საქმე №ას-922-2021

08 დეკემბერი, 2021 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

რევაზ ნადარაია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

თამარ ზამბახიძე, ლაშა ქოჩიაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – ა.ს–ძე, ს.მ-ს–ძე (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ.გ–ვი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 9 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ლ.გ–ვმა (შემდეგში მოსარჩელემ) სარჩელი აღძრა ა.ს–ძისა (შემდეგში პირველ მოპასუხეს) და ს.მ-ს–ძის (შემდეგში მეორე მოპასუხეს) მიმართ და მოითხოვა მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის დადებული ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტილად აღიარება, ასევე მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვა და მისი გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში მოსარჩელისათვის გადაცემა.

სარჩელი შემდეგ გარემოებებს დაეფუძნა:

1.1. 2012 წლის 2 ნოემბერს მოსარჩელემ შეიძინა უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისში, ….., ს.კ. …... მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის 2019 წლის 1 აგვისტოს გაფორმდა ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლითაც ა.ს–ძეს 11 თვის ვადით, 2020 წლის 1 ივლისამდე გადაეცა სადავო საცხოვრებელი ფართი. ა.ს–ძეს წერილობით ეცნობა ქირის გადაუხდელობის გამო ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ და ამავე შეტყობინებით განესაზღვრა 5 დღის ვადა ბინის დასაცლელად და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში მესაკუთრისათვის გადასაცემად. წერილობითი შეტყობინება ა.ს–ძეს ჩაჰბარდა 2020 წლის 12 იანვარს, თუმცა მოპასუხეები უარს აცხადებენ ბინის დაცლაზე.

1.2. მოპასუხეებმა წარმოდგენილი შესაგებლით არ ცნეს სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. მოპასუხეები მიუთითებდნენ, რომ მხარეებს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება წარმოადგენდა უზრუნველყოფის საშუალებას, რომელიც გამოყენებულ იქნა ა.ს–ძის ვალის აღიარებასთან ერთად და შესაბამისად, მოჩვენებით გარიგებას.

1.3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის განჩინებით მოსარჩელის შუამდგომლობა სარჩელის ნაწილობრივ გამოხმობის შესახებ დაკმაყოფილდა. სარჩელი, ლ.გ–სა და ა.გ–ს შორის 2019 წლის 1 აგვისტოს, ქ. თბილისში, ......... ქ. N13-ში (ს/კ ......) მდებარე უძრავ ქონებაზე დადებული ქირავნობის ხელშრულების შეწყვეტილად აღიარების შესახებ დარჩა განუხილველი.

1.4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა უძრავი ქონება, მდებარე ქ, თბილისში, ……., ფართი N8, ს.კ. …… და დადგინდა უძრავი ქონების მესაკუთრისათვის თავისუფალ მდგომარეობაში გადაცემა.

1.5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა და მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 9 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

2.1. უძრავი ნივთი მდებარე, ქ. თბილისში, …… ქ. N13, ფართი N8 ს.კ. …….., საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით რეგისტრირებულია მოსარჩელის სახელზე.

2.2. მოსარჩელემ სადავო უძრავი ქონება 2012 წლის 2 ნოემბერს შეიძინა ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე და მესაკუთრედ დარეგისტრირდა იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში.

2.3. 2019 წლის 1 აგვისტოს მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის გაფორმდა ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლითაც პირველ მოპასუხეს 11 თვის ვადით, 2020 წლის 1 ივლისამდე სარგებლობაში გადაეცა სადავო საცხოვრებელი ფართი.

2.4. პირველ მოპასუხეს მოსარჩელისგან 2020 წლის 12 იანვარს წერილობით ეცნობა ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ და განესაზღვრა 5 დღის ვადა ბინის დასაცლელად და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში მესაკუთრისთვის დასაბრუნებლად.

2.5. მიუხედავად სიტყვიერი და წერილობითი გაფრთხილებებისა მოპასუხეები უარს აცხადებენ ბინის გათავისუფლებაზე და მესაკუთრისთვის გადაცემაზე.

2.6. სადავო უძრავი ქონების 2012 წლის 2 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება მოიპოვა მოსარჩელემ, ნამდვილია.

2.7. არ არსებობს მოპასუხეების მიერ სადავო უძრავი ქონების ფლობის სამართლებრივი საფუძველი.

2.8. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სავსებით სწორად შეაფასა დადგენილი ფაქტები და მართებულად განმარტა, რომ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ – სსკ) 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, აპელანტი ვალდებული იყო, დაებრუნებინა მესაკუთრისათვის კუთვნილი ნივთი.

2.9. სსკ-ის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ სადავო ნივთი საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მოსარჩელის საკუთრებად, რაც ნიშნავს, რომ ნივთი სწორედ მას ეკუთვნის. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ – სსსკ) მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის, 248-ე მუხლის მიხედვით, აპელანტები არც სადავო ნივთზე საჯარო რეესტრში არსებულ ჩანაწერს და არც მისი წარმოშობის საფუძველს სასარჩელო წესით არ შედავებიან. მართალია, მათ განმარტეს, რომ ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელემ ბინა შეიძინა, თვალთმაქცური იყო, თუმცა აღნიშნული გარემოების დასადასტურებლად მიუთითებდნენ საკუთრების უფლების დამდგენი ხელშეკრულების შედგენამდე არსებულ ურთიერთობებზე, რომლის მონაწილეც არ იყო მოსარჩელე, ხოლო აღნიშნულის დასადასტურებლად წარმოადგინეს რეესტრში რეგისტრირებული განცხადებები, უძრავი ქონების ამონაწერები და ვალის არსებობის აღიარების შესახებ გარიგება. ვალის არსებობის აღიარების შესახებ შეთანხმების თარიღია 2015 წლის 3 ივნისი, ხოლო უძრავი ქონება მოსარჩელის საკუთრებაში გადავიდა 2012 წლის 2 ნოემბერს, რაც გამორიცხავდა უძრავი ქონების ვალდებულების უზრუნველყოფის საშუალებად აღქმის შესაძლებლობას. ამასთან, გარიგების თვალთმაქცურობის საკითხის გადაწყვეტა არ წარმოადგენდა ვინდიკაციური სარჩელის ფარგლებში გამოსაკვლევ გარემოებას და ვერ იქნებოდა გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

2.10. სსკ-ის 159-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, მართლზომიერი მფლობელია ის, ვინც ნივთს სამართლებრივად ნამდვილი საფუძვლით ფლობს. მოპასუხეები მართალია ქირავნობის ხელშეკრულების მხარეებს წარმოადგენდნენ აღნიშნულ უძრავ ქონებასთან მიმართებით, მაგრამ მათ ეცნობათ და განემარტათ ქირავნობის ხელშეკრულების მოშლის შესახებ. ხოლო ხელშეკრულების მოშლის კანონიერების საკითხს სასამართლო საქმის განხილვის დროს ვერ შეაფასებდა, ვინაიდან, მისი მოქმედების ვადა საქმის განხილვის დროისათვის იყო გასული. უდავოა, რომ ამჟამინდელ მესაკუთრეს მოპასუხეებისათვის სადავო ნივთი მფლობელობაში არ გადაუცია. ამ ნივთთან დაკავშირებული გარიგებით ან სახელმწიფოს მიერ გამოცემული აქტით იგი აპელანტების მიმართ შებოჭილი არ იყო. აპელანტებს კანონით გათვალისწინებული ნივთის დაკავების უფლება არა ქონდათ. შესაბამისად, მათ სადავო ნივთის ფლობის სამართლებრივად ნამდვილი საფუძველი არ გააჩნდათ და იყვნენ ნივთის არამართლზომიერი მფლობელები. ამრიგად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები არ არსებობდა და იგი უცვლელი უნდა დარჩენილიყო.

3. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა და მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

3.1. კასატორები მიუთითებენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა აპელანტების მთავარი არგუმენტი გარიგების თვალთმაქცური ხასიათის შესახებ, მიუთითა საჯარო რეესტრის ამონაწერის ნამდვილობაზე და მიიჩნია, რომ თავად ხელშეკრულების ნამდვილობა არ იყო შედავებული. კასატორების მოსაზრებით, მხარეები გარიგების დადების დროს აცნობიერებდნენ, რომ დებდნენ დაფარულ გარიგებას და ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებით ფარავდნენ იპოთეკის შესახებ შეთანხმებას, რომლის დადებაც რეალურად სურდათ.

3.2. კასატორები მიიჩნევენ, რომ მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება უძრავი ქონების კანონიერად ფლობის ფაქტი, ხოლო ვალის არსებობის აღიარების შესახებ შეთანხმება წარმოადგენს მეორე უზრუნველყოფას ერთსა და იმავე ინვესტიციასთან დაკავშირებით და 2015 წლით იმიტომ თარიღდება, რომ მანამდე უკვე იყო გამოყენებული უზრუნველყოფა უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემის სახით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

5. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

6. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

7. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

8. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალში საკუთრების უფლება ფართოდაა განმარტებული და იგი მოიცავს მთელ რიგ ქონებრივ/ფულად უფლებებს, რომელიც საკუთრებიდან გამომდინარეობს. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში RYSOVSKYY v. UKRAINE განმარტა, რომ როდესაც სასწორზე დევს საზოგადოებრივი ინტერესი, განსაკუთრებით, როდესაც საქმე ეხება ადამიანის ფუნდამენტალურ უფლებებს, როგორიცაა მაგალითად საკუთრების უფლება, საჯარო ხელისუფლება უნდა მოქმედებდეს კეთილსინდისიერების ფარგლებში, სათანადოდ და, რაც მთავრია, შესაბამისად. (RYSOVSKYY v. UKRAINE, 2012).

9. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში – მარქსი ბელგიის წინაღმდეგ განმარტა: „იმის აღიარებით, რომ ყოველ ადამიანს აქვს თავისი საკუთრებით (ქონებით) შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება, მუხლი პირველი არსებითად უზრუნველყოფს საკუთრების უფლებას. ეს არის სრულიად ცხადი წარმოდგენა, რომელსაც ტოვებს სიტყვები „საკუთრება“ და „საკუთრების გამოყენება“. (მარქსი ბელგიის წინააღმდეგ, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება განაცხ. №6833/74, სტრასბურგი, 1979 წლის 13 ივნისი).

10. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

11. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება.

12. შესაბამისად, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

13. სსკ-ის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. ამდენად, უნდა გამოიკვეთოს სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა წინაპირობა, რათა მოსარჩელეს უფლება ჰქონდეს, ნივთის მისთვის გადაცემა მოითხოვოს (სუს 3.02.2021წ. საქმე №ას-136-2019, 29.01.2021წ. საქმე №ას-1437-2020, 24.12.2020წ; №ას-1043-1004-2016, 2016 წლის 12 დეკემბრის განჩინება).

14. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში ირიცხება მოსარჩელე (ს.ფ. 92), თუმცა ფაქტობრივად ქონება მოპასუხეების მფლობელობაშია.

15. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს სადავო გარემოებების მტკიცების გარკვეულ სტანდარტს.

16. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

17. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში მხოლოდ მოპასუხის ზეპირი განმარტება მოსარჩელის პოზიციას ვერ გადაწონის და მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს.

18. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელემ წარმოადგინა საჯარო რეესტრის ამონაწერი, რომლითაც დაადასტურა მისი საკუთრების უფლების არსებობა სადავო ქონებაზე. ასევე, უდავოა, რომ მოპასუხეები ფლობენ სადავო უძრავ ნივთს. შესაბამისად, სწორედ მოპასუხეებს ეკისრებოდათ იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მათი მფლობელობა მართლზომიერია (შდრ: სუსგ: №ას-33-2012, 11 მარტი, 2021წ.; №ას-1579-2019, 17 დეკემბერი, 2019წ.). აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება მათ სასამართლოს ვერ წარუდგინეს.

19. რაც შეეხება კასატორების პრეტენზიას, გარიგების თვალთმაქცური ხასიათის შესახებ, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემული დავა შეეხება უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვას, შესაბამისად, აღნიშნული საქმის განხილვის პირობებში სასამართლოს მსჯელობის საგანი ვერ გახდება იმ ნასყიდობის ხელშეკრულების კანონიერება, რომლის საფუძველზე მოსარჩელემ სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება მოიპოვა. საკასაციო პალატა, ასევე ეთანხმება წინა ინსტანციის სასამართლოების შეფასებას, ვალის არსებობის აღიარების შესახებ შეთანხმებაზე და მიიჩნევს, რომ აღნიშნული შეთანხმება, რაზედაც უთითებს მოპასუხე გარიგების თვალთმაქცური ხასიათის დასადასტურებლად, დადებულია 2015 წლის 3 ივნისს, ხოლო ნასყიდობის ხელშეკრულება 2012 წლის 2 ნოემბერს, შესაბამისად, ნასყიდობის ხელშეკრულება რამდენიმე წლით უსწრებდა აღნიშნულ შეთანხმებას და არც მანამდე და არც მას შემდეგ ვინდიკაციური სარჩელის აღძვრამდე ნასყიდობის ხელშეკრულება მოპასუხეებს სადავოდ არ გაუხდიათ. მოთხოვნა გარიგების თვალთმაქცურად მიჩნევის შესახებ, მოპასუხეებს არც შეგებებული სარჩელის და არც დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის სახით სასამართლოსათვის არ წარუდგენიათ.

20. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

21. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

22. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

23. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

24. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

25. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით მ.პ–ის მიერ 2021 წლის 4 ოქტომბერს №11704317824 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264,3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა.ს–ძისა და ს.მ-ს–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. ა.ს–ძესა და ს.მ-ს–ძეს დაუბრუნდეთ მ. პ–ის მიერ 2021 წლის 4 ოქტომბერს №11704317824 საგადახდო დავალებით გადახდილი 150 ლარის 70% – 105 ლარი. შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე რევაზ ნადარაია

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე

ლაშა ქოჩიაშვილი