Facebook Twitter

ას-839-2021

17 ნოემბერი, 2021 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

რევაზ ნადარაია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

თამარ ზამბახიძე, ლაშა ქოჩიაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ა.კ–ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.ფ–ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 14 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გაუქმება და მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ა.კ–ძემ (შემდგომში მოსარჩელემ) ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ.ფ–ძის (შემდგომში მოპასუხის) მიმართ, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გაუქმებისა და მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით.

1.1. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ 2012 წლის 28 მარტს, მხარეებს შორის დაიდო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, მოპასუხემ მოსარჩელეს სესხის სახით გადასცა 12 000 აშშ დოლარი, 3 თვის ვადით, ყოველთვიურად 4%-ის ოდენობით სარგებლის დარიცხვით. ვალდებულების უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მსესხებლის საკუთრებაში არსებული 36.95 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი, მდებარე, ქ. ბათუმში, ...... ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით, ნ.ფ–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა და ა.კ–ძეს ნ.ფ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა სესხის ძირი თანხა და საპროცენტო სარგებელი, დადგინდა აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულება იპოთეკით დატვირთული ქონების (ს/კ №........) ნ.ფ–ძის საკუთრებაში გადასვლით. 2016 წლის 19 აპრილს იპოთეკით დატვირთული ქონება აღირიცხა ნ.ფ–ძის საკუთრებად, თუმცა ხელშეკრულებაში მითითებული ფართის - 36.95 კვ.მ.-ის ნაცვლად, ნ.ფ–ძე აღირიცხა 44.30 კვ.მ. ფართის მესაკუთრედ.

1.2. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა მოპასუხის საკუთრებიდან 7.35 კვ.მ. ფართის ამორიცხვა და მის მესაკუთრედ ა.კ–ძის აღრიცხვა.

1.3. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ სადავო 7.35 კვ.მ. ფართი ცალკე უფლების ობიექტად არ ყოფილა აღრიცხული და წარმოადგენდა ...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონების შემადგენელ ნაწილს.

1.4. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 07 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

2. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 14 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

2.1. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

2.2. მხარეთა შორის 2012 წლის 28 მარტს დაიდო სესხის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოპასუხემ მოსარჩელეს სესხის სახით გადასცა 12 000 აშშ დოლარი, 3 თვის ვადით, ყოველთვიურად 4%-ის ოდენობით სარგებლოს დარიცხვით.

2.3. ვალდებულების უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მსესხებლის საკუთრებაში არსებული 36.95 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი, მდებარე, ქ. ბათუმი, ......, ბ. 61, ს/კ .......

2.4. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2015 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ.ფ–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა და ა.კ–ძეს ნ.ფ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა სესხის ძირი თანხა და საპროცენტო სარგებელი, დადგინდა აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულება იპოთეკით დატვირთული ქონების (ს/კ №........) ნ.ფ–ძის საკუთრებაში გადასვლით.

2.5. საჯარო რეესტრის 2014 წლი 30 მაისის ამონაწერის მიხედვით, ქ. ბათუმში, ........ ქ. #3-ში, ს/კ ...... მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრე იყო ა.კ–ძე, უძრავი ქონების ფართი არის 36.95 კვ.მ..

2.6. ბმა „ი–ის“ 2015 წლის 25 დეკემბრის N22 151390259 კრების ოქმის საფუძველზე, ა.კ–ძეს გადაეცა 7.35 კვ.მ. ფართ, რომელიც ცალკე უფლების ობიექტად საჯარო რეესტრში არ აღრიცხულა.

2.7. საჯარო რეესტრის 2016 წლის 4 იანვრის ამონაწერის მიხედვით, ქ. ბათუმში, ........ ქ. #3-ში, ს/კ ......... მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრე იყო ა.კ–ძე, უძრავი ქონების ფართი არის 44.30 კვ.მ..

2.8. 2016 წლის 19 აპრილს ნ.ფ–ძე აღირიცხა ქ. ბათუმში, ........ ქ. #3-ში, ს/კ ...... მდებარე 44.30 კვ.მ.-ის მესაკუთრედ.

2.9. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სადავო არ იყო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება. აღნიშნული ხელშეკრულების 3.4 პუნქტით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ თუ მესაკუთრე ხელშეკრულებით დადგენილ ვადაში ვერ შეასრულებდა ნაკისრ ვალდებულებებს, იპოთეკარი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, მესაკუთრესთან ყოველგვარი დამატებითი შეთანხმების გარეშე, უფლებამოსილი იქნებოდა თავისი მოთხოვნა დაეკმაყოფილებინა იპოთეკის საგნის რეალიზაციით ან მისი საკუთრებაში მიღებით.

2.10. მხარეთა შორის ასევე არ იყო სადავო სესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, ა.კ–ძის საკუთრებაში აღრიცხული 44.30 კვ.მ. ფართიდან უძრავი ქონების ნაწილის - 36.95 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის ნ.ფ–ძის საკუთრებაში აღრიცხვის მართლზომიერება. მხარეთა შორის სადავოა იგივე მისამართზე, იგივე საკადასტრო კოდის ფარგლებში მოგვიანებით რეგისტრირებული 7.35 კვმ. ფართის, კრედიტორ - ნ.ფ–ძისათვის საკუთრების უფლებით გადაცემის კანონიერება, იმ საფუძვლით, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება არ მოიცავდა სადავო მიშენების ფართს და შესაბამისად, მასზე არ ვრცელდებოდა შეთანხმებული სანივთო უზრუნველყოფის საშუალება.

2.11. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლიანობა და მოპასუხის უფლება განხილულ უნდა ყოფილიყო მოპასუხის, როგორც იპოთეკარისა და სამოქალაქო კოდექსის მე-300 მუხლით დადგენილი წესით უძრავი ქონების შემძენის უფლებრივი მდგომარეობის კონტექსტში.

2.12. სააპელაციო პალატის მითითებით, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ, უძრავი ნივთის მოპასუხის საკუთრებაში რეგისტრაციის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილება, მოსარჩელეს, კანონით დადგენილი წესით სადავოდ არ გაუხდია.

2.13. სააპელაციო პალატამ მიუთითა დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით შეთანხმებულ სანივთო უზრუნველყოფის საშუალებას, წარმოადგენდა №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული 36.95 კვმ. ფართი. სადავო 7.35 კვმ. ფართი კი - ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ ნაწარმოებ მიშენებაა, რომელიც გაერთიანდა 36.95 კვმ. საცხოვრებელ ფართთან და წარმოადგენს მის შემადგენელ ნაწილს.

3. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

3.1. კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის მე-300-ე, 301-ე, 170-ე მუხლები და მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციაზე, რომლის თანახმად, საკუთრების უფლება ხელშეუვალი უფლებაა. კასატორი მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის მე-300-ე მუხლზე და მიიჩნევს, რომ თუკი მესაკუთრე ვერ უზრუნველყოფს სესხის დაბრუნებას, იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთი შეიძლება გადავიდეს კრედიტორის საკუთრებაში, ოღონდ მხოლოდ იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთი და არა ის ფართი, რომელიც იპოთეკის შემოდგომ დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 6 აგვისტოს განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

5. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

6. საკასაციო სასამართლო, საკასაციო საჩივრისა და საქმის მასალების შესწავლის საფუძველზე მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

7. სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორმა ვერ მიუთითა რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და იურიდიულად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები მართებულია.

8. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

9. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ კასატორს დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია, ამიტომ ისინი სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის.

10 საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში კასატორი სადავოდ ხდის იპოთეკის ხელშეკრულების დადების შემდგომ განხორციელებულ მიშენებაზე მოპასუხის საკუთრების უფლების კანონიერებას. დადგენილია, რომ 2012 წლის 28 მარტის სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების საფუძველზე, სამოქალაქო კოდექსის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ნ.ფ–ძის საკუთრებაში გადავიდა ხელშეკრულების შესრულების უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონება - ს/კ ...... დადგენილია, რომ სესხისა და იპოთეკის გაფორმების დროისათვის, ზემოაღნიშნულ საკადასტრო კოდზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების ფართი შეადგენდა 36.95 კვ.მ-ს, ხოლო ნ.ფ–ძემ საკუთრებაში აღირიცხა 44.30 კვ.მ. დადგენილია და მხარეთა შორის სადავო არაა ის გარემოება, რომ ა.კ–ძემ თავის საკუთრებაში არსებულ 36.95 კვ.მ. საცხოვრებელ ბინაზე აწარმოა 7.35 კვ.მ. ფართის მიშენება, რომელიც ბმა „ი–ის“ 2015 წლის 25 დეკემბრის N22 151390259 კრების ოქმის საფუძველზე, აღიარებულ იქნა ა.კ–ძის საკუთრებად და საბოლოოდ, იმავე საკადასტრო კოდზე ......., რომელიც იპოთეკით იყო დატვირთული ნ.ფ–ძის სასარგებლოდ, ა.კ–ძის სახელზე დარეგისტრირდა 44.30 კვ.მ. აღნიშნული ფართის, ნ.ფ–ძის საკუთრებად აღრიცხვის საფუძველი (აღმასრულებლის მიმართვა NA16020297-007/001), ასევე მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ რეგისტრაციის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილება კანონით დადგენილი წესით და შესაბამისი წარმოებით სადავოდ არ გაუხდია.

11. სამოქალაქო კოდექსის 150.1 მუხლის თანახმად, ნივთის შემადგენელი ნაწილი, რომლის გამოცალკევებაც შეუძლებელია მთლიანი ნივთის ან მისი ნაწილის განადგურების ანდა მათი დანიშნულების მოსპობის გარეშე (ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი), ცალკე უფლების ობიექტად შეიძლება იყოს მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. აღნიშნული მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს განეკუთვნება შენობა-ნაგებობანი და ნივთები, რომლებიც მყარადაა დაკავშირებული მიწასთან და არ არის გამიზნული დროებითი სარგებლობისათვის. აღნიშნული მუხლიდან გამომდინარე, შენობა-ნაგებობაზე განხორციელებული მიშენება-დაშენება წარმოადგენს ამ შენობა-ნაგებობის არსებით შემადგენელ ნაწილს, რომელზედაც დამოუკიდებელი სანივთო უფლება არ წარმოიშობა. არსებითი შემადგენელი ნაწილის იურიდიული ბედი მთლიანადა დაკავშირებულია მთავარ ნივთთან და, როგორც წესი, იგი არ შეიძლება იყოს ცალკე უფლების ობიექტი. შესაბამისად, შეუძლებელია არსებითი შემადგენელი ნაწილის დამოუკიდებლად განკარგვა. იგი განიკარგება მთავარ ნივთთან ერთად და ეს არ არის დამოკიდებული ურთიერთობის მონაწილეთა ნებაზე. სსკ-ის 150-ე მუხლით განსაზღვრული მთავარი ნივთისა და მისი არსებითი შემადგენელი ნაწილების კავშირურთიერთობის შინაარსი განაპირობებს იმას, რომ, ამავე კოდექსის 171-ე მუხლის თანახმად, ნივთზე საკუთრების უფლება ვრცელდება ასევე ამ ნივთის არსებით შემადგენელ ნაწილებზედაც (იხ. შდრ: სუსგ: #ას-1163-1118-2016-მინესაშვილი, 29.06.2017, #ას-1081-1110-2011, 10.11.2011; #ას-500-476-2013, 21.10.2013). აღნიშნული მუხლების შინაარსიდან გამომდინარე, მხარეებს ამ საკითხის მართვა საკუთარი სურვილის მიხედვით არ შეუძლიათ, იმ შემთხვევაში, თუ ფართის ოდენობა გაიზრდება, მხარის სურვილისა და ნებისგან დამოუკიდებლად, იპოთეკა გავრცელდება მომატებულ ფართზეც. აღსანიშნავია ისიც, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ.ფ–ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა და ა.კ–ძეს ნ.ფ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა სესხის ძირი თანხა და საპროცენტო სარგებელი, ასევე დადგინდა აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულება იპოთეკით დატვირთული ქონების (ს/კ №.....) ნ.ფ–ძის საკუთრებაში გადასვლით. უდავოა, რომ 2015 წელს ა.კ–ძემ, სწორედ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდგომ მოახდინა სადავო ფართზე მიშენება და ბმა „ი–ის“ 2015 წლის 25 დეკემბრის #22 151390259 კრების ოქმის საფუძველზე საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია. შესაბამისად, აღნიშნული მოსარჩელის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობისა და უკვე გამოტანილი გადაწყვეტილების პირობებში მოსარჩელე გახდა იმ რისკის მატარებელი, რომ მის მიერ განხორციელებულ მიშენებაზე, რომელიც გახდა იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის არსებითი შემადგენელი ნაწილი, დაკარგავდა საკუთრების უფლებას. მოცემულ შემთხვევაში, იპოთეკა გავრცელდა იპოთეკის საგნის არსებით შემადგენელ ნაწილზე, მიშენებაზე, რომელიც დარეგისტრირდა იმავე საკადასტრო კოდით, რა კოდითაც რეგისტრირებული იყო 36.95 კვ.მ. ფართი, იპოთეკით დატვირთვის დროისათვის. შესაბამისად, ნ.ფ–ძის საკუთრების უფლება აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე მართებულად დარეგისტრირდა.

12. რაც შეეხება კასატორის მითითებას, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლზე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. ზემოაღნიშნული მუხლების დანაწესიდან გამომდინარე, მესაკუთრეს, რომელსაც ჩამოერთვა მფლობელობა, შეუძლია ნივთი მოითხოვოს მფლობელისაგან, რომელიც არაკეთილსინდისიერად აკავებს ნივთს. საკუთრების უფლებამ ნივთზე სრული ბატონობა უნდა უზრუნველყოს, მათ შორის ფაქტობრივი ბატონობა - მფლობელობის სახით. მესაკუთრეს სხვა უფლებამოსილებებთან ერთად აქვს მფლობელობის უფლებაც და თუკი მოხდება საკუთრების მფლობელობის ჩამორთმევა, მას შეუძლია არაუფლებამოსილ მფლობელს სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება (იხ.: თამარ ზარანდია, სანივთო სამართალი, გამომცემლობა „მერიდიანი“, მეორე შევსებული გამოცემა, 2019წ., გვ. 245). მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი არ არის უძრავი ნივთის მესაკუთრე და მისი მოთხოვნა არ გამომდინარეობს სავინდიკაციო სარჩელის საფუძვლებიდან, შესაბამისად, ზემოაღნიშნულ მუხლზე მითითება ვერ გამოიწვევს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობას .

13. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

14. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

15. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

16. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

17. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

18. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა.კ–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

2. ა.კ–ძეს (.....) დაუბრუნდეს თ.ფ–ას მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 150 ლარის (გადახდის ქვითარი 25023432, გადახდის თარიღი - 03.08.2021) 70% – 105 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე რევაზ ნადარაია

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე

ლაშა ქოჩიაშვილი