასუხისმგებლობა ეკისრება.
34. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.
35. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით; ვერც საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
36. ამასთან, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ საქმე №ას-504-481-2016, 30 სექტემბერი, 2016 წელი; №ას-465-433-2017, 30 ივნისი, 2017 წელი, №ას-1353-1273-2017, 30 მარტი, 2018 წელი), რის გამოც საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით; არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.
37. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
38. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 753,5 ლარის 70% – 527,45 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. გ.ჯ–ის (გვარის შეცვლამდე გ.ფ–ი) საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;
2. კასატორს გ.ჯ–ს (პ/ნ: .....) დაუბრუნდეს დ.ჯ–ის მიერ 2019 წლის 13 მაისს №7932329836 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 753,5 ლარის 70% – 527,45 (ხუთას ოცდაშვიდი ლარი და ორმოცდახუთი თეთრი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე
