1 აპრილი, 2022 წელი,
საქმე №ას-5-2021 თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა/მოსამართლეები:
ვლადიმერ კაკაბაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ლევან მიქაბერიძე
მირანდა ერემაძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოსარჩელე) - ნ. ჭ-ძე
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - შპს „R. G. G.“
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 7 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი - კომპენსაციის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. შპს შპს „R. G. G.“ (შემდეგში: მოპასუხე, დამსაქმებელი, მოპასუხე საწარმო) ნ. ჭ-ძე (შემდეგში: მოსარჩელე, დასაქმებული, კასატორი) დასაქმებული იყო 2013 წლის 29 აპრილიდან. 2015 წლის 1 ივნისის შრომითი ხელშეკრულების მიხედვით, მოპასუხე კომპანიაში მოსარჩელემ მუშაობა დაიწყო, როგორც ადამიანური მართვის დეპარტამენტის უფროსმა სპეციალისტმა. ხსენებული შრომითი ხელშეკრულება განუსაზღვრელი ვადით მოქმედებდა. დამსაქმებლის 2018 წლის 1 მარტის ბრძანებით, მოსარჩელის ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება 2018 წლის 1 მარტიდან განისაზღვრა დარიცხული 2 880 ლარით.
2. დეპარტამენტების რესტრუქტურიზაციის შესახებ საწარმოს დირექტორის 2019 წლის 10 მარტის ბრძანების მიხედვით, რესტრუქტურიზაციის საფუძველზე, სხვადასხვა დეპარტამენტში გარკვეული თანამდებობები გაუქმდა. აქედან ერთ-ერთი იყო, მოსარჩელის მიერ დაკავებული თანამდებობა.
3. დამსაქმებლის 2019 წლის 24 მარტის ბრძანებით (შემდეგში - სადავო ბრძანება), 2019 წლის 25 მარტიდან მოსარჩელე გათავისუფლდა ადამიანური რესურსების უფროსი სპეციალისტის თანამდებობიდან. ამავე ბრძანებით განისაზღვრა მოსარჩელისთვის ორი თვის ანაზღაურებისა და გამოუყენებელი საშვებულებო დღეების ანაზღაურების ვალდებულება.
4. 2019 წლის 21 მარტს, მოსარჩელეს წერილობით ეცნობა 2019 წლის 25 მარტიდან რეორგანიზაციის საფუძვლით მასთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ.
5. 2019 წლის 11 აპრილს, მოსარჩელემ დამსაქმებელს მიმართა და სადავო ბრძანების შესაბამისი დასაბუთება მოითხოვა. დამსაქმებლის 2019 წლის 18 აპრილის წერილით მოსარჩელეს გადაეცა მოთხოვნილი ინფორმაცია და კვლავ განემარტა, რომ მასთან შრომითი ხელშეკრულება შეწყდა საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში - სშკ-ის) 37.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.
6. დასაქმებულმა სარჩელი სასამართლოში შეიტანა დამსაქმებლის წინააღმდეგ სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით. სასარჩელო მოთხოვნების დაზუსტების შედეგად, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის სანაცვლოდ მოსარჩელემ 10 თვის დარიცხული ხელფასის ექვივალენტი ოდენობის (28 800 ლარი) კომპენსაცია მოითხოვა.
7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილებით:
- სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;
- სადავო ბრძანება ბათილად იქნა ცნობილი;
- სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების სანაცვლოდ, მოპასუხეს კომპენსაციის - 8 640 ლარის გადახდა, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა.
8. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა.
8.1. მოსარჩელის სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა იყო კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრის ნაწილში დასახელებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, კომპენსაციის 10 თვის ხელფასით განსაზღვრა.
8.2. მოპასუხემ სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის უარყოფა.
9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2020 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ძალაში დარჩა.
9.1. სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო წინამდებარე განჩინების 1-5 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და აღნიშნა შემდეგი: რეორგანიზაციის საფუძვლით თანამშრომლის განთავისუფლებისას, დამსაქმებლის ვალდებულებას შეადგენდა დაემტკიცებინა, რომ ეკონომიკური თვალსაზრისით გარდაუვალი იყო რეორგანიზაცია შტატების შემცირებით (სშკ-ის 47.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი; საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში - სსკ-ის 115-ე მუხლი; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის, შემდეგში - სსსკ-ის 102-ე მუხლი).
9.2. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, დამსაქმებელმა ვერ შეძლო მისი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოების სათანადო წესით დამტკიცება, მას არ დაუდასტურებია, თუ რა სახით შემცირდა მოპასუხე საწარმოს ხარჯები და საწარმოს მომავალი სამეწარმეო საქმიანობისათვის რამდენად აუცილებელი იყო თანამშრომლების სამუშაოდან დათხოვნა.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებები ვერ ადასტურებდა იმ ეკონომიკურ აუცილებლობას, რომელიც სამუშაო ძალის შემცირებას აუცილებელს გახდიდა, არ დასტურდებოდა, რომ ორგანიზაციული ცვლილების ფარგლებში მიზანშეწონილი იყო მოსარჩელის მიერ დაკავებული თანამდებობის ფუნქციონალური დანიშნულებით გაუქმება. დამსაქმებლის გადაწყვეტილებით, ამ თანამდებობისთვის დამახასიათებელი ფუნქცია-მოვალეობები სხვა თანამშრომლებს შეთავსებით დაეკისრათ, რომელთაგან ერთ-ერთს, ეკონომიკური საფუძვლით რეორგანიზაციის დასრულებიდან მცირე დროის შემდეგ ხელფასი იმ პირობებში გაეზარდა, როდესაც მოპასუხის მითითებით, რეორგანიზაცია ფინანსურმა კრიზისმა გამოიწვია. ამასთან, დამსაქმებელმა ვერ დაადასტურა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ, თითქოს, მოსარჩელე, სხვა დასაქმებულის მიერ შეთავსებულ ფუნქცია-მოვალეობებს (რის გამოც სხვა დასაქმებულებს ანაზღაურება გაეზარდათ) ვერ შეითავსებდა. ამდენად, დასაქმებულის განთავისუფლების შედეგად მიღებული ფინანსური დანაზოგით სხვა დასაქმებულებისათვის ანაზღაურების გაზრდა მოპასუხე საწარმოს იმის თქმის საფუძველს აცლიდა, რომ მოსარჩელის განთავისუფლების შედეგად დამსაქმებელმა ფინანსური დანაზოგი მიიღო.
9.3. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სშკ-ის 48.8 მუხლზე და განმარტა, რომ კანონმდებელი სასამართლოს უფლებას ანიჭებს, მიიღოს გადაწყვეტილება კომპენსაციის შესახებ, როგორც სამსახურში აღდგენის ალტერნატივა და მოსარჩელის შელახული უფლების საკმარისი რესტიტუცია. კომპენსაცია ესაა პასუხისმგებლობის ზომა, რაც დამსაქმებელს ეკისრება მუშაკის უკანონოდ დათხოვნისათვის და მანვე (კომპენსაციის ოდენობამ) უნდა უზრუნველყოს დასაქმებულის მინიმალური სოციალური გარანტიის შექმნა, რითაც კომპენსაცია განსხვავდება ზიანის ანაზღაურებისას პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენისგან.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი კომპენსაცია (სამი თვის ხელფასის ოდენობით) ადეკვატურად უზრუნველყოფდა უკანონოდ განთავისუფლებით მოსარჩელის შელახული უფლების კომპენსირებას. აღნიშნული საკითხის შეფასებისას, სააპელაციო სასამართლომ, მხედველობაში მიიღო შემდეგი ორი გარემოება: 1). მოპასუხემ მოსარჩელეს გადაუხადა კომპენსაცია - ორი თვის თანამდებობრივი სარგო - სამუშაოდან განთავისუფლების შემდეგ; 2). თანამდებობიდან დათხოვნიდან ერთ თვეზე ნაკლებ დროში, 2019 წლის 19 აპრილიდან, მოსარჩელე სხვა საწარმოში დასაქმდა.
10. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შემოიტანა დამსაქმებელმა, თუმცა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 20 მაისის განჩინებით ხსენებული საკასაციო საჩივარი განუხილველად დარჩა ხარვეზის გამოუსწორებლობის გამო.
11. 2020 წლის 7 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით მოსარჩელემაც გაასაჩივრა, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების მოთხოვნით.
დასაქმებულის საკასაციო საჩივრის დასაბუთება ასეთია:
11.1. საქართველოს შრომის კოდექსი შეიცავს დამსაქმებლის ინიციატივით შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლების ჩამონათვალს, რომლებიც წარმოშობს დამსაქმებლის ვალდებულებას - დასაქმებულს გადაუხადოს არანაკლებ ორი თვის შრომის ანაზღაურება. ამდენად, კომპენსაციის გადახდის ვალდებულება, მატერიალური კანონმდებლობით დადგენილი იმპერატიული დანაწესია, რომელიც სამუშაოზე აღდგენის ალტერნატივის მიზნებისთვის დაწესებულ გასაცემად ვერ განიხილება.
11.2. მოცემულ შემთხვევაში, მართალია, მოსარჩელე ახალ საწარმოში დასაქმდა, თუმცა 1 წლის ვადით, მაშინ, როდესაც მოპასუხესთან იგი უვადო შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებოდა. გარდა ამისა, მოპასუხესთან მოსარჩელის ყოველთვიური შრომითი ანაზღაურება 2 880 ლარს შეადგენდა, ხოლო ახალ დამსაქმებელთან ხელფასს - მხოლოდ 1 000 ლარს იღებს.
12. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 2 მარტის განჩინებით, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად. 2022 წლის 17 მარტის განჩინებით, სსსკ-ის 391.5 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, საკასაციო პალატამ მითითებული საკასაციო საჩივარი დასაშვებად ცნო და დაადგინა საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
13. პირველ რიგში, პალატა მიუთითებს სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველ წინადადებაზე, რომლის შინაარსით: საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. აღნიშნული ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე, პალატისათვის ამოსავალი სწორედ კასატორის მიერ სადავოდ გამხდარი მოთხოვნაა, კერძოდ, დასაქმებული აპროტესტებს, დამსაქმებლისათვის, მის სასარგებლოდ, კომპენსაციის სახით მხოლოდ - 8 640 ლარის დაკისრებას.
ამდენად, საკასაციო პალატის მიერ განსახილველი საკითხი შემდეგია: რამდენად მართლზომიერია, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ (რაც სააპელაციო სასამართლომაც გაიზიარა) მოპასუხისათვის დასაკისრებელი კომპენსაციის 8 640 ლარით განსაზღვრა.
14. სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს განჩინება კანონიერ ძალაშია შესული, რამდენადაც დამსაქმებლის მიერ მასზე შემოტანილი საკასაციო საჩივარი, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 20 მაისის განჩინებით განუხილველად დარჩა (სსსკ-ის 264.2 მუხლი).
15. კასატორის განსახილველი მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი სშკ-ის 48.8 მუხლშია წარმოდგენილი (მოსარჩელის სამუშაოდან განთავისუფლების დროისათვის, იმავე შინაარსის ნორმას ადგენდა სშკ-ის 38.8 მუხლი), რომლის შინაარსიც ასეთია: სასამართლოს მიერ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შრომითი ხელშეკრულება შეუწყდა ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით.
სშკ-ის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილით კანონმდებლის მიერ შემოთავაზებული რეგულირებით, სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია, პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით. მითითებული რეგულაციით, დამსაქმებლისათვის დადგენილია, უკანონოდ განთავისუფლებული დასაქმებულის პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენა, ხოლო, თუკი ეს შეუძლებელია, მაშინ მომდევნო რიგითობით დადგენილი ვალდებულებების შესრულება (შდრ. იხ. სუსგ №ას-951-901-2015, 29.01.2016).
ამდენად, შრომის კანონმდებლობა, უპირატესად, სწორედ დასაქმებულის სამუშაოზე აღდგენას მოიაზრებს დარღვეული უფლების რესტიტუციის ყველაზე უფრო სამართლიან ღონისძიებად, ერთადერთ დამაბრკოლებელ გარემოებად ამ უფლების გამოყენებისათვის, კანონმდებლობა შესაბამის თანამდებობაზე დასაქმებულის აღდგენის შეუძლებლობას (აღარ არსებობს ის სტუქტურული ერთეული, რომელშიც დასაქმებული მუშაობდა, დასაქმებულის მიერ დაკავებულ შტატზე სხვა პირი დასაქმდა და სხვა) განიხილავს (იხ. სუსგ №ას-1161-2018, 15.10.2020).
განსახილველი საკასაციო საჩივრის ავტორი სხვა ორგანიზაციაშია დასაქმებული. როგორც ზემოთ აღინიშნა, კასატორი მოითხოვს არა სამუშაოზე აღდგენას, არამედ მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ კომპენსაციის იმაზე მეტი ოდენობით დაკისრებას, ვიდრე ეს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებითაა (რომელიც გასაჩივრებული განჩინებით უცვლელად დარჩა) დადგენილი. აქედან გამომდინარე, კასატორი არ დავობს სამუშაოზე აღდგენაზე უარის თქმის მართლზომიერებაზე, მას გასაჩივრებული განჩინება კანონსაწინააღმდეგოდ მიაჩნია მხოლოდ კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრის ნაწილში, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო სწორედ ამ ნაწილში შეამოწმებს გასაჩივრებული განჩინების სისწორეს.
16. კანონის ზემომითითებული ნორმით გათვალისწინებული „კომპენსაციის“ ცნება არაერთხელ გამხდარა საკასაციო პალატის განმარტების საგანი. შესაბამისად, ამ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მრავალი განჩინება თუ გადაწყვეტილება არსებობს. წინამდებარე დავის გადაწყვეტის მიზნებისათვის, საგულისხმოა, ხსენებული სასამართლო პრაქტიკიდან რამდენიმე ამონარიდი, კერძოდ:
დასახელებული საქმეებიდან ერთ-ერთზე, საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ: საქართველოს შრომის კოდექსი არ განსაზღვრავს კომპენსაციის გამოანგარიშების წესსა და კრიტერიუმებს. კომპენსაციის, როგორც დასაქმებულის უფლებრივი რესტიტუციის საშუალების, დადგენა და მისი ოდენობის განსაზღვრა სასამართლოს დისკრეციაა, რა დროსაც გათვალისწინებულ უნდა იქნეს, რომ შრომითსამართლებრივი კომპენსაცია ერთდროულად ფარავს იმ მატერიალურ დანაკარგს, რაც მხარემ უკანონოდ დათხოვნით განიცადა და რასაც იგი საშუალოდ შესატყვისი სამსახურის მოძებნამდე განიცდის, ასევე - იმ მორალურ ზიანს, რაც მას უკანონოდ დათხოვნით მიადგა. ამავდროულად, გასათვალისწინებელია უკანონოდ დათხოვნილი სუბიექტის ასაკი, კომპეტენცია, სამსახურის შოვნის პერსპექტივა, ოჯახური მდგომარეობა, სოციალური მდგომარეობა, ასევე, დამსაქმებლის ფინანსური მდგომარეობა და ა.შ. (იხ. სუსგ: Nას-1161-2018, 15.10.2020; Nას-267-2021, 11.06.2021).
ერთ-ერთი საქმის განხილვისას, საკასაციო პალატამ დაადგინა, რომ სხვადასხვა ქვეყნის სასამართლო პრაქტიკის განზოგადება ქმნის კომპენსაციის გამოთვლის შესაძლებლობას შემდეგი კრიტერიუმებით: კომპანიის ლიკვიდურობა; პირის შანსები შრომის ბაზარზე; პირის სოციალური მდგომარეობა; დამსაქმებლის ფინანსური მდგომარეობა; პირი სხვაგან დასაქმდა თუ არა დავის პერიოდში; სამუშაო სტაჟი; დამსაქმებლის საწარმოუნარიანობა; პირის მუშაობის ხანგრძლივობა დამსაქმებელთან (იხ. სუსგ, საქმე №ას-1339-1259-2017, 30.07.2018).
16. მოცემულ შემთხვევაში, კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრისას, პალატა მხედველობაში იღებს საქმეზე დადგენილი გარემოებებს (მათ შორის, იმ ფაქტს, რომ ახალი სტრუქტურისა და საშტატო ნუსხის პარალელურად, მოპასუხემ, ორგანიზაციული ცვლილების ფარგლებში მიზანშეწონილად არ მიიჩნია მოსარჩელის მიერ დაკავებული პოზიციის ფუნქციონალური დანიშნულებით გაუქმება და ხსენებული ფუნქცია-მოვალეობები სხვა თანამშრომლებს დააკისრა/შეათავსა, რომელთაგან ერთ-ერთს ხელფასიც გაუზარდა), არსებულ სასამართლო პრაქტიკასა და იმ გარემოებას, რომ ახალ სამსახურში მოსარჩელე ერთწლიანი შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე დასაქმდა, მაშინ, როცა დამსაქმებელთან იგი უვადო შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე მუშაობდა. ამასთან, რაკი კასატორის მოთხოვნაა, დამსაქმებლისათვის მის სასარგებლოდ 10 თვის ოდენობით კომპენსაციის დაკისრება, პალატას მიზანშეწონილად მიაჩნია, რომ, დამსაქმებელს, კომპენსაციის გადახდა, მითითებული დროის ფარგლებში დაევალოს.
საკასაციო პალატის შეფასებით, კონკრეტულ საქმეზე, კომპენსაციის სამართლიანი, გონივრული და დასაბუთებული ოდენობა, შემდეგნაირად უნდა განისაზღვროს:
1). რაკი სამუშაოდან განთავისუფლებიდან (2019 წლის 25 მარტი) ერთი თვის ვადაში მოსარჩელე სხვა საწარმოში დასაქმდა, ხოლო ახალ დამსაქმებელთან მისი ხელფასი (1 000 ლარი) წინანდელ ხელფასზე (2 880 ლარი) ნაკლები იყო, ამიტომ მოსარჩელის ახალი სამუშაოს დაწყებიდან (2019 წლის 19 აპრილი) მოპასუხის მიერ გადასახდელმა კომპენსაციამ სრულად აღარ უნდა მოიცვას მოსარჩელის ძველი ხელფასი. ასეთ შემთხვევაში, მიზანშეწონილია, რომ მოპასუხის მიერ ასანაზღაურებელი კომპენსაციის თანხა განისაზღვროს, როგორც სხვაობა, მოსარჩელის ძველ და ახალ ხელფასებს შორის (1 880 ლარი). აქვე საკასაციო პალატა დასძენს, რომ ახალ სამუშაოზე დასაქმებულის ხელფასის 1 000 ლარით (როგორც ამაზე დასაქმებულმა მიუთითა) განსაზღვრის წინააღმდეგ, დამსაქმებელს წარმოდგენილი არ აქვს სრულყოფილი საკასაციო შედავება.
2). სადავო საკითხის შეფასებისას, კიდევ ერთი გარემოებაა საყურადღებო, კერძოდ:
კასატორის მიერ მოთხოვნილ კომპენსაციაში უნდა გავითვალისწინოთ მოცემულ საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოპასუხისათვის დაკისრებული კომპენსაცია - 8 640 ლარი (მოსარჩელის ძველი, სამი თვის დარიცხული ხელფასი), რამდენადაც ხსენებულ ნაწილში გადაწყვეტილებაზე დამსაქმებლის მიერ წარდგენილი სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო სააპელაციო სასამართლოს შესაბამის განჩინებაზე ამ უკანასკნელის მიერ შეტანილი საკასაციო საჩივარი განუხილველად დარჩა ხარვეზის შეუვსებლობის გამო. აქედან გამომდინარე, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დასახელებულ ნაწილში კანონიერ ძალაშია შესული და საკასაციო პალატა მის შესახებ ვერ იმსჯელებს (სსსკ-ის 264.1 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი).
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, დარჩენილი შვიდი თვის კომპენსაციის გაანგარიშება შემდეგნაირად უნდა შესრულდეს: დროის ხსენებულ მონაკვეთში, დამსაქმებელს უნდა დაეკისროს, დასაქმებულის ძველ ხელფასსა (2 880 ლარი) და ახალ ხელფასს (1 000 ლარი) შორის არსებული სხვაობის, 1 880 ლარის, გადახდა. ასეთი გაანგარიშების შედეგად, მოპასუხის მიერ შვიდი თვის ფარგლებში ასანაზღაურებელი კომპენსაციის ოდენობა შეადგენს 13 160 ლარს (1 880 ლარი (მოსარჩელის ძველ და ახალ ხელფასებს შორის სხვაობა) X 7 თვეზე). ამასთან, როგორც ზემოთ განიმარტა, აღნიშნულ თანხას უნდა დაემატოს პირველი ინსტანციის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მოპასუხისათვის დაკისრებული კომპენსაცია - 8 640 ლარი. საკასაციო პალატის დასკვნით, დასახელებული თანხების ჯამი - 21 800 ლარი, კომპენსაციის ის ოდენობაა, რომლის კასატორის სასარგებლოდ გადახდაც მოპასუხეს საბოლოოდ უნდა განესაზღვროს.
17. სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3, 404-ე, 408.3, 409-ე, 411-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :
1. ნ. ჭ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 7 ოქტომბრის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც ნ. ჭ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა (1-ლი პუნქტი) და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილების 1.2 პუნქტი;
3. ნ. ჭ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
4. სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების სანაცვლოდ, შპს „R. G. G.-ს“, ნ. ჭ-ის სასარგებლოდ, დაეკისროს კომპენსაციის - 21 800 ლარის გადახდა;
5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე: ვლადიმერ კაკაბაძე
მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე
მირანდა ერემაძე