საქმე №ას-334-2022 31 მაისი, 2022 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მირანდა ერემაძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტო (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ.წ–ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი - თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტომ (შემდეგში - მოსარჩელე ან პირველი აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი აღძრა დ.წ–ძის (შემდეგში: მოპასუხე ან მეორე აპელანტი ან მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა საიჯარო ქირის - 2965.75 ლარის, პირგასამტეხლოს - 5210 ლარის, ჯარიმის - 100 ლარის და ასევე, 2020 წლის 08 მაისიდან საიჯარო ქირის სრულ დაფარვამდე, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე პირგასამტეხლოს სახით 5 ლარის გადახდის დაკისრება.

2. მოსარჩელემ განმარტა, რომ მხარეთა შორის წარმოშობილი საიჯარო ურთიერთობიდან გამომდინარე, მოსარჩელეს ეკისრება დავალიანება საიჯარო ქირის სახით და მისი გადაუხდელობისათვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგსამტეხლოს გადახდის ვალდებულება.

3. მოპასუხემ წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი და განხორციელების შემაფერხებელი შესაგებელი (ხანდაზმულობა). მოპასუხემ განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ ხსენებული ბრძანებებით განსაზღვრული იჯარის ხელშეკრულება არ შესულა ძალაში, რაც გამოიხატა იმაში, რომ თავად მოსარჩელის მიერ მოწოდებული ხელშეკრულების მე-14 მუხლის თანახმად, სარგებლობის უფლების სავალდებულო რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში უნდა განხორციელდეს საიჯარო ურთიერთობის გაფორმებიდან არაუგვიანეს 1 თვის ვადაში, მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამასთანავე, ამავე ხელშეკრულების მე-2 და მე-10 მუხლიდან გამომდინარე როგორც ჩანს ხელშეკრულების დადების მიზანს წარმოადგენდა მოიჯარის მიერ ე.წ. ,,პლათფორმის“ მოწყობა, რაზეც თავად მეიჯარემ არ გასცა მშენებლობის ნებართვა. შესაბამისად იჯარის ინტერესი აღარ არსებობდა. აღნიშნულის შესახებ მოიჯარის მხრიდან განხორციელდა შესაბამისი შეტყობინებაც. მოპასუხემ მიუთითა პირგასამტეხლოს არაგონივრულობასა და ხელშეკრულების ხანდაზმულობასთან დაკავშირებითაც.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილებით, სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: მოპასუხეს დაეკისრა ქირის - 2965.75 ლარის და დარიცხული პირგასამტეხლოს - 621 ლარის გადახდა; 2020 წლის 08 მაისიდან ვალდებულების სრულად შესრულებამდე, მაგრამ არაუმეტეს 3 (სამი) წლისა, ყოველდღიურად დაეკისრა დავალიანების ძირითადი თანხის - 2965.75 ლარის 0.01%-ი პირგასამტეხლოს გადახდა, რაც ყოველდღიურად შეადგენს - 0.29 ლარს.

5. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე ორივე მხარემ წარადგინა სააპელაციო საჩივარი.

6. მოსარჩელემ მოითხოვა გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო მოპასუხემ - მისი უარყოფა.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2, 2.1 და მე-4 პუნქტების შეცვლით, მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება: სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეს დაეკისრა ქირის თანხის - 1000 ლარის და პირგასამტეხლოს - 621 ლარის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

8. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

9. მხარეთა განმარტებით, მათ შორის გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება, თუმცა, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სახეზეა არა იჯარის, არამედ ქირავნობის სამართალურთიერთობა.

10. პალატამ განმარტა, რომ იჯარა ორმხრივმავალდებულებელი, სასყიდლიანი და კონსესუალური ტიპის ხელშეკრულებაა. მეიჯარის ვალდებულებაა, დროებით სარგებლობაში გადასცეს მოიჯარეს იჯარის საგანი (ქონება) ისე, რომ შესაძლებელი იყოს მისგან სწორი სამეურნეო გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით ნაყოფის მიღება, ხოლო მოიჯარის ვალდებულება კი, შეთანხმებული საზღაურის გადახდაა. შესაბამისად, საიჯარო სამართლებრივი ურთიერთობის მიზანი არის არა მხოლოდ იჯარის საგნის სარგებლობა, არამედ იჯარის საგნის სარგებლობის გამო მიღებული შემოსავალი.

11. იჯარა ქირავნობის სამართლებრივი ურთიერთობის ნაირსახეობაა (საიჯარო ურთიერთობების დარეგულირებისთვის ქირავნობის ნორმები ბლანკეტურია), მაგრამ ქირავნობისგან მას სწორედ იჯარის საგნის სარგებლობით შემოსავლის მიღების აუცილებლობა მიჯნავს. შემოსავლის მიღების შესაძლებლობის აუცილებლობის უზრუნველყოფა კი, მეიჯარის ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების გამოკვეთილი პასუხისმგებლობაა, რასაც ეფუძნება მოიჯარის ვალდებულება საიჯარო ქირის გადახდის შესახებ (შდრ. სუსგ № ას- 823-823-2018, 06.11.2018წ.; სუსგ №ას-738-700-2015, 18 დეკემბერი, 2015 წელი). ქირავნობის დროს კონკრეტული, ინდივიდუალურად განსაზღვრული, მოუხმარებადი ნივთი გადაეცემა დამქირავებელს სარგებლობაში, ხოლო იჯარის შემთხვევაში გადაეცემა ქონება, რომელიც, არა მარტო ნივთებს, არამედ არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთესაც აერთიანებს [სსკ-ის 147-ე მუხლი], ანუ იმ მოთხოვნებსა და უფლებებს, რომლებიც მოიჯარეს მისცემს შესაძლებლობას, მიიღოს ნაყოფი (მატერიალური სარგებელი). იჯარის შემთხვევაში ნაყოფია ის შემოსავლები, რაც მეურნეობის სწორი გაძღოლის გზით მიიღება სამართლებრივი ურთიერთობის (იჯარის) საფუძველზე („იურიდიული ნაყოფი“)] (იხ. სუსგ № ას 738-700-2015, 18.12.2015წ.)

12. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე მოპასუხეს, პირდაპირი განკარგვის წესით, სარგებლობის უფლებით გადაეცა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქ. თბილისში, ....... ქუჩა №21-ის მიმდებარედ არსებული 14 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, მასზე ხიდის ე.წ. „პლატფორმის“ მოწყობის მიზნით და არა მასზე სავაჭრო ჯიხურის ან რაიმე სავაჭრო ობიექტის მოწყობის მიზნით.

13. მხარეთა ახსნა-განმარტებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მოპასუხეს აღნიშნული მიწის ნაკვეთი და მასზე ასაშენებელი ხიდი სჭირდებოდა მის სამეწარმეო ობიექტთან ალტერნატიული მისასვლელის მოსაწყობად.

14. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე მოცემულ დავაში სადავო საკითხების შეფასებისათვის, პალატის მოსაზრებით მნიშვნელოვანია იმ ფაქტის, გათვალისწინება, რომ მიწის ნაკვეთი მოპასუხეს უნდა გამოეყენებინა მხოლოდ იმ დანიშნულებით, რომ მასზე განთავსებულიყო სამეწარმეო ობიექტთან ალტერნატუიული მისასვლელის სახით "პლატფორმა" (ხიდი) და უდავოა, რომ მოსარჩელისგან გადაცემული მიწის ნაკვეთიდან მოპასუხე რაიმე სახის შემოსავალს ვერ მიიღებდა, არამედ მოხდებოდა აღნიშნული ქონებით სარგებლობა მხოლოდ ალტერნატიული კომუნიკაციის მოსაწყობად. აღნიშნული გარემოება კი, გამორიცხავს მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის იჯარის ხელშეკრულებად კვალიფიკაციას და შესაბამისად, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული იყო მიწის ნაკეთის ქირავნობის ხელშეკრულება.

15. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქირავნობა ფორმასავალდებულო გარიგებათა კატეგორიას არ განეკუთვნება, რომლის ნამდვილობასაც სამოქალაქო კოდექსი დაუკავშირებდა რაიმე ფორმის დაცვის აუცილებლობას. ამდენად, სსკ-ის 69.1.2 (გარიგება შეიძლება, დაიდოს ზეპირად ან წერილობითი ფორმით. გარიგება წერილობითი ფორმით შეიძლება, დაიდოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ან მხარეთა შეთანხმებით) მუხლის მიხედვით, შესაძლებელია მისი დადება როგორც ზეპირად, ისე - წერილობით, ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, მხარეთა ნებაზეა დამოკიდებული, კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობა, დაუკავშირონ წერილობით თუ ზეპირ გარიგებას. ამდენად, მოცემული სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობისთვის წერილობითი გარიგების დადება სავალდებულო არ არის და მისი დაუცველობა გარიგების ბათილობის საფუძველი ვერ გახდება (იხ სუსგ საქმე №ას-553-2021, 30 სექტემბერი, 2021 წელი).

16. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი არც იჯარის ხელშეკრულების ნამდვილობისთვის ითვალისწინებს მისი საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის აუცილებლობას. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლიდან გამომდინარე, ქირავნობისა და იჯარის ხელშეკრულებების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია დასაშვებია, თუმცა, აღნიშნული არ უნდა იქნეს განმარტებული იმგვარად, რომ რეგისტრაციის გარეშე, ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლება-მოვალეობები მხარეებს არ წარმოეშობათ.

17. საქმეში წარმოდგენილი „საიჯარო პირობებიდან“ დგინდება, რომ: გადაცემულ ქონებაზე იჯარის უფლება წარმოიშობა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაცნობის მომენტიდან (1-ლი პუნქტი); სარგებლობის უფლების სავალდებულო რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში უნდა განხორციელდეს საიჯარო ურთიერთობის გაფორმებიდან არაუგვიანეს 1 თვის ვადაში, მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესით (მე-14 პუნქტი). აღნიშნული პირობების კუმულატიური შეფასების შედეგად სააპელაციო პალატა ადგენს, რომ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლება- მოვალეობათა წარმოშობა დაკავშირებული იყო მოპასუხის მიერ ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის გაცნობასთან და ხელშეკრულების ხელმოწერასთან და არა ხელშეკრულების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციასთან, რაც ხელშეკრულებით შესასრულებელ ერთ-ერთ პირობას წარმოადგენდა და გარიგების ნამდვილობაზე გავლენას ვერ მოახდენდა.

18. განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია და მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ მოპასუხე მოსარჩელის 2017 წლის 25 მაისის №ბ61.01171452 ბრძანებას გაეცნო და სახელშეკრულებო პირობებს ხელი მოაწერა - 2017 წლის 30 მაისს. შესაბამისად, 30.05.2017 წლიდან მხარეებს წარმოეშვათ ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლება-მოვალეობები. ამ თვალსაზრისით, უარყოფილი იქნა მოპასუხის (მეორე აპელანტი) მოსაზრება, რომ არ მომხდარა მხარეთა შორის გაფორმებული „იჯარის“ ხელშეკრულების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია, რის გამოც, აღნიშნული ხელშეკრულება შესაბამის სამართლებრივ შედეგებს ვერ წარმოშობს და ქირის დავალიანების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს, პალატის მოსაზრებით დაუსაბუთებელია.

19. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრების საფუძვლიანობის გამორკვევის მიზნით, რამდენადაც მხარეთა შორის დავა გამომდინარეობს ქირავნობის სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან და მოსარჩელე მოპასუხეს ედავება ქირის სახით დაგროვილი დავალიანების, ასევე, ვალდებულების დარღვევისათვის გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს გადახდას, უნდა დადგინდეს ქირავნობის ურთიერთობიდან გამომდინარე თითოეული მხარის უფლება მოვალეობების ფარგლები და ასევე, ის გარემოება თუ ერთი მხრივ, გამქირავებელმა, ხოლო მეორე მხრივ, დამქირავებელმა როგორ შეასრულა მისი წილი მოვალეობები.

20. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ-ის) 531-ე მუხლის თანახმად, ქირავნობის ხელშეკრულებით გამქირავებელი მოვალეა დამქირავებელს სარგებლობაში გადასცეს ნივთი განსაზღვრული ვადით. დამქირავებელი მოვალეა გამქირავებელს გადაუხადოს დათქმული ქირა.

21. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის წარმოიშვა ქირავნობის სამართლებრივი უართიერთობა. ქირის ოდენობა შეადგენდა წლიურად 1200 ლარს, რომელიც მოპასუხეს უნდა გადაეხადა თანაბარწილად, ყოველთვიურად. შესაბამისად დგინდება, რომ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ყოველთვიური ქირის ოდენობა შეადგენდა 100 ლარს. ასევე დადგენილია, რომ მოპასუხეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არცერთი გადახდა არ განუხორციელებია.

22. მოპასუხის მითითებით, ქირის გადაუხდელობა განპირობებულია იმით, რომ მან ვერ აიღო შესაბამისი ნებართვა პლატფორმის მოსაწყობად, შესაბამისად ვერ მოაწყო ხიდი დაქირავებულ მიწის ნაკვეთზე, რის გამოც, მან ვერ ისარგებლა მიწის ნაკვეთით.

23. სსკ-ის 532-ე მუხლის თანახმად, გამქირავებელი მოვალეა გადასცეს დამქირავებელს გაქირავებული ნივთი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სარგებლობისათვის ვარგის მდგომარეობაში და ქირავნობის მთელი დროის განმავლობაში შეინარჩუნოს ნივთის ეს მდგომარეობა. აღნიშნული ნორმა გულისხმობს, რომ გამქირავებელმა ხელი უნდა შეუწყოს დამქირავებელს, რომ მან დაქირავებული ფართი გამოიყენოს დანიშნულებისამებრ და ამასთან ურთიერთობის საწყის ეტაპზევე ნივთი ისეთ მდგომარეობაში უნდა გადასცეს, რომ შეესაბამებოდეს ხელშეკრულებით დადგდენილ მიზანს (გაქირავებული ნივთის ვარგისიანობის უზრუნველყოფის შესახებ გამქირავებლის ვალდებულება).

24. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია და მხარეთა შორის სადავო არ არის, რომ ქირავნობის ხელშეკრულების გაფორმების მიზანს წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთზე ხიდის, ე.წ. „პლატფორმის“ მოწყობა. ასევე ფაქტია, რომ აღნიშნული მიზანი არ განხორციელებულა. მოპასუხის განმარტებით, მან რამდენჯერმე მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ - არქიტექტურის სამსახურს და წარადგინა ხიდის პროექტები, თუმცა, ნებართვის მიღება ვერ მოხდა, რის გამოც, ხელშეკრულების გაგრძელებასა და 14კვ/მ მიწის ნაკვეთის სარგებლობაში ქონას აზრი დაეკარგა.

25. შესაბამისად, პალატამ დაადგინა, რომ მიუხედავად პლატფორმის მოწყობის შეუძლებლობისა, როგორც ამას მოპასუხე განმარტავს, მოპასუხეს ქირავნობის ხელშეკრულება ცალმხრივად არ შეუწყვეტია, მას არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება იმის დასადასტურებლად, რომ მან პლატფორმის მოწყობის შეუძლებლობის გამო, გამოხატა ხელშეკრულების შეწყვეტის ნება და ამის შესახებ აცნობა (სკ-ის 51 მუხ.) კონტრაგენტ მხარეს. აღნიშნული კი, მოცემულ შემთხვევაში, გულისხმობს იმას, რომ მხარეთა შორის ქირავნობის სამართლებრივი ურთიერთობა გაგრძელდა და დამქირავებელი (მოპასუხე) ვერ მოითხოვს ქირის გადახდისაგან სრულად განთავისუფლებას.

26. ამასთან, მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიზანს წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთზე ხიდის მოწყობა, თუმცა, მოსარჩელის მიერ გამოცემული ბრძანება არ ითვალისწინებდა პლატფორმის მოწყობის ნებართვის გაცემასაც, შესაბამისად, ნებართვის მიღების ტვირთი სრულად დამქირავებელზე გადავიდა, მაშინ როდესაც სსკ-ის 532-ე მუხლის თანახმად, გამქირავებელს ევალება, რომ დამქირავებელს გაქირავებული ნივთი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სარგებლობისათვის ვარგის მდგომარეობაში გადასცეს.

27. მოცემულ შემთხვევაში, სსკ-ის 532-ე მუხლით განსაზღვრულ ვარგის მდგომარეობად, მხოლოდ მიწის ნაკვეთის გადაცემა ვერ იქნება განხილული, ვინაიდან პლატფორმის მოწყობის ნებართვის გარეშე, ცალკე აღებული მიწის ნაკვეთი, ვერ უზრუნველყოფდა ხელშეკრულებით დადგენილი მიზნით სარგებლობის შესაძლებლობას. ხიდის მოწყობის ნებართვა უნდა გაეცა სსიპ არქიტექტურის სამსახურს, რომელიც, ისევე როგორც მოსარჩელე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის დაქვემდებარებაში მყოფ სტრუქტურულ ერთეულს წარმოადგენს და ქირავნობის ხელშეკრულების გაცემით, მოპასუხეს წარმოეშვა მოლოდინი, რომ ნებართვის მიღებაც შესაძლებელი იქნებოდა.

28. მართალია, მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულება არ ითვალისწინებდა, რომ მოსარჩელეს უზრუნველეყო მის მიერ მოპასუხისათვის გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე პლატფორმის მოწყობისათვის შესაბამისი ნებართვის გაცემა და ამ თვალსაზრისით, არც მოსარჩელის მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევა იკვეთება, თუმცა, ისიც ფაქტია, რომ შესაბამისი ნებართვის არარსებობის პირობებში, მხოლოდ მიწის ნაკვეთის გადაცემა, ვერ უზრუნველყოფდა მოპასუხისათვის ამ მიწის ნაკვეთის გამოყენებას, ვინაიდან როგორც უკვე აღინიშნა ეს მიწის ნაკვეთი მხოლოდ იმ დანიშნულებით უნდა გამოეყენებინა მოპასუხეს, რომ მასზე მოეწყო მის ობიექტთან მისასვლელი ალტერნატიული გზა, პლატფორმა (ხიდი).

29. ამდენად, ერთი მხრივ, მართალია მოსარჩელეს, როგორც გამქირავებელს უშუალოდ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება არ აქვს დარღვეული, თუმცა, მეორე მხრივ, ნებართვის გარეშე, დამქირავებლისათის „ცარიელი" მიწის ნაკვეთის გადაცემა, ვერ უზრუნველყოფს დამქირავებლისათვის სარგებლობაში გადაცემული მიწის ნაკვეთის ვარგისიანობას ხელშეკრულების მიზნებისათვის.

30. ხელშეკრულება არ ითვალისწინებდა არც იმ გამარტივებულ პროცედურას, რომლის დაცვის შემთხვევაშიც, მოსარჩელე გარანტირებულად შეძლებდა შესაბამისი ნებართვის მიღებას პლატფორმის მოსაწყობად. ასეთი ვითარება კი, არ გამორიცხავს იმ შესაძლებლობას, რომ მიუხედავად სათანადო მცდელობისა დამქირავებელს მაინც ვერ მოეპოვებინა შესაბამისი სამსახურის მხრირდან პლატფორმის მოწყობისათვის საჭირო ნებართვა.

31. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ხელშეკრულების მიზნებიდან გამომდინარე, დამქირავებლისათვის, ქირავნობის საგანი (მიწის ნაკვეთი) ვარგის მდგომარეობაში არ ყოფილა გადაცემული, რაც დამქირავებელს წარმოუშობდა ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის უფლებას, თუმცა, როგორც უკვე აღინიშნა, დამქირავებელს ამ უფლებით არ უსარგებლია და მხარეთა შორის ქირავნობა გაგრძელდა იმ სახით, რომ დამქირავებელი ფაქტობრივად ვერ სარგებლობდა გადაცემული მიწის ნაკვეთით.

32. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ხელშეკრულების მხარეთა კეთისინდისიერების სტანდარტზე (სსკ-ის 115-ე, მე-8.3 მუხლები) და მიიჩნია, რომ იმ პირობებში, როდესაც მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიზანს წარმოადგენდა სარგებლობაში გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე ხიდის მოწყობა; ხიდის მოწყობა ვერ განხორციელდა; გამქირავებელს რაიმე ქმედება, დამქირავებლისთვის პლატფორმის მოწყობის ნებართვის აღების ხელშეწყობის მიზნით არ განუხორციელებია და ხელშეკრულების საფუძველზე მოხდა ისეთი ქონების გადაცემა, რომელიც სახელშეკრულებო მიზნისთვის გამოსადეგი არ იყო - ხელშეკრულებით დადგენილი ქირის სრული ოდენობით მოთხოვნა არ შეესაბამებოდა მხარეთა კეთილსინდისიერების პრინციპს.

33. ამასთან, სააპელაციო პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ ქირავნობის ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 2017 წლის 30 მაისს და პირველი ქირის გადახდის ვალდებულება მოპასუხეს წარმოეშვა 2017 წლის 30 ივნისს. მოპასუხეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არცერთი გადახდა არ განუხორციელებია, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მოსარჩელემ ხელშეკრულება შეწყვიტა 2019 წლის 19 ნოემბერს, კერძოდ, თითქმის 2 წლისა და 6-თვის შემდეგ, მაშინ როდესაც სსკ-ის 558-ე მუხლის თანახმად, გამქირავებელს შეუძლია ხელშეკრულება მოშალოს ვადამდე, თუ დამქირავებელმა ქირა არ გადაიხადა სამი თვის განმავლობაში.

34. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების დადება, ისევე, როგორც შეწყვეტის უფლება, თავისუფალი კონტრაჰირების ერთ-ერთი გამოვლინებაა, რაც იმას ნიშნავს, რომ კრედიტორი თავად წყვეტს, მიუხედავად კონტრაჰენტის მიერ ვალდებულებების დარღვევისა, დარჩეს სახელშეკრულებო ურთიერთობაში თუ შეწყვიტოს იგი. ხელშეკრულების შეწყვეტის უფლება წარმოადგენს გამქირავებლის უფლებას და არა მის ვალდებულებას. თუმცა, აღნიშნული უფლებები უსაზღვრო არ არის და მათი გამოყენება უნდა შეესაბამებოდეს მხარეთა კეთილსინდისიერების პრინიციპს. იმ პირობებში, როდესაც დამქირავებელს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არცერთი გადახდა არ ჰქონდა შესრულებული, ხოლო კანონის თანახმად, გამქირავებელს სამი თვის შემდგომ უკვე ჰქონდა უფლება შეეწყვიტა ხელშეკრულება და მიუხედავად ამისა, მხოლოდ ორი წლისა და ხუთი თვის შემდეგ გამოიყენა ხსენებული უფლება, როდესაც ქირის თანხა უკვე დაგროვილი იყო საკმაოდ სოლიდური ოდენობით, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით გამქირავებლის მხირდან ამგვარი ქმედება ასევე არ ჯდება კეთილსინდისიერი და გულისხმიერი ქმედების ფარგლებში. მით უფრო, როგორც დადგინდა დამქირავებელმა ქირავნობის ობიექტით დანიშნულებისამებრ სარგებლობა ვერ შეძლო მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში.

35. ამდენად, ერთი მხრივ, იმის გათვალისწინებით, რომ ხელშეკრულების საფუძველზე მოხდა ისეთი ქონების გადაცემა, რომელიც რეალურად სახელშეკრულებო მიზნისთვის გამოსადეგი არ იყო და მიუხედავად იმისა, რომ მოპასუხეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არცერთი გადახდა არ ჰქონდა განხორციელებული, გამქირავებელმა ხელშეკრულება შეწყვიტა მხოლოდ 2 წლისა და ხუთი თვის შემდეგ და მეორეს მხრივ იმის მხედველობაში მიღებით, რომ მოპასუხეს არ წარმოუდგენია არანაირი მტკიცებულება მასზედ, რომ მიუხედავად მისი მცდელობისა ვერ მოიპოვა პლატფორმის მოწყობისათვის შესაბამისი ნებართვა, ასევე მისი მხრიდან ხელშკრულების ვადამდე შეწყვეტის შესახებ უფლების გამოუყენებლობის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, ქირის სახით 2965,75 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნა ექვემდებარება მხოლოდ ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას.

36. რაც შეეხება მოპასუხისთვის პირგასამტეხლოს დაკისრებისა და მისი ოდენობის განსაზღვრას, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილშიც არ არსებობდა მოსარჩელის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი, ხოლო მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი ამ ნაწილში უნდა დაკმაყოფილებულიყო ნაწილობრივ. ვინაიდან, დადგენილი იქნა, რომ მოპასუხეს არ ჰქონდა შესრულებული ვალდებულება მოსარჩელის წინაშე. ასევე, დადგენილი იქნა, რომ მოპასუხესა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას შორის გაფორმებული შეთანხმებების მიხედვით მოპასუხეს დათქმულ ვადაში ვალდებულების შეუსრულებლობის, საიჯარო ქირის გადაუხდელობის გამო ერიცხება პირგასამტეხლო დავალიანების 0.1% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე, რაც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მონაცემების მიხედვით შეადგენს - 5210 ლარს. მხარე ასევე ითხოვს 2020 წლის 08 მაისიდან ქირის სრულ დაფარვამდე, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე პირგასამტეხლოს სახით 5 ლარის მოპასუხისთვის დაკისრებას. შეთანხმებების მიხედვით, ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში დამრღვევმა მხარემ უპირობოდ უნდა გადაიხადოს პირგასამტეხლო. განსახილველ შემთხვევაში, არსებობდამხარეების მიერ დადებული წერილობითი გარიგება, რომელიც ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ადგენს პირგასამტეხლოს გადახდას.

37. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ის 420-ე მუხლით და მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ერთი მხრივ, იმის გათვალისწინებით, რომ მოპასუხე საკმაოდ გულგრილად მოეკიდა მისი, როგორც დამქირავებლის უფლება- მოვალეობებს (არც ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტა მოუხდენია და არც ქირის გადახდის შესახებ ვალდებულება ნაწილობრივაც არ შეუსრულებია), ხოლო მეორე მხრივ, იმის მხედველობაში მიღებით, რომ მოპასუხეს ქირის სახით, საბოლოოდ, მხოლოდ 1000 ლარის გადახდა დაეკისრა, მოსარჩელის სასარგებლოდ, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირგასამტეხლოს სახით მოპასუხეს უნდა დაეკისროს მხოლოდ 621 ლარის გადახდა და არ არსებობს 2020 წლის 08 მაისიდან ვალდებულების სრულად შესრულებამდე ყოველი ვადაგადაციელბული დღისათვის დამატებით კიდევ მიმდინარე პირგასამტეხლოს დაკისრების საფუძველი.

38. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მოსარჩელემ (პირველი აპელანტი) გაასაჩივრა საკასაციო საჩივრით. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმებას და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას.

39. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ მოპასუხემ რამდენჯერმე მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - თბილისის არქიტექტურის სამსახურს, წარადგინა ხიდის პროექტები, თუმცა, ნებართვის მიღება ვერ მოხდა, რის გამოც, ხელშეკრულების გაგრძელება და 14 კვ.მ მიწის ნაკვეთის სარგებლობაში ქონას აზრი დაეკარგა. იმ არგუმენტის დასადასტურებლად, რომ მოპასუხემ ხიდის მოწყობის ნებართვის აღების მიზნით მიმართა შესაბამის უწყებას, რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია, თუმცა, იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ ქირავნობის ხელშეკრულების ობიექტზე პლატფორმის მოწყობა არ განხორციელდა, უნდა ვივარაუდოთ, რომ არსებობდა ხელისშემშლელი გარემოებები.

40. კასატორი აღნიშნავს, იმის დამადასტურებლად, რომ მოპასუხემ მიმართა ადმინისტრაციულ ორგანოს პლატფორმის მოწყობის მიზნით ნებართვის გასაცემად, რაიმე მტკიცებულება, გარდა ახსნა-განმარტებისა, საქმეში წარმოდგენილი არ არის. გარდა ამისა, სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოპასუხეს არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ მას კომუნიკაცია ჰქონდა სსიპ - ქონების მართვის საგენტოსთან ნებართვის მიღების ან ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტის თაობაზე (მხარეს შეეძლო წარმოედგინა წერილობთი მტკიცებულების სახით შესაბამისი წერილობითი განცხადება).

41. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ იმ პირობებში, როდესაც მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიზანს წარმოადგენდა სარგებლობაში გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე ხიდის მოწყობა, რაც ვერ განხორციელდა. გამქირავებელს რაიმე ქმედება, დამქირავებლისთვის პლატფორმის მოწყობის ნებართვის აღების ხელშეწყობის მიზნით არ განუხორციელებია და ხელშეკრულების საფუძველზე მოხდა ისეთი ქონების გადაცემა, რომელიც სახელშეკრულებო მიზნისთვის გამოსადეგი არ იყო, ხელშეკრულებით დადგენილი ქირის სრული ოდენობით მოთხოვნა არ ჯდება მხარეთა კეთილსინდისიერების პრინციპის ფარგლებში.

42. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ იმ პირობებში, როდესაც დამქირავებელს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არც ერთი გადახდა არ ჰქონდა შესრულებული, გამქირავებელს სამი თვის შემდგომ უკვე ჰქონდა უფლება შეეწყვიტა ხელშეკრულება, თუმცა, ხელშეკრულება შეწყდა მხოლოდ ორი წლისა და ხუთი თვის შემდეგ.

43. კასატორი აღნიშნავს, რომ მოპასუხეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება გადაეცა არა ქირავნობის, არამედ იჯარის ფორმით. მხარეთა შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების მე-17 მუხლის თანახმად, ამ პირობებისა და ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, მოიჯარეს ამ პირობებით განსაზღვრული ფორმით ეძლევა გაფრთხილება, რომელშიც მიეთითება დარღვევის გამოსწორების ვადა და პირგასამტეხლო, რომლის ოდენობაც განსაზღვრულია წინამდებარე პირობებით. ხელშეკრულების პირობების თანახმად, სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს 07.03.2018წ. N61-01180663390 წერილით მოაპსუხეს ეცნობა 2017 წლის 25 მაისის №ბ61.01171452 იჯარის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მეიჯარის მიმართ არსებული ფინანსური ვალდებულებების შესახებ, თუმცა, მისი მხრიდან ასეთი ვალდებულება არ შესრულებულა. შესაბამისად, როგორც ხელშეკრულების დადება, ასევე, მისი შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილების მიღება წარმოადგენს მხარის თავისუფალი ნების გამოვლების საშუალებას და ხელშეკრულების მხარე არ არის შეზღუდული თავის უფლებაში მიიღოს გადაწყვეტილება სახელშეკრულებო ურთიერთობის მოშლის შესახებ. მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც თვითონ მხარესაც არ მოუმართავს სააგენტოსთვის აღნიშნული თხოვნით.

44. კასატორი სადავოდ ხდის პირგასამტეხლოს შემცირებასაც და აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება „ქალაქ თბილისის ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს №9-65 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული წესის შესაბამისად, რომლითაც სარგებლობის პირობების გარდა გათვალისწინებულია ქონების მიმღები პირის პასუხისმგებლობა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების დარღვევის შემთხვევაში. აღნიშნული წესის მე-11 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმადაც ქირის თანხის გადაუხდელობის შემთხვევაში პირგასამტეხლოს ოდენობა შეადგენს - ქირის 0.1 %, მაგრამ არანაკლებ 1 (ერთი) ლარისა დარღვევის დღიდან ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. მითითებულ დათქმას ასევე ითვალისწინებს “ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 22 დეკემბრის №19-78 დადგენილებით დამტკიცებული წესის მე-11 მუხლის მე-3 პუნქტიც, რომლის თანახმადაც ქირის თანხის გადაუხდელობის შემთხვევაში პირგასამტეხლოს ოდენობა შეადგენს - ქირის 0.1%, მაგრამ არანაკლებ 5 (ხუთი) ლარისა დარღვევის დღიდან ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების სარგებლობის უფლებით გადაცემა და ხელშეკრულებების გაფორმება ხორციელდება ნორმატიული აქტების საფუძველზე, მათ მიერ დადგენილი პირობების გათვალისწინებით. განსახილველ შემთხვევაში, დ.წ–ძემ საკუთარი თავისუფალი ნების გამოვლენის საფუძველზე ხელშეკრულების დადებისას მისთვის ცნობილი იყო ხელშეკრულების პირობები და ის შედეგები, რომლებიც ხელშეკრულების დარღვევას მოჰყვებოდა, რასაც მხარე დათანხმდა და სადავოდ არ გაუხდია. მოპასუხისათვის ცნობილი იყო საიჯარო ქირის საფასური და მისი გადაუხდელობის გამო განსაზღვრული პირგასამტეხლო. შესაბამისად მას ჰქონდა რეალური შესაძლებლობა განესაზღრა ქირის დროულად გადაუხდელობის შემთხვევაში დარიცხული პირგასამტეხლოს ოდენობა, რაც გულისხმობს, რომ მხარეს გათვითცნობიერებული ჰქონდა მოსალოდნელი შედეგი ვალდებულების დარღვევისას. პირგასამტეხლო არის ერთგვარი გარანტია კრედიტორისთვის, რათა მოვალის მიერ კეთილსინდისიერად იყოს შესრულებული სახელშეკრულებო პირობები და ადგილი არ ჰქონდეს პასუხისმგებლობისგან თავის არიდებას. როდესაც მხარე ნებას ავლენს გარიგების დადების თაობაზე, ის აცნობიერებს, ყველა შესაძლო შედეგს, რაც შეიძლება მოყვეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებას ან შეუსრულებლობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

32 საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 მარტის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

33 საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

34 სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია.

35 განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი საკასაციო პრეტენზიის ფარგლებში, საკასაციო პალატის მსჯელობის საგანია მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე კრედიტორის, როგორც პირველადი (ქირის დავალიანების) ისე, მეორადი (ქირის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობის გამო, პირაგასმტეხლოს ანაზღაურების (სსკ-ის 531-ე და 417-ე მუხლები) მოთხოვნების კანონიერება.

36 პირველ რიგში, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის ბუნებაზე და აღნიშნავს, რომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების საფუძველზე, რომლის მიხედვით, მოპასუხეს, პირდაპირი განკარგვის წესით, სარგებლობის უფლებით გადაეცა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქ. თბილისში, ....... ქუჩა №21-ის მიმდებარედ არსებული 14 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, მასზე ხიდის ე.წ. „პლატფორმის“ მოწყობის მიზნით და არა მასზე სავაჭრო ჯიხურის ან რაიმე სავაჭრო ობიექტის მოწყობის მიზნით. მხარეთა ახსნა-განმარტებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მოპასუხეს აღნიშნული მიწის ნაკვეთი და მასზე ასაშენებელი ხიდი სჭირდებოდა მის სამეწარმეო ობიექტთან ალტერნატიული მისასვლელის მოსაწყობად, კერძოდ, მიწის ნაკვეთი მოპასუხეს უნდა გამოეყენებინა მხოლოდ იმ დანიშნულებით, რომ მასზე განთავსებულიყო სამეწარმეო ობიექტთან ალტერნატუიული მისასვლელის სახით „პლატფორმა" (ხიდი) და მიწის ნაკვეთიდან მოპასუხე რაიმე სახის შემოსავალს ვერ მიიღებდა, არამედ მოხდებოდა აღნიშნული ქონებით სარგებლობა მხოლოდ ალტერნატიული კომუნიკაციის მოსაწყობად. აღნიშნული გარემოება კი, გამორიცხავს მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის იჯარის ხელშეკრულებად კვალიფიკაციას და შესაბამისად, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული იყო მიწის ნაკეთის ქირავნობის ხელშეკრულება (იხ., ამ განჩინების პპ:12-14), სახეზეა არა იჯარის, არამედ ქირავნობის სამართლებრივი ურთიერთობა.

37 საკასაციო პალატამ არაერთ გადაწყვეტილებაში იმსჯელა საიჯარო და ქირავნობის ურთიერთობების თავისებურებაზე და განმარტა, რომ სსკ-ის 531-ე და 581-ე მუხლების სამართლებრივი კონსტრუქციების („ქირავნობის ხელშეკრულებით გამქირავებელი მოვალეა, დამქირავებელს სარგებლობაში გადასცეს ნივთი განსაზღვრული ვადით. დამქირავებელი მოვალეა გამქირავებელს გადაუხადოს დათქმული ქირა“; „იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით. მოიჯარე მოვალეა გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. საიჯარო ქირა შეიძლება განისაზღვროს როგორც ფულით, ისე ნატურით. მხარეებს შეუძლიათ შეთანხმდნენ საიჯარო ქირის განსაზღვრის სხვა საშუალებებზედაც.იჯარის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები, თუ 581-606-ე მუხლებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული“) ურთიერთშედარება, წარმოაჩენს, რომ ქირავნობის დროს კონკრეტული, ინდივიდუალურად განსაზღვრული, მოუხმარებადი ნივთი გადაეცემა დამქირავებელს სარგებლობაში, ხოლო იჯარის შემთხვევაში, გადაეცემა ქონება, რომელიც, არა მარტო ნივთებს, არამედ არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთესაც აერთიანებს [სსკ-ის 147-ე მუხლი], ანუ იმ მოთხოვნებსა და უფლებებს, რომლებიც მოიჯარეს მისცემს შესაძლებლობას, მიიღოს ნაყოფი (მატერიალური სარგებელი). იჯარის შემთხვევაში ნაყოფია ის შემოსავლები, რაც მეურნეობის სწორი გაძღოლის გზით მიიღება სამართლებრივი ურთიერთობის (იჯარის) საფუძველზე („იურიდიული ნაყოფი“) (იხ., სუსგ-ები №ას-738-700-2015, 18 დეკემბერი, 2015 წელი; ას-849-2020, 3 დეკემბერი, 2020). შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა განსახილველი სამართლებრივი ურთიერთობის ქირავნობად კვალიფიკაციის თაობაზე გასაზიარებელია.

38 რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას, რომელიც ქირის გადახდის ვალდებულებას შეეხება, საკასაციო პალატა მიუთითებს სსკ-ის 531-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ქირავნობის ხელშეკრულებით გამქირავებელი მოვალეა დამქირავებელს სარგებლობაში გადასცეს ნივთი განსაზღვრული ვადით. დამქირავებელი მოვალეა გამქირავებელს გადაუხადოს დათქმული ქირა.

39 მხარეთა შორის წარმოშობილი ქირავნობის სამართლებრივი უართიერთობის საფუძველზე, მოპასუხის გადასახდელ ქირის ოდენობას შეადგენდა წლიურად 1200 ლარი, რომელიც მოპასუხეს უნდა გადაეხადა თანაბარწილად, ყოველთვიურად. შესაბამისად დგინდება, რომ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ყოველთვიური ქირის ოდენობა შეადგენდა 100 ლარს.

40 დადგენილია, რომ მოპასუხეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არცერთი გადახდა არ განუხორციელებია. მოპასუხის მითითებით, ქირის გადაუხდელობა განპირობებულია იმით, რომ მან ვერ აიღო შესაბამისი ნებართვა პლატფორმის მოსაწყობად, შესაბამისად, ვერ მოაწყო ხიდი დაქირავებულ მიწის ნაკვეთზე, რის გამოც, მან ვერ ისარგებლა მიწის ნაკვეთით.

41 დადგენილია, რომ ქირავნობის ხელშეკრულების გაფორმების მიზანს წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთზე ხიდის, ე.წ. „პლატფორმის“ მოწყობა, რაც არ განხორციელებულა. თუმცა, ისიც ფაქტია, რომ შესაბამისი ნებართვის არარსებობის პირობებში, მხოლოდ მიწის ნაკვეთის გადაცემა, ვერ უზრუნველყოფდა მოპასუხისათვის ამ მიწის ნაკვეთის გამოყენებას, ვინაიდან როგორც უკვე აღინიშნა ეს მიწის ნაკვეთი მხოლოდ იმ დანიშნულებით უნდა გემოეყენებინა მოპასუხეს, რომ მასზე მოეწყო მის ობიექტთან მისასვლელი ალტერნატიული გზა, პლატფორმა (ხიდი).

42 საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ის 319-ე მუხლი ადგენს სახელშეკრულებო თავისუფლების პრინციპს, რაც იმას ნიშნავს, რომ კერძოსამართლებრივი გარიგების მონაწილეები კანონის ფარგლებში უფლებამოსილი არიან, თავისუფლად დადონ ისეთი ხელშეკრულებები, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას ანუ მოქმედებს პრინციპი ნებადართულია, რაც აკრძალული არ არის, დასახელებული ნორმის დეფინიციიდან გამომდინარე, სახელშეკრულებო თავისუფლებაც კანონისმიერ ჩარჩოშია მოქცეული (იხ. სუსგ №ას-212-201-2017, 15.05.2017წ.). კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას პასუხისმგებლობით, და ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. კეთილსინდისიერების საფუძველზე აღმოიფხვრება როგორც კანონის, ისე ხელშეკრულების ხარვეზი. კეთილსინდისიერების პრინციპის შინაარსი, უპირველეს ყოვლისა, იმით გამოიხატება, რომ მხარეს, გარდა ვალდებულების ჯეროვანი შესრულებისა, ევალება ვალდებულების კეთილსინდისიერად შესრულებაც, ანუ კონტრაჰენტის პატივსადები ინტერესების გათვალისწინება და დაცვა. ამ მოთხოვნის დარღვევა კი არა მხოლოდ სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების პროცესში, არამედ სახელშეკრულებო მოლაპარაკებათა და ძირითადი ვალდებულებების შესრულების შემდგომ ეტაპზეც შეიძლება პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი გახდეს.

43 კეთილსინდისიერების პრინციპს სამი ფუნქცია ეკისრება: 1) ყველა ხელშეკრულება უნდა განიმარტოს კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე; 2) კეთილსინდისიერების პრინციპს აქვს ხარვეზის (სამართლის ნორმის ხარვეზის) შემავსებელი ფუნქცია, ასევე ხელშეკრულების პირობათა (რომლებიც მხარეთა მიერ ან/და კანონით არ იყო გათვალისწინებული) დამატების ფუნქცია; 3) გამაუქმებელი, შემზღუდავი და „მაკორექტირებელი“ ფუნქცია.

44 საკასაციო პალატის მოსაზრებით, კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე, ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე მხარეთა თანამშრომლობა, მეორე მხარის ინტერესების გათვალისწინება, მეორე მხარის უფლებებისა და ქონებისადმი განსაკუთრებული გულისხმიერების გამოჩენა საჭიროა ამ ურთიერთობის ნორმალურად განვითარებისათვის.

45 შესაბამისად, სრულადაა გასაზიარებელი სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ იმ პირობებში, როდესაც მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მიზანს წარმოადგენდა სარგებლობაში გადაცემულ მიწის ნაკვეთზე ხიდის მოწყობა; ხიდის მოწყობა ვერ განხორციელდა; გამქირავებელს რაიმე ქმედება, დამქირავებლისთვის პლატფორმის მოწყობის ნებართვის აღების ხელშეწყობის მიზნით არ განუხორციელებია და ხელშეკრულების საფუძველზე მოხდა ისეთი ქონების გადაცემა, რომელიც სახელშეკრულებო მიზნისთვის გამოსადეგი არ იყო - ხელშეკრულებით დადგენილი ქირის სრული ოდენობით მოთხოვნა არ შეესაბამება მხარეთა კეთილსინდისიერების პრინციპს.

46 სააპელაციო პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ ქირავნობის ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 2017 წლის 30 მაისს და პირველი ქირის გადახდის ვალდებულება მოპასუხეს წარმოეშვა 2017 წლის 30 ივნისს. მოპასუხეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არცერთი გადახდა არ განუხორციელებია, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მოსარჩელემ ხელშეკრულება შეწყვიტა 2019 წლის 19 ნოემბერს, კერძოდ, თითქმის 2 წლისა და 6-თვის შემდეგ, მაშინ როდესაც სსკ-ის 558-ე მუხლის თანახმად, გამქირავებელს შეუძლია ხელშეკრულება მოშალოს ვადამდე, თუ დამქირავებელმა ქირა არ გადაიხადა სამი თვის განმავლობაში.

47 სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების დადება, ისევე, როგორც შეწყვეტის უფლება, თავისუფალი კონტრაჰირების ერთ-ერთი გამოვლინებაა, რაც იმას ნიშნავს, რომ კრედიტორი თავად წყვეტს, მიუხედავად კონტრაჰენტის მიერ ვალდებულებების დარღვევისა, დარჩეს სახელშეკრულებო ურთიერთობაში თუ შეწყვიტოს იგი. ხელშეკრულების შეწყვეტის უფლება წარმოადგენს გამქირავებლის უფლებას და არა მის ვალდებულებას. თუმცა, აღნიშნული უფლებები უსაზღვრო არ არის და მათი გამოყენება უნდა შეესაბამებოდეს მხარეთა კეთილსინდისიერების პრინიციპს. იმ პირობებში, როდესაც დამქირავებელს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული არცერთი გადახდა არ ჰქონდა შესრულებული, ხოლო კანონის თანახმად, გამქირავებელს სამი თვის შემდგომ უკვე ჰქონდა უფლება შეეწყვიტა ხელშეკრულება და მიუხედავად ამისა, მხოლოდ ორი წლისა და ხუთი თვის შემდეგ გამოიყენა ხსენებული უფლება, როდესაც ქირის თანხა უკვე დაგროვილი იყო საკმაოდ სოლიდური ოდენობით, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით გამქირავებლის მხირდან ამგვარი ქმედება ასევე არ ჯდება კეთილსინდისიერი და გულისხმიერი ქმედების ფარგლებში. მით უფრო, როგორც დადგინდა დამქირავებელმა ქირავნობის ობიექტით დანიშნულებისამებრ სარგებლობა ვერ შეძლო მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში.

48 რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას პირგასამტეხლოს შემცირებასთან მიმართებით, საკასაციო პალატა არც აღნიშნულს იზიარებს და განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსი აღიარებს და ეფუძნება „პაცტა სუნტ სერვანდა-ს“ (ხელშეკრულება უნდა შესრულდეს) პრინციპს, რომლის თანახმად ხელშეკრულების მხარემ, რომელმაც იკისრა ვალდებულება, უნდა შეასრულოს ხელშეკრულებით მისივე ნებით შეთანხმებული უფლება-მოვალეობები. სსკ-ის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. ამ მოთხოვნათა შეუსრულებლობა ვალდებულების დარღვევაა. სამოქალაქო კანონმდებლობა ვალდებულების დარღვევის პრევენციისათვის ითვალისწინებს მოთხოვნის უზრუნველყოფის სანივთო და ვალდებულებით სამართლებრივ საშუალებებს, რომლებიც ვალდებულების შესრულებას ემსახურებიან და რომელთა შერჩევა მხარეთა ნებაზეა დამოკიდებული. ასეთ საშუალებათა რიგს განეკუთვნება ვალდებულების უზრუნველყოფის დამატებითი საშუალება პირგასამტეხლო (შდრ. სუსგ №ას-1079-2019, 30 სექტემბერი, 2019).

49 სსკ-ის 417-ე მუხლის თანახმად, პირგასამტეხლო – მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხაა, რომელიც მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის. პირგასამტეხლო წარმოადგენს ვალდებულების შესრულების მიმართ მხარის შესაბამისი ინტერესის უზრუნველყოფის საშუალებას, რომლის გადახდის ვალდებულების წარმოშობა დაკავშირებულია ვალდებულების დარღვევასთან. ვალდებულების დარღვევის ხარისხის განსაზღვრა, პირგასამტეხლოს გონივრულობის დადგენის ერთ-ერთი უმთავრესი წინაპირობაა (შდრ: ილონა გაგუა, ბიზნესდავები და სასამართლო პრაქტიკა, თბილისი, 2017 წ. გვ, 47).

50 საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ პირგასამტეხლო წარმოადგენს ვალდებულების შესრულების მიმართ მხარის შესაბამისი ინტერესის უზრუნველყოფის საშუალებას, რომლის გადახდის ვალდებულების წარმოშობა დაკავშირებულია ვალდებულების დარღვევასთან. პირგასამტეხლო ეკისრება მხარეს იმ დროიდან, როდესაც უნდა ყოფილიყო შესრულებული დარღვეული ვალდებულება – ამ ვალდებულების შესრულებამდე. პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრისას ყურადღება ექცევა რამდენიმე გარემოებას. მათ შორის: ა) პირგასამტეხლოს, როგორც სანქციის ხასიათის მქონე ინსტრუმენტის ფუნქციას, თავიდან აიცილოს დამატებით ვალდებულების დამრღვევი მოქმედებები; ბ) დარღვევის სიმძიმესა და მოცულობას და კრედიტორისათვის წარმოქმნილი საფრთხის ხარისხს; გ) ვალდებულების დამრღვევი პირის ბრალეულობის ხარისხს; დ) პირგასამტეხლოს ფუნქციას, მოიცვას თავის თავში ზიანის ანაზღაურება. პირგასამტეხლოს ოდენობაზე მსჯელობისას გასათვალისწინებელია მოვალის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის ხანგრძლივობა (შდრ. სუსგ №ას-1451-1371-2017, 13 ნოემბერი, 2018; №ას-848-814-2016, 28 დეკემბერი, 2016).

51 პირგასამტეხლო დამატებითი (აქცესორული) ვალდებულებაა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისი წარმოშობა და ნამდვილობა ძირითადი ვალდებულების არსებობაზეა დამოკიდებული. ქართულ კანონმდებლობაში პირგასამტეხლოს ორმაგი ფუნქცია გააჩნია: ერთი მხრივ, მას ვალდებულების ჯეროვანი შესრულების უზრუნველსაყოფად პრევენციული დატვირთვა აქვს ანუ, პირგასამტეხლოს დაკისრების რისკი ფსიქოლოგიურად ზემოქმედებს ვალდებულ პირზე და აიძულებს ვალდებულება ჯეროვნად შეასრულოს. პირგასამტეხლოს ფსიქოლოგიური ზემოქმედების ეფექტი სწორედ იმაში ვლინდება, რომ ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში, ვალდებულ პირს რეპრესიული ხასიათის სანქცია ეკისრება. პირგასამტეხლოს მეორე ფუნქცია განცდილი ზიანის მარტივად და სწრაფად ანაზღაურებაში მდგომარეობს. იგი ერთგვარ სანქციასაც წარმოადგენს. ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში, სანქციად ქცეული პირგასამტეხლო ვალდებულ პირს უპირობოდ ეკისრება, მიუხედავად იმისა, განიცადა თუ არა კრედიტორმა ზიანი ამ დარღვევის შედეგად (შდრ. სუსგ №ას-428-428-2018, 13 ივლისი, 2018; №ას-1158-1104-2014, 06.05.2015; №ას-1265-1187-2015, 10.02.2016).

52 საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება დამოუკიდებელია ზიანის მიყენების ფაქტის მტკიცებისაგან ანუ, პირგასამტეხლოს მოთხოვნისათვის კრედიტორს არ ეკისრება მიყენებული ზიანის დამტკიცების ვალდებულება. პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება კრედიტორს ყოველთვის გააჩნია, მიუხედავად იმისა, განიცადა თუ არა მან ზიანი. მთავარია ვალდებულების დარღვევის ფაქტი. პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი კრედიტორის ერთი და იმავე ინტერესის დაკმაყოფილებისაკენ არიან მიმართული, დამოუკიდებელ მოთხოვნებად რჩებიან.

53 საკასაციო პალატამ არაერთ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ: „პირგასამტეხლოს მიზანია ვალდებულების შეუსრულებლობის ან ვალდებულების დარღვევის თავიდან აცილება, ხოლო ვალდებულების დარღვევის პირობებში ე.წ „პრეზუმირებული მინიმალური ზიანის“ ანაზღაურების უზრუნველყოფა, რაც, რაღა თქმა უნდა, არ წარმოადგენს ფაქტობრივი ზიანის ექვივალენტ ფულად თანხას და არც ფაქტობრივად დამდგარი ზიანის ანაზღაურებას ემსახურება“ (შეადრ: სუსგ №ას-1597-2019, 13 დეკემბერი, 2019 წელი). პირგასამტეხლოს დაკისრების სამართლებრივ წინაპირობას წარმოადგენს ხელშეკრულების ერთ-ერთი მხარის მიერ ნაკისრი ვალდებულების დარღვევა.

54 მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოპასუხემ ხელშეკრულების პირობა დაარღვია და მას წარმოეშვა პირგასამტეხლოს გადახდის მოვალეობა, თუმცა, რაც შეეხება პირგასამტეხლოს შემცირების შესაძლებლობას, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ის 420-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე პირგასამტეხლოს შემცირება ემსახურება მხარეთა უფლებება-მოვალეობების დაბალანსებას, რათა არ მოხდეს სამოქალაქო ბრუნვისათვის მიუღებელი და არაგონივრული ტვირთის მხარისათვის დაკისრება. ეს ის იშვიათი გამონაკლისთაგანია, როდესაც კანონი სახელშეკრულებო თავისუფლებაში ჩარევას სასამართლოს მხრიდან დასაშვებად მიიჩნევს. თუმცა, ამგვარი ჩარევა გარკვეულ შეზღუდვებს ექვემდებარება. კანონის სიტყვასიტყვითი განმარტების შედეგად, მაღალი პირგასამტეხლო არ მცირდება. შემცირებას მხოლოდ „შეუსაბამოდ მაღალი“ პირგასამტეხლო ექვემდებარება. პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალია თუ არა, შეფასებითი კატეგორიაა და ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში საქმის გარემოებების ერთობლივი ანალიზის შედეგად წყდება. ამასთან, შეფასების მიზნებისათვის მხედველობაში მიიღება პირგასამტეხლოს აშკარა შეუსაბამობა ვალდებულების დარღვევის შედეგებთან, რაც შეიძლება გამომდინარეობდეს პირგასამტეხლოს განსაკუთრებით მაღალი პროცენტიდან, ზიანის უმნიშვნელო ოდენობიდან და ა.შ. ამასთან, პირგასამტეხლოს განსაზღვრისას, კეთილსინდისიერების პრინციპი ავალდებულებს მხარეებს, რომ პირგასამტეხლოს ოდენობა დაადგინონ იმ ფარგლებში, რომელიც არ სცდება ამ ინსტიტუტის დანიშნულებას და უფლების ბოროტად გამოყენების შედეგად შეუსაბამოდ მძიმე ტვირთს არ აკისრებს ხელშეკრულების მხარეს.

45. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა პირგასამტეხლოს შემცირებასთან მიმართებით გასაზიარებელია, ხოლო კასატორმა ვერ დაარწმუნა საკასაციო პალატა, საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძვლების არსებობაში.

46. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

47. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. მსგავს საკითხებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელსაც წინამდებარე განჩინება არ ეწინააღმდეგება.

48. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

49. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზურაბ ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ეკატერინე გასიტაშვილი

მირანდა ერემაძე