საქმე №ას-1406-2020 22 მარტი, 2022 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ალექსანდრე წულაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვა

სხდომის მდივანი - ლელა სანიკიძე

კასატორი – ნ.ბ–ი (მოპასუხე)

წარმომადგენელი - მ.ხ–ძე, ს.ტ–ი

მოწინააღმდეგე მხარე – რ.ქ–ძე (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი - ი.რ–ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებით რ.ქ–ძის (შემდეგში: მოსარჩელე ან აპელანტი) სარჩელი ნ.ბ–ის (შემდეგში: მოპასუხე ან კასატორი) წინააღმდეგ, საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ, არ დაკმაყოფილდა. მოსარჩელე ითხოვდა თბილისში, .......... ქ. N 14 (ყოფილი .......... ქუჩა), ....... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული საცხოვრებელი სადგომის (ორი ოთახი, მცირე სამზარეულო და სააბაზანო, რაც სულ 39 კვ.მ -ია) მესაკუთრედ ცნობას ღირებულების (მიშენება-დაშენებისა და სხვა არსებითი გაუმჯობესების ხარჯების გამოკლებით) 15 % -ის გამოკლებით კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ.

2. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ სადავო საცხოვრებელ სადგომს ფლობს და მისით სარგებლობს 1973 წლიდან ფორმადაუცველი შინაურული ხელწერილის საფუძველზე, რომელიც 1973 წლის 17 მაისს გაფორმდა მ.ბ–თან (რომელიც მოპასუხე ნ.ბ–ის მამიდაა; იხ. ს.ფ. 16) აღნიშნული თანხით ბ–ების ოჯახმა გაისტუმრა სადავო საცხოვრებელ ბინაში მცხოვრები ა–ების ოჯახი. 1974 წლის 16 ოქტომბერს მოსარჩელემ გააფორმა მეორე ხელწერილი მოპასუხის მამასთან დ. ბ–თან და აღნიშნული ხელწერილით აიღო ვალდებულება ავარიული სახლის მეორე სართულის დანგრევის, ორ სართულად საკუთარი ხარჯებით აშენების და გადახურვის შესახებ. მშენებლობა უნდა დაწყებულიყო ხელშეკრულების გაფორმებიდან ერთ კვირაში და დამთავრებულიყო იმავე წლის 15-20 დეკემბრისათვის. თავის მხრივ, დ. ბ–მა აიღო ვალდებულება, რომ თუ ქვედა სართულის ორი ოთახი, რომელშიც ცხოვრობს რ.ქ–ძე და მისი ოჯახი, გაიყიდებოდა, ღირებულების 10% დარჩებოდა დ. ბ–ს, ხოლო 90% რ.ქ–ძეს. აღნიშნული ხელშეკრულებით მხარეები ფაქტობრივად შეთანხმდნენ, რომ რ.ქ–ძე შესრულებული სამუშაოს სანაცვლოდ (სართულის დანგრევა და აშენება) გახდებოდა მისთვის დათმობილი ორი ოთახის 9/10 იდეალური წილის მესაკუთრე. აღნიშნული მშენებლობისათვის რ.ქ–ძემ სრულად გადაიხადა 9000 მანეთი (იხ. ს.ფ. 15). მოსარჩელის განმარტებით, იგი რეგისტრირებულია .......... ქუჩა N 14-ში და იხდის კომუნალური გადასახადის ქვითრებს. დღეის მდგომარეობით მოსარჩელის მფლობელობაში არსებული ფართი სარეგისტრაციო სამსახურში რეგისტრირებულია მოპასუხე ნ.ბ–ის სახელზე.

3. მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტებით ,,საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის (შემდეგში: სპეციალური კანონი) მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტიდან გამომდინარე 15%-მდე უნდა შემცირდეს გადასახდელი თანხა, ვინაიდან რ.ქ–ძემ განახორციელა პირველ სართულზე არსებული მისი საცხოვრებელი სადგომის და მეორე სართულის აშენება გაუმჯობესება. ასევე გააუმჯობესა გარე პერიმეტრი ნესტის მოცილების მიზნით. ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად ყველა სამუშაოს ღირებულება 27628,90 ლარს შეადგენს (იხ. ექსპერტიზის დასკვნა- ს.ფ. 43-53). ამასთან საქმეში წარმოდგენილი ხელწერილით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ გარკვეული საფასური - 2000 მანეთი გადაუხადა სადგომის მესაკუთრეს. შესაბამისად საცხოვრებელი სადგომის ღირებულებას - 16497 აშშ დოლარს უნდა გამოაკლდეს 10426 აშშ დოლარი (27628,90 ლარის შესაბამისი ეკვივალენტი აშშ დოლარი) და 2000 მანეთის შესაბამისი ეკვივალენტი აშშ დოლარი.

4. მოპასუხემ წერილობით წარდგენილი შესაგებლით არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ 1973 წლის 17 მაისის ხელწერილი არის სესხის ხელშეკრულება გაფორმებული ნ.ბ–ის მამიდას მამისა ბ–სა და რ.ქ–ძეს შორის. რაც შეეხება 1974 წლის 16 ნოემბერს შედგენილ ხელშეკრულებას რ.ქ–ძესა და მოპასუხე ნ.ბ–ის მამას დ. ბ–ს შორის, რომლის თანახმად რ.ქ–ძემ აიღო ვალდებულება, ააშენოს მე-2 სართული და გადახუროს იგი, წარმოადგენს ნარდობის ხელშეკრულებას. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ეს შეთანხმება არ შეფასდება ნარდობის ხელშეკრულებად, იგი მოსარჩელეს მაინც ვერ მიანიჭებს საცხოვრებელ სადგომზე მოსარგებლის უფლებას, რადგან საცხოვრებელი სახლი არასდროს ყოფილა დ. ბ–ის საკუთრება და იგი ირიცხებოდა მისი დის, ანუ მამისა ბ–ის სახელზე. შესაბამისად დ. ბ–ი ვერ დადებდა ნასყიდობის ხელშეკრულებას იმ უძრავ ნივთზე, რომელიც არ იყო მისი საკუთრება.

5. მოპასუხის მტკიცებით, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი 1993 წლის 10 აგვისტოს ხელწერილი, რომლითაც ის ცდილობს დაადასტუროს მუშისათვის 9000 მანეთის გადახდის ფაქტი, ხელმოწერილია ნარდობის ხელშეკრულების შედგენიდან 19 წლის შემდეგ, რაც ეჭქვეშ აყენებს მის ავთენტურობას. ამასთან ხელმომწერი პირი, ანუ ვინც თანხა მიიღო არის რ.ქ–ძის სიმამრი დ. ლ–ძე. ასევე ვერ დასტურდება მოსარჩელის მიერ კომუნალური გადასახდების გადახდა, რაც რ.ქ–ძის საცხოვრებელ სადგომზე მოსარგებლედ ცნობის ერთ-ერთი მტკიცებულება შეიძლება ყოფილიყო.

6. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაასკვნა, რომ სადავო საცხოვრებელ სადგომზე მოსარჩელის სარგებლობა არ დასტურდება. სპეციალური კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ა’’ ქვეპუნქტის შესაბამისად მოსარგებლე არის პირი, რომელიც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან პირი, რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით. ამავე კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებით/გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა.

7. სასამართლომ განმარტა, რომ ე.წ. საბჭოური ,,ჩაწერის ინსტიტუტი”, განსხვავებით დღეს მოქმედი კანონმდებლობით რეგულირებულ საცხოვრებელ ბინაში რეგისტრაციისა, ნიშნავდა საცხოვრებელი ადგილის არსებობას. იმდრ.დელი კანონმდებლობის საფუძველზე ბინაში ჩაწერა წარმოადგენდა სახლის ფლობის, სარგებლობის და განკარგვის უტყუარ დამადასტურებელ საბუთს. მართალია, საქმეში წარმოდგენილია რ.ქ–ძის საბჭოთა სიმბოლიკიანი პასპორტის ასლი, რომლის შესაბამისად მისი მისამართი 1973 წლის 13 ივნისიდან არის ქ. თბილისი, .......... ქუჩა №14 და 1989 წლის 13 ივლისის მდგომარეობით მოსარჩელის იმავე მისამართზე ცხოვრების ფაქტს ადასტურებს ცნობა საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ, მაგრამ საყურადღებოა, რომ მოსარჩელის მიერ არ არის წარმოდგენილი სსგს თბილისის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურის საინფორმაციო ბარათი, რომელიც დაადასტურებდა ზემოაღნიშნულ მისამართზე რ.ქ–ძის რეგისტრაციის ფაქტს, ისევე როგორც ეს მოცემულია მისი შვილის დ. ქ–ძის შემთხვევაში. აღნიშნული გარემოება მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ სასამართლო სხდომაზე თავად მოსარჩელემ განმარტა, რომ იგი 2000 წლიდან განქორწინდა მეუღლესთან და ახალი ქორწინების შემდეგ, მართალია იქვე, თუმცა საცხოვრებლად სხვა მისამართზე გადავიდა (იხ. სასამართლო სხდომის ოქმი 5.06.19, 12:13:25 – 12:15:35). ის ფაქტი, რომ მოსარჩელე არ ცხოვრობს და არ არის რეგისტრირებული .......... ქუჩა №14-ში, დასტურდება ასევე შპს ,,ყ–ის’’ ქვითრით, რომლის თანახმად, რ.ქ–ძე აბონენტად რეგისტრირებული ......... №48- ში (ს.ფ. 32), ხოლო სადეპოზიტო ანგარიშზე თანხის განთავსების შესახებ დოკუმენტებში (ს. ფ. 42, 174) და მოსარჩელის მიერ გაცემულ რწმუნებულებაში (ს.ფ. 34- 35), რ.ქ–ძის მისამართად მითითებულია ზურაბ ქვლივიძის №48. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ არ არის გამოვლენილი სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული პირველი პირობა - სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია. რაც შეეხება ამავე პუნქტით დადგენილ მეორე პირობას - კომუნალური გადასახადების გადახდას, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ მხოლოდ ორი ქვითარზე (ს.ფ. 30-31), რომელთა შესაბამისად, მართალია, რ.ქ–ძე აბონენტად რეგისტრირებულია მისამართზე .......... ქუჩა N14, მაგრამ აღნიშნული ქვითრები არ ადასტურებს კომუნალური გადასახადების გადახდას და მხოლოდ აბონენტად რეგისტრაციას მიუთითებს. ამასთან ერთი მათგანი გაცემულია 2009 წელს, მეორე ქვითარი თარიღდება 2016 წლით და იმავდროულად საქმეში წარმოდგენილია 2012 წლით დათარიღებული კიდევ ერთი გადახდის ქვითარი, რომლის მიხედვით რ.ქ–ძე აბონენტად რეგისტრირებულია მისამართზე ......... N48 (ს.ფ. 32). ამ გარემოებათა გათვალისწინებით საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ არ არის გამოვლენილი სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული კიდევ ერთი პირობა - კომუნალური გადასახადების გადახდა.

8. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება შეიძლება დადასტურდეს მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდით. დადგენილია, რომ ქ. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივის მასალების თანახმად უძრავი ქონება, კერძოდ, 2 სართულიანი საცხოვრებელი სახლი, ლიტერი ,,ა’’, საერთო ფართი 247,93 კვ. მეტრი, საცხოვრებელი ფართი 140,56 კვ. მეტრი, დამხმარე ფართი 83,71 კვ. მეტრი, მდებარე მისამართზე .......... ქუჩა N 14, რეგისტრირებული იყო მოსარჩელე ნ.ბ–ის მამიდის - მამისა ბ–ის სახელზე და აღნიშნულის საფუძველი იყო ქ. თბილისის, ოქტომბრის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1986 წლის 21 ივლისის გადაწყვეტილება. შესაბამისად უსაფუძვლოა მოსარჩელის მითითება, რომ .......... ქუჩა N 14- ში მდებარე საცხოვრებელ სადგომზე მის მიერ სარგებლობის უფლების მოპოვება დასტურდება მოპასუხის მამის - დ. ბ–თან 1974 წლის 16 ნოემბერს დადებული ხელშეკრულებით. პირველ რიგში აღნიშნული ხელშეკრულება დადებული არ არის მესაკუთრესთან და ამასთან მასში არ არის მითითებული საცხოვრებელი სადგომის დათმობის შესახებ. რაც შეეხება 1973 წლის 17 მაისს შედგენილ ხელწერილს, აღნიშნულით დასტურდება მოპასუხე ნ.ბ–ის მამიდის მამისა ბ–ის მიერ სესხის სახით რ.ქ–ძისაგან 2000 მანეთის მიღება და არა რაიმე ფორმით საცხოვრებელი სადგომის დათმობა. ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით საქაალაქო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელემ ვერ წარადგინა მტკიცებულებები, რომლებითაც უტყუარად დადასტურდებოდა, რომ რ.ქ–ძე არის პირი, რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით. გარდა ამისა, სპეციალური კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ა’’ ქვეპუნქტის მოსარგებლედ განიხილავს პირს, რომელიც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს. განსახილველ შემთხვევაში თავად მოსარჩელემ განმარტა სასამართლო სხდომაზე, რომ იგი 2000 წლიდან განქორწინდა მეუღლესთან და ახალი ქორწინების შემდეგ, მართალია იქვე, თუმცა საცხოვრებლად გადავიდა სხვა მისამართზე (იხ. სასამართლო სხდომის ოქმი 5.06.19, 12:13:25 – 12:15:35). მოსარჩელის სხვა მისამართზე ცხოვრების ფაქტი ასევე დაადასტურა სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხულმა ზ.ო–მა (იხ. სასამართლო სხდომის ოქმი 5.06.19, 12:08:00 – 12:09:10).

9. საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 23 ივნისის გადაწყვეტილების სააპელაციო წესით გასაჩივრების გზით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელე ცნობილ იქნა N01.16.06.16.015 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთიდან 39 კვ.მ. ფართის მქონე ბინის მესაკუთრედ - შპს ”არქმშენპროექტის“ 2016 წლის 20 აპრილის ნახაზის შესაბამისად - მოპასუხისათვის 4 124,25 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდის სანაცვლოდ.

10. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ქვემოთ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და განმარტა შემდეგი სამართლებრივი საკითხები:

10.1. ქ. თბილისის ოქტომბრის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1986 წლის 21 ივლისის გადაწყვეტილების თანახმად თბილისში, კოტე .......... ქ. N14-ში (ყოფილი კალანდრიშვილის ქუჩა) მდებარე, ამჟამად N01.16.06.16.015 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული საცხოვრებელი სახლი (შემდეგში: სადავო უძრავი ქონება) დ. ბერძენოვს ეკუთვნოდა;

10.2. დ. ბერძენოვი გარდაიცვალა 1924 წლის 10 აპრილს. მისი შვილი, მაქსიმე ბ–ი გარდაიცვალა 1967 წლის 27 აპრილს და სადავო უძრავი ქონება მემკვიდრეობით მიიღო მაქსიმე ბ–ის შვილმა- მამისა ბ–მა. სახლი ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურში მამისა ბ–ის საკუთრებად აღირიცხა; მოსარჩელემ 1973 წლის 17 მაისს მამისა ბ–ს 2 000 მანეთი გადასცა და სანაცვლოდ ზემოხსენებული საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე სულ 39 კვ.მ ფართის ორ ოთახს, სამზარეულოს და სააბაზანოს დაეუფლა;

10.3. მოსარჩელე 1973 წლის 13 ივლისს სადავო ბინაში დარეგისტრირდა. 1976 წელს კი ამავე ბინაში დარეგისტრირდნენ მისი ოჯახის წევრებიც. მოსარჩელე ამავე მისამართზე დარეგისტრირდა კომუნალური მომსახურების მიმწოდებელი საწარმოების აბონენტად და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს;

10.4. მუდმივმოქმედი კერძო არბიტრაჟის შპს „არბიტრაჟის“ 2007 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილების საფუძველზე N01.16.06.16.015 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთი და, შესაბამისად, სადავო ბინა საჯარო რეესტრში მოპასუხის- ნ.ბ–ის საკუთრებად აღირიცხა;

10.5. სადავო ბინას მამისა ბ–თან გარიგების დადების დღიდან სარჩელის აღძვრამდე, ე.ი. 2018 წლის 8 ნოემბრამდე მოსარჩელე ფლობდა;

10.6. ექსპერტიზის ბიუროს 2016 წლის 8 ივნისის დასკვნის თანახმად, სადავო ბინის საბაზრო ღირებულება 16 497 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარია;

10.7. სპეციალური კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1997 წლის 25 ნოემბრამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს. ამავე კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით კი მოსარგებლე არის პირი, რომელიც ამ კანონის ამოქმედების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან პირი, რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით; ამასთან, პირველ შემთხვევაში, გარიგება უნდა დადასტურდეს უშუალოდ ნასყიდობის ხელშეკრულებით; მეორე შემთხვევაში - სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაციით, კომუნალური გადასახადების გადახდით ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდით (კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტი); ხოლო მესამე შემთხვევაში - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით;

10.8. სააპელაციო სასამართლომ მსგავსი კატეგორიის საქმეზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებაზე მიუთითა: „... მესაკუთრის მიერ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლების გადაცემა მოსარგებლეზე ფაქტობრივად ხდებოდა „სამუდამოდ“, ანუ ეს ურთიერთობა არ ატარებდა დროებით (ხანმოკლე) ხასიათს; ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარგებლე იძენდა დათმობილი სარგებლობის უფლების გასხვისების შესაძლებლობასაც, რაც მოსარგებლეთა შეცვლას იწვევდა. ამ სპეციფიკური ნიშნებიდან გამომდინარე, ხელშეკრულების სუბიექტთა სამართლებრივი მდგომარეობის მოწესრიგება მსგავსი ხელშეკრულებების (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა) ნორმებით შეუძლებელი იყო და კანონმდებელმაც სპეციალური კანონით მოწესრიგებას დაუქვემდებარა. ამასთან, ამ კანონით რეგულირდება მხოლოდ ის ურთიერთობები, რომლებიც ზემოთ დასახელებულ ნიშნებს უტყუარად შეიცავენ, შესაძლებელია ეს ნიშნები არსებობდეს კუმულატიურადაც ან მხოლოდ ზოგიერთი მათგანის სახითაც (იხ. სუსგ-ები: N ას-1115-1072-2016, N ას-122-2019);

10.9. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 1964 წლის რედაქციის საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 556-ე მუხლის მე-2 წინადადების თანახმად, სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, თუ მემკვიდრე ფაქტიურად შეუდგება სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას. ამავე მუხლის მე-5 წინადადების მიხედვით კი, მიღებული სამკვიდრო მემკვიდრის საკუთრებად ითვლება მემკვიდრეობის გახსნის დღიდან; აღსანიშნავია, რომ სამკვიდროზე საკუთრების შეძენის იგივე წესი არის დადგენილი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) მოქმედი რედაქციის 1421-ე მუხლის მე-2 ნაწილითა და 1433-ე მუხლითაც;

10.10. ქ. თბილისის ოქტომბრის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1986 წლის 21 ივლისის გადაწყვეტილებით დგინდება, რომ დ. ბერძენოვის გარდაცვალების შემდეგ მის სამკვიდროს მაქსიმე ბ–ი, ხოლო მაქსიმე ბ–ის გარდაცვალების შემდეგ მამისა ბ–ი დაეუფლნენ; ეს ნიშნავს, რომ მამისა ბ–ი მ. ბ–ის გარდაცვალების დღიდან, ე.ი. 1967 წლის 27 აპრილიდან სამკვიდროს და, მათ შორის, სადავო ბინის მესაკუთრე იყო; მოსარჩელემ, 1973 წლის 17 მაისს, გარიგება, სწორედ, მესაკუთრესთან დადო;

10.11. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა და საცხოვრებელი სადგომის მუდმივ სარგებლობაში გადაცემა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების დადებას თავისთავადაც ადასტურებს. საქმის მასალებით კი უტყუარად დგინდება, რომ 1973 წლის 17 მაისს მოსარჩელემ მესაკუთრეს, სწორედ, გარკვეული საფასური, 2000 მანეთი გადაუხადა; ის გარემოება, რომ მხარეებმა მოსარჩელის მიერ გადახდილი თანხა სესხად შეაფასეს, საქმის ვითარებას არ ცვლის; საქართველოს უზენაესმა სასამართლოს განმარტებით სადავო სამართლებრივი ურთიერთობა, სხვათა შორის, სესხის ხელშეკრულების ნიშნებსაც შეიცავდა. ეს კი ნიშნავს, რომ, ამ შემთხვევაში, „სესხის სახით“ თანხის მიღება სწორედ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის გარიგების ნაწილი იყო. აღნიშნულს ადასტურებს ისიც, რომ ხელწერილში სესხის დაბრუნების ვადა მითითებული არ ყოფილა;

10.12. მოსარჩელის მიერ სადავო ბინის შეძენის ფაქტი საქალაქო სასამართლოს სხდომაზე დაკითხულ მოწმეთა, მათ შორის, მოპასუხის ინიციატივით დაკითხული მოწმის, ზ.ო–ის ჩვენებითაც დასტურდება; მოწმემ სასამართლოს სხდომაზე არაერთხელ და დამაჯერებლად განმარტა, რომ მოსარჩელემ სადავო ბინა 1975 წელს „შეიძინა“, სახლის რეკონსტრუქცია მოახდინა და მასსა და ბინის მესაკუთრეს შორის საფასურის სრულად გადახდასთან დაკავშირებით უთანხმოებაც კი არსებობდა; იგივე დგინდება მოსარჩელის ინიციატივით დაკითხული მოწმის, გ.ხ–ის ჩვენებიდანაც; თუმცა, ასეც რომ არ იყოს, მოსარჩელის პასპორტის ასლით, საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობით, სს „თ–ის“, შპს „თ.ჯ–ისა“ და საქართველოს წყალმომარაგების კომპანიის ქვითრებით უთუოდ დგინდება, რომ მოსარჩელე სადავო ბინაში რეგისტრირებული იყო და კომუნალურ გადასახადებსაც იხდიდა;

10.13.სარჩელზე შესაგებელი მოპასუხემ ორჯერ წარადგინა, თუმცა მოსარჩელისა და მისი ოჯახის მიერ სადავო ფართის ფლობის ფაქტი მას სადავოდ არც ერთ შემთხვევაში არ გაუხდია; საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ 2017 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებაში, საქმეზე №ას-664-635-2016 განმარტა: „2007 წლის 28 დეკემბერს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში განხორციელებული ცვლილებების მიხედვით, მოპასუხის მიერ პასუხის (შესაგებლის) წარდგენა სავალდებულო ხასიათს ატარებს (საქართველოს 28.12.2007წ.-ის კანონი N5669-სსმ), რაც იმაში გამოიხატება, რომ აღნიშნული საპროცესო ვალდებულების შეუსრულებლობა მხარისათვის უარყოფით საპროცესოსამართლებრივ შედეგებს იწვევს. კერძოდ, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები ითვლება შეუდავებლად და, შესაბამისად, დამტკიცებულად. სსსკ-ის 201-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული შესაგებლის წარუდგენლობის ფაქტი თავისთავად განსაზღვრავს მტკიცების საგანს, რადგანაც მოსარჩელე თავისუფლდება სარჩელში მითითებული ფაქტების მტკიცებისაგან. აღნიშნული გარემოება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობაცაა. საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილია მოპასუხის მიერ კონკრეტული შესაგებლის წარდგენის ვალდებულება, კერძოდ, სსსკ-ის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე, დგინდება, რომ მოპასუხე უნდა შეედავოს მოსარჩელის გამართულ, დასაბუთებულ მოთხოვნას ანუ დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები (და არა მისი სამართლებრივი შეხედულებები) დამტკიცებულად ითვლება“;

10.14. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, დამტკიცებულად ითვლება, რომ მოსარჩელე სადავო ბინას 1973 წლიდან სარჩელის აღძვრამდე, ე.ი. 2018 წლის 8 ნოემბრამდე მაინც ფლობდა და მოპასუხეს ამ ფაქტის შედავების უფლება დაკარგული აქვს. ის, რომ მოსარჩელე სადავო ბინას 2016 წლის 18 ივლისს, ე.ი. სპეციალური კანონის ამოქმედების დროისათვის ფლობდა, დამტკიცებულია; თუმცა, ასეც რომ არ იყოს, სსკ-ის 155-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მფლობელობა წარმოიშობა ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობის ნებითი მოპოვებით. შესაბამისად, მფლობელი არის ის, ვინც ნივთზე ფაქტობრივ ბატონობას ახორციელებს. ნივთის ფლობა მის პყრობაში ყოველთვის არ გამოიხატება. პირი შეიძლება იყოს ნივთის მფლობელი, თუმცა უშუალოდ და პირდაპირ არც კი პყრობდეს მას; საქმის მასალებით კი დგინდება, რომ სადავო ბინაში სარჩელის აღძვრის დროისთვის მოსარჩელის ოჯახის წევრები ცხოვრობდნენ, ე.ი. ბინაზე ფაქტობრივ ბატონობას გარიგების მხარე, მოსარჩელე ახორციელებდა;

10.15. სსგს თბილისის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურის მიერ 2018 წლის 18 ივნისს გაცემული ცნობის მიხედვით ზემოხსენებული მისამართზე, 2015 წლის 4 ივნისიდან მაინც, მოსარჩელის შვილი, დ. ქ–ძე იყო რეგისტრირებული; სს „თ–ის“, შპს „თ.ჯ–ისა“ და წყალმომარაგების კომპანიის ქვითრებით დგინდება, რომ მოსარჩელე სადავო ბინაში კომუნალურ მომსახურებას 2016 წლის სექტემბერშიც იღებდა. ეს კი ნიშნავს, რომ ყოველ შემთხვევაში, იმ დროისათვის იგი სადავო ბინით უთუოდ სარგებლობდა; ამის შესაბამისად, მოსარჩელემ დაამტკიცა, რომ სადავო ბინის მფლობელობის უფლება, 30 წელზე მეტი ხნის წინ, მესაკუთრესთან დადებული საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით მიიღო და ამ ბინას 2016 წლის 18 ივლისის მდგომარეობით კეთილსინდისიერად, ფაქტორივად ფლობდა. ამიტომ, იგი სადავო ბინის მოსარგებლეა და სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე, მესაკუთრისათვის ბინის ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ, მისი გამოსყიდვის უფლება აქვს;

10.16. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 248-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა; მოსარჩელემ სადავო ბინის ღირებულება აშშ დოლარის ეკვივალენტით განსაზღვრა და მოპასუხისათვის კომპენსაციის სახით აღნიშნული ვალუტის გადახდას დაეთანხმა. იგივე ვალუტა განათავსა მან ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიშზე. შესაბამისად, მოსარჩელისათვის სადავო ბინაზე საკუთრების გადაცემის სანაცვლოდ მან მოპასუხეს კომპენსაციის სახით 16 497X25%=4124,25 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი უნდა გადაუხადოს;

10.17. სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, თუ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობისათვის მოსარგებლემ მესაკუთრეს გარკვეული საფასური გადაუხადა, სასამართლო უფლებამოსილია, ამ საფასურის ოდენობის გათვალისწინებით, ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული კომპენსაციის ოდენობა საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 15 პროცენტამდე შეამციროს; სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ ნორმის მიხედვით კომპენსაციის ოდენობის შემცირება სასამართლოს უფლებამოსილებაა და არა ვალდებულება. ეს უფლებამოსილება სასამართლომ, შეიძლება, გამოიყენოს იმ შემთხვევაში, თუ, საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, მოსარგებლის მიერ მესაკუთრისათვის გადახდილი საფასურის, სადავო სადგომის ღირებულებისა და გადასახდელი კომპენსაციის თანაფარდობას შეუსაბამოდ და არასამართლიანად მიიჩნევს (სსკ-ის 325-ე მუხლი);

10.18. საქმის მასალებით არ დგინდება, თუ რა ღირებულების იყო 1973 წლისათვის 39 კვ.მ ფართის მქონე ბინა და შეესაბამებოდა ან აღემატებოდა თუ არა მას მოსარჩელის მიერ გადახდილი საფასური (2 000 მანეთი). აღსანიშნავია, რომ ამის თაობაზე არც თავად მოსარჩელეს მიუთითებია. თუმცა, მოსარჩელის მიერ დ. ბ–თან დადებული ხელშეკრულებით დასტურდება, რომ მან სახლის მეორე სართულის აშენებისა და გადახურვის ვალდებულება აიღო და, ამის შემდეგაც კი, სადავო ბინის გაყიდვის შემთხვევაში, მისი ღირებულების მხოლოდ 90%-ის მიღებას დასთანხმდა; ეს ნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ მესაკუთრისათვის გადახდილი საფასური, გარიგების დადების დროისათვის, სადავო ბინის ღირებულებას არ შეესაბამებოდა და, მით უმეტეს, არც აღემატებოდა. ამიტომ, მოსარჩელის მიერ მესაკუთრისათვის გადახდილი საფასურის გათვალისწინებით მის მიერ გადასახდელი კომპენსაციის ოდენობის შემცირების საფუძვლები არ არსებობს;

10.19. საქალაქო სასამართლოში დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებით, შპს „ე–ი ...-ის“ ექსპერტიზის დასკვნით, ქ. ოზურგეთის N1 სახელმწიფო სანოტარო კანტორის სახელზე დ. ლ–ძის 1993 წლის 10 აგვისტოს განცხადებითა და მოსარჩელესა და დ. ბ–ს შორის 1974 წლის 16 ნოემბერს დადებული ხელშეკრულებით დგინდება, რომ მოსარჩელემ 1973-1974 წლებში განაახლა, ამჟამად, მოპასუხის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის ფასადი და მეორე სართული;

10.20. შპს „ე–ი ...-ის“ დასკვნის თანახმად, ამ სამუშაოების შედეგად მოპასუხის კუთვნილი სახლის ღირებულება 27 628,9 ლარით გაიზარდა. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები მოპასუხეს სასამართლოსათვის არ წარუდგენია. თუმცა, სპეციალური კანონის პირველი მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოსარგებლის მიერ გადასახდელი კომპენსაციის დადგენისას საცხოვრებელი სადგომის ღირებულებას აკლდება მოსარგებლის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ან/და საცხოვრებელი სადგომის სხვა არსებითი გაუმჯობესების ღირებულება. ეს ნიშნავს, რომ მოსარგებლის მიერ გადასახდელი კომპენსაცია მისთვის გარიგების საფუძველზე გადაცემული სადგომის და არა მის მიერ ამ სადგომზე გაწეული გაუმჯობესების ღირებულებიდან უნდა იქნას გამოანგარიშებული;

10.21. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე თავადვე ადასტურებს, რომ იგი სწორედ იმ 39 კვ.მ. ფართის გამოსყიდვას ითხოვს, რომელიც 1973 წელს გარიგების საფუძველზე გადაეცა. შესაბამისად, მოპასუხის კუთვნილ მთლიან სახლზე განხორციელებული სამუშაოების ღირებულებით კომპენსაციის ოდენობის შემცირების საფუძველი არ არსებობს; ექსპერტიზის ბიუროს 2016 წლის 21 აპრილის დასკვნით სწორედ სადავო 39 კვ.მ. ფართის და არა მოსარჩელის მიერ სახლის დანარჩენ ნაწილში ჩატარებული სამუშაოების ღირებულებაა შეფასებული;

10.22. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის მტკიცება, რომ, არსებითად, 1974 წლის 16 ნოემბერს მოსარჩელესა და დ. ბ–ს შორის ნარდობის ხელშეკრულება დაიდო. ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებების შესრულება მხარეთა შორის დავის საგანი არ არის და სასამართლო მასზე ვერ იმსჯელებდა.

11. მოპასუხემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის უარყოფა მოითხოვა შემდეგ ძირითად არგუმენტებზე მითითებით.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

12.1. მოპასუხის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე და მიღებულ იქნა არსებითად განსახილველად.

12.2. საკასაციო სასამართლოში, 2022 წლის 15 მარტს, გამართულ სასამართლო სხდომაზე სასამართლომ მხარეებს საქმის მორიგებით დასრულება შესთავაზა და ამ მიზნით საქმის განხილვა სხვა დროისათვის გადადო.

12.3. საკასაციო სასამართლოში, 2022 წლის 22 მარტს გამართულ სხდომაზე, მხარეებმა ერთობლივად დაადასტურეს საქმის მორიგებით დასრულების სურვილი და სასამართლო სხდომაზე მორიგების აქტი შეადგინეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო მხარეთა მიერ წარმოდგენილ მორიგების აქტს და მიიჩნევს, რომ შუამდგომლობა მორიგების დამტკიცების თაობაზე კანონიერია და უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ამ საქმეზე სასამართლოს მიერ მიღებული ყველა გადაწყვეტილება, ხოლო მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

13. მხარეთა შორის მიღწეული მორიგების დამტკიცების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

14. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2022 წლის 22 მარტის სხდომაზე მხარეებმა განცხადებით მომართეს საკასაციო სასამართლოს, მორიგების აქტის პროექტი წარმოადგინეს და მორიგების აქტის დამტკიცება მოითხოვეს.

15. 2022 წლის 22 მარტს საკასაციო სასამართლომ ზეპირი მოსმენით განიხილა მორიგების აქტის პირობები და იმსჯელა მორიგების აქტის დამტკიცებაზე შემდეგი პირობებით:

15.1. მოსარჩელე ვალდებულებას კისრულობდა, საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის მიზნით, მოპასუხისათვის გადაეხადა 13 000 (ცამეტი ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი 2 (ორ) ნაწილად. პირველ ნაწილს 5 000 (ხუთი ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს გადაიხდიდა (იმ დღეს არსებული კურსით) 2022 წლის 30 აპრილამდე, ხოლო დარჩენილ 8 000 (რვა ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს გადაიხდიდა 2022 წლის 30 აგვისტომდე;

15.2. მოპასუხე, თავის მხრივ, კისრულობდა ვალდებულებას დაეცალა/გამოენთავისუფლებინა მის მიერ დაკავებული უძრავი ქონება მისთვის თანხის სრულად გადახდიდან 2 (ორ) დღეში;

15.3. მოპასუხე კისრულობდა ვალდებულებას, რომ რაიმე სახის ზიანს არ მიაყენებდა წინამდებარე მორიგების აქტის მე-2 პუნქტში მითითებულ ქონებას.

16. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 218-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლომ ყოველნაირად უნდა შეუწყოს ხელი და უნდა მიიღოს კანონით გათვალისწინებული ყველა ზომა, რათა მხარეებმა საქმე მორიგებით დაამთავრონ. საქმის მორიგებით დამთავრების მიზნით, მოსამართლე უფლებამოსილია, თავისი ინიციატივით ან მხარის შუამდგომლობით გამოაცხადოს შესვენება სასამართლო სხდომის მიმდინარეობისას და სხვა პირთა დასწრების გარეშე მოუსმინოს მხოლოდ მხარეებს ან მხოლოდ მათ წარმომადგენლებს. ამავე კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილითა და 83-ე მუხლის პირველი ნაწილით გარანტირებულია მხარეების უფლება საქმის წარმოების ნებისმიერ ეტაპზე დავა მორიგებით დაამთავრონ. მითითებული ნორმებით აღიარებულია მოდავე მხარეთა შესაძლებლობა, გარკვეული შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში, თავად გადაწყვიტონ სარჩელის ბედი.

17. მხარეებს განემარტათ, რომ სსსკ-ის 272-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეთა მორიგების შედეგად მოცემულ დავაზე სამოქალაქო საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს, ხოლო, ამავე კოდექსის 273-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

18. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხარეთა მიერ შეთანხმებული მორიგების პირობები არ ეწინააღმდეგება კანონს და არ ლახავს მესამე პირთა ინტერესებს, შესაბამისად, წარმოდგენილი მორიგების აქტი უნდა დამტკიცდეს და საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს.

19. სსსკ-ის 49-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ სასამართლოს მთავარ სხდომამდე მოსარჩელე უარს იტყვის სარჩელზე, მოპასუხე ცნობს სარჩელს ან მხარეები მორიგდებიან, მხარეები მთლიანად თავისუფლდებიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოებში სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან მთლიანად გათავისუფლება ან სახელმწიფო ბაჟის ოდენობის განახევრება ხდება ამ მუხლით დადგენილი წესით, მხოლოდ ამ ინსტანციებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟის ოდენობის ფარგლებში.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 399-ე, 372-ე, 218-ე მუხლებით, 272-ე მუხლის "დ" ქვეპუნქტით, 273-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, 266-ე მუხლით, 264-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 49-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

მხარეთა შუამდგომლობა დავის მორიგებით დასრულების შესახებ დაკმაყოფილდეს და დამტკიცდეს მორიგების აქტი კასატორ ნ.ბ–სა (პ/ნ ......) და მოწინააღმდეგე მხარე რ.ქ–ძეს (პ/ნ ......) შორის შემდეგი პირობებით:

1. ნ.ბ–ი ვალდებულებას კისრულობს, საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის მიზნით, (საკადასტრო კოდი ......) რ.ქ–ძეს გადაუხადოს 13 000 (ცამეტი ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი 2 (ორ) ნაწილად. პირველ ნაწილს 5 000 (ხუთი ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს გადაიხდის (იმ დღეს არსებული კურსით) 2022 წლის 30 აპრილამდე, ხოლო დარჩენილ 8 000 (რვა ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს გადაიხდის 2022 წლის 30 აგვისტომდე;

2.რ.ქ–ძე, თავის მხრივ, კისრულობს ვალდებულებას დაცალოს/გამოანთავისუფლოს მის მიერ დაკავებული უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდი .......) მისთვის თანხის სრულად გადახდიდან 2 (ორ) დღეში;

3.რ. ქ–ძე კისრულობს ვალდებულებას, რომ რაიმე სახის ზიანს არ მიაყენებს წინამდებარე მორიგების აქტის მე-2 პუნქტში მითითებულ ქონებას;

4.მხარეები აცნობიერებენ, რომ მიმდინარე სასამართლო დავა დასრულებულია და მხარეებს ერთმანეთის მიმართ რაიმე სახის პრეტენზია არ გააჩნიათ.

5. შეწყდეს მოცემული საქმის წარმოება და გაუქმდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილება;

6.განემარტოთ მხარეებს, რომ საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში დაუშვებელია სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლებით;

7.ნ.ბ–ს (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე, მის მიერ, გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარი (საგადახდო დავალება N10321400334, გადახდის თარიღი 2021 წლის 6 იანვარი);

8. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ა. წულაძე