საქმე №ა-6389-ა-16-2021 15 აპრილი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზ. ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

მირანდა ერემაძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვა

სხდომის მდივანი – ლელა სანიკიძე

განმცხადებელი – მ., ზ. და გ. (ი.) ფ–ები

წარმომადგენელი - ც.დ–ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ.გ–ძე, ო. ფ–ი, თ.წ–ი

წარმომადგენელი - ე.პ–ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილება

განცხადების ავტორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება

დავის საგანი – ხელშეკრულებებისა და სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, თანამესაკუთრეებად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ვ.გ–ძის, ო. ფ–ის, თ.წ–ის (მოპასუხეები) საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა. გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 18 თებერვლის გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ., ზ. და გ. (ი.) ფ–ების სარჩელი ხელშეკრულებებისა და სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობისა და თანამესაკუთრეებად ცნობის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.

2. 2021 წლის 31 დეკემბერს მ., ზ. და გ. (ი.) ფ–ების (შემდგომში - განმცხადებლები) წარმომადგენელმა ც.დ–მა განცხადებით მომართა საკასაციო სასამართლოს, მოითხოვა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება.

3. განმცხადებლებმა მიუთითეს, „გარდა იმისა, რომ არ იკვეთებოდა ვ.გ–ძის, თ.წ–ისა და ო. ფ–ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, აღმოჩნდა, რომ არ არსებობდა საკასაციო საჩივრების წარმოებაში მიღების საფუძველიც, ვინაიდან განმცხადებლებისთვის ახლა გახდა ცნობილი, რომ კასატორი მხარის მიერ სასამართლოს მიერ ხარვეზის დადგენის ვადაში არ იქნა შესრულებული ვალდებულება წარმოედგინა დისკი და არ გადახდილა სახელმწიფო ბაჟის თანხა, რაც სსსკ-ის 63-ე მუხლის თანახმად, წარმოადგენდა საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველს. ნაცვლად საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვებისა, მოსამართლემ თავისი ინიციატივით გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ დამატებით გააგრძელა ხარვეზის ვადა, რაც განმცხადებლისათვის საკმაოდ დიდ ეჭვს იწვევს. ამის მერე მოხდა დაჩქარებული წესით საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა და საბოლოოდ მისი დაკმაყოფილება. აღნიშნული გარემოება განმცხადებლებისათვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ, როდესაც საქმის მასალებიდან მოითხოვეს საკასაციო სასამართლოს ყველა განჩინება და მოპასუხის განცხადებები ხარვეზის თაობაზე, რაც განმცხადებლებს ჩაბარდათ 2021 წლის 3 დეკემბერს. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გამო, საკასაციო საჩივრები დაუშვებელი იყო და მისი განხილვა მოხდა ყოველნაირი კანონის დარღვევით. ამდენად, სასამართლო უფლებამოსილი არ იყო განეხილა საკასაციო საჩივრები და მიეღო არასწორი გადაწყვეტილება. ზემოაღნიშნული გარემოება განმცხადებლებისათვის დროზე რომ ყოფილიყო ცნობილი, გამოიწვევდა მათთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას. სსსკ-ის 423-ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, ეს წარმოადგენს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს. (იხ. ტ.4. ს.ფ.381). 2022 წლის 22 თებერვალს განმცხადებლებმა წარმოადგინეს დაზუსტებული განცხადება, სადაც მიუთითეს იგივე საფუძველი (იხ. ტ.4, ს.ფ. 389) და ასევე გამოთქვა პრეტენზია გადწყვეტილების შინაარსობრივ მხარეზეც. 2022 წლის 28 თებერვალს განმცხადებლებმა წარმოადგინეს დამატებითი განცხადება, სადაც მიუთითეს, „საკასაციო პალატას განუხილველად რომ დაეტოვებინა თ.წ–ის და ო. ფ–ის საკასაციო საჩივარი, მაშინ განსახილველად რჩებოდა მხოლოდ ვ.გ–ძის საკასაციო საჩივარი, რომელიც სადავო ქონების არანაირ მყიდველს არ წარმოადგენდა, თუმცა საკასაციო სასამართლოს კოლეგიურმა შემადგენლობამ რატომღაც არ იმსჯელა სარჩელის ამ სამ მოთხოვნაზე, მაშინ როდესაც ეს ხელშეკრულებები წარმოადგენდა მოჩვენებით გარიგებებს, რაც იმითაც დასტურდება, რომ საკასაციო სასამართლოს უკანონო გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგ, თვითონ მხარეებმა საჯარო რეესტრში განცხადების შეტანის საფუძველზე ბათილად ცნეს. უფრო მეტიც, სადავო უძრავი ქონების უკან გადმოფორმებიდან რამოდენიმე დღეში, თ.წ–მა ფ–ების მამაპაპისეული სახლი მიწის ნაკვეთთან ერთად ჩუქების ხელშეკრულებით გადაუფორმა მისი პირველი არარეგისტრირებული ქორწინებიდან შვილს - რუსუდან დოლაშვილს. საინტერესოა, საქმის განხილვის დროს ემოციურად ცხადდებოდა, რომ 9 წლის ობოლ ბავშვს ართმევდნენ ქონებას ბიძები და მამიდა, მაშინ როდესაც ეს მამაპაპისეული სახლი უზენაესი სასამართლოს არასწორი გადაწყვეტილებით სრულიად სხვა ადამიანის ხელში აღმოჩნდა ჩუქების ხელშეკრულებით და თუნდაც ის ობოლი ბავშვი დარჩა სახლის გარეშე, არაფერი რომ არ ითქვას მოსარჩელეებზე. ამიტომაც განცხადება საქმის განახლების შესახებ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს უზენაესი სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად“ (იხ. ტ.4.ს.ფ. 412-413).

4. საკასაციო სასამართლოს მიერ 2022 წლის 11 იანვარს საქმე გამოთხოვილი იქნა მცხეთის რაიონული სასამართლოდან (იხ. ტ.4, ს.ფ.383), რომელიც საქართველოს უზენაეს სასამართლოში შემოვიდა 2022 წლის 15 თებერვალს.

5. საკასაციო სასამართლოს 2022 წლის 16 თებერვლის განჩინებით, განმცხადებლებს დაუდგინდათ ხარვეზი და განესაზღვრათ განჩინების ჩაბარებიდან 5 დღის ვადა, საქართველოს უზენაეს სასამართლოში 100 ლარის ოდენობის სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრის წარმოსადგენად (იხ. ტ.4, ს.ფ.387). აღნიშნული განჩინება განმცხადებლების წარმომადგენელს კანონის მოთხოვნათა დაცვით ჩაბარდა 2022 წლის 16 თებერვალს (იხ. ტ.4, ს.ფ.388). განმცხადებლებმა საკასაციო სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში შეავსეს ხარვეზი. საკასაციო სასამართლოს 2022 წლის 23 თებერვლის განჩინებით განცხადება დასაშვებად იქნა მიჩნეული (იხ. ტ.4, ს.ფ.396). აღნიშნული განჩინება კანონით დადგენილი წესით ჩაბარდათ მხარეთა წარმომადგენლებს.

6. 2022 წლის 25 თებერვალს მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელმა ე.პ–მა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოადგინა წერილობითი პასუხი, სადაც მიუთითა, რომ განცხადება საქმის წარმოების განახლებისა და გადაწყვეტილების გაუქმების შესახე უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო: 1) განმცხადებლების მიერ დარღვეულია განცხადების შეტანის კანონით დადგენილი ვადა; 2) ამასთან არ არსებობს სსსკ-ის 423-ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საქმის წარმოების განახლების არანაირი საფუძველი. საქმეზე საკასაციო სასამართლომ ჩაატარა არერთი სხდომა და საქმე განიხილა არსებითად და არავის შეუზღუდავს მოსარჩელე მხარე, დაეყენებინა შუამდგომლობა საქმის განუხილველად დატოვების თაობაზე. სასამართლოს ვერ დააბრალებს მოსარჩელე მხარე იმას, რომ საქმის განხილვა განხორციელდა მხარეთა დაუსწრებლად და შეიზღუდა რაიმე უფლებაში. საკასაციო სასამართლოს საოქმო განჩინება, ხარვეზის დადგენასთან დაკავშირებით შეტყობინება ხდებოდა ელსმენით, ვადის განსაზღვრაც, პირობები, განჩინების შეუსრულებლობაზეც კასატორი მხარე იყო გაფრთხილებული. მოპასუხე მხარის მიერ მოხდა 6000 ლარის ოდენობის სახელმწიფო ბაჟის სრულად გადახდა განსაზღვრულ ვადაში და კანონით გათვალისწინებული წესით, ასევე წარდგენილი იქნა საკასაციო საჩივრის ელდისკი (თან ერთვის წერილობით პასუხს), შესაბამისად, განმცხადებლებს უარი უნდა ეთვათ საქმის წარმოების განახლების განცხადების დაკმაყოფილებაზე. (იხ. ტ.4, ს.ფ.401-411).

7. საქმის წარმოების განახლების თაობაზე მოწინააღმდეგე მხარის წერილობითი პასუხი, განმცხადებლების წარმომადგენელს გადაეგზავნა მის მიერ მითითებულ მისამართზე 2022 წლის 9 მარტს (იხ. ტ.4.ს.ფ.428).

8. საკასაციო სასამართლოს 2022 წლის 15 მარტის განჩინებით დადგინდა საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების ზეპირი მოსმენით განხილვა მხარეთა დასწრებით 2022 წლის 29 მარტს, 13 საათზე საქართველოს უზენაეს სასამართლოში, რის შესახებაც ეცნობათ მხარეებს კანონით დადგენილი წესით. (იხ. ტ.4.ს.ფ. 433-434).

9. საკასაციო სასამართლოში 2022 წლის 29 მარტის სხდომაზე განცხადების არსებითად განხილვამდე, საკასაციო პალატამ მხარეებს განუმარტა აცილების უფლების შესახებ. მხარეებმა განაცხადეს, რომ არა აქვთ განცხადების განმხილველი სასამართლო შემადგენლობის მიმართ აცილების შუამდგომლობა. საკასაციო პალატამ განცხადების არსებითად განხილვის შემდეგ, გადადო განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადება 2022 წლის 15 აპრილს, ასევე განმცხადებლების წარმომადგენელს განუმარტა, რომ მას ამ დრომდე შეეძლო დამატებითი მტკიცებულებების წარმოდგენა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატა განცხადების საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ განცხადება არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

11. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მოპასუხეების საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 18 თებერვლის გადაწყვეტილება და მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

12. წარმოდგენილი განცხადებით სადავოდაა გამხდარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილების კანონიერება იმ საფუძვლით, რომ არ არსებობდა საკასაციო საჩივრების წარმოებაში მიღების საფუძველი, ვინაიდან განმცხადებლებისთვის ახლა გახდა ცნობილი, რომ კასატორი მხარის მიერ სასამართლოს მიერ ხარვეზის დადგენის ვადაში არ იქნა შესრულებული ვალდებულება წარმოედგინა დისკი და არ გადახდილა თანხა, რაც სსსკ-ის 63-ე მუხლის თანახმად, წარმოადგენდა საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველს. ნაცვლად საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვებისა, სასამართლომ თავისი ინიციატივით გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ დამატებით გააგრძელა ხარვეზის ვადა, რაც განმცხადებლისათვის საკმაოდ დიდ ეჭვს იწვევს. ზემოაღნიშნული გარემოება განმცხადებლებისათვის დროზე რომ ყოფილიყო ცნობილი, გამოიწვევდა მათთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას. სსსკ-ის 423-ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, ეს წარმოადგენს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს.

13. საკასაციო პალატა პირველ რიგში აღნიშნავს, რომ სასამართლო გადაწყვეტილების, როგორც მართლმსაჯულების აქტის დანიშნულებაა მატერიალურ სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა შორის დავების გადაწყვეტა. გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ, იგი იძენს საბოლოო, სავალდებულო და შეუქცევად ხასიათს. სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლა უკავშირდება ორ პრინციპს: პირველი - „დავა გადაწყვეტილია“ (Res Juticata) და მეორე - ფაქტების პრეიუდიციას. (იხ. პაატა ქათამაძე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის რჩეული მუხლების კომენტარი, მუხლი 266, თბილისი, 2020).

14. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სასამართლო გადაწყვეტილება ესაა კანონით დადგენილი წესით საქმის განხილვის შედეგად სასამართლოს მიერ მიღებული მართლმსაჯულების აქტი, რომელიც პასუხობს კანონით დადგენილ მოთხოვნებს და რომლითაც საქმე არსებითად წყდება. „ნებისმიერი სასამართლო გადაწყვეტილება არის მართლმსაჯულების აქტი, რომლის მეშვეობითაც წესრიგდება მოდავე მხარეებს შორის სამართლებრივი ურთირთობები. გადაწყვეტილება სასამართლო საქმიანობის საბოლოო პროდუქტად მიიჩნევა“. (იხ. მ. ს.იშვილი, სასამართლო გადაწყვეტილება, როგორც საპროცესო დოკუმენტი და მისი გასაჩივრების ფორმები მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მიხედვით, „მართლმსაჯულება და კანონი“ , № 4(47), 2015, გვ.19.).

15. სასამართლო გადაწყვეტილების, როგორც მართლმსაჯულების აქტის დანიშნულებაა მატერიალურ სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა შორის დავების გადაწყვეტა. სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერი ძალა ესაა გადაწყვეტილების თვისება, რომელსაც იგი იძენს გარკვეული, კანონით ზუსტად განსაზღვრული პირობების საფუძველზე. (იხ. თ.ლილუაშვილი, სამოქალაქო საპროცესო სამართალი, მეორე გამოცემა, თბილისი, 2005, გვ.377).

16. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ერთმანეთისაგან განასხვავებენ გადაწყვეტილების ფორმალურ და მატერიალურ კანონიერ ძალას. გადაწყვეტილების ფორმალური კანონიერი ძალა ესაა გადაწყვეტილების თვისება, რომლის გამოც იგი აღარ შეიძლება გასაჩივრდეს. სასამართლო გადაწყვეტილების ფორმალური კანონიერი ძალა გათვალისწინებულია სსსკ-ის 264-ე მუხლით. „დავა გადაწყვეტილია“ პრინციპიდან გამონაკლისს ითვალისწინებს სსსკ-ის 265-ე და 421-ე მუხლები, რომლებიც ითვალისწინებენ საქმის წარმოების განახლების შესაძლებლობას კანონით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში.

17. საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს განმარტოს, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილება მისი ფუნქციური დატვირთვით ქვეყნის სახელით გამოტანილი მართლმსაჯულების აქტია, რომლის უმთავრესი ამოცანა ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი მართლწესრიგის რეალურად არსებობაა. სასამართლო გადაწყვეტილება, ობიექტური და სუბიექტური ფარგლების გათვალისწინებით, კანონიერ ძალაში შესვლის შემდგომ, სავალდებულოა როგორც მოდავე მხარეთათვის, ისე - ნებისმიერი სხვა პირისათვის, რომელთაც ერთმევათ უფლება, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება თუ სამართლებრივი შედეგი კვლავ გახადონ სადავო (სსსკ-ის მე-10 მუხლი, XXVIII თავი). ერთადერთი საგამონაკლისო შემთხვევა, როდესაც დასრულებული საქმისწარმოება შესაძლოა განახლდეს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმების გზით, როგორც უკვე აღინიშნა, გათვალისწინებულია ამავე კოდექსის მე-11 კარით ( საქმის წარმოების განახლება) და აღნიშნული, თავისი მიზნებიდან გამომდინარე, წარმოადგენს არა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებისა თუ მართლმსაჯულების სხვა აქტის შემდგომი გასაჩივრების შესაძლებლობას, არამედ მიმართულია მხარის უფლებაზე, კანონით ზუსტად განსაზღვრული შემთხვევების არსებობისას, როდესაც საქმისწარმოების განახლების საფუძველი განმცხადებლისათვის ობიექტურად იყო უცნობი საქმისწარმოების დასრულებამდე, არ აღმოჩნდეს არათანაბარ მდგომარეობაში. ამასთანავე, ნიშანდობლივია, რომ მხოლოდ ასეთი გარემოების არსებობა საკმარისი არაა და კანონმდებელი სავალდებულოდ მიიჩნევს, ერთი მხრივ, ამ გარემოების საფუძვლიანობის უტყუარად დადასტურებას.

18. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დასრულებული საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით წარდგენილი განცხადების საფუძვლიანობის კვლევისათვის, პირველ რიგში, ყურადღებაა გასამახვილებელი კანონის იმ დანაწესზე, რომელიც საქმის წარმოების განახლების საპროცესო სამართლებრივ მექანიზმს ითვალისწინებს, ხოლო შემდგომ დასადგენია ამ საპროცესო მოქმედების განხორციელებისათვის კანონით გათვალისწინებული წანამძღვრების არსებობა.

19. საკასაციო პალატა მიუთითებს სსსკ-ის 421-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (სსსკ-ის 422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (სსსკ-ის 423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. სსსკ-ის 423-ე მუხლის თანახმად კი, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ: ა) აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია; ბ) დადგენილია მოწმის შეგნებულად ცრუ ჩვენება, ექსპერტის შეგნებულად ყალბი დასკვნა, შეგნებულად არასწორი თარგმანი, რასაც მოჰყვა უკანონო ან დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება; გ) დადგენილია ამ საქმეზე მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა დანაშაულებრივი ქმედება ან მოსამართლის დანაშაულებრივი ქმედება; დ) სასამართლო განაჩენი, გადაწყვეტილება, განჩინება ან სხვა ორგანოს დადგენილება, რომელიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას, გაუქმდა; ე) მხარე წარუდგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომელიც გამოტანილია იმავე სარჩელის მიმართ; ვ) მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას. ზ) არსებობს ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება (განჩინება), რომელმაც დაადგინა ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის ან/და მისი დამატებითი ოქმების დარღვევა ამ საქმესთან დაკავშირებით, და დადგენილი დარღვევა გადასასინჯი გადაწყვეტილებიდან გამომდინარეობს; თ) არსებობს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ადამიანის უფლებათა კომიტეტის, ქალთა წინააღმდეგ დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის კომიტეტის, წამების წინააღმდეგ კომიტეტის ან რასობრივი დიკრიმინაციის აღმოფხვრის კომიტეტის გადაწყვეტილება, რომლითაც ამ საქმესთან დაკავშირებით დადგენილ იქნა კომიტეტის დამაარსებელი კონვენციის დარღვევა და, გადასასინჯი გადაწყვეტილება ამ დარღვევას ეფუძნება.

20. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტების შესაბამისად, „არცერთ მხარეს არ უნდა ჰქონდეს საბოლოო და ძალაში შესული გადაწყვეტილების გადახედვის მოთხოვნის უფლება მხოლოდ იმიტომ, რომ მიაღწიოს საქმის ხელახლა მოსმენასა და ახალ გადაწყვეტილებას. ამ პრინციპიდან გადახვევა დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ ამის აუცილებლობა გამოწვეულია არსებითი და გარდაუვალი ხასიათის გარემოებების წარმოშობით... საკუთრების ინტერესის არსებობა, რომელიც დადასტურებულია სავალდებულო და საბოლოო განჩინებით, წარმოადგენს განჩინების ბენეფიციარის „საკუთრებას“ №1 დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დადგენილი მნიშვნელობით. ასეთი გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა უტოლდება საკუთრებით სარგებლობაში ჩარევას.“ „საბოლოო გადაწყვეტილების გაბათილების უფლებამოსილება უნდა განხორციელდეს განსაკუთრებული სიფრთხილით ისე, რომ შეძლებისდაგვარად მაქსიმალურად იქნას დაცული სამართლიანი ბალანსი სხვადასხვა ინტერესებს შორის“ (იხ. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო, მეორე სექცია, საქმე „ჭიჭინაძე საქართველოს წინააღმდეგ“, განაცხადი №18156/05, სტრასბურგი, 2010 წლის 27 მაისი, საბოლოო გახდა 2010 წლის 27 აგვისტოს, § 53; § 58; იხ. აგრეთვე : Brumărescu v. Romania [GC], no.28342/95, § 61, ECHR 1999-VII; Mitrea v. Romania, no. 26105/03, § 25, 29 July 2008; Nikitin v. Russia, no. 50178/99, § 57, ECHR 2004-VIII; Ryabykh v. Russia, no. 52854/99, § 52, ECHR 2003-IX); შესაბამისად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმებას საფუძვლად შეიძლება დაედოს ისეთი გარემოების სათანადოდ დადასტურება, რომელიც მხარის ინტერესების სასარგებლოდ არსებითად გავლენას მოახდენდა საქმის შედეგზე და მხარე ასეთ მტკიცებულებას საქმის განხილვის დროს ვერ წარადგენდა მისგან დამოუკიდებელი ობიექტური გარემოების გამო.

21. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ახლად აღმოჩენილი გარემოებები იურიდიული ფაქტებია, რომლებიც არსებობდა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტის მომენტში და დიდი მნიშვნელობა აქვს ამ საქმის სწორად გადასაწყვეტად, მაგრამ ეს გარემოებები არ იყო ცნობილი განმცხადებლისათვის. ამ გარემოებებზე (ფაქტებზე) დამოკიდებულია მხარეთა უფლებებისა და ვალდებულებების წარმოშობა, შეცვლა ან შეწყვეტა. ასეთი გარემოება უნდა შეეხებოდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დამთავრებულ საქმეზე განხილულ მხარეთა მატერიალურ-სამართლებრივ ურთიერთობას და ზეგავლენის მოხდენა უნდა შეეძლოს საქმეზე მიღებულ სასამართლო გადაწყვეტილებაზე. კანონმდებელი ასეთად მიიჩნევს მხარის მიერ ახალი გარემოებისა და მტკიცებულების, ანუ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ისეთი ფაქტის (ფაქტობრივი ვითარების) და ისეთი მტკიცებულების შეტყობას, რომელიც საქმის არსებითად განხილვის ეტაპზე არსებობდა, ობიექტურად იყო უცნობი და საშუალო წინდახედულობის ფარგლებში მათი შეტყობა მხარისათვის შეუძლებელი იქნებოდა და ეს ფაქტი (ფაქტები) ცნობილი თუ იქნებოდა სასამართლოსათვის გადაწყვეტილების გამოტანის დროს, მაშინ სასამართლო გამოიტანდა საპირისპირო გადაწყვეტილებას (მთლიანად ან ნაწილობრივ). კანონმდებლის ამგვარი მიდგომა განპირობებულია იმით, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებისა თუ განჩინების გაუქმების ან ბათილად ცნობის შესახებ განცხადება შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ კანონით – სსსკ-ის 422-ე და 423-ე მუხლებით იმპერატიულად განსაზღვრულ შემთხვევებს, რადგან საქმის წარმოების განახლება, როგორც საპროცესო მოქმედება, არ წარმოადგენს სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების მორიგ ეტაპს და, ამდენად, გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების დამატებით საპროცესო მექანიზმს. (იხ. სუსგ №ა-4083-ა-11-2021, 24 დეკემბერი, 2021; სუსგ №ას-7-2021, 18 მარტი, 2021).

22. „ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების საკითხის გადასაწყვეტად, კანონი არ მოითხოვს სასამართლოს მიერ კანონის გამოყენების სისწორის, ამა თუ იმ საპროცესო მოქმედების შესრულების, მტკიცებულებათა შეფასების სისწორის შემოწმებას. სასამართლოს მთავარი ამოცანაა გამოარკვიოს, არსებობს თუ არა სახეზე ახლად აღმოჩენილი გარემოებები მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში და დაადგინოს, მოახდინეს თუ არა მათ გავლენა გამოტანილი სასამართლო გადაწყვეტილების სისწორეზე (იხ. შალვა ქურდაძე, ნინო ხუნაშვილი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო სამართალი (მეორე გამოცემა), თბილისი, 2015 წელი, 732.).“

23. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, სსსკ-ის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია, თუ არსებობს შემდეგი წინაპირობები: ა) მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას; ბ) ამ გარემოებების და მტკიცებულებების შესახებ მხარისათვის ცნობილი გახდა გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგ; გ) მხარეს თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს მიეთითებინა ახალ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე.

24. მაშასადამე, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებებში იგულისხმება მხარეთა სადავო ურთიერთობისათვის სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ფაქტები; გადაწყვეტილება გამოტანილი იქნა ამ ფაქტების გაუთვალისწინებლად; თუ ეს ფაქტები ცნობილი იქნებოდა საქმის განმხილველი სასამართლოსათვის, მაშინ მათი გათვალისწინებით საქმეზე გამოტანილი იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

25. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2018 წლის 7 დეკემბრის №2/8/765 გადაწყვეტილებით არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი სსსკ-ის 430-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების /საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადება განიხილება ზეპირი მოსმენის გარეშე/ ის ნორმატიული შინაარსი, რომელიც უშვებს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვას იმ შემთხვევაში, როდესაც ხდება სსსკ-ის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით /კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისთვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას/ გათვალისწინებული საფუძვლით კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის პირველ და მე-3 პუნქტებთან მიმართებით, ასევე, არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი სსსკ-ის 430-ე მუხლის მე-3 ნაწილის /თუ გამოირკვევა, რომ საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნა საფუძვლიანია, მაშინ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას სასამართლო გააუქმებს თავისი განჩინებით, რაც შეიძლება გასაჩივრდეს კერძო საჩივრით/ ის ნორმატიული შინაარსი, რომელიც უშვებს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების სსსკ-ის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით /კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისთვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას/ გათვალისწინებული საფუძვლით გაუქმების შესაძლებლობას საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის პირველ პუნქტთან მიმართებით (ამ განჩინების მიღების დროს საქართველოს კონსტიტუციის მოქმედი რედაქციით მხედველობაშია 31-ე მუხლის პირველი პუნქტი - ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავის უფლებათა დასაცავად მიმართოს სასამართლოს. საქმის სამართლიანი და დროული განხილვის უფლება უზრუნველყოფილია).

26. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილებით ხაზგასმულია კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების შეუქცევადობის მნიშვნელობა და განმარტებულია, რომ დაუსრულებელი დავის შესაძლებლობა დააფრთხობს პირებს, გაართულებს სამართლებრივი უსაფრთხოების დამყარებას - უფლების მუდმივი საეჭვოობის დაშვება მოსპობს თავად უფლების სიცოცხლისუნარიანობას, რადგან ის ვერ იქნება გამოყენებული მომავალი ურთიერთობების დასამყარებლად, უფლებების შესაძენად (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2013 წლის 5 ნოემბრის № 3/1/531 გადაწყვეტილება საქმეზე „ისრაელის მოქალაქეები - თამაზ ჯანაშვილი, ნანა ჯანაშვილი და ირმა ჯანაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“ II-27).

27. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შეფასებით სსსკ-ის 430-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლის გამოყენებით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება უქმდება იმ შემთხვევაში, თუ დადგინდება, რომ მტკიცებულებების დროულად წარმოდგენის შემთხვევაში მხარისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული. მხარისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანის შესაძლებლობა გულისხმობს არა მხოლოდ იმ შემთხვევებს, როდესაც დგინდება, რომ ახლად აღმოჩენილი გარემოება/მტკიცებულება იმდენად ძირეულ გავლენას ახდენს გადაწყვეტილებაზე, რომ მისი არსებობის შემთხვევაში მიღებული იქნებოდა სრულიად საპირისპირო გადაწყვეტილება, არამედ ისეთ შემთხვევებსაც, როდესაც ახლად აღმოჩენილი გარემოებას/მტკიცებულებას შეუძლია, განცხადების ავტორის სასიკეთო ცვლილება მოახდინოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე, ნაწილობრივ შეცვალოს მის მიმართ დამდგარი ნეგატიური სამართლებრივი შედეგები.

28. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, სსსკ-ის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის კონსტიტუციურობა არ დამდგარა ეჭვქვეშ, არამედ საკონსტიტუციო სასამართლომ არაკონსტიტუციურად სცნო სსსკ-ის 430-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ის ნორმატიული შინაარსი, რაც ამავე კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარემოებისა თუ მტკიცებულების არსებობისა და მისი საფუძვლიანობის შემთხვევაში „a priori“ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმებას იწვევდა, მიუხედავად იმისა შეიცვლებოდა თუ არა გადაწყვეტილებით დამდგარი სამართლებრივი შედეგი. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიხედვით, სსსკ-ის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით დადგენილი წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმება უნდა დაეფუძნოს სასამართლოს მიერ გამოკვლეულ იმ გარემოებებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დასრულებულ დავას თუნდაც ნაწილობრივ, მაგრამ სხვაგვარად მოაწესრიგებს. საკონსტიტუციო სასამართლო ამ გადაწყვეტილებით მიზნად ისახავს, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმებით არ დაზიანდეს და საფრთხე არ შეექმნას სასამართლო გადაწყვეტილების მიმართ საზოგადოებაში არსებულ მაღალ ნდობას. საკონსტიტუციო სასამართლომ აგრეთვე მიიჩნია, რომ თუ მოსამართლე მივა დასკვნამდე, რომ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების შედეგების გაუქმებით შელახული ინტერესები აღემატება განმცხადებლის დაცულ ინტერესს, მაშინ მას უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, არ გააუქმოს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება.

29. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, სსსკ-ის 430-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გამოყენებისას, მნიშვნელოვანია, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების არსებითად განხილვის დროს სასამართლო ხელმძღვანელობდეს იმ ამოსავალი დებულებით, რომ შეაფასოს, თუ რამდენად მოახდენს გავლენას საქმის წარმოების განახლების საფუძვლად მიჩნეული გარემოება თუ მტკიცებულება განსაახლებელი საქმის სამართლებრივ შედეგზე. თუკი სასამართლო მივა დასკვნამდე, რომ სამართლებრივი სურათი საქმეზე, რომელზედაც მოთხოვნილია წარმოების განახლება, არ შეიცვლება, მან უარი უნდა უთხრას განმცხადებელს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე და მარტოოდენ ფორმალურად არ უნდა გააუქმოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება. საქმის წარმოების განახლებას არ უნდა ჰქონდეს ფორმალური ხასიათი, იგი შედეგზე უნდა იყოს ორიენტირებული და საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადება სასამართლომ უნდა განიხილოს იმგვარად, რომ არსებითად გადაწყიტოს საქმის წარმოების განახლება შეცვლის თუ არა უკვე მიღებული გადაწყვეტილების იურიდიულ შედეგს. ( იხ.სუსგ №ას-5815-2019, 14 დეკემბერი, 2021).

30. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ: 1) საქმეთა შემთხვევითი განაწილების პრინციპის საფუძველზე, მომხსენებელ მოსამართლეს საკასაციო საჩივრები განსახილველად გადაეცა 2021 წლის 20 აპრილს (იხ. ტ.4, ს.ფ.177). სსსკ-ის 396-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის შემოსვლიდან 10 დღის ვადაში მომხსენებელმა მოსამართლემ უნდა შეამოწმოს, შეტანილია თუ არა საკასაციო საჩივარი ამ მუხლით დადგენილ მოთხოვნათა დაცვით. მომხსენებელი მოსამართლე აღნიშნულ საკითხს ზეპირი განხილვის გარეშე წყვეტს. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2021 წლის 28 აპრილს შეამოწმა საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი სსსკ-ის 396-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად. 2) საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინებით დადგინდა, რომ ვ.გ–ძის საკასაციო საჩივარი აკმაყოფილებდა სსსკ-ის 396-ე და 397-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომაც მიღებული იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად (იხ. ტ.4.ს.ფ.181-182). 3) საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ შეამოწმა ო. ფ–ის (კანონიერი წარმომადგენელი - თ.წ–ი) და თ.წ–ის საკასაციო საჩივრის 396-ე მუხლის საფუძველზე წარმოებაში მიღების წინაპირობები და 2021 წლის 28 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარს დაუდგინდა ხარვეზი, კერძოდ, სსსკ-ის 396-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი არ უპასუხებს ნორმაში ჩამოთვლილ მოთხოვნებს ან სახელმწიფო ბაჟი არ არის გადახდილი, სასამართლო ავალებს საჩივრის შემტან პირს, შეავსოს ხარვეზი, რისთვისაც უნიშნავს ვადას. თუ ამ ვადაში ხარვეზი არ იქნება შევსებული ან საკასაციო საჩივარი არ არის შეტანილი კანონით დადგენილ ვადაში, საკასაციო საჩივარი განუხილველი დარჩება. საკასაციო სასამართლომ უსაფუძვლობის გამო არ დააკმაყოფილა თ.წ–ის შუამდგომლობა მისთვის სახელმწიფო ბაჟის გადახდის გადავადების, ხოლო ო. ფ–ის, როგორც არასრულწლოვანის, სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლების თაობაზე ( იხ. საკასაციო საჩივარი, ტ.4.ს.ფ.155) და დაავალა, რომ აღნიშნული განჩინების ჩაბარებიდან 7 დღის ვადაში საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოედგინათ სახელმწიფო ბაჟის სახით 6000 ლარის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი და საკასაციო საჩივრის ელექტრონული ვერსია (CD) დისკის სახით, აგრეთვე განემარტათ, რომ თუ ამ ვადაში ხარვეზი არ შეივსებოდა, საკასაციო საჩივარი განუხილველად დარჩებოდა.

31. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ 2021 წლის 30 აპრილიდან 12 მაისის ჩათვლით შესაბამისი ნორმატიული აქტების საფუძველზე იყო უქმე დღეები, კერძოდ, საქართველოს შრომის კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“, „თ“ და „ი“ ქვეპუნქტის თანახმად, უქმე დღეებია: 1) სააღდგომო დღეები - დიდი პარასკევი, დიდი შაბათი, უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტეს ბრწყინვალე აღდგომის დღე; მიცვალებულთა მოხსენიების დღე - აღდგომის მეორე დღე, ორშაბათი (თარიღები გარდამავალია); 2) 9 მაისი - ფაშიზმზე გამარჯვების დრე; 3) 12 მაისი - ყოვლაწმინდა ღვთიშობლისადმი საქართველოს წილხვდომილობის დღე, საქართველოს ეკლესიის, როგორც სამოციქულო საყდრის, დამაარსებლის - წმინდა ანდრია მოციქულის ხსენების დღე - იმედის დღე. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის გათვალისწინებით, საყოველთაოდ ცნობილია და მტკიცებას არ საჭიროებს ის ფაქტი, რომ 2021 წლის 30 აპრილიდან 3 მაისის ჩათვლით დღეები სააღდგომო დღეები იყო. ასევე აღსანიშნავია, რომ ახალი კორონავირუსის (COVID 19) მსოფლიო მასშტაბებით გავრცელებით გამოწვეულმა გლობალურმა ეპიდემიოლოგიურმა ვითერებამ წარმოშვა ვირუსის შესაძლო გავრცელების აღკვეთისა და ინფექციით გამოწვეული დაავადების შემთხვევებზე ოპერატიული რეაგირების საჭიროება, სწორედ ამ მიზანს ემსახურებოდა „უქმე დღეების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2021 წლის 16 აპრილის # 175 დადგენილების მიღება, რომლის პირველი მუხლის თანახმად, საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს შრომის კოდექსის“ 30-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, 2021 წლის 4 მაისიდან 8 მაისის ჩათვლით დღეები და 10-11 მაისი, უქმე დღეებად განისაზღვრა. ამიტომაც კასატორების წარმომადგენელს ე.პ–ს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 28 აპრილის განჩინებების თაობაზე ეცნობა უქმე დღეების დამთავრებიდან პირველივე სამუშაო დღეს - 2021 წლის 13 მაისს. (იხ. ტ.4, ს.ფ.183).

32. 2021 წლის 13 მაისს საქართველოს უზენაეს სასამართლოში კასატორების წარმომადგენლის ე.პ–ის მიერ წარმოდგენილი იქნა დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი თანდართულ მასალებთან ერთად (იხ. ტ.4, ს.ფ.186-217) და გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 4000 ლარის დამადასტურებელი ქვითარი (იხ. ტ.4, ს.ფ.218-219). 6) 2021 წლის 19 მაისს კასატორების წარმომადგენელმა ე.პ–მა საქართველოს ფოსტას ჩააბარა განცხადება საქართველოს უზენაეს სასამართლოში წარმოსადგენად, რომლითაც მოითხოვა კასატორებისათვის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინებით დადგენილი ხარვეზის შევსების ვადის გაგრძელება 10 დღით, კერძოდ, სახელმწიფო ბაჟის გადაუხდელი ნაწილის - 2000 ლარის გადასახდელად. (იხ.ტ.4, ს.ფ.221-222). აღნიშნული განცხადება საქართველოს უზენაეს სასამართლოში დარეგისტრირდა 2021 წლის 21 მაისს (იხ. ტ.4, ს.ფ.221).

33. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 24 მაისის განჩინებით კასატორების შუამდგომლობა ხარვეზის შევსების საპროცესო ვადის გაგრძელების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და კასატორებს გაუგრძელდათ ხარვეზის შევსების ვადა 5 დღით. საკასაციო პალატამ მიუთითა სსსკ-ის 368-ე მუხლის მე-7 ნაწილის დანაწესზე, რომლის თანახმადაც, ხარვეზის შესავსებად სასამართლოს მიერ დანიშნული ვადა სასამართლომ შეიძლება გააგრძელოს მხოლოდ მხარეთა თხოვნით. ( იხ. ტ.4.ს.ფ.223-224). ხარვეზის შევსების საპროცესო ვადის გაგრძელების შესახებ 2021 წლის 24 მაისის განჩინება კასატორების წარმომადგენელს ჩაბარდა 2021 წლის 24 მაისს ( იხ. ტ.4,ს.ფ.225), რომელმაც 2021 წლის 28 მაისს საკასაციო სასამართლოში წარმოადგინა, როგორც დარჩენილი სახელმწიფო ბაჟის - 2000 ლარის გადახდის დამატასტურებელი ქვითარი, ასევე საკასაციო საჩივრის ელექტრონული ვერსია (CD დისკი) (იხ.ტ.4.ს.ფ.226-231). საქართველოს უზენაესი სასამრთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 02 ივნისის განჩინებით, ო. ფ–ის (კანონიერი წარმომადგენელი - თ.წ–ი) და თ.წ–ის საკასაციო საჩივარი მიღებული იქნა წარმოებაში სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად (იხ. ტ.4.ს.ფ.232-233). აღნიშნული განჩინება კანონის მოთხოვნათა დაცვით ჩაბარდა როგორც კასატორების წარმომადგენელს (იხ. ტ.4.ს.ფ.234), აგრეთვე მოსარჩელეების წარმომადგენელს (იხ. ტ.4, ს.ფ. 236).

34. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ საპროცესო ვადა კანონით არ არის დადგენილი, მას განსაზღვრავს სასამართლო. საპროცესო ვადის ხანგრძლივობის განსაზღვრისას სასამართლომ უნდა გაითვალისწინოს იმ საპროცესო მოქმედების შესრულების შესაძლებლობა, რისთვისაც ეს ვადა დაინიშნა.

35. სსსკ-ის 60-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, წლებით, თვეებით ან დღეებით გამოსათვლელი საპროცესო ვადის დენა იწყება იმ კალენდარული თარიღის ან იმ მოვლენის დადგომის მომდევნო დღიდან, რომლითაც განსაზღვრულია მისი დასაწყისი. „აღნიშნული ნორმა აწესრიგებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის სხვადასხვა ინსტიტუტებით გათვალისწინებული საპროცესო ვადის დენის დასაწყისის მომენტს“ (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამრთლოს დიდი პალატის 2014 წლის 30 დეკემბრის განჩინება საქმეზე №ას-1161-1106-2014).

36. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკა ადასტურებს, რომ სასამართლოს მიერ პროცედურული წესის განსაკუთრებით მკაცრმა ინტერპრეტაციამ შესაძლოა ხელყოს სასამართლოსადმი წვდომის უფლება. მართალია „სასამართლო უფლება“, განსაკუთრებით სასამართლოსადმი წვდომის უფლება, არ არის აბსოლუტური და ექვემდებარება ნაგულისხმევ შეზღუდვებს, თუმცა ამ შეზღუდვებმა არ უნდა შეზღუდონ მოსარჩელის სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომობა იმ სახით და იმ დონემდე, რომ მან გავლენა იქონიოს სასამართლო უფლების არსზე. შეზღუდვები აკმაყოფილებს ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ პარაგრაფს მხოლოდ მაშინ, თუ აქვს დასახული ლეგიტიმური მიზანი და თუ არის დაცული პროპორციულობა გამოყენებულ საშუალებასა და დასახულ მიზანს შორის. (Liakopoulou v.Greece, 20627/04, $17, 2006, ECHR). ეროვნული სასამართლოების მიერ პროცედურული წესის განსაკუთრებით მკაცრმა ინტერპრეტაციამ არასწორად ჩამოართვა მომჩივნებს თავიანთი საჩივრების განხილვისათვის სასამართლოსადმი წვდომის უფლება (Mirigall Escolano and Others v. Spain, 38366/97, §33, 2000, ECHR).

37. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 61-ე მუხლის მესამე ნაწილის მიხედვით, საპროცესო მოქმედება, რომლის შესასრულებლადაც დადგენილია ვადა, შეიძლება შესრულდეს ვადის უკანასკნელი დღის ოცდაოთხ საათამდე. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ კასატორების წარმომადგენელმა საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ხარვეზის შევსების ვადის გაგრძელების თხოვნით, საკასაციო სასამართლოს მომართა სასამართლოს მიერ დადგენილი ხარვეზის შევსების ვადის ბოლო წინა დღეს - ხარვეზის შევსების შესახებ საკასაციო პალატის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინება კასატორების წარმომადგენელს ჩაბარდა 2021 წლის 13 მაისს, ხოლო განცხადება ხარვეზის შევსების საპროცესო ვადის გაგრძელების შესახებ, მან ფოსტას ჩააბარა 2021 წლის 19 მაისს ანუ განსაზღვრული ვადის უკანასკნელი დღის ოცდაოთხ საათამდე, შესაბამისად, სსსკ-ის 61 მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, ვადა გასულად არ ჩაითვლება.

38. რაც შეეხება განმცხადებლების წარმომადგენლის მიერ მითითებულ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 63-ე მუხლს, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საპროცესო მოქმედების შესრულების უფლება გაქარწყლდება კანონით ან სასამართლოს მიერ დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ. საჩივარი ან საბუთები, რომლებიც შეტანილია საპროცესო ვადის გასვლის შემდეგ, განუხილველი დარჩება. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, მხარე კანონით ან სასამართლოს მიერ დადგენილი ვადის განმავლობაში ვალდებულია, განახორციელოს მისთვის დაკისრებული მოქმედება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლო მიიჩნევს, რომ მხარემ დაკარგა ინტერესი დავის მიმართ, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია, რადგან კასატორმა მხარემ სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში სრულად შეავსო ხარვეზი.

39. საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს იმსჯელოს საკასაციო საჩივრის ელექტრონული ვერსიის წარდგენის მიზანზე. საკასაციო საჩივრის ელექტრონული ვერსიის - CD დისკის წარდგენა, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს 2016 წლის 14 მარტის №1/107 გადაწყვეტილებით, წარმოადგენს რეკომენდაციული ხასიათის მოქმედებას. აღნიშნული გადაწყვეტილების თანახმად, „საკასაციო საჩივრის ( შესაგებლის) შეტანისას, როგორც წესი, წარდგენილი უნდა იქნეს შევსებული ფორმის ელექტრონული ვერსიაც ( გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ფორმა არ არის წარდგენილი ნაბეჭდი სახით). სასამართლო ფორმების მიზანია ძირითადი საპროცესო დოკუმენტების შინაარსის მიმართ სტანდარტული მიდგომის შემუშავება, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს სწრაფი და ეფექტური მართლმსაჯულების განხორციელება.“

40. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ჯერ ერთი, კასატორი მხარის მიერ ხარვეზის შესავსებად საკასაციო სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში დასაბუთებულ საკასაციო საჩივართან და სახელმწიფო ბაჟის სრული ოდენობით გადახდის დამადასტურებელ ქვითართან ერთად, წარმოდგენილი იქნა საკასაციო საჩივრის ელექტრონული ვერსიაც (CD დისკი) (იხ. ტ.4, ს.ფ.230) და მეორეც, საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების სამართლებრივ საფუძვლებს ამომწურავად განსაზღვრავს სსსკ-ის 396-ე მუხლი, შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის ელექტრონული ვერსიის - CD დისკის თუნდაც წარუდგენლობა, არ წარმოადგენს საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველს.

41. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საპროცესო კოდექსით დადგენილი მოწესრიგება, რომელიც იმპერატიულად ადგენს ფორმალურ წესებს, სავალდებულოა და ამ რეგულაციების შეცვლა ან განსხვავებული ინტერპრეტაცია, მხარეთა ნებაზე დამოკიდებული ვერ იქნება.

42. შესაბამისად, საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე, გასაზიარებელი არაა განმცხადებლების მოსაზრება, რომ „კასატორი მხარის მიერ სასამართლოს მიერ ხარვეზის დადგენის ვადაში არ იქნა შესრულებული ვალდებულება წარმოედგინა დისკი და არ გადახდილა თანხა, რაც სსსკ-ის 63-ე მუხლის თანახმად, წარმოადგენდა საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველს. საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების ნაცვლად კი, სასამართლომ თავისი ინიციატივით გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ დამატებით გააგრძელა ხარვეზის ვადა“. (იხ. დაზუსტებული განცხადება).

43. განმცხადებელების ერთ-ერთი პრეტენზია იმაში მდგომარეობს, რომ საკასაციო საჩივრები დაუშვებელი იყო, ამის ნაცვლად კი საკასაციო სასამართლომ დაჩქარებული წესით ცნო ისინი დასაშვებად, რაც განმცხადებელებისათვის საკმაოდ დიდ ეჭვს იწვევს. (იხ. დაზუსტებული განცხადება).

44. განმცხადებელების აღნიშნულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო არის მესამე ინსტანციის (საბოლოო ინსტანცია) სასამართლო, რომელიც ამოწმებს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებათა სისწორეს სამართლებრივი კუთხით. საკასაციო სასამართლო არ არის ფაქტების დამდგენი სასამართლო, ამიტომ, ახალი ფაქტებისა და მტკიცებულებების წარდგენა საკასაციო სასამართლოში პრინციპულად დაუშვებელია. ერთადერთ გამონაკლისს ამ შემთხვევაში წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას საპროცესო სამართლებრივი ნორმების ისეთი დარღვევა, რომლის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი. საკასაციო სასამართლო ასევე შებოჭილია საკასაციო საჩივრის ფარგლებით, რაც იმას ნიშნავს, რომ საკასაციო სასამართლო ვერ გააუქმებს გადაწყვეტილებას იმ ნაწილში, რომელშიც იგი არ იყო გასაჩივრებული. საკასაციო სასამართლოში სამართალწარმოება შეიძლება დაიწყოს მხოლოდ საკასაციო საჩივრის (სსსკ-ით გათვალისწინებულ ცალკეულ შემთხვევებში კი, კერძო საჩივრის) საფუძველზე. საკასაციო საჩივრის შეტანა შეუძლია მხარეს, რომელსაც აქვს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების იურიდიული ინტერესი. საკასაციო სასამართლო არსებობს იმისათვის, რომ განიხილოს საკასაციო საჩივარი და პასუხი გასცეს ამ საჩივრით წამოყენებულ კასატორის მოთხოვნას. ამრიგად, რომ არა წაგებული მხარის საკასაციო საჩივარი, საკასაციო წარმოება ვერ აღიძვრებოდა და სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების (განჩინების) კანონიერების შემოწმება ვერ განხორციელდებოდა. გადაწყვეტილების საკასაციო წესით გასაჩივრების შესაძლებლობა წარმოადგენს რეალურ სამართლებრივ საშუალებას კიდევ ერთხელ შემოწმდეს გადაწყვეტილების სისწორე მისი სამართლებრივი დასაბუთებულობის თვალსაზრისით, რაც არის იმის საფუძველი, რომ თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ სამართლებრივ დასაბუთებულობაში დაშვებულია შეცდომა - გასწორდეს გადაწყვეტილება. საკასაციო საჩივარი გადის დასაშვებობის ორ ეტაპს ( სსსკ-ის 401-ე და 391-ე მუხლები). კასაციას აქვს ორი მიზანი: მოდავე მხარეთა უფლებებისა და ინტერესების - ინდივიდუალური ინტერესის - დაცვა; კანონების ერთგვაროვანი გაგება და განჭვრეტადი მართლმსაჯულების უზრუნველყოფა - საჯარო ინტერესის დაცვა. კასაციის საქმიანობაში როგორც ინდივიდუალური, ისე საჯარო ინტერესების დაცვა ერთნაირად მნიშვნელოვანია. (იხ: ვ.ხრუსტალი, კასაცია სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, თბ., 2004, გვ.10).

45. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს მიუკერძოებლობა მოიცავს წინასწარგანწყობის ან ტენდენციურობის არარსებობას და მისი არსებობა მოწმდება სუბიექტური და ობიექტური ტესტის გამოყენებით. სუბიექტური ტესტით შეფასებისას ხდება კონკრეტული მოსამართლის პირადი მრწამსისა და ქცევის გათვალისწინება, ანუ მოსამართლემ გამოხატა თუ არა კონკრეტულ საქმეში პერსონალური წინასწარგანწყობა ან ტენდენციურობა. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს განმცხადებელების პრეტენზიას, რომ საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვება საქმის განმხილველი კოლეგიური შემადგენლობის მხრიდან ამ საქმისადმი პერსონალური წინასწარგანწყობისა და ტენდენციურობის გამოხატვის მანიშნებელია და შესაბამისად, მათი მხრიდან ადგილი ჰქონდა სუბიექტურ მიკერძობის გამოხატვას. საკასაციო პალატა დამატებით აღნიშავს, რომ მხარეებისათვის იყო ცნობილი საქმის განმხილველი სასამართლო შემადგენლობის შესახებ, ასევე სასამართლოს მთავარ სხდომაზე საქმის განხილვის დაწყებამდე საქმეზე მომხსენებელი მოსამრთლის მიერ, მხარეებს განემარტათ მათ უფლებაზე, შესაბამისი საფუძვლის არსებობისას, მოეთხოვათ საქმის განმხილველი სასამართლო შემადგენლობისა და სხდომის მდივნის აცილება, რაზედაც მხარეებმა უარი განაცხადეს ის მოტივით, რომ არ ჰქონდათ კანონით გათვალისწინებული აცილების რაიმე საფუძველი.

46. საკასაციო სასამართლო შეახსენებს განცხადების ავტორებს, რომ მოსამართლის დამოუკიდებლობა და მიუკერძოებლობა სამართლიანი სასამართლოს უფლების ქვაკუთხედი და მართლმსაჯულების ფუნქციონირების უმთავრესი პრინციპია, ხოლო მის წარმოებაში არსებულ საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანა მოსამართლის უმთავრეს ფუნქციას წარმოადგენს. ამასთან, საქართველოს კონსტიტუციის 63-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მოსამართლის დამოუკიდებლობა ნიშნავს, რომ იგი ემორჩილება მხოლოდ კონსტიტუციას და კანონს და რაიმე ზემოქმედება მოსამართლეზე ან ჩარევა მის საქმიანობაში გადაწყვეტილების მიღებაზე ზეგავლენის მიზნით აკრძალულია.

47. იმავე პრინციპს განამტკიცებს „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი, რომლის მე-7 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოსამართლე თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია. მოსამართლე ფაქტობრივ გარემოებებს აფასებს და გადაწყვეტილებებს იღებს მხოლოდ საქართველოს კონსტიტუციის, საერთაშორისო სამართლის საყოვლთაოდ აღიარებული პრინციპებისა და ნორმების, სხვა კანონების შესაბამისად და თავისი შინაგანი რწმენის საფუძველზე.

48. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობას ამოწმებს საკასაციო სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველია, თუ საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას. ამრიგად, შეფასება იმისა, მნიშვნელოვანია თუ არა ესა თუ ის საქმე სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, მთლიანად საქმის განმხილველი კოლეგიური შემადგენლობის კომპეტენციას მიეკუთვნება. საკასაციო სასამართლო განმცხადებელების დამატებით ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ დასაშვებობის საკითხს ამოწმებს სასამართლოს სამი მოსამართლისგან შემდგარი კოლეგიური შემადგენლობა, რომელიც საქმის განხილვასთან დაკავშირებით წამოჭრილ ყველა საკითზე გადაწყვეტილებას ხმების უმრავლესობით იღებს. მოცემულ საქმეზე საქმის განმხილველი შემადგენლობის სამივე წევრის გადაწყვეტილებით საკასაციო საჩივრები დასაშვებად იქნა მიჩნეული.

49. საკასაციო პალატა უსაფუძვლობის გამო არ იზიარებს განმცხადებელების იმ პრეტენზიასაც, რომ საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობა თითქოსდა მოხდა დაჩქარებული წესით.

50. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება, რომელიც ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის თანახმად, ადამიანის ერთ-ერთი ძირითადი უფლებაა, თავის თავში მოიცავს ადამიანის უფლებას მისი საქმე გონივრულ ვადაში, სწრაფად და ეფექტიანად განიხილოს სასამართლომ (Profitis and Others v. Greece, §93; Tierce v. San Marino, §31; Surmeli v. Germany [GC], §129; Capuano v. Italy, §§30-31; Versini v. France, §29), რაც წარმოშობს სახელმწიფოს ვალდებულებას, ისე მოაწყოს თავისი სამართლებრივი სისტემა, რომ სასამართლოებმა უზრუნველყონ თითოეული პირის უფლება გონივრულ ვადაში მიაღწიოს საბოლოო გადაწყვეტილებას დავაზე, რომელიც მისი სამოქალაქო უფლებებისა და მოვალებების განხორციელებას ეხება (Scordino v. Italy (no.1) [GC] §183, Surmeli v. Germany [GC], § 129). თუმცა, ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლი მოითხოვს რა, რომ მართლმსაჯულება იყოს სწრაფი და ეფექტიანი, ხაზს უსვამს, რომ ამით არ უნდა დაზარალდეს მართლმსაჯულების სწორად (სათანადოდ) განხორციელების პრინციპი (Von Maltzan and Others v. Germany (dec.) [GC], §132), რომელიც სამართლიანი სასამართლოს უფლების უფრო ზოგადი პრინციპია.

51. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის შემოსვლიდან 3 თვის ვადაში, ხოლო უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის შესახებ საქმეებზე - 1 თვის ვადაში, საკასაციო სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, დასაშვებია თუ არა საკასაციო საჩივარი ამ კოდექსის 391-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნათა შესაბამისად. თუ საკასაციო საჩივარი აკმაყოფილებს აღნიშნულ მოთხოვნებს, იგი დასაშვებად იქნება ცნობილი.

52. საქმის მასალებით დასტურდება, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 აპრილის განჩინებით დადგინდა, რომ ვ.გ–ძის საკასაციო საჩივარი აკმაყოფილებდა სსსკ-ის 396-ე და 397-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომაც მიღებული იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად (იხ. ტ.4.ს.ფ.181-182). საქართველოს უზენაესი სასამრთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 02 ივნისის განჩინებით, ხარვეზის სრულად აღმოფხვრის შემდეგ, ო. ფ–ის (კანონიერი წარმომადგენელი - თ.წ–ი) და თ.წ–ის საკასაციო საჩივარი მიღებული იქნა წარმოებაში სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად (იხ. ტ.4.ს.ფ.232-233). აღნიშნული განჩინებები კანონის მოთხოვნათა დაცვით ჩაბარდათ როგორც კასატორების, აგრეთვე მოსარჩელეების წარმომადგენლებს. საკასაციო სასამართლოს 2021 წლის 14 ივლისის განჩინებით, საკასაციო საჩივრები დასაშვებად იქნა ცნობილი სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე. აღნიშნული განჩინება მხარეებს ჩაბარდათ კანონით დადგენილი წესით (იხ. ტ.4,ს.ფ.259-260). საკასაციო სასამართლოს 2021 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით, საქმეზე ზეპირი განხილვა დაინიშნა 2021 წლის 12 ოქტომბერს, რის შესახება მხარეებს ეცნობათ კანონით დადგენილი წესით. (იხ.ტ.4.ს.ფ.266-268). სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, სამოქალაქო საქმეზე საკასაციო საჩივრის მიღებისა და გადაწყვეტილების გამოტანის საერთო ვადაა 6 თვე, ხოლო უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის შესახებ საქმეზე - 2 თვე. განსახილველ შემთხვევაში დასტურდება, რომ 2021 წლის 12 ოქტომბერს საქმის ზეპირი განხილვისას, ვ.გ–ძის საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მიღებიდან გასული იყო ხუთი თვე და 14 დღე, ო. ფ–ის (კანონიერი წარმომადგენელი - თ.წ–ი) და თ.წ–ის საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მიღებიდან - 4 თვე და 10 დღე, ხოლო საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობიდან კი - ორი თვე და 28 დღე.

53. შესაბამისად, საკასაციო პალატა უსაფუძვლობის გამო არ იზიარებს განმცხადებელების პრეტენზიას, საკასაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრების დაშვებისა და ახალი გადაწყვეტილების თითქოსდა დაჩქარებულად მიღების შესახებ.

54. განმცხადებლების შემდეგი პრეტენზიები უკავშირდება სადავო გაადწყვეტილების შინაარსობრივ მხარეს. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებისა თუ განჩინების გაუქმების ან ბათილად ცნობის შესახებ განცხადება შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ კანონით – სსსკ-ის 422-ე და 423-ე მუხლებით იმპერატიულად განსაზღვრულ შემთხვევებს, რადგან საქმის წარმოების განახლება, როგორც საპროცესო მოქმედება, არ წარმოადგენს სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების მორიგ ეტაპს და ამდენად, გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების დამატებით საპროცესო მექანიზმს. თუმცა განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს იმსჯელოს განმცახდებლების იმ პრეტენზიებზეც, რომლებიც შეეხება სადავოდ გამხდარი გადაწყვეტილების შინაარსობრივ მხარეს.

55. განმცხადებლების ერთ-ერთი პრეტენზია მდგომარეობს შემდეგში: „სარჩელის მოთხოვნები იყო: 1) ბათილად იქნეს ცნობილი 2012 წლის 24 აგვისტოს თ.წ–სა და ს.ფ–ს შორის უძრავ ქონებაზე (ს/კ ....) დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება გადახდის განვადებით; მოსარჩელეები ცნობილ იქნენ სადავო უძრავი ქონების (ს/კ ......) 1/4-1/4 წილის თანამესაკუთრეებად; 2) ბათილად იქნეს ცნობილი თ.წ–სა და ს.ფ–ს შორის 2014 წელს 3 სექტემბერს უძრავ ქონებაზე (ს/კ .....) დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება გადახდის განვადებით; მოსარჩელეები ცნობილ იქნენ სადავო უძრავი ქონების (ს/კ....... ) 1/4-1/4 წილის თანამესაკუთრეებად; 3) ბათილად იქნეს ცნობილი 2017 წლის 8 აგვისტოს სამკვიდროს მოწმობა ყაზბეგის სოფელ .......... მდებარე უძრავ ქონებაზე; 4) ბათილად იქნეს ცნობილი 2018 წლის 7 თებერვალს გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულება ო.ფ–სა და თ.წ–ს შორის; 5) ბათილად იქნეს ცნობილი 2018 წლის 30 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულება თ.წ–სა და ვ.გ–ძეს შორის უძრავი ქონებაზე (ს/კ ......) და ამ ქონების 1/4-1/4 წილის თანამესაკუთრედ ცნობილ იქნეს თითოეული მოსარჩელე; 6) ბათილად იქნეს ცნობილი 2018 წლის 30 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულება ო. ფ–სა და ვ.გ–ძეს შორის უძრავ ქონებაზე (ს/კ ......) და ამ ქონების 1/4-1/4 წილის მესაკუთრედ ცნობილ იქნეს თითოეული მოსარჩელე; 7) ბათილად იქნეს ცნობილი 2018 წლის 30 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულება ო.ფ–სა და ვ.გ–ძეს შორის უძრავ ქონებაზე ს/კ (......) და ამ ქონების 1/4 წილის მესაკუთრედ ცნობილ იქნეს თითოეული მოსარჩელე. ანუ სარჩელში დაყენებული იყო 7 მოთხოვნა და სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღებისას უნდა ემსჯელა ყველა ამ მოთხოვნაზე და მიეღო გადაწყვეტილება, რაც უზენაესმა სასამართლომ არ გააკეთა. განმცხადებლებისათვის ეს გაუგებარია - იმიტომ ხომ არა, რომ კანონის ეს მოთხოვნა არ იცოდა შემადგენლობამ თუ იმიტომ, რომ მისთვის კანონის მოთხოვნა სავალდებულო არ არის? მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების აღწერილობით ნაწილში მოსარჩელეების მოთხოვნები სასამართლომ ჩამოთვალა და მიუთითა, რომ სარჩელის მოთხოვნას ეს 7 მოთხოვნა წარმოადგენდა, ახალი გადაწყვეტილების მიღების დროს არ გახსენებია და იმსჯელა მხოლოდ 4 მოთხოვნაზე, სად წავიდა 3 მოთხოვნა? ისე ეჩქარებოდა სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომ დაავიწყდა საქმეს კარგად გაცნობოდა? კოლეგია საქმეს რომ კარგად გასცნობოდა, ნახავდა საქმის მასალებში, რომ თ.წ–ი ს. ფ–ის მეუღლე არ ყოფილა და შესაბამისად, სამკვიდროსაც ვერ მიიღებდა“. (იხ. დაზუსტებული განცხადება.)

56. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ევროპული კონვენციის 6.1 მუხლით გათვალისწინებული გარანტიები მოიცავს სასამართლოს ვალდებულებას, მიუთითოს გადაწყვეტილების მიღების საკმარისი საფუძვლები. მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნული სასამართლო მტკიცებულებების დასაშვებად ცნობის და არგუმენტების შერჩევის დროს სარგებლობს შეფასების ფართო ფარგლებით, ის ვალდებულია, რომ საკუთარი ქმედებები გაამართლოს, გადაწყვეტილების მიღების შესაბამისი მიზეზების მითითებით (კარმელ სალიბა მალტის წინაღმდეგ - Carmel Saliba v. Malta, N 24221/13, § 73, 29 ნოემბერი 2016; § 73). როდესაც მხარის არგუმენტს არსებითი მნიშვნელობა აქვს სამართალწარმოების შედეგზე, იგი საჭიროებს ნათელ და კონკრეტულ პასუხს (ჰირო ბალანი ესპანეთის წინააღმდეგ, Hiro Balani v. Spain, 9 დეკემბერი 1994, § 28, Series A N 303-B; § 28), შესაბამისად, სასამართლოებს მოეთხოვებათ გამოიკვლიონ მხარეთა ძირითადი არგუმენტები (ბუზესკუ რუმინეთის წინააღმდეგ -Buzescu v. Romania, N 61302/00, § 67, 24 მაისი 2005, § 67. დონაძე საქართველოს წინააღმდეგ - Donadzé v. Georgia, N 74644/01, § 35, 7 მარტი, 2006).

57. საკასაციო პალატა განმცხადებლების აღნიშნულ პრეტენზიასთან მიმართებით მოახდენს განმცხადებლების მიერ სადავოდ გამხდარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების პპ.135-165 პირდაპირ ციტირებას: „საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის ინტერესი განაზღვრული სამართლებრივი შედეგის მიღწევას უკავშირდება. იურიდიული ინტერესი არის ის ფაქტობრივი და სამართლებრივი შედეგი, რომლის მიღწევასაც ცდილობს მხარე სარჩელის დაკმაყოფილებით. დავის მიმართ იურიდიული ინტერესის არსებობის შემოწმება განეკუთვნება სამართლის საკითხს, შესაბამისად, ვიდრე საქმის განმხილველი სასამართლო სარჩელის საფუძვლიანობას შეამოწმებს, მნიშვნელოვანია, შეფასდეს, აქვს თუ არა მოსარჩელეს ნამდვილი იურიდიული ინტერესი დავის მიმართ და უზრუნველყოფს თუ არა მოსარჩელის მოთხოვნა ამ ინტერესის დაკმაყოფილებას. იურიდიული ინტერესი არის ის სამართლებრივი სიკეთე, რაც მოსარჩელემ შეიძლება მიიღოს სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში. იმის გათვალისწინებით, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელეებმა რელევანტური მტკიცებულებებით ვერ დაამტკიცეს ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ 1992 წლის 01 იანვრის მდგომარეობით, არა მხოლოდ წარმოადგენდნენ კომლის წევრებს, არამედ სადავო მიწის ნაკვეთები წარმოადგენდა კომლის ქონებას, შესაბამისად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით აღარ არსებობს სასარჩელო მოთხოვნის სხვა ნაწილებზე მსჯელობის აუცილებლობა, თუმცა საკასაციო პალატა დამატებით აღნიშნავს, რომ გასაზიარებელია კასატორების სხვა პრეტენზიები, კერძოდ: სააპელაციო პალატამ აგრეთვე მიუთითა, რომ №777777 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ ქონებაზე 2012 წლის 24 აგვისტოს განვადებით გადახდის ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო ს. ფ–ს და თ.წ–ს შორის. დადგენილია, რომ ხელშეკრულების მხარეებს 2008 წელს შეეძინათ საერთო შვილი. ამდენად, ისინი ცხოვრობდნენ ერთ ოჯახად და შესაბამისად, თ.წ–ისათვის ცნობილი უნდა ყოფილიყო, რომ ქონება, რომელზედაც სადავო ხელშეკრულება დაიდო, არ წარმოადგენდა ს. ფ–ის ინდივიდუალურ საკუთრებას. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა, მოსარჩელის პოზიცია, რომ ხელშეკრულება დაიდო მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას რეალური შედეგი მოჰყოლოდა. აღნიშნულ მსჯელობას ამყარებს ისიც, რომ თ.წ–მა 2014 წელს ქონება უკან მიჰყიდა ს. ფ–ს. მხარეებმა იცოდნენ რა, რომ ქონებას ჰყავდა სხვა მესაკუთრეებიც, აღნიშნული გზით შეეცადენ თანამესაკუთრეებისათვის მოესპოთ თავიანთი კუთვნილი წილის უკან დაბრუნების შანსი კეთილსინდისიერი შემძენის გათვალისწინებით. აღნიშნულის საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი რელევანტური მტკიცებულებები მოპასუხეს საქმეში არ წარმოუდგენია. (იხ.წინამდებარე გადაწყვეტილების პ. 33. კასატორები სადავოდ ხდიან სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2012 წლის 24 აგვისტოს თ.წ–სა და ს. ფ–ს შორის უძრავ ქონებაზე (ს/კ …..) დადებული გადახდის განვადებით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების, ასევე თ.წ–სა და ს. ფ–ს შორის 2014 წელს 3 სექტემბერს უძრავ ქონებაზე (ს/კ ......) დადებული გადახდის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და სადავო უძრავ ქონებაზე 1/4-1/4 წილის თანამესაკუთრეებად მოსარჩელეების მესაკუთრეებად ცნობის მართლზომიერებას. კასატორები აღნიშნავენ, რომ სრული სიცრუეა, თითქოსდა ეს ხელშეკრულებები დაიდო მოსაჩვენებლად. 2012 წელს როცა აღნიშნული ხელშეკრულება დაიდო, ს. ფ–ი გახლდათ ამ ქონების ერთპიროვნული მესაკუთრე 12 წლის განმავლობაში, რაზედაც საერთოდ არ გაამახვილა ყურადღება სააპელაციო სასამართლომ. რა შიშები უნდა ჰქონოდა ს. ფ–ს მოსარჩელეების მხრიდან 12 წლის შემდგომ? ს–მ გაყიდა, ხოლო ორი წლის შემდეგ უკან იყიდა სადავო უძრავი ქონება და არც ერთი მოსარჩელე სიცოცხლეში მას არ მიდავებია. ს–ს ჰქონდა გარკვეული პრობლემები ბანკთან და არა ვითომ კომლის წევრებთან. დედმამიშვილები მხოლოდ 2019 წელს მიედავნენ ს–ს 9 წლის შვილს ო–ს. ( იხ. საკასაციო საჩივარი, ტ.4). საკასაციო სასამართლო კასატორების პრეტენზიის ფარგლებში მიზანშეწონილად მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 I მუხლზე - საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია, აგრეთვე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის დანაწესზე, რომლითაც განსაზღვრულია საკუთრების უფლების შინაარსი. „სამართლებრივი სახელმწიფო ეფუძნება ადამიანის, როგორც უმთავრესი ფასეულობის არა მხოლოდ აღიარებას, არამედ რეალურ უზრუნველყოფას ძირითადი უფლებებით სრულყოფილად და ეფექტურად სარგებლობის გარანტიების გზით. ფასეულობათა კონსტიტუციური სისტემა დაფუძნებულია ძირითადი უფლებების პრიორიტეტსა და პატივისცემაზე“. (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2009 წლის გადაწყვეტილება საქმეზე №2/3/423.) „საქართველოს კონსტიტუციით დაცულია არა მხოლოდ საკუთრება, არამედ მისი შეძენაც და გასხვისებაც. საკუთრების შინაარსა და ფარგლებს განსაზღვრავს არა კანონი, არამედ სამართლებრივი წესრიგი“. (იხ. ბ.ზოიძე, საკონსტიტუციო კონტროლი და ღირებულებათა წესრიგი საქართველოში, თბილისი, 2007, გვ.97). „საკუთრების უფლება ბუნებითი უფლებაა, რომლის გარეშეც შეუძლებელია დემოკრატიული საზოგადოების არსებობა. საკუთრების უფლება არა მარტო ინდივიდის არსებობის ელემენტარული საფუძველია, არამედ უზრუნველყოფს მის თავისუფლებას, მისი უნარისა და შესაძლებლობების ადეკვატურ რეალიზაციას, ცხოვრების საკუთარი პასუხისმგებლობით წარმართვას“. (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/384). „ყოველივე ეს კანონზომიერად განაპირობებს ინდივიდის კერძო ინიციატივებს ეკონომიკურ სფეროში, რაც ხელს უწყობს ეკონომიკური ურთიერთობების, თავისუფალი მეწარმეობის, საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას, ნორმალურ, სტაბილურ სამოქალქო ბრუნვას“. (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე №3/1/512). „საქართველოს კონსტიტუცით დაცვის სუბიექტია კერძო პირთა საკუთრება, როგორი ფუნქციური დატვირთვაც არ უნდა ჰქონდეს მას, სამეწარმეო საქმიანობის განსახორციელებლად იქნება გამოყენებული თუ არასამეწარმეო მიზნებისათვის. საკუთრება უპირობოდ დაცული ფასეულობაა, იმის მიუხედავად, თუ რა ღირებულების მფლობელობაა სახეზე და რა სოციალური ტვირთის მატარებელია იგი.“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2008 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/411). „საკუთრების განკარგვის თავისუფლებასთან გვაქვს საქმე, როცა ეს განკარგვა მესაკუთრის თავისუფალი ნების შედეგად ხდება და იგი წარმოადგენს სუვერენული უფლების რეალიზაციის გამოვლინებას.“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/384). “საქართველოს კონსტიტუციით დაცულია მხოლოდ კანონიერი გზით მოპოვებული საკუთრება. საკუთრება კანონიერად მაშინ ჩაითვლება, თუ ის შეძენილია კანონის მოთხოვნათა დაცვით.“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №2/5/309). „საკუთრების კანონისმიერი თუ სახელშეკრულებო ბოჭვის ნებისმიერ შემთხვევაში საკუთრების არსი უნდა შენარჩუნდეს და მისი შინაგანი შინაარსი არ უნდა დაზიანდეს“.(იხ. ბ.ზოიძე, საკონსტიტუციო კონტროლი და ღირებულებათა წესრიგი საქართველოში, თბილისი, 2007, გვ.105). ევროკონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლი - ყოველ ფიზიკურ პირს ან იურიდიულ პირს აქვს თავისი საკუთრებით შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება- ასევე მოიცავს მატერიალური ინტერესის არსებობას, როგორც საკუთრების უფლებით დაცვის ობიექტს. აღნიშნული საკითხი განხილულ იქნა ადამიანის უფლებათა ევროპული კომისიის მიერ 1983 წელს საქმეში: Bramelid and Malmström v. Sweden (განაცხადის N. 8588/79, 8589/79; 1983); იხ.აგრეთვე: შპს „J.A.Pye (Oxford) და შპს “J.A. Pye ( Oxford) Land” გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ, განაცხადის N. 44302/02, §61, 30 აგვისტო, 2007). „მესაკუთრესა და ნივთს შორის არსებული ურთიერთობა ვერ განხორციელდება, თუ არ არსებობს ამ ურთიერთობისადმი ყველას პატივისცემა. საკუთრების სანივთო უფლების რეალიზაცია შესაძლებელია სუბიექტისა და ობიექტის ურთიერთობის დონეზე. პატივისცემას ექვემდებარება საკუთრების როგორც სუბსტანცია, ისე მისი შინაარსი“ (იხ. ბ.ზოიძე, სამართლის პრაქტიკული ყოფიერების შემეცნების ცდა უპირატესად ადამიანის უფლებათა ჭრილში, თბილისი, 2013, გვ.224). საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკუთრების უფლება სანივთო უფლების კლასიკური სახეა, რომელიც დროში არ იზღუდება. აბსოლუტური უფლების ძირითადი დამახასიათებელი თვისებაა ის, რომ იგი სხვა პირთა ქმედებისაგან დამოუკიდებლად არსებობს. ამ უფლების განხორცილება უფლებამოსილი პირის აბსოლუტური ძალაუფლების სფეროს განეკუთვნება, ხოლო მისი დაცვა უზრუნველყოფილია ნებისმიერი შესაძლო ხელყოფისაგან. ამდენად, მესაკუთრეს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს მის საკუთრებაში არსებულ ნივთზე უფლების დაცვა. თუმცა საკასაციო პალატა საქმეზე დადგენილი გარემოებებისა და მტკიცებულებების საფუძველზე, სრულად იზიარებს კასატორების პრეტენზიას, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 477-ე მუხლების საფუძველზე, ს. ფ–ს, როგორც ქონების მესაკუთრეს, შეეძლო დაედო ქონების განვადებით ნასყიდობის გასხვისება - შეძენის ხელშეკრულება, შესაბამისად არ არსებობს ამ ხელშეკრულებების საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის დანაწესით გათვალისწინებული ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 1306 I მუხლის თანახმად, გარდაცვლილი პირის (მამკვიდრებლის) ქონების გადასვლა სხვა პირებზე (მემკვიდრეებზე) ხორციელდება კანონით ან ანდერძით, ანდა ორივე საფუძვლით. კანონით მემკვიდრეობის დროს მემკვიდრეებად შეიძლება იყვნენ პირები, რომლებიც ცოცხლები იყვნენ მამკვიდრებლის სიკვდილის მომენტისათვის, და აგრეთვე მამკვიდრებლის შვილები, რომლებიც მისი გარდაცვალების შემდეგ დაიბადნენ. მემკვიდრედ მიიჩნევა ის, ვისზეც უფლებამონაცვლეობის გზით გადადის მამკვიდრებლის უფლება-მოვალეობები (იხ. რომან შენგელია, ეკატერინე შენგელია, საოჯახო და მემკვიდრეობის სამართალი, თ., 2015, გვ.318.). კანონით მემკვიდრეობის დროს თანასწორი უფლებით მემკვიდრეებად ითვლებიან პირველ რიგში - გარდაცვლილის შვილები, გარდაცვლილის შვილი, რომელიც მამკვიდრებლის სიკვდილის შემდეგ დაიბადა, მეუღლე, მშობლები (მშვილებლები). სამკვიდრო შეიცავს მამკვიდრებლის როგორც ქონებრივი უფლებების (სამკვიდრო აქტივი), ისე მოვალეობების (სამკვიდრო პასივი) ერთობლიობას, რომელიც მას ჰქონდა სიკვდილის მომენტისათვის (იხ. რომან შენგელია, ეკატერინე შენგელია, საოჯახო და მემკვიდრეობის სამართალი, თ., 2015, გვ.325.). საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამკვიდროს გახსნის მომენტში წარმოშობილი სამემკვიდრეო-სამართლებრივი ურთიერთობის შინაარსში შედის მემკვიდრის უფლება, მიიღოს სამკვიდრო ან უარი თქვას მის მიღებაზე. იმისათვის, რომ მემკვიდრე გახდეს მამკვიდრებლის უფლებამონაცვლე, მან უნდა მიიღოს სამკვიდრო. სამკვიდროს მიღება ნიშნავს მემკვიდრის ნების გამოხატვას სამემკვიდრეო-სამართლებრივ ურთიერთობებში შესვლის შესახე (იხ. დამატებით: რ.შენგელია, ე. შენგელია, საოჯახო და მემკვიდრეობის სამართალი, თბ., 2015, გვ. 409). სამკვიდროს მიღების უფლების განხორციელება შეიძლება მოხდეს როგორც ნების პირდაპირი გამოვლენის საფუძველზე, როდესაც მემკვიდრე სანოტარო ორგანში შეიტანს განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ, ისე კონკლუდენტური (ფაქტობრივი) მოქმედებებით, კერძოდ, როცა მემკვიდრე შეუდგა სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას, რაც ადასტურებს მემკვიდრის სურვილს სამკვიდროს მიღების თაობაზე. ფაქტობრივი ფლობისკენ მიმართული ნებისმიერი მოქმედებიდან აშკარად უნდა იკვეთებოდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების სურვილი, მემკვიდრის ნება მემკვიდრის ყველა ამგვარი მოქმედების შედეგს უნდა წარმოადგენდეს სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობა მაგალითად: მამკვიდრებლის საცხოვრებელ სახლში ცხოვრება, მამკვიდრებლის ნივთების, როგორც საკუთარის მართვა, მოვლა და სხვა (შდრ. სუსგ-ები №ას-773-740-2016 8 მაისი, 2017წელი, პ.44-45; Nას-1172-1127-2016, 31.03.2017წ;). სამკვიდროს მიღება ფაქტობრივი ფლობით, რომელიც ამტკიცებს სამკვიდროს მიღების ფაქტს, გულისხმობს მემკვიდრის მიერ ნებისმიერ მოქმედებებს ამ ქონების მართვის, განკარგვისა და სარგებლობის შესახებ, მის სათანადო მდგომარეობაში შენარჩუნებას ან გადასახადების გადახდა, ბინის ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე სამემკვიდრეო სახლში მცხოვრები დამქირავებლისაგან ქირის ამოღებას, სამემკვიდრეო ქონების ხარჯზე სამკვიდრო ქონების დაცვისა და მართვისათვის საჭირო ხარჯების გადახდას ან მამკვიდრებლის ვალების დაფარვას და ა.შ. ამასთან, გასათვალისწინებელია, რომ მითითებული მოქმედებები შეიძლება შეასრულს როგორც მემკვიდრემ, ასევე, მისი დავალებით, სხვა პირმა, სამკვიდროს მირების კანონით განსაზღვრულ ვადაში. სამკვიდრო ქონების მართვა შეიძლება ასევე გამოიხატოს ამ ქონებასთან დაკავშირებით მემკვიდრის მიერ ფაქტობრივი და იურიდიული ხასიათის მოქმედებების განხორციელებაში, რომლებიც უზრუნველყოფენ ცალკეული ობიექტების (სახლის, აგარაკის თუ საბაღე ნაკვეთის, სამშენებლო ობიექტების და სხვა) ნორმალურ ფუნქციონირებას და ეკონომიკურ მდგომარეობას, ასევე მოქმედებებში, რომლებიც მიმართულია მთლიანი სამკვიდროს მდგომარეობის მოწესრიგებისთვის (მამკვიდრებლის კუთვნილი ქონებრივი ფასეულობების გამოკვლევა, მოვალეების დადგენა და მათ მიერ ვალების დაფარვის პირობები და ა.შ.). სამკვიდრო ქონების მართვა თავისი შინაარსით, საკუთრების უფლების განხორციელების მოქმედებების ანალოგიურად განიხილება. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამკვიდროს მიღების აქტი უნივერსალურ ხასიათს ატარებს. იგი ვრცელდება მთელ სამკვიდრო ქონებაზე, რაშიც არ უნდა იყოს გამოხატული და სადაც არ უნდა იყოს. სამკვიდროს მიღებისას მემკვიდრეს შეიძლება სრული წარმოდგენა არ ჰქონდეს სამკვიდრო ქონების ზუსტ შემადგენლობაზე. ამიტომ, თუ მემკვიდრე ფაქტობრივად შეუდგა სამკვიდროს ნაწილის ფლობას, ითვლება, რომ მან მთლიანად მიიღო სამკვიდრო ქონება. სამკვიდროს მიღება შეიძლება განხორციელდეს წარმომადგენლის მეშვეობითაც, თუ მინდობილობაში არის სპეციალური დათქმა წარმომადგენლის მიერ სამკვიდროს მიღების შესაძლებლობაზე. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამკვიდროს მიღება მემკვიდრის ცალმხრივი ნების გამოვლენის საფუძველზე ხდება. იგი მიმართულია მემკვიდრეობის მისაღებად, რაც იმას ნიშნავს, რომ მემკვიდრის მოქმედებები უნდა მიუთითებდნენ მის ნებაზე სამკვიდროს მიღების შესახებ. უნდა არსებობდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების ნება და უნდა დგინდებოდეს სამკვიდროს მიღების მიზნით განხორციელებული მოქმედებების არსებობის ფაქტი, რომლებიც თავის მხრივ ადასტურებენ სამკვიდრო ქონების ფლობასა და მართვას. მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღება უპირობო ხასიათისაა ანუ არ დაიშვება სამკვიდროს მიღება რაიმე პირობით ან დათქმით. სამკვიდროს მიღება წარმოადგენს მემკვიდრის ქმედების გააზრებულ ნებაყოფლობით, მოფიქრებულ გადაწყვეტილებას, რომლის შედეგადაც მემკვიდრე ჩაენაცვლება მამკვიდრებელის ქონებრივ უფლებებსა და მოვალეობებს, სხვა ქონებრივ მდგომარეობას მთლიანობაში, რომელთა მონაწილეც სიცოცხლეში იყო მამკვიდრებელი. განსახილველ შემთხვევაში რადგან დადასტურდა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთები გარდაცვალების მომენტისათვის წარმოადგენდა ს. ფ–ის საკუთრებას, ამიტომაც ისინი წარმოადგენენ სამკვიდრო ქონებას, შესაბამისად, არაა გასაზიარებელი სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ არსებობს 2017 წლის 08 აგვისტოს ო.ფ–ზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის საფუძველი (იხ. წინამდებარე გადაწყვეტილების პ.34). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსკ-ის1433-ე მუხლის თანახმად, მიღებული სამკვიდრო მემკვიდრის საკუთრებად ითვლება მემკვიდრეობის გახსნის მომენტიდან. საკასაციო პალატის განხილვის საგანია 2018 წლის 07 თებერვალს ო. ფ–სა და თ.წ–ს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა. სსკ-ის 54-ე მუხლის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ასევე ბათილია ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც ო. ფ–მა მემკვიდრეობით მიღებული უძრავი ნივთი ს/კ ....., ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გადაუფორმა დედას – თ.წ–ს. ო. ფ–მა განკარგა უძრავი ქონების წილი, რომელიც მას საკუთრების უფლებით არ ეკუთვნოდა, შესაბამისად, ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებისას რეალურად მოხდა არანამდვილი მესაკუთრე პირისა და დასაჩუქრებულის ნებათა თანხვედრა. აღნიშნული კი მეტყველებს სადავო ქონების არამესაკუთრის ნების გამოვლენით გასხვისებაზე, რითაც დაირღვა სსკ-ის 170-ე მუხლით გათვალისწინებული მესაკუთრის უფლება და, შესაბამისად, კანონით დადგენილი წესი, რაც, სსკ-ის 54-ე მუხლის თანახმად, ამ გარიგების ბათილად ცნობის საფუძველია. გარდა ამისა, როგორც აღინიშნა, თ.წ–ს, როგორც ს. ფ–თან არარეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფ პირს, რომელიც ერთ ოჯახად ცხოვრობდა მასთან ერთად და ჰყავდათ საერთო შვილი, უნდა სცოდნოდა სადავო ნივთების ნაკლის თაობაზე. აღნიშნულის სააწინააღმდეგო გარემოება მოპასუხემ ვერ დაადასტურა. ( იხ. წინამდებარე გადაწყვეტილების პ. 35). საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კანონმდებლობა ითვალისწინებს ქონების საკუთრებაში გადაცემის ისეთ ხელშეკრულებებს, როგორიცაა: ნასყიდობა, გაცვლა, ჩუქება, სამისდღეშიო რჩენა, სესხი. ეს ხელშეკრულებები განკარგვითი ხასიათისაა და შედეგად შემძენისათვის საკუთრების უფლების გადაცემას იწვევს. როგორც ნაჩუქრობის შემთხვევიდან ჩანს, საკუთრების უფლება სხვადასხვა სამართლებრივად ანგარიშგასაწევი საფუძვლით შეიძლება დაკავშირებული (მიბმული) იყოს იმ სახელშეკრულებო ურთიერთობასთან, რომლის საფუძველზეც იგი წარმოიშვა. სწორედ ასეთ ვითარებასთან გვაქვს საქმე ნაჩუქრობისას. ჩუქების ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნების ანალიზის აუცილებლობა განპირობებულია მისი თავისებურებებით, რომლებიც მას აშკარად გამოარჩევს ქონების საკუთრებაში გადაცემის სხვა ხელშეკრულებებისაგან. ჩუქების ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნების განხილვისას ყურადღება უნდა იქნეს გამახვილებული რამდენიმე კრიტერიუმზე: ჩუქების ხელშეკრულების ერთ-ერთი უმთავრესი თავისებურება მისი უსასყიდლო ხასიათია. ჩუქების ხელშეკრულებით მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით. ჩუქებით წარმოშობილი მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობის ძირითადი თავისებურება მისი უსასყიდლო ხასიათია, რაც ნიშნავს იმას, რომ მჩუქებელს არა აქვს უფლება, მოითხოვოს სამაგიერო დაკმაყოფილება მის მიერ გაცემული საჩუქრის გამო. ჩუქების ხელშეკრულების უსასყიდლო ხასიათი მის ძირითად მაკვალიფიცირებელ წინაპირობას წარმოადგენს. იურიდიული თვალსაზრისით უსასყიდლობა იმაში ვლინდება, რომ საჩუქარი არ არის განსაზღვრული ეკვივალენტურობის მატარებელი. ჩუქების მოტივს, რომელიც ზოგჯერ შეიძლება ანგარებითაც იყოს განპირობებული, იურიდიული თვალსაზრისით გადამწყვეტი მნიშვნელობა არა აქვს. ჩუქების მოტივი ძირითადად გამომდინარეობს გამჩუქებლის მხრიდან დასაჩუქრებულის მიმართ არსებული პოზიტიური დამოკიდებულებიდან. ჩუქების დანიშნულებას წარმოადგენს დასაჩუქრებულის ქონების გაზრდა და, შესაბამისად, მჩუქებლის ქონების შემცირება. ხელშეკრულების მონაწილე მხარეთა მარტო შეთანხმება არაა საკმარისი ჩუქებისათვის. საჭიროა საჩუქრის რეალურად გადაცემა დასაჩუქრებულისათვის. სწორედ ამ მომენტიდან უნდა ჩაითვალოს ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად, ამიტომაც ჩუქების ხელშეკრულება რეალური ხასიათისაა. ხელშეკრულების დადება და შესაბამისი სამართლებრივი შედეგების წარმოშობა მხარეთა შორის შეთანხმების მიღწევით ხორციელდება. „თითოეული ადამიანი თავისი სამართლებრივი სივრცის გამგებელია და მისი თანხმობის გარეშე არავის აქვს ამ სივრცეში შეღწევის უფლება“. ჩუქების შემთხვევაშიც მხარეთა მიერ გამიზნული სამართლებრივი შედეგების მისაღწევად, ადგილი უნდა ჰქონდეს მხარეთა კონსესუსს. ჩუქება, როგორც ქონების საკუთრებაში გადაცემის ხელშეკრულება, უნდა აკმაყოფილებდეს ხელშეკრულების ნამდვილობისათვის წაყენებულ მოთხოვნებს. ჩუქების ხელშეკრულებაში მონაწილე მხარეები შეიძლება იყვნენ როგორც ფიზიკური, ისე იურიდიული პირები. ისინი აღჭურვილი უნდა იყვნენ სამოქალაქო-სამართლებრივი უფლებაუნარიანობითა და ქმედუნარიანობით. ჩუქების საგანი უპირველეს ყოვლისა, შეიძლება იყოს ნებისმიერი თავისუფალ ბრუნვაუნარიანი ქონება. ის ნივთები, რომლებიც შეზღუდული ბრუნვაუნარიანობით გამოირჩევა, შეიძლება საჩუქრად იქნეს გადაცემული ასეთი ნივთის სამართლებრივი რეჟიმისათვის დამახასიათებელ თავისებურებათა გათვალისწინებით. საკასაციო პალატა განმარტავს, როდესაც საკითხი ეხება ჩუქების ხელშეკრულებას, მნიშვნელოვანია, გამოიკვეთოს ჩუქების ხელშეკრულების დადებისას მხარეთა ნების განმსაზღვრელი ორი ძირითადი კრიტერიუმი: მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა და გამჩუქებლის მატერიალური მდგომარეობა. ფაქტობრივი გარემოებები უნდა დადგინდეს ამ კრიტერიუმების არსებობის შეფასების კუთხით, ხოლო დასახელებული კრიტერიუმების შეფასებისას სასამართლომ მხედველობაში უნდა მიიღოს ანალოგიურ გარემოებებში გონიერი ადამიანის ქცევის სტანდარტი. ამ თვალსაზრისით, პირველ და ყველაზე მნიშვნელოვან წინაპირობას წარმოადგენს ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებამდე მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა, რაც, როგორც წესი, განაპირობებს მჩუქებლის მიერ ჩუქების ხელშეკრულების დადების მოტივის ჩამოყალიბებას. ჩუქების ხელშეკრულების უსასყიდლო ხასიათი მის ძირითად მაკვალიფიცირებელ წინაპირობას წარმოადგენს. ამიტომ, იგი შესაძლებელია, სხვადასხვა მოტივებით იყოს განპირობებული. ნებისმიერ შემთხვევაში, ჩუქების მოტივი ყოველთვის გამომდინარეობს გამჩუქებლის მხრიდან დასაჩუქრებულის მიმართ არსებული პოზიტიური დამოკიდებულებიდან.ამგვარი ურთიერთობები კი, როგორც წესი, გარკვეული დროის განმავლობაში ყალიბდება და საფუძვლად უდევს მხარეთა შორის არსებული მადლიერება, კეთილგანწყობა, ან დამკვიდრებული ჩვეულებებით დადგენილი ერთგვარი მორალური ვალდებულება. ამდენად, კეთილგანწყობილი ურთიერთობა ან მჭიდრო ნათესაური თუ სხვაგვარი დამოკიდებულება, გარკვეულ მორალურ ვალდებულებებს წარმოშობს, წარმოადგენს ჩუქების ხელშეკრულების მნიშვნელოვან მოტივს. წარმოდგენილი ანალიზი ცხადყოფს, რომ ანალოგიურ ვითარებაში მყოფი გონიერი ადამიანი ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებისას ხელმძღვანელობს სწორედ აღნიშნული მოტივებით. ხოლო როდესაც მხარეთა შორის არ არსებობს არანაირი მორალური მოტივები და მათი ურთიერთობა მხოლოდ ყოფით საწყისებზეა აგებული, გონივრულობის სტანდარტის გათვალისწინებით, ამგვარი ვითარება ვერ გახდება ჩუქების ხელშეკრულების წინაპირობა, შესაბამისად, ალბათობის მაღალი ხარისხით არსებობს გონივრული ეჭვი, რომ ჩუქების ხელშეკრულების გაფორმებისას გამჩუქებელი არ ხელმძღვანელობდა ამ ტიპის ხელშეკრულებისათვის დამახასიათებელი მოტივებით. განსახილველი დავის შეფასებისას საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ჩუქების ხელშეკრულების მხარეებს წარმოადგენენ დედა-შვილი, შესაბამისად, ო. ფ–ს, როგორც მემკვიდრეობით მიღებული სადავო ქონების მესაკუთრეს, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 524-ე მუხლების საფუძველზე შეეძლო თავისი დედისთვის - თ.წ–ისათვის საჩუქრად გადაეცა აღნიშნული ქონება, შესაბამისად, არ არსებობს ამ ჩუქების ხელშეკრულების სსკ-ის 54-ე მუხლის დანაწესის გათვალისწინებით ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი. შესაბამისად, არ არსებობს ვ.გ–ძესთან 2018 წლის 30 მარტს უძრავ ქონებებზე დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობისა და ამ ქონებების ¼ წილზე თითოეული მოსარჩელის მესაკუთრედ ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.“

58. შესაბამისად, საკასაციო პალატა უსაფუძვლობის გამო არ იზიარებს განმცხადებლების პრეტენზიას, რომ საკასაციო პალატა ჯეროვნად არ იცნობდა საქმის მასალებს და იმსჯელა სარჩელის მხოლოდ პირველ 4 მოთხოვნაზე.

59. საკასაციო პალატა უსაფუძვლობის გამო ასევე არ იზიარებს განმცხადებელების პრეტენზიას, საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების თითქოსდა დაჩქარებულად მიღების შესახებ შემდეგ გარემოებათა გამო: სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, სამოქალაქო საქმეზე საკასაციო საჩივრის მიღებისა და გადაწყვეტილების გამოტანის საერთო ვადააა 6 თვე, ხოლო უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის შესახებ საქმეზე -2 თვე. განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 2021 წლის 12 ოქტომბერს საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე საქმის ზეპირი განხილვისას, საკასაციო პალატამ მხარეებს შესთავაზა დავის მორიგებით დასრულება, თუმცა მხარეებმა ვერ შეძლეს დავის მორიგებით დასრულებაზე შეთანხმების მიღწევა. საქმის არსებითად განხილვის შემდეგ, საკასაციო პალატამ მხარეებს განუმარტა, რომ სსსკ-ის 257-ე მუხლის შესაბამისად, საქმეზე გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი გამოცხადდებოდა 2021 წლის 26 ოქტომბერს. მხარეებს ასევე მიეცათ შესაძლებლობა წარმოედგინათ ამ დრომდე მორიგების აქტი. 2021 წლის 26 ოქტომბერს საკასაციო პალატამ დააკმაყოფილა მხარეთა შუამდგომლობა მორიგების ხელშეწყობის მიზნით საქმეზე გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადების გადადების შესახებ. მხარეებს განემარტათ, რომ 2021 წლის 4 ნოემბერს საქმეზე მოხდებოდა საქმეზე გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადება. 2021 წლის 4 ნოემბერს საკასაციო სასამართლოში გამოცხადდნენ მოდავე მხარეთა წარმომადგენლები, რომლებმაც განაცხადეს, რომ ვერ შეძლეს დავის მორიგებით დასრულება, შესაბამისად, საკასაციო პალატამ გამოაცხადა საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი. საქმის წარმოებაში მიღებიდან გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებამდე, ვ.გ–ძის საკასაციო საჩივარზე გასული იყო 6 თვე და შვიდი დღე, ხოლო მეორე საკასაციო საჩივარზე კი- 5 თვე და 2 დღე. საქმეზე დასაბუთებული გადაწყვეტილება მომზადდა კანონით დადგენილ ვადაში, რის შესახებაც ეცნობათ მხარეებს.

60. განმცხადებლების შემდეგი პრეტენზია უკავშირდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების მე-7 პუნქტს. განმცხადებლები აღნიშნავენ, რომ საკასაციო სასამართლომ მოპასუხის პოზიციაში მიუთითა: „ მოცემული ცნობა არ წარმოადგენს უფლების დამდგენ დოკუმენტს, ვინაიდან არ გვაწვდის ინფორმაციას სადავო პერიოდში ს.ფ-ის კომლის წევრთა შესახებ. ამასთან მითითებული ცნობა არ შეიცავს ასევე ინფორმაციას კომლის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების შესახებ“. განმცხადებლების მოსაზრებით, მოპასუხეს არსად ასეთი არ უთქვამს, მან თქვა მარტო ასეთი ფრაზა: „მოცემული ცნობა არ წარმოადგენს უფლების დამდგენ დოკუმენტს.“ მაშინ რატომ დასჭირდა სასამრთლოს გადაწყვეტილებაში თავის მხრივ ამის დამატება? იმიტომ ხომ არა, რომ გაადვილებოდა შემდგომში უკანონო გადაწყვეტილების მიღება?

61. განმცხადებლების აღნიშნულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა მოახდენს სადავოდ გამხდარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების პპ.119-121; 133-134 პირდაპირ ციტირებას: „კასატორების ერთ-ერთი პეტენზია შეეხება სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ შესაგებლით მოპასუხეებს თითქოსდა სადავოდ არ გაუხდიათ სადავო მიწის ნაკვეთებზე კომლის საკუთრების საკითხი. კასატორები მიუთითებენ, რომ სსსკ-ის 201-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვით შესაგებლით სადავო გახადეს აღნიშნული გარემოება, ასევე მიუთითეს, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ის მტკიცებულება, რაც ადასტურებდა 1976-79 წლების მდგომარეობით კომლის წევრების რაოდენობას, არ წარმოადგენდა უფლების დამდგენ დოკუმენტს. შესაგებლის მესამე ფაქტობრივ გარემოებაში მითითებული იქნა, რომ, 1979 წლის შემდგომ მოსარჩელეებსა და ს. ფ–ს არასდროს ერთ ოჯახად არ უცხოვრიათ და სადავო მიწის ნაკვეთები, მოსარჩელეების სარგებლობა-საკუთრებაში არასდროს ყოფილა. სსსკ-ის 203-ე მუხლის თანახმად, მოსამართლეს შეუძლია დაავალოს მხარეებს შეავსონ, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში განმარტონ მათ მიერ წარმოდგენილი წერილობითი მასალები, წინადადება მისცეს მათ, წარმოადგინონ საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებები თუ დოკუმენტები. მცხეთის რაიონულ სასამართლოში საქმის განხილვა მიმდინარეობდა 1 წელზე მეტი. მოსამზადებელი სხდომა ჩატარდა 7 ჯერ. სხდომის ოქმებიდან ნათლად ჩანს, საქმის განმხილველ რაიონული სასამართლოს მოსამართლეს რა მოთხოვნები აქვს მხარეებთან, რა შუამდგომლობებს აყენებენ მხარეები, მოპასუხების პოზიცია, სადაც სადავოდ არის გამხდარი, რომ მოსარჩელეები 1979 წლიდან არასდროს ყოფილან ს. ფ–ის კომლის წევრები, რომ ს. ფ–მა ჯერ კიდევ 2001 წელს დაირეგისტრირა თავის სახელზე ყველა სადავო მიწის ნაკვეთი, შემდგომ დააზუსტა რეგისტრაციები. ძირითადი დოკუმენტები, რაც ს.მ წარადგინა რეგისტრაციისათვის, იყო საგადასახადო სიები და საკუთრების მოწმობა #7. სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ მოპასუხეებმა არც შესაგებლით და არც მოსამზადებელ სხდომაზე არ გახადეს სადავო მოსარჩელეების კომლის წევრობა და სადავო მიწის ნაკვეთებზე კომლის საკუთრება, სინამდვილეს არ შესაბამება“ (იხ. საკასაციო საჩივარი, ტ.4.ს.ფ.192). საკასაციო პალატა კასატორების პრეტენზიის ფარგლებში მიუთითებს, „სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი გახდა ასევე ის გარემოება, რომ მოსარჩელეებმა სათანადო მტკიცებულებების წარმოდგენით ვერ შეძლეს დაედასტურებინათ, შედიოდა თუ არა სადავო ქონება, ს. ფ–ის კომლის საკუთრებაში. სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ მიიჩნია, რომ საარქივო ცნობაში, რომელიც შეიცავს მონაცემებს 1976-1979წწ. ს. ფ–ის კომლის შემადგენლობის შესახებ, კომლის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე მითითება არ არის. უძრავი ქონების შესახებ ინფორმაციას ასევე არ შეიცავს მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი 2012 წლის 14 ივნისის საარქივო ცნობა, თუმცა ეს უკანასკნელი ცნობა, რომ სწორედ ს. ფ–ის კომლს შეეხება დასტურდება შემდეგით: 1997-2001 წლის მონცემებში ოჯახის უფროსად მოხსენიებულია ც. ფ–ი, გვერდით აქვს აღნიშვნა „მეუღლე“, გამომდინარე იქიდან, რომ ს. ფ–ი გარდაიცვალა 1993 წელს, სწორედ ამან განაპირობა ც. ფ–ის ოჯახის უფროსად მითითება. ც. ფ–ის გარდაცვალების შემდეგ კი, ს. ფ–მა 2012 წლის 14 ივნისის საარქივო ცნობის საფუძველზე დაირეგისტრირა კომლის ქონება. ის ფაქტი, რომ ამ კომლის გარდა სხვა კომლი არსებობდა, ვერ დაადასტურა მოპასუხე მხარემ. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ ს. ფ–ს, გარდა კომლის ქონებისა, გააჩნდა სხვა ქონება, საქმეში წარმოდგენილი არ არის. შესაბამისად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემობა მასზედ, რომ სადავო ქონებები წარმოადგენდა ს. ფ–ის კომლის ქონებას, რომელიც 2012 წლის 14 ივნისის საარქივო ცნობის საფუძველზე, ერთპიროვნულად დაირეგისტრირა მისმა ერთ-ერთმა შვილმა – ს. ფ–მა. გარდა აღნიშნულისა, სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელეები სარჩელში უთითებდნენ, რომ სადავო ქონება წარმოადგენდა კომლის საერთო საკუთრებას, აღნიშნული გარემოება მოპასუხეს არც შესაგებლით და არც მოსამზადებელ სხდომაზე სადავოდ არ გაუხდია, შესაბამისად, მან დაკარგა აღნიშნული ფაქტის საქმის ზეპირი მოსმენის ეტაპზე შედავების უფლება. სსსკ-ის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოპასუხე ვალდებულია სარჩელისა და თანდართული დოკუმენტების ასლების მიღების შემდეგ, სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში წარუდგინოს სასამართლოს თავისი პასუხი (შესაგებელი) სარჩელზე და მასში დასმულ საკითხებზე. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, პასუხში (შესაგებელში) სრულყოფილად და თანამიმდევრობით უნდა იყოს ასახული მოპასუხის მოსაზრებები სარჩელში მითითებულ თითოეულ ფაქტობრივ გარემოებასა და მტკიცებულებასთან დაკავშირებით. თუ მოპასუხე არ ეთანხმება სარჩელში მოყვანილ რომელიმე გარემოებას, იგი ვალდებულია მიუთითოს ამის მიზეზი და დაასაბუთოს შესაბამისი არგუმენტაციით; წინააღმდეგ შემთხვევაში მას ერთმევა უფლება, შეასრულოს ასეთი მოქმედება საქმის არსებითად განხილვის დროს. აღნიშნული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, დგინდება, რომ მოპასუხე უნდა შეედავოს მოსარჩელის გამართულ, დასაბუთებულ მოთხოვნას ანუ დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები (და არა მისი სამართლებრივი შეხედულებები) დამტკიცებულად ითვლება (იხ. სუსგ- დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმეზე №ას-664-635-2016, 2 მარტი, 2017 წელი, § 201). სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ შესაგებელი მოპასუხის საპროცესო თავდაცვის საშუალებაა. იგი, ისევე როგორც სარჩელი, ყველა შემთხვევაში წერილობითი ფორმით უნდა იყოს შედგენილი. კანონმდებლის ამგვარი მოთხოვნა გამომდინარეობს წერილობითი სამართალწარმოების პრინციპიდან, რაც ზეპირი სამართალწარმოების წინა ეტაპია და ვერ ჩანაცვლდება მხარეთა მოსმენის პრინციპით. ასეთ შემთხვევაში, სასამართლო პროცესი დაკარგავდა განსაზღვრულობას და მივიღებდით საპროცესო მოქმედებათა ქაოსს. მხარეს უფლება აქვს, წინასწარ - საქმის არსებითი განხილვის დაწყებამდე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის იცოდეს, რაზე აფუძნებს მეორე მხარე თავის მოთხოვნას, ან რა საპროცესო საშუალებებით აპირებს თავდაცვას. მხარეებს უნდა მიეცეთ ეფექტიანი სამართლებრივი დაცვის საშუალება, რათა დაიცვან საკუთარი სამოქალაქო უფლებები, კერძოდ, სამართლიანი სასამართლოს უფლება (იხ: კომენტარი, რჩეული მუხლები, გვ. 744, თბილისი 2020).“ ( იხ. წინამდებარე გადაწყვეტილების პ.24-27) საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს სარჩელისაგან მოპასუხის თავდაცვის ისეთ ეფექტურ საშუალებას, როგორიცაა შესაგებელი. საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს საქმეში განთავსებულ შესაგებელზე (იხ. ტ.1.ს.ფ.141-143). მოსარჩელის მიერ მითითებულ მე-4 ფაქტობრივ გარემოებასთან მიმართებით, რომ „მოსარჩელეები ს. ფ–თან ერთად კომლის წევრები იყვნენ და სადავო მიწის ნაკვეთები კომლის სარგებლობასა და საკუთრებაში იმყოფებოდა, შესაბამისად, ს. ფ–ს მათი გასხვისება დამოუკიდებლად არ შეეძლო“, მოპასუხემ შესაგებლის მე-3 ფაქტობრივ გარემოებაში მიუთითა, რომ „არ ეთანხმება მოსარჩელის მიერ მითითებულ მე-4 ფაქტობრივ გარემოებას, რადგან 1979 წლის შემდეგ, მოსარჩელეებს და ს. ფ–ს არასდროს ერთ ოჯახად არ უცხოვრიათ. აწ გარდაცვლილი ათწლეულებია ცხოვრობდა ცალკე. მხარეთა შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები არ არის მოსაჩვენებლად დადებული. 2012 წლის მდგომარეობით ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმების დროს, მოსარჩელეები ი–ის კომლის წევრები არ ყოფილან. სადავო მიწის ნაკვეთები, მოსარჩელეების სარგებლობა-საკუთრებაში არასდროს ყოფილა. 2012 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულებები გაფორმებულია კანონით დადგენილი წესით და ამ გარიგების ბათილობის მოთხოვნით დაობენ არასათანადო მოსარჩელეები“ ( იხ. ტ.1.ს.ფ.141). აღნიშნულისა და მცხეთის რაიონული სასამართლოს მოსამზადებელი სხდომის ოქმების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორების პრეტენზიას, სააპელაციო პალატამ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოპასუხეებს თითქოსდა შესაგებლით სადავოდ არ გაუხდიათ მოსარჩელეების კომლის წევრობა, აგრეთვე, სადავო მიწის ნაკვეთები იმყოფებოდა მოსარჩელეების სარგებლობა-საკუთრებაში.“

62. შესაბამისად, საკასაციო პალატა არ იზიარებს განმცხადებელების პრეტენზიას, რომ მოპასუხეებს თითქოსდა სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთები, მოსარჩელეების სარგებლობა-საკუთრებაში არასდროს ყოფილა.

63. განმცხადებელების ერთ-ერთი პრეტენზია უკავშირდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების 54-ე პუნქტს. განმცხადებელები ციტირებენ სადავოდ გამხდარი გადაწყვეტილების 54-ე პუნქტს: „ სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის დუშეთის არქივის მიერ 2012 წლის 14 თებერვალს გაცემული საარქივო ცნობით ირკვევა, რომ არქივში დაცული ყაზბეგის თემის საკრებულოს 1997-2001წწ. საკომლო წიგნებში ოჯახის უფროსად ჩაწერილია ც. ფ–ი, კომლის შემადგენლობაში ირიცხებიან: 1. ფ–ი ც. – მეუღლე (ტექსტში ასეა); 2. ფ–ი ს. ს.ის ძე – შვილი; 2012 წლის 14 თებერვლის საარქივო ცნობისა და №152 საგადასახადო სიის საფუძველზე ს. ფ–მა დაირეგისტრირა უძრავი ქონებები, მდებარე: ყაზბეგის რაიონი, დაბა ....... ს/კ ....., ყაზბეგის რაიონი, სოფელი ......./რაიონი ყაზბეგი, დაბა ......., ს/კ ..... მის სახელზე იქნა ასევე დარეგისტრირებული უძრავი ქონება, მდებარე: ყაზბეგის რაიონი, სოფელი ......., 741 კვ.მ ფართი, საკადასტრო კოდი .....“. განმცხადებელების მოსაზრებით, ასეთი დოკუმენტები მხარეს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია, საქმეში არა არის. მაშინ საიდან იხელმძღვანელა სასამართლომ? რატომ აიტკია თავი და თავისი ინიციატივით ადვოკატობა რატომ გაუწია კასატორს? რატომ იყო კოლეგია დაინტერესებული ასე საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამახინჯებით? ჯერ ბაჟის გადაუხდელობის გამო არ დატოვა განუხილველად საკასაციო საჩივარი, ხოლო შემდეგ მისი ადვოკატირება მოახდინა. ის, რომ სასამართლო მხარის ადვოკატირებას ახდენს, რომელ ნორმაში წერია? (იხ. დაზუსტებული განცხადება). განმცხადებლების აღნიშნულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა მოახდენს სადავოდ გამხდარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების პპ. 50, 51, 54 პირდაპირ ციტირებას: „სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება). მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის დუშეთის არქივის მიერ 2012 წლის 14 თებერვალს გაცემული საარქივო ცნობით ირკვევა, რომ არქივში დაცული ყაზბეგის თემის საკრებულოს 1997-2001წწ. საკომლო წიგნებში ოჯახის უფროსად ჩაწერილია ც. ფ–ი, კომლის შემადგენლობაში ირიცხებიან: 1. ფ–ი ც. – მეუღლე (ტექსტში ასეა); 2. ფ–ი ს. ს–ის ძე – შვილი; 2012 წლის 14 თებერვლის საარქივო ცნობისა და №152 საგადასახადო სიის საფუძველზე ს. ფ–მა დაირეგისტრირა უძრავი ქონებები, მდებარე: ყაზბეგის რაიონი, დაბა .......ს/კ ......, ყაზბეგის რაიონი, სოფელი ....../რაიონი ყაზბეგი, დაბა .....ა, ს/კ ....... მის სახელზე იქნა ასევე დარეგისტრირებული უძრავი ქონება, მდებარე: ყაზბეგის რაიონი, სოფელი ....., 741 კვ.მ ფართი, საკადასტრო კოდი ......“

65. საკასაციო სასამართლომ ყოველთვის უნდა შეამოწმოს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში ჩამოყალიბებული მოთხოვნა ( პრეტენზია) იმის შესახებ, რომ დარღვეულია სსსკ-ის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილის დანაწესი და გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული, თუ რომელ მტკიცებულებებს ემყარება სასამართლოს დასკვნები ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა-არარსებობის შესახებ, ან რომ საქმეში საერთოდ არ არის ასეთი მტკიცებულებები და გაუგებარია, თუ რის საფუძველზე ჩათვალა მან ეს გარემოებები დადასტურებულად. საკასაციო სასამართლო მხოლოდ იმ შემთხვევაში არ შეამოწმებს ყოველივე ამას, თუ თვითონ კასატორის მიერ არაა წამოყენებული ასეთი მოთხოვნა, რაც იმას მიანიშნებს, რომ კასატორი თვითონაც აღიარებს სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ცნობს მათ დადგენილად და დადასტურებულად. (იხ. თ.ლილუაშვილი, ვ.ხრუსტალი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის კომენტარი, მეორე გამოცემა, 2007, გვ.722).

66. საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ სადავოდ გამხდარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების პ.54-ში, სიტყვა-სიტყვითაა გადმოტანილი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 18 თებერვლის გადწყვეტილებით (იმ გადაწყვეტილებით, რომელიც გამოტანილია მოსარჩელეების სასარგებლოდ) დადგენილი გარემოებები ( პ.9-10, ტ.4.ს.ფ.5-6; ასევე სადავოდ გამხდარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილების პ.12), რომლებიც სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე კასატორებს სადავოდ არ გაუხდიათ, შესაბამისად, საკასაციო პალატა უსაფუძვლობის გამო არ იზიარებს განმცხადებელების მიერ წინამდებარე განჩინების პ.63-ში მითითებეულ პრეტენზიას.

67. განმცხადებელების ერთ-ერთი პრეტენზია უკავშირდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების 76-ე პუნქტს, კერძოდ, განმცხადებელები აღნიშნავენ, „საკასაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების 76-ე პუნქტში მიუთითა: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა. კასატორების მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით კი დგინდება, რომ ს. ფ–მა საგადასახადო სიების საფუძველზე ( 152 საგადასახადო სიითი ნომერი), განახორციელა უძრავი ქონებების რეგისტრაცია. მხოლოდ მოგვიანებით, როცა ახორციელებდა ფართების დაზუსტებას, წარადგინა ასევე საარქივო ცნობა, საიდანაც დგინდება, რომ კომლში მხოლოდ ორი წევრი ირიცხებოდა - ც. კ–ი და ს. ფ–ი. მიწის ფართზე ს.კ. ......, დაბა ყაზბეგი, ს......., 741 კვ.მ, სარეგისტრაციოდ წარდგენილი იქნა საკუთრების მოწმობა N7. (იხ. საკასაციო საჩივარი, ტ.4.).“ განმცხადებელების მოსაზრებით, ასეთი რამ - საგადასახადო სია საქმეში მხარეს არ წარუდგენია, საიდან ეს ფაქტობრივი გარემოება? იქნებ სასამართლომ მიუთითოს, შესაგებლის რომელ ნაწილში წერია ეს? (იხ. დაზუსტებული განცხადება).

68. განმცხადებლების აღნიშნულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა მოახდენს სადავოდ გამხდარი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების პ.76 პირდაპირ ციტირებას: „საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში იმსჯელებს კასატორების იმ პრეტენზიაზე, რომელიც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის არასწორ განაწილებას. კასატორები აღნიშნავენ, მოსარჩელეები მიუთითებდნენ, რომ ისინი კომლის წევრები იყვნენ 1976 წლიდან და 1992 წლის იანვრისათვის რეგისტრირებულნი იყვნენ კომლის წევრებად, ამიტომაც სადავო მიწის ნაკვეთები მათ თანასაკუთრებას წარმოადგენს. კასატორები მიუთითებენ, რომ ყველაზე საინტერესო პერიოდი - 1992-1993 წ. მდგომარეობით, არანაირი დოკუმენტი მოსარჩელეების მიერ არ ყოფილა წარმოდგენილი, ხოლო საპელაციო პალატა კი გადაწყვეტილების მიღებისას დაეყრდნო საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო რეესტრის სამსახურის მიერ გაცემულ საინფორმაციო ბარათს, რომლის შინაარსიდანაც ირკვევა მხოლოდ ის, რომ ერთ-ერთი მოსარჩელე - ი. ( გ.) ფ–ი, დღემდე რეგისტრირებულია ყაზბეგში, დაბა ....... სააპელაციო სასაამრთლომ დაარღვია სსსკ-ის 102 მუხლის მე-3 ნაწილი, რადგან 1997-2001 წლების საკომლო ჩანაწერებში ი. (გ.) ფ–ი მითითებულიც კი არ არის. ამასთან, საინფორმაციო ბარათით მხოლოდ მოქალაქის რეგისტრაციის საფუძვლისა და თარიღის გაგება შეიძლება. მხოლოდ კონკრეტულ მისამართზე რეგისტრაცია არ ქმნის მესაკუთრეობის უფლებასა და საფუძველს. მხედველობაშია მისაღები ის გარემოებაც, რომ თუ ი. ( გ.) ფ–ი დღემდე რეგისტრირებულია ყაზბეგში, მაშინ რატომ არ არის მითითებული ს. ფ–ის კომლის წევრად? ამასთან სხვა მოსარჩელეები საინფორმაციო ბარათით თბილისში არიან რეგისტრირებულნი, რაზედაც საერთოდ არ მსჯელობს სააპელაციო სასამართლო. მოსარჩელეების მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება, რაც ვითომ ადასტურებდა 1992 წლის იანვრის მდგომარეობით მათ კომლის წევრობას და შესაბამისად, სადავო მიწის ნაკვეთებზე მათ თანამესკუთრეობას, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა. კასატორების მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით კი დგინდება, რომ ს. ფ–მა საგადასახადო სიების საფუძველზე ( 152 საგადასახადო სიითი ნომერი), განახორციელა უძრავი ქონებების რეგისტრაცია. მხოლოდ მოგვიანებით, როცა ახორციელებდა ფართების დაზუსტებას, წარადგინა ასევე საარქივო ცნობა, საიდანაც დგინდება, რომ კომლში მხოლოდ ორი წევრი ირიცხებოდა - ც. კ–ი და ს. ფ–ი. მიწის ფართზე ს.კ. ....., დაბა ყაზბეგი, ს......, 741 კვ.მ, სარეგისტრაციოდ წარდგენილი იქნა საკუთრების მოწმობა N7. (იხ. საკასაციო საჩივარი, ტ.4.).“

69. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სადავოდ გამხდარი უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 04 ნოემბრის გადაწყვეტილების 76-ე პუნქტში გადმოტანილია მხოლოდ და მხოლოდ კასატორების პრეტენზია, რომელიც ეხება სააპელაციო სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა არასწორ შეფასებას. გადაწყვეტილების 76-ე პუნქტი მთავრდება მითითებით - „იხ. საკასაციო საჩივარი, ტ.4.“ შესაბამისად, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს განმცხადებლების პრეტენზიას, რომ საკასაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების 76-ე პუნქტით თითქოსდა დაადგინა რაიმე ახალი გარემოება.

70. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, არ ვლინდება სსსკ-ის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობების არსებობა, რაც საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 421-ე, 423-ე მუხლებით, 430-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, 264-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 257-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ., ზ. და გ. (ი.) ფ–ების განცხადება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდეს;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ეკატერინე გასიტაშვილი

მირანდა ერემაძე